Alimlərdən şoka salan açıqlama — Bitkilər qışqıra bilir

Alimlərdən şoka salan açıqlama
23:07
08.12.2019
2063
Maraqlı
A
Quraqlıq və ya başqa fiziki zədələnmələrdən əziyyət çəkən bitkilər ultrasəs “qışqırıqları” xaric edə bilirlər.

"Ölkə.Az" oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, İsrail alimlərinin yeni araşdırması bu barədədir. Alimlər həssas mikrofonlar quraşdırmaqla pomidor və tütün bitkilərininin səsini qeydə ala biliblər.

Qeydlər göstərib ki, müxtəlif bitki növləri zədələnmə növündən asılı olaraq fərqli səslər çıxara bilir. Quraqlıqdan əziyyət çəkən pomidor bitkisi saatda 35 ultrasəs xaric edib. Budağı qırılmış bitkidə isə bu sürət saatda 25-ə bərabər olub. Susuzluqdan əziyyət çəkən tütün saatda 11 siqnal, onun kəsilmişi 15 siqnal ötürüb.

Heç bir təsirə məruz qalmayan bitkilərin siqnal sayı isə daha azdır.

İnsan qulağı bu “qışqırıqları” eşitməyə qadir deyil. Çünki onların səs diapazonu 20-100 kilohers arasında dəyişir. Lakin digər bitkilər və bəzi heyvanlar bu səsi eşidə bilirlər.

Alimlərin fikrincə, onların araşdırması kənd təsərrüfatında xeyirli ola bilər. Belə ki, xüsusi ötürücülər quraşdırmaqla əziyyət çəkən bitkilərə vaxtında yardım göstərmək mümkün olacaq.

ŞƏRH YAZ
0

Menstruasiya pozğunluğu olan qadınlarda erkən ölüm riski var — ALİMLƏR

Menstruasiya pozğunluğu olan qadınlarda erkən ölüm riski var
19:31
Bu gün
295
Maraqlı
A
Qadınlarda menstruasiya pozulmaları müxtəlif səbəblərdən erkən ölüm riskini yüksəldir.

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən xəbər verir ki, bu dəhşətli açıqlamanı Harvard Universitetinin alimləri edib.

Onlar yeni eksperimentin nəticəsində aşkar edib ki, müntəzəm olmayan, eləcə də çox uzun davam edən menstrasiya tsikli vaxtsız və müxtəlif səbəblərdən qəfil ölümü 3 dəfə artırır.

1991-2013-cü illər üzrə 94 min müxtəlif yaş qrupunda qadının tibbi məlumatları analiz olunub.
İştirakçılar müəyyən dövrlərdə menstrual tsiklin gedişi barədə məlumat verirdilər.

14-17, 18-22, 28-48 yaşlarda.

Layihənin əvvəlində onlardan heç birinin diabet, xərçəng, ürək-damar və s xəstəlikləri yox idi.
Təcrübə müddəti bitənə qədər onlardan 1769 nəfəri ölür, 828 nəfərdə onkoloji xəstəlik aşkarlanır, 166 nəfər isə ürək xəstəliyinə tutulur.

Araşdırma göstərib ki, 18-28 yaş arasında müntəzəm və davamlı olmayan aybaşı pozğunluğu olan qadınlar 34% hallarda daha tez ölüb.

28-48 yaş arası menstrual tsikl pozulmaları olanlarda 60 yaşından sonra şəkər, onkoloji xəstəliyə tutulma riski 45% yüksəkdir.

Menstruasiya tsikli 33-40 gün arası uzun olan qadınların erkən ölüm riski 28%-dir.

Buna səbəb kimi aybaşı pozğunluğunda yumurtalıqların polikistozunun yaranmasıdır ki, bu da insulinə rezistentliyi azaldır. Eləcə də bu qadınlarda ürək-damar sistemi zəifləyir.

Ona görə alimlər müntəzəm olmayan və uzun çəkən menstruasiya tsiklini boş bir şey hesab etməyib, vaxtında ginekoloq və endokrinoloqa müraciət etməyi tövsiyə edir.

ŞƏRH YAZ
0

Doğuşdan sonra depressiya — SƏBƏBLƏR

Doğuşdan sonra depressiya
18:05
Bu gün
495
Maraqlı
A
Araşdırmalara görə, qadınların 10-15% -i psixoloji depresiyadan əziyyət çəkir. Doğuşdan sonrakı depressiya, sosioloji tədqiqatların son məlumatlarına əsasən inkişaf etmiş ölkələrdə əsl problemdir.

"Ölkə.Az" immunitet.az-a istinadən xəbər verir ki, beynəlxalq təsnifata görə,doğuşdan sonra depressiya xəstəlik deyil. Son zamanlar qadınlar karyeralarına daha çox diqqət yetirirlər. Nəticədə uşaqların doğuşu sonadək təxirə salınır. Buna görə də, yaşlı primogen anaların sayı illər keçdikcə artır.

Depressiyanın dərinliyi və ona meyl bədənin xüsusiyyətlərindən, xasiyyətindən və xarakterindən, qadınların tərbiyəsindən asılıdır. Doğuşdan sonra hər hansı bir qadın vicudu psixoloji vəziyyətə təsir edə bilməyən ciddi hormonal dəyişikliklərə məruz qalır. İsti, ailə mühitində böyüdülmüş sakit qadınların doğuşdan sonra depressiya xəstəliyindən əziyyət çəkmələri daha az olur. Ailədə kifayət qədər sevgi almayan qadınlar bu xəstəliyə daha çox meyllidirlər.

Doğuşdan sonra depressiya həyatının ilk illərində uşağın inkişafına təsir edir və qismən gələcəyini müəyyənləşdirir. Bir çox insan doğuş sonrası depressiyanı adi yorğunluqla qarışdırır. Əgər ana uşağa qayğı göstərmək səlahiyyətini sevdiklərinə həvalə edə bilmirsə və ya etmək istəmirsə, yorulur. Səssiz göz yaşı, həddindən artıq qıcıqlanma ola bilər. Buna görə də, yaxın biriniz ev işlərinin bir hissəsini götürərək ananın köməyinə gələrsə, daha yaxşı olar. Bir qadın aqressivdirsə, yuxu və bədənin digər funksiyalarında pozğunluqlar varsa, o zaman belə çətin bir seçimlə psixiatr tərəfindən təyin olunan dərmanlar istifadə olunur.
Doğuş sonrası depressiya yüngül formada davam edərsə, onda yalnız xəstəyə psixoterapevtik təsir göstərməklə mümkün olacaqdır. Doğuşdan sonra dünyaya gətirən qadının sabit vəziyyəti üçün ailədəki vəziyyət vacibdir. Doğuş sonrası depressiyanın- ağır formalarının müalicəsi 6 aya qədər davam edə bilər. Vəziyyəti yalnız ağırlaşdıra biləcək dərmanlardan imtina edilməlidir.

Sadə ünsiyyət, çox yaxşı bir psixoterapevtik effekt verə bilər. Bir qadın daha tez-tez evdən kənara çıxmalı, yoldaşları və artıq doğuş etmiş qadınlarla ünsiyyət qurmalıdır. Bəzən bir qadın depressiyaya uğradığını düşünür, amma onun kimi gənc analarla söhbət etdikdən sonra bu depresif vəziyyətin müvəqqəti olduğunu başa düşür. Bir uşağın doğulması ilə özünü xarici həyatdan kənarlaşdırmamaq lazımdır. Əksinə, yeni emosiyalar qazanmaq lazımdır: kinoya, teatrlara getmək, dostlar ilə ünsiyyət qurmaq, təbiətə baş çəkmək, idman etmək və s. Valideyn olmaq hər gün müəyyən bacarıq və öhdəlik tələb edən real işdir. Uşaqların doğulmasına yaxşı hazırlaşmalısınız - həm fiziki, həm də əqli. Doğuş sonrası depressiyanın qarşısının alınması üçün mütəxəssislər - psixoloq və ya psixiatrın müayinəsindən keçmək lazımdır.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA