AXCP, Müsavat, Əli İnsanov "əməkdaşlığı" müxalifətə NƏ VƏD EDİR? — TƏHLİL

AXCP, Müsavat, Əli İnsanov
12:41
06.11.2019
2303
Analitika
A
Noyabrın 5-də Müsavat Partiyasının qərargahında İsa Qəmbər, Əli Kərimli, Arif Hacılı, Əli İnsanov, Pənah Hüseynin bir araya gələrək müxalifət adından ölkədəki mövcud durumu müzakirə edərək, gələcək birgə əməkdaşlıq perspektivlərini müzakirə etməsi müxalifət düşərgəsinin digər təmsilçilərinin etirazına səbəb olub.

Müsavat qərargahında AXCP, Müsavat və Əli İnsanovun birgə əməkdaşlıq fəaliyyətinin gələcək perspektivlərinə və digrə müxalifət qüvvələrinin həmin toplantıya dəvət olunmaması ilə bağlı ADP sədri Sərdar Cəlaloğlunun mövqeyini öyrənməyə çalışdıq.

“Ölkə.Az”a açıqlama verən ADP sədri Sərdar Cəlaloğlu ilk olaraq digər müxalifət partiyalarının və təmsil olunduğu ADP-nin dəvət olunmamasına aydınlıq gətirərək deyib ki, Arif Hacılı bizi müxalifət deyil, iqtidarın adamı hesab etdiyindən həmin toplantıya dəvət etməyib.

“ Müsavat Partiyası, şəxsən  Arif Hacılı bizi  hökumətin adamı hesab edirlər və ona görə də dəvət etməyib. Arif Hacılı əgər  Əli Kərimli və Əli İnsanovu dəvət edərək bir masa arxasında Azərbaycanın problemlərini müzakirə etməyi özünə layiq bilibsə, həmçinin digər müxalifət təmsilçilərini orada  görmək istəmirsə, bu, o deməkdir ki, onlar bizi Əli İnsanovdan  pis müxalif qüvvə kimi tanıyır. Müxalifət kimi qəbul etmir”, - deyə Cəlaloğlu bildirib.

Bir-birini həzm etməyən qüvvələrin yenidən bir araya gələrək birgə əməkdaşlıq perspektivinə gəldikdə S.Cəlaloğlu deyib ki, əzəldən  Əli Kərimli ilə İsa Qəmbər arasında  açıq və gizli rəqabət olub və bu, davam etməkdədir: “Müxalif düşərgədə Müsavat önə çıxanda Əli Kərimli ona mane olub, Əli Kərimli  də qabağa çıxanda Müsavat. Biz  dəfələrlərlə buna  şahidlik etmişik. Ölkədə hansısa ciddi siyasi proseslər gedəndə və yaxud seçkiöncəsi müxalifətin  geniş spektrinin bir araya gələrək vahid mövqe ortaya qoyması lazım olanda bu iki partiya hər zaman dağıdıcı mövqedən çıxış edib. Nəticədə müxalifətin  birliyi parçalanıb. Gəlin faktlara istinad edək. 2003-cü ildə bütün müxalifət İsa Qəmbərin ətrafına toplaşanda, Əli Kərimli  Etibar Məmmədovu dəstəklədi. Nəticədə ciddi müxalif qüvvələr bir araya gələ bilmədiyindən nailiyyət əldə olunmadı. 2005-ci ildə də eyni qaydada bu partiyaların liderlərinin  bir-birini qəbul etməməsindən  uğurlar əldə edilmədi. Sonda Əli Kərimlinin iradəsi ilə Müsavat “Azadlıq” blokundan çıxarıldı. Elə götürək 2010- 2013-cü il  seçkilərini. O zaman İctimai Palata,  daha sonra Milli Şura yaradıldı. Bu qurumda  əsasən bu iki partiya təmsil olundu. Nəticəsi nə oldu? Bu iki partiya yenə bir-birini qırmağa başladı. Milli Şurada vahid namizəd məsələsində ortaq məxrəcə gələ bilmədiklərindən  ayrıldılar. Bu müddət ərzində nəsə ciddi hadisə baş verdi və yaxud münasibətlərdə hansı beləmi ciddi dəyişiklik oldu ki, yenidən bir araya gədlilər ? Yox. Hansı dəyişiklik baş verməyib. Bu elə bundan öncə başladılan oyunların davamıdır. Necə ki, bundan əvvəlki seçkilər və ölkədə ciddi siyasi proseslər gedəndə müxaliftə bir araya gəlməyə cəhd edən də bu qüvvələr ortaya düşüb müxalif düşərgəni parçalayıb. İndi də AXCP və Müsavat bir araya gəlməklə əslində müxalifətin daha geniş spektrdə birliyinə mane olmaqla, növbəti nailiyyətsizliyə imza atmaqdır”.

Arif Hacılının Əli Kərimli iləbir araya gəlməsinin əsas səbəbini izah edən ADP sədri deyib ki,  Əli Kərimli icazəsiz aksiya keçirməklə öz aktivinə xal qazandırmaqla önə çıxması, heç də Arif Hacılının ürəyindən deyil: “Ancaq Arif Hacılının indiki bir məqamda nə Əli Kərimliyə qarşı hücuma keçməyə, nə də ki, ayrıca  mitinq keçirmək imkanı yoxdu.  Hücuma keçə bilməz ona görə ki,  müxalif ictimai rəy onun əleyhinə işləyəcək.
Bir şeyi də qeyd edim ki, ilin əvvəlində və keçən il belə bi hal yaşandı. İndi də həmin proses təkrarlanmaqdadır.  Belə ki, onda da Əli Kərimli mitinqlər məsələsində önə çıxdı və Arif Hacılı onu dsətəklədi. Müsavat   təşəbbüs göstərib birgə aksiya keçirmək istəyəndə Əli Kərimli aksiyaları təxirə saldı. İndi də həmin proses baş verdi.  Öz aktivinə xal qazandıran Əli Kərimli aksiyaları təxirə salıb.

Arif Hacılı da mitinqlərə bu xalı öz aktivinə qazandıra bilmədiyindən başqa bir variant əl atıb, Əli Kərimli və Əli İnsanovla  birgə əməkdaşlıq formatına təşəbbüs etməklə buna nail olmaq istəyir.

Sual oluna bilər ki, məgər Əli Kərimli  bunu başa düşmür və niyə bilərəkdən bu oyuna gedir, Hacılı ilə birgə əməkdaşlığa razılıq verir. Axı, bunun sonunun olmayacağını hər iki tərəf yaxşı bilir. Bu nəyə lazımdır? 

Bildiyiniz kimi Əli Kərimli artıq mitinqlər keçirməmək barədə qərar verib. Yaxşı bilir ki, bir müddətdən sonra tərəfdarları aksiyaların keçirlməməsinə görə onu qınamağa  başlayacaqlar. Ona görə də Arif Hacılının ona belə bir təklifi göydəndüşmə oldu. Kərimliyə indi gələcəkdə  məsuliyyətdən boyun qaçırmaq üçün qurbanlı keçi lazımdır.   Əli Kərimli üçün  qurbanlı keçi kimi Müsavatı və Arif Hacılını seçib. O baxımdan Əli Kərimli Arif Hacılı ilə  gələcəyi olmayan birgə əməkdaşlığa razılıq verib. Zamanı yetişəndə Əli Kərimli yenə başlayacaq Müsavatı və Arif Hacılını ittiham etməyə. Bundna sonra başalayacaq qarşılıqlı ittihamlar. Bir-birini xəyantədə ititham etməyə.

Digər tərəfdən bu Arif Hacılıya da laızmdır. Çünki bu qüvvələrsonda öz nailiyyətsizliklərini kiminsə üzərinə atmalıdır. Bunun üçün ən münasib forma əməkdaşlıq etmək üçün bir uyğun format seçilir və sonda uğursuzluq olanda  məsuliyyəti bir-birinin üzərinə atmaqla məsuliyyətdən qaşmağa başlayırlar. İndi də həmin yol seçilib, gələcəkdə yenidən məsuliyyətdən boyun qaçırmaq üçün…”

Cəlaloğlu onu da əlavə edib ki, indi Arif Hacılıya sual verirəm  bu ötən müddətdə Əli Kərimlinin münasibətində əməkdaşlıq etmək üçün hansısa ciddi  dəyişilik baş verdi, onunla yenidən bir masa arxasında  əyləşdin: “Əgər müttəfiqlik edəcəkdinsə, niyə Milli Şuranı tərk etdin. Oradan çıxmazdınız. Necə ki, bu cür suallara cavab tapa bilmirik, bax,  bu günükü tədbirin də  siyasi mahiyyətinə cavab verə bilməyəcəyik. Bax, bütün bu səsləndirilən  arqumentlər  onu deməyə əsas verir ki, AXCP, Müsavat, Əli İnsanov əməkdaşlığının sonu olmayacaq”.

Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1

Özünü oyundankənar vəziyyətə salanlar — Mürtəza Bünyadlı

Özünü oyundankənar vəziyyətə salanlar
14:10
09.12.2019
890
Analitika
A
Fevralın 9-da keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkilərinə start verilməsi ilə ölkənin ictimai-siyasi həyatında bir canlanma müşahidə olunmaqdadır. Artıq seçkidə iştirak etmək istəyən siyasi qüvvələr, birliklər və müstəqil şəxslər seçkiyə hazırlaşır. Hətta bir çoxları namizədliklərini irəli sürməklə bağlı Dairə Seçki Komissiyalarına müraciət ediblər. Bəzi siyasi partiyalar isə partiya olaraq qatılmaq niyyətində olduğundan bu günlərdə Mərkəzi Seçki Komissiyasına müraciət edəcəklər və işlərini bu istiqamətdə qurub hazırlıqlarını görürlər. Ancaq ənənəvi müxalifətin radikal qanadı olan AXCP və Milli Şura seçkilərdə iştiraka tərəddüd edir. Özünü Azərbaycanın aparıcı və ya “ana müxalifəti” hesab edən bu kəsimi daha çox boykota köklənib.

Baxmayaraq ki, siyasi partiyanın əsas  məramı seçkilərdə iştirak etməklə öz siyasi iddiasını  təmin etməkdən ibarətdir. Demokratik, sivil  mübarizə yolu ilə hakimiyyətə gəlişini və yaxud da qanunverici orqanda uğur əldə etməyin yeganə yolu seçkidən keçir. Qeyri-demokratik və qeyri-sivil metodlar, inqilablar isə qəbuledilməzdir. Biz son iki onillikdə qeyri-sivil, qeyri-demokratik və yaxudda rəngli inqilablar adı altında ölkələrdə baş verən hakimiyyət dəyişikliklərinin xalqlara və dövlətlərə  necə baha başa gəldiyinin şahidi olmaqdayıq. Görürük ki, həmin ölkələrdə xaos, böhranlar dava hələ də davam etməkdədir. Odur ki, hakimiyyətə gəlməyin yeganə yolu seçkidir. Bunun üçün də yetərli siyasi gücə malik olmalısan. 

 AXCP və Milli Şura seçkinin guya demokratik olmayacağını bəhanə edib, daha çox boykot taktikasına meyllənməsinin bir adı var - uğursuzluğunu bu taktika ilə ört-basdır etmək. Ancaq ilk olaraq onu  qeyd etmək lazımdır ki, hansısa siyasi qüvvə özünü ölkənin aparıcı  qüvvəsi hesab edirsə, deməli, həmin qüvvənin ictimai-siyasi proseslərə yetərincə təsiretmə  imkanına malik olmalıdır. Lakin bu gün Azərbaycanda uzun illərdir ki, real ictimai-siyasi proseslərə təsir gücünə malik  yeganə siyasi qüvvə varsa, o da hakim Yeni Azərbaycan Partiyasıdır.  Azərbaycan müxalifəti uzun illərdir ki, ölkədəki ictimai-siyasi proseslərə təsir imkan və mexanizmlərini itiriblər. Bunun da əsas səbəbi müxalifət düşərgəsinin düzgün taktika seçib mübarizə apara bilməməsidir. Müxalifətin  son 20 ildən artıq müddətdə yürütdüyü səhv  taktika nəticəsində hər zaman uğursuzluğa düçar olub. Biz bu gün də bu taktikanı müşahidə etməliyik. Amma müxalifətin seçkini boykot etməsi onun iflası, gücüzlüyü, uğrusuzluğunu bu başdan boynuna almaq deməkdir.
Ümumiyyətlə, bir məsələni xatırlamaq yerinə düşər ki, Azərbaycanda boykot taktikası mümkün deyil, Bunun üçün  nə siyasi, nə də ki, hüquqi mexanizmlər mövcud deyil. Boykot taktikası o zaman  effektiv ola bilər ki, seçki qanunvericiliyinə görə, seçkidə seçicinin 50 faizindən çox və ya hansısa digər konkret seçici iştirakını göstərən rəqəm göstərilsin.  Azərbaycanın mövcud seçki qanunvericiliyinə əsasən  belə bir tələb yoxdur. Yəni seçkinin baş tutması üçün  neçə faiz seçicinin iştirakı nəzərdə tutulmur. Seçki qanunvericiliyinə görə, seçkidə iştirak  edib daha çox səs toplayan şəxs deputat seçilir. Sadəcə, əgər seçkidə iki namizəd eyni səs toplayıbsa, o zaman DSK  2 həftə ərzində təkrar seçki keçirir və  təkrar seçkidə daha çox səs toplayan şəxs deputat olur. Yəni, qanunvericilik və hüquqi cəhətdən seçkinin boykot edilməsi qeyri-mümkündür.
İkinci variant kimi siyasi gücdən istifadə edib, seçkini boykot etməyə gəlincə bu  proses də elə asan deyil. Əgər müxalifətin belə gücü varsa,  elə seçkidə iştirak edəb uğur əldə etməsi, boykotdan daha asandır. Çünki boykot mexanizmi daha çox  insan və digər resurlar tələb edir. Müxalifətin isə belə bir gücü olmadığından, aktiv boykot taktikasını da qeyri- mümkün edir.
Aktiv boykotu mümkünsüz edən ikinci əsas digər amil isə Azərbaycanda parlament seçkisinin proporsional seçki sistemi ilə deyil, mojaritar sistem əsasında keçirilməsidir. Çünki bu sistemdə siyasi partiyalar iştirak etsə də, daha çox fərdi iştiraka üstünlük verilir. Belə olan halda seçkini boykot edən partiyanın təmsilçisi təmsil etdiyi təşkilatın qərarına uymayaraq   seçkidə iştirakda qərarlı ola bilər. Bu da  yuxarıda  qeyd etdiyimiz kimi boykot taktikasını imkansız edir.
Burada passiv boykotdan söhbət gedə bilər ki, bu da ancaq siyasi qüvvənin uğur qazana bilməyəcəyini əvvəlcədən bildiyindən bir bəhanə ilə belə taktikaya üstünlük verir. AXCP seçkini boykot taktikasını seçərsə, bu həmin qüvvənin seçkidə məğlubiyyətini, iflasını hansıa formada sığortalaması deməkdir. Hətta passiv boykot belə effekt verə bilməyəcək. Çünki əksər müxalifət qüvvələrinin iştirak etdiyi seçkini passiv boykot etmək heç bir nəticə vermir. Bu əksinə boykot taktikası seçən qüvvənin iflasının sürtələndirilməsinə və oyundankənar vəziyyətə düşməsinə gətirib çıxarır. Belə demək mümkünsə, hansı siyasi qüvvə özünü bu seçkidən kənarda qoyacaqsa, nəticə etibarə ilə ən çox itirən və uduzan da həmin partiya olacaq.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Amerikadan ermənilərə “soyuq duş” - "Erməni soyqırımı"na Senatda niyə veto qoyuldu? — TARİXÇİ PROFESSORUN TƏHLİLİ

Amerikadan ermənilərə “soyuq duş” -
17:03
06.12.2019
1127
Analitika
A
ABŞ Senatında “erməni soyqırımı” qanununa 3 dəfə veto qoyulub. Mətbuatın yazdığına görə bu dəfə respublikaçı senator Kevin Kramer “erməni soyqırımını” tanınması qərarının səsverməsini veto edib. Bundan əvvəl senatorlar Lendsi Qrem və Devid Perdue “soyqırımı” qərarını veto edib. Türkiyənin ABŞ-la münasibətinin pisləşməsindən sevinən erməni lobbisinin növbəti dəfə Vaşinqtonda qondarma soyqırımı rəsmiləşdirməyə çalışması cəhdi uğursuzluğa düçar olub. Bu, onu göstərir ki, praqmatik siyasət lobbi gücünü üstələyib.

Məsələ ilə bağlı “Ölkə.Az” açıqlama verən tarixçi professor Fəzail İbrahimli deyib ki, hələ ötən əsrin 20-ci illərində İtaliyanın baş naziri Francesko Nikkonun belə fikir var. “Avropa ölkələri nə zaman Türkiyədən nəsə qoparmaq və yaxud nəyisə vermək istəməyəndə,  uydurma erməni soyqırımı yada düşür. Bax, bu gün də həmin düşüncə tərzi ABŞ-da hökm sürməkdədir. “Soyqırım” məsələsi necə oldu ki, yada düşdü. Təbii ki, ABŞ-ın Türkiyənin küncə sıxıb, istədiyini ona diqtə etdirmək üçün bu addımı atıldı. ABŞ-ın bu məsələdə sərgilədiyi mövqeyin tarixinə nəzər salsaq, o zaman bunun kökünün 1918-ci ilə gedib çıxdığını görərik. Hələ 1920-ci ildə ABŞ prezidenti Vilson erməni “soyqırım”ı ilə bağlı siyasi qərar vermək istəyir, ancaq əlində əsas olmur. Amerika Prezidenti Vilsonun rəhbərliyi ilə Türkiyəni dünya ictimaiyyətinin nəzərindən salmaq,  rüsvay etmək və ermənilərin çirkin  istəyini reallaşdırıb özlərinin siyasi qərarlarını gerçəkləşdirmək üçün bir missiya təşkil edərək Anadoluya göndərdilər. General Harvordun rəhbərliyi altında fəaliyyətə başlayan missiya Harvord missiyası kimi tarixə daxil olub. Missiyanın tərkibində digər komissiya üzvləri də var idi. Artur Saferlan, Naylon və digərləri. İstədikləri nəticəni əldə edə bilmək üçün qəbirdən ölən insanları çıxararaq yoxlayan missiya üzvləri istədikləri nəticə ilə qarşılaşa bilmirlər.  Bu, onların siyasi istəklərini ödəmədi və  məlum  oldu ki, ölənlər ermənilər deyil, əksinə, ermənilərin öldürdükləri türklərdir. Ona görə də Harvord Missiyasının verdiyi qərar heç bir sübut olmadığı üçün tarixin arxivinə atıldı. 

ABŞ arxivi araşdırılarsa  və o zaman Harvord misisiyasının sənədləri üzə çıxsa, ermənilər peşmançılıqla üzləşərlər.  Təəssüf ki, sənədlər məxfi sənədlər kimi gizlədilir. Bax, məsələ o zamandan gündəmdədir. Türkiyəni əzmək”- deyə F.İbrahimli deyib.

Son hadisəyə gəldikdə isə F.İbrahimli deyib ki, bu da son illərdə Türkiyənin müstəqil siyasət yürütməsi, Rusiya ilə yaxınlaşması, ondan ən müasir silahlar alması, Suriya məsələsində fərqli və düzgün mövqe nümayiş etdirməsi ilə bağlıdır. “Ona görə də ABŞ Türkiyəni  yenə də “erməni soyqırımı” kartından istifadə edib geri otuzdurmaq istədi, ancaq istəyinə nail ola bilmədi. Gördülər ki, Türkiyəni qorxutmaqla nəyəsə nail olmaq mümkün deyil. Nəticədə bu iddiadan vaz keçmək zorunda qaldılar. Əksinə gördülər ki, bu yolla Türkiyəni özlərindən daha çox uzaqlaşdırırlar.  Türkiyənin uzaqlaşamsı isə  NATO-nun cənub-şərq cinahında ciddi problemlərə yol aça bilər. Bütün hallarda Türkiyə NATO üzvü olduğundan, onun incitmək, küsdürmək olmaz. Odur ki, ABŞ məcburiyyət qarşısında qalıb Konqresdə “erməni soyqırımı” ilə bağlı qəbul etdiyi qərara Senatda veto qoydurdu. Bununla da “erməni qoyqırımı” bir sabun köpüyü effektini verdi”- F.İbrahimli qeyd edib.

Professor onu da bildirib ki, bu məsələdə Azərbaycan hər zaman Türkiyənin yanında olub və bundan sonra da olacaq: “Azərbaycan və Türkiyə hər zaman bir birlərinin yanında olub və olacaqlar. Yadınızdadırsa, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ərdoğan olmayan tədbirdə Türkiyə ünvanına səsləndirilən fikrə reaksiya verərək demişdi ki, Türkiyə burada yoxdursa da,  mən burdayam. Türkiyə də hər zaman Azərbaycanın yanında olub və müdafiə edib. Türkiyə bütün platformalarda Qarabağ məsələsində Azərbaycanı dəstəkləyir. Bax ,bu, iki ölkə arasındakı münasibətlərin düsturudur. Türkiyəyə qarşı atılan bütün addımlar bizə qarşıdır, bizə qarşı olan münasibət də Türkiyiyə  qarşıdır.  Hesab edirəm  ki, bu birlik  məğlubedilməzdir və haqq-ədalət sonda qələbə çalacaq”.

Mürtəza
Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA