Alimlər siqaretin insan həyatına yeni təhlükələrini aşkar ediblər

Alimlər siqaretin insan həyatına yeni təhlükələrini aşkar ediblər
12:07
14.01.2020
2975
Maraqlı
A
İsrailli mütəxəssilərinin araşdırması nəticəsində bəlli olub ki, siqaret çəkənlər çəkməyənlərdən üç dəfə çox depressiyadan əziyyət çəkirlər.

Qeyd edək ki, israilli alimlərdən də öncə  müxtəlif ölkələrdə alimlər belə bir rəyə gəliblər. Alimlərin qənaətinə görə, siqaret çəkənlərdə təkcə depressiyadan başqa, eyni zamanda şizofreniya və həyəcanlılıq riski böyük olur. Alimlərin fikrincə, siqaretin tərkibindəki nikotin insanlarda psixi xəstəliklərin yaranmasına yardım edir.

Siqaret təhlükəli adətdir

Britaniyalı alimlərin firkincə, yaşlıların böyük bir qismi bu və ya digər formada ruhi pozğunluqdan əziyyət çəkir. Bununla belə psixi cəhətdən qeyri-stabil olan insanların da böyük əksəriyyəti daha çox siqaret çəkənlər və siqaret asılılığı olan insanlardır. Londonun Kral kollecinin alimlərinin 15 min siqaret çəkən və 237 min siqaret çəkməyən insan arasında apardığı araşdırma nəticəsində bəlli olub ki, siqaret çəkənlərin 57 faizində birinci dərəcəli psixioz vəziyyətin olduğunu müəyyən ediblər. Eyni zamanda siqaret, tabak çəkən insanlarda  xəstəlik digərlərindən fərqli olaraq daha bir il öncə özünü biruzə verməyə başlayır. 40 yaşdan yuxarı siqaret çəkənlərin 20 faizi tez-tez depressiya və həyəcan  keçirirlər.

İsrailli alimlər Budapeşt və Priştinada həyata keçirdiyi araşdırma nəticəsində insanların fiziki və psixi sağlamlığında ciddi problemlərin ortaya çıxdığı bəlli olub. Belə ki, siqaret çəkənlərdə kliniki depressiyaya düşməsi digərlərindən 2-3 dəfə çoxdur.

Bununla belə, siqaret çəkənlərdə ətrafdakıları ilə münasibətdə də problremlər yaşandığını müəyyən olunub. Nəticədə alimlər bi fikrə gəliblər ki, siqaret  təkcə insanın fiziki sağlamlığına yox, həmçinin psixi sağlamlığına da ciddi  təhlükə yaradır. Lakin bunun fizioloji təsiri bəlli deyil.

Siqaret insanı necə dəli edir?

Britaniyalı genetikləri siqaret çəkməklə psixi pozqunluq, daha çox şizofreniya və depressiya arasında əlaqəni müəyyən etməyə cəhd ediblər. Bununla əlaqədar olaraq genetiklər 500 min insanın sağlamlıq və həyat tərzi barədə məlumatlar toplayıblar. Bəlli olub ki, depressiya və şizofreniyanın artması uzunmüddətli siqaret çəkmək, axmaq adətlərdən uzaq qurtulmaq cəhdləridir.  Nəticədə siqaret çəkənlərdə şizofreniya risqi  2,27 faiz çoxdur. Onlar ikidəfədən çox xroniki depressiyaya düşürlər.

Alimlər hesab edir ki, nikotin insan beynindəki  serotonin və dofamin neyromediatorları sərbəst buraxılmasına stimul yaratmaqla, oqranizmdə şizofreniya və depressiya yaranmasına şərait yaradır. 

Mürtəza
Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0

Bu pişik 20 milyona satılır

Bu pişik 20 milyona satılır
09:15
Bu gün
851
Maraqlı
A
Rusiyada yaşayan bir kişi pişiyini sosial şəbəkə üzərindən satışa çıxarıb.

"Ölkə.Az" axsam.az-a istinadən xəbər verir ki, Novosibirskdə yaşayan Georgi pişiyinin şəfa verdiyini və həyatla bağlı insanlara kömək etmək bacarığına malik olduğunu iddia edərək onu 20 milyon rubl (təxminən 545 min AZN) qarşılığında satır.

Georginin sözlərinə görə, Sibirdə qəbr üstünü ziyarət edib evə qayıdarkən pişik də onun ardınca gedib. O gündən pişiyi evində saxlayan şəxs heyvanın ona uğur gətirdiyini, uzun müddətdir əziyyət çəkdiyi xəstəlikdən sağaldığını deyir.

Pişiyi satma səbəbinə gəlincə, Georgi balaca canlısının ona yuxuda “Məni sat və pulları xeyirliyə xərclə” sözlərini dediyi bildirib.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Ərzaq israfının qarşısını necə almalı? — 7 TÖVSİYƏ

Ərzaq israfının qarşısını necə almalı?
09:00
Bu gün
574
Maraqlı
A
Yemək israfı insanlığın qaşısında duran əsas problemlərindən biridir. Ərzağın təxminən üçdə biri ya sahələrdə çürüyür, ya da zibilə atılır. Amma israf edilən təkcə yemək deyil. Pul, su, enerji, torpaq və nəqliyyat da boşuna sərf edilir. Siz yemək atırsınızsa, bu, iqlimin dəyişməsinə də təsir edir, çünki tullantıların böyük hissəsi poliqona atılır və orada çürüyərək atmosferə metan qazı buraxır.

"Ölkə.Az" gencaile.az-a istinadən bildirir ki, bütün ərzaq məhsullarını müstəqil bir ölkə kimi təsəvvür etsək, istixana qazlarının həcmi baxımından ABŞ və Çindən sonra üçüncü yeri tutar.

Amma siz bununla mübarizə apara bilərsiz.

DÜZGÜN ALIŞ-VERİŞ EDİN

Biz əksər hallarda lazım olduğundan daha çox ərzaq alırıq.

Mağazaya getməzdən əvvəl bizə olan ərzaqların siyahısını tutmaq və artıq şeylər almamaq lazımdır.

Bundan başqa, yalnız aldığınız ərzaqları tam işlədib qurtarandan sonra təkrar mağazaya getməlisiniz.

ƏRZAQLARI NECƏ SAXLAMAQ LAZIMDIR?
Meyvə və tərəvəzlərin heç də hamısını soyuducuda saxlamaq lazım deyil.
Ərzağı saxlama qaydalarına əməl etməyəndə, o, tez xarab olur.

Çox adam hansı ərzaqları soyuducuya qoymaq lazım gəldiyini bilmir. Nəticədə meyvə və tərəvəzlər çürüməyə başlayır və sonra da zibil yeşiyinə atılır.

Kartof, soğan, pomidor, sarımsaq və xiyarı soyuducuya yığmağa ehtiyac yoxdur, onları otaq temperaturunda da yaxşı qalır.

Göyərtini isə su dolu qabda saxlamaq olar.

Üst-üstə aldığınız çörəyin artığını dondurucuya qoyun.

Supermarketdə və ya hər hansı başqa mağazada görünüşü çox gözəl olmayan, ancaq dadı digərlərindən heç də fərqlənməyən meyvə və tərəvəzləri alın. Ancaq çox adam görünüşə önəm verdiyi üçün onlar satılmamış qalır və zibilə atılır.

Və əgər imkanınız varsa, təzə meyvələri fermerlərdən və ya yarmarkalardan alın.

YEMƏYİN QALANINI SOYUDUCUYA QOYUN

Yeməyin artığı da faydalıdır.

Tez-tez yemək bişirirsizinizsə və həmişə artıq yeməyiniz qalırsa, həftənin bir gününü ayırıb onları soyuducudan çıxarın - ya o şəkildə yeyin, ya da onlardan yeni bir yemək hazırlayın.

Beləcə qalıq yeməklər zibilə atılmaz və siz həm vaxtınıza, həm də pulunuza qənaət etmiş olarsız.

DONDURUCUNU UNUTMAYIN
Meyvə-tərəvəzi və əti dondurucuda uzun müddət saxlamaq olarMeyvə-tərəvəzi və əti dondurucuda uzun müddət saxlamaq olar
Ən yaxşısı ərzağı dondurucuda saxlamaqdır.

Məsələn, yumşalaraq salat üçün yararsız hala gəlmiş tərəvəzləri dondurmaq, sonra da onlardan kokteyl və ya başqa bir şey hazırlamaq olar.

Göyərtiniz çoxdursa, buz qabına yerləşdirib üstünə su tökün və dondurucuya qoyun. Sonra onları ya qızarda, ya da başqa bir yeməkdə istifadə edə bilərsiniz.

İstənilən yeməyin, hətta şorbanın da qalığını dondurucuya qoymaq olar. Beləcə hər zaman sadəcə qızdırılması lazım gələn hazır yeməyiniz olacaq.

İŞƏ YEMƏK APARIN

Ofisdən çıxıb iş yoldaşlarınızla nahar yeməyinə getmək xoşdur, xüsusilə də çox bəyəndiyiniz bir restorana. Amma bu, əlavə xərc və yemək israfı deməkdir.

Ən yaxşısı yeməyi evdən aparmaqdır. Bunun üçün səhərlər nəsə hazırlamağa vaxtınız yoxdursa, dondurucuda qalıb öz vaxtını gözləyən yeməklərdən birini götürün.

BULYONLAR HAZIRLAYIN

Yemək artıqlarından bulyon hazırlamaq olar.

Tərəvəzləri və istifadə edilmədən qalmış hər nə varsa, hamısını qızardın və ya isidin. Ardınca qazana qoyub zeytun və ya kərə yağı əlavə edib, su və sevdiyiniz ədvaları da tökməklə vam odda bişirin.

Sonra da öz yaradıcılığınızdan zövq alın.

GÜBRƏ HAZIRLAYIN

Gübrə ərzaq artıqlarından ekologiyaya və təbiətə ziyan vurmadan xilas olmaq üçün çox yaxşı üsuldur.

Bunu evin baxçasında etmək daha rahatdır, amma hamı həyəti olan evdə yaşamır. Bununla belə, gübrəni adi şəhər mənzilində də hazırlamaq mümkündür. O, otaq bitkilərinin inkişafı üçün əla vasitədir.

ADDIM-ADDIM İRƏLİLƏYİN

Yeyinti artıqlarını azaltmağın yolları çoxdur və bunu hər birimiz edə bilərik.

Ailənizin gün ərzində nə qədər ərzaq atdığı barədə düşünsəniz, situasiyanı yaxşılığa doğru dəyişə bilərsiz və çox qiymətli təbii resursların qorunmasına öz töhfənizi vermiş olarsız.

Ərzaq alış-verişinə, onları hazırlama və istifadə vərdişlərinizə minimum dəyişikliklər etməniz belə ətraf mühiti müdafiəyə kömək edər. Bu, heç də mürəkkəb məsələ deyil.

Çox az əmək sərf etməklə, siz zibilə atdığınız yeməyin, sərf etdiyiniz pulun və zamanın miqdarını xeyli dərəcədə azalda və təbiətə kömək etmiş olarsız.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA