35 yaşdan sonra çox kişiləri gözləyən 5 xəstəlik və 1 bəla — ARAŞDIRMA

35 yaşdan sonra çox kişiləri gözləyən 5 xəstəlik və 1 bəla
03:27
11.09.2019
6849
Maraqlı
A
Kişi xəstələndisə, işi bitdi – bu zərbi-məsəl dünyada bir çox xalqlarda məşhurdur. İş ondadır ki, kişilər nə qədər güclü olsalar da xəstəlikləri daha ağır keçirir, öz sağlamlıqlarının qeydinə qadınlardan az qalır, həkimə getmir, getsə də müalicəsini etmir, ümumiyyətlə, onlara heç vaxt heç nə olmayacağına inanırlar.
"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən 35 yaşdan sonra kişiləri gözləyən ən geniş yayılmış xəstəliklərlə sizi tanış edir:
 
Bu xəstəliklərin yaranmasının qarşısını almaq üçün nələr etməlisiz?
 
1.Ürək-damar sözünə baxmır
 
Dünyada kişilərin qəfil və erkən ölümünə səbəb olan birinci amildir. 20 il əvvəl 45 yaşdan sonra riski artan bu sistem pozuntuları müasir kişilərdə artıq 35-37 yaşından biruzə verir.
 
Qidalar və pis həyat tərzindən pis xolesterin qanda artır, damarlar tutulur, ateroskleroz və tromb yaranır, nəticədə infarkt və insult olur. 
Dünyada hər ürək-damar tutulmasından 25% insan ölür ki, bunların da 70%-i orta yaşlı kişilərdir. 
Niyə qadınlarda bu risk azdır: çünki qadınlarda hormonal statusdan qanda yaxşı xolesterin çox olur.
 
2.Ağciyərlərin şişləri
 
Hazırda 35 yaşdan sonra artıq ilk rüşeymlərini atan ən bədxassəli xəstəlikdir. Ağciyər xərçəngi 50 yaşdan sonra daha çox kişilərdə diaqnoz olunsa da, xəstəlik ən azı 10 il əvvəldən başlayır. 2 sm-lik şiş 5 ilə formalaşır. İlkin mərhələdə tapılmır, gizli gedə bilir, aşkarlananda 3-4cü dərəcə olur və cəmi yarım il ömür sürür. 
 
Siqaret çəkmək, zərərli vərdişlər, iş kişiləri risk qrupuna daxil edir.
 
3.Prostat şişləri
 
Hər 7 kişidən birində aşkarlanır, düzdür vaxtında aşkarlansa müalicəyə tabe olur, bir əməliyyatla çıxış yolu var. Şiş çox gec inkişaf edir, metastaz verməsi zəifdir. Əvvəlcə xoş xassəli şişlərlə başlaya bilir. Həkimlər artıq 40 yaşlara doğru hər bir kişinin prostat müayinəsi və PSA analizi verməsini vacib hesab edir.
 
İndiki kişilərin oturaq həyat və iş şərati prostat şişlərini aktivləşdirir. 
 
 
4.Dəri xərçəngi – Melanoma
 
50 yaşa kimi qadnlarda bu xəstəlik daha çox rast gəlinsə də, sonra risk qəfildən kişilərin zərərinə dəyişir. Hazırda dəri örtüyündə, xüsusən bel və üzdə, burunda dəri xərçəngi aşkarlanan kişilərin sayı getdikcə artır. Melanoma 50 yaşından sonra dəqiq bilinsə də səbəbkar xallar olduğundan, bu xallar kişilərin bədənində əvvəldən olur və risk 35 yaşdan sonra aktivləşir və xəstə uzun illər xərçəngə doğru getdiyini bilmir.
 
Ona görə onkoloqlar 35 yaşdan sonra hər bir kişiyə təhlükəli xalların pasportunu çıxarıb, dərindən təhlil edilməsini vacib olur. Kişi dərisi günəşin UVÇ şüalarına qarşı daha həssasdır və kişilər açıq havada çılpaq çox olduğundan bu onların xeyrinə deyil.
 
5.Diabet
 
Azərbaycanda 35 yaşdan sonra qanda şəkərin kəskin qalxması diaqnozu qoyulan kişilərin sayı artır. Sakit və gizli qatil statistika görə 1995-ci ildən sonra doğulmuş hər oğlan uşağının 3-dən birində diaqnoz olunacaq. Çünki kişilər daha zərərli qidalanır, qanda insulin çox sışrayır, idmanla məşğul olmur, əzələlər artıq şəkəri yandırmır, getdikcə kökəlir. Ona görə 35 yaşdan sonra ildə 1 dəfə gizli şəkər analizi vermək mütləqdir.
 
Bir bəla – ALKOQOLİZM
 
Bunu xəstəlik kimi qeyd etmək təbii ki, olmaz. Amma Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bildirir ki, məzh alkoqol kişilərin vaxtsız, qəfil ölümünə səbəb olan xəstəliklərin əsasını qoyur, kişilərin 40 yaşından sonra əmək fəaliyyətini 70% azaldır.
 
Spirtli içkilər mədəaltı vəz, mədə, qaraciyər xərçəngi, sirrozuna səbəb olur, 50 yaşdan sonra psixi pozuntulara, Alsgeymerə, içkidən hədsiz asılılığa gətirib çıxarır. Qadınlar daha az içdiyindən onlar kişilərdən daha çox yaşaya bilir. 
Ona görə yuxarıda sadalanan bir çox xəstəliklərdən qorunmaq üçün də birinci növbədə içki adlı bəladan uzaq durmaq lazımdır.
 
ŞƏRH YAZ
0

Əhalisi ən az olan 10 ölkə — SİYAHI

Əhalisi ən az olan 10 ölkə
02:00
Bu gün
94
Maraqlı
A
7 milyarddan çox insanın yaşadığı dünyada bəzi ölkələrin əhalis sayı barmaqla sayılacaq qədərdir.

"Ölkə.Az" baku.ws-ə istinadən bu siyahıda əhalisi ən az olan 10 ölkəni təqdim edir.

Bəlkə də onlardan bəzilərinin adını ilk dəfə eşidəcəksiniz:

10. Tuvalu - Sakit okeanda doqquz mərcan adasından ibarət Polineziya ölkəsidir.

Ölkə Avstraliya və Havay adalarının arasında yerləşir. Tuvalu ada dövləti olduğundan heç bir dövlət ilə quru sərhəddinə malik deyil, ancaq ölkənin yaxınlığında Kiribati, Fici və Samoa adaları yerləşir. Ölkənin cəmi 25,9 kv km ərazisi, 11 323 nəfər əhalisi var.

Tuvalu BMT-nin üzvləri arasında ən az əhaliyə malikdir. 1978-ci ilin 1 yanvar tarixində Böyük Britaniyadan öz müstəqilliyi qazandıqdan sonra turizm sahəsini inkişaf etdirməyə başlayıb.

Qlobal istiləşmə son illərdə bu ölkənin su altında qalma ehtimalını artırıb. Paytaxt Funafuti dəniz səviyyəsindən cəmi 5 metr yüksəkdə yerləşir. Əgər qlobal istiləşmə nəticəsində istilik 1 dərəcə yüksəlsə, Tuvalu tamam su altında qalacaqdır. Bu səbəbdən adada yaşayan yerli xalq indidən Avstraliya və Yeni Zelandiyaya miqrasiya etməyə başlayıb.


9. Nauru - Sakit okeanda ada dövlət.

Ərazisi 21,3 кm², əhalisi 9322 nəfərdir. Müstəqilliyi 1968-ci ildə elan edilib.
Nauru dünyada ən kiçik ada dövləti və rəsmi paytaxtı olmayan dövlətdir. Rəsmi adı ilə Nauru Respublikası və köhnədən Pleasant Adası olaraq bilinən, Cənubi Sakit Okeanda olan bir Mikroneziya ada ölkəsidir. Ən yaxın qonşusu 300 kilometr şərqində yerləşən Kiribatinin Banaba adasıdır.


8. Montserrat - Böyük Britaniyanın dəniz ərazilərindən biri.

1492-ci ildə Xristofor Kolumb tərəfindən kəşf edilib. Paytaxtlı Plimotdur.
Ərazisi 102 km2, əhalisi isə 4922 nəfərdir.


7. Müqəddəs Yelena adası - Atlantik okeannında Böyük Britaniyaya məxsus ada. 1502-ci ildə ingilis dəniçilər tərəfindən kəşf edilib.

Adanın Napoleon Bonapart sürgündə olan zaman yaşadığı iki ev və dəfn olunmuş kiçik bir ərazisi Fransaya aiddir.
Azsaylı əhalisi Böyük Britaniyaya loyal olaraq qalmaqdadır. İqtisadiyatı zəif olan bu ada Londondan tam asılı vəziyyətdədir.
Vulkanik mənşəyli Müqəddəs Yelena adasının 1 km radiusunda çoxlu xırda adacıqlar yerləşir. Ada 121,7 km² sahəyə, 4255 nəfər əhaliyə malikdir.


6. Folklend adaları - Argentina ilə Böyük Britaniya arasında Atlantik okeanının cənub-qərb hissəsində yerləşən mübahisəli ərazi.

İki böyük adalardan - Şərqi Folklend (Soledad) və Qərbi Folklend (Qrand-Malkina) və 200-ə yaxın kiçik adalardan ibarətdir. Sahəsi 12,1 min km2-dir. Rəsmi dil ingilis dilidir.

Hazırda Folklend adaları Böyük Britaniya Krallığının rəsmi nümayəndəsi - ingilis qubernatoru tərəfindən idarə olunur. Burada Böyük Britaniyanın hərbi-hava və hərbi-dəniz bazaları yerləşdirilib.

2006-cı ilin siyahıyalınmasına görə, arxipelaqda 3140 nəfər sakin yaşayır. Onların böyük əksəriyyəti ingilislərdir.

5. Niue - Sakit okeanında yerləşən ada dövlətidir.

Quru sahəsi 260 kv.km-dir. 2016-cı ilin noyabrına olan məlumata əsasən, əksəriyyəti Polineziyada olmaqla təqribən 1612 nəfər əhalisi var.
Niuenin paytaxtı Alofi kəndidir. Niue əhalisi Yeni Zelandiya vətəndaşı sayılır. Ölkənin başçısı kraliça II Elizabetdir.
Bu dövlət BMT üzvü deyil.


4. Tokelau - Sakit Okeanın cənub hissəsində yerləşən Yeni Zelandiyanın mülküdür.

Ümumi sahəsi cəmi 10,1 km² olan arxipelaq üç kiçik adadan ibarətdir: Atafu, Nukunonu və Fakaofo. 2011-ci ilin siyahı almasına görə 1411 nəfər əhalisi var.

1948-ci ildə qurulan bu ölkə monarxiya idarəetmə üsulu ilə idarə olunur.


3. Vatikan - şəhər dövlətidir. Müstəqil və suveren ölkədir.

Ölkə 44 hektar əraziyə və mindən çox əhaliyə sahibdir. Rəsmi qeydiyyatda 690 nəfər əhalisi var.

Roma Papası tərəfindən idarə edilən teokratik monarxiya 11 fevral 1929-cu il tarixində Roma Katolik kilsəsi və İtaliya rəhbərliyi arasında Lüteran sazişi əsasında yaradılıb.

İtaliya paytaxtı Roma şəhərinin qərbində Monte-Vatikano adlanan təpə üzərində yerləşir. Kiçik ərazidə yerləşməsinə baxmayaraq onun özünün 750 metr uzunluğunda dəmiryol xətti, vağzalı, poçt markaları, himni,gerbi, bayrağı, polisi, hətta həbsxanası da var.


2. Pitkern adaları - Böyük Britaniyanın xarici adaları, Sakit okean ərazisində yerləşir.

Adada 19-cu əsrdə dənizçilər yaşayıb. Sonrada limana çevrilib. Lakin burada 11-ci əsrə aid yaşayış izləri tapılıb.

Hazırda 47 km2 ərazisi və 56 nəfər əhalisi var.


1. Silend - Şimal Dənizində yerləşən virtual, həmçinin dünyanın ən kiçik tanınmayan ölkəsidir.

Psevdo ölkə britaniyalı leytenant Roy Beyts tərəfindən neft platformasının üzərində qurulub.

İngiltərə ordusunun keçmiş leytenantı Roy Beyts 1967-ci ildə Böyük Britaniyanın yaxınlığındakı neft platformalarından birini zəbt edərək, orada "Silend" adı verdiyi ölkəsini qurub. 1974-cü ildə Britaniyanın Konstitusiya məhkəməsinə müraciət edən leytenant dövlətin simvolu olan bayraq, milli marş və Siland dollarının qəbul edilməsinə nail olur. Özünü Silend knyazı adlandıran keçmiş hərbçinin ölkəsi heç bir dövlət tərəfindən tanınmayıb.

550 kvadratmetr əraziyə malik olan dövlətdə çevrilişə belə cəhd edilib. Belə ki, leytenantın platforma-dövlətdə olmadığından istifadə edən Beyts ailəsinin üç üzvü vertolyotla platformaya gələrək, leytenantın oğlunu mətbəxə həbs edirlər. Bundan xəbər tutan şahzadə Roy dərhal "ölkəsinə" gələrək, hakimiyyəti yenidən ələ keçirir. Çevrilişə cəhd edənlərin ikisi ölkədən kənarlaşdırılır, biri isə Silend vətəndaşlığından çıxarılır.
Hazırda Silendin 27 nəfər əhalisi var. Dili ingiliscə, rəsmi valyutası Silend dollarıdır.

ŞƏRH YAZ
0

Snoudendən xəbərdarlıq — ““WhatsApp”dan istifadə etməyin”

Snoudendən xəbərdarlıq
01:45
Bu gün
330
Maraqlı
A
ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyinin keçmiş əməkdaşı, kompüter mütəxəssisi Edvard Snouden dövlətlərdə yüksək vəzifə tutan insanları “WhatsApp” messencerində məlumatların şifrləmə səviyyəsinin aşağı olması səbəbindən ondan istifadə etməməyi tövsiyə edib.

“Ölkə.Az” “ICTnews”a istinadən xəbər verir ki, o, bu bəyanatı Fransanın “France Inter” radiostansiyasına müsahibədə səsləndirib.

Snoudenin sözlərinə görə, hökumətdə ciddi məsələlərlə məşğul olan şəxs “WhatsApp”dan istifadə etməklə səhvə yol verir.

“Signal” və “Wire” proqramlarından istifadəni tövsiyə edən E.Snouden fikrini onların daha yaxşı şifrləmə səviyyəsinə malik olması və “Facebook” şirkətinə məxsus olmaması ilə izah edib.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA