Ayaz Mütəllibov: “Xocalı soyqırımının törədilməsində Serj Sarkisyanın bilavasitə rolu və iştirakı olub” — MÜSAHİBƏ

Ayaz Mütəllibov: “Xocalı soyqırımının törədilməsində Serj Sarkisyanın bilavasitə rolu və iştirakı olub”
14:54
21.02.2018
3369
Siyasət
A

Azərbaycanın sabiq prezidenti Ayaz Mütəllibov “Ölkə.Az” xəbər portalına müsahibə verib.

Həmin müsahibəni təqdim edirik:

– Fevralın 20-də Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin başlanmasının 30 ili tamam oldu. 1988-ci il fevralın 20-də Azərbaycan SSR-in Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin (DQMV) Xalq Deputatları Sovetinin erməni deputatları qeyri-legitim növbədənkənar sessiya çağıraraq "Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın tərkibindən çıxarılıb Ermənistana verilməsi haqqında" qərar qəbul ediblər. Bu tarixə şahidlik etmiş dövlət rəhbəri kimi bu gün geriyə baxanda nə düşünürsünüz? 

– Sadəcə olaraq demək istəyirəm ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli hələ də “sıfır” dərəcəsində qalıb. Yəni, heç bir irəliləyiş yoxdur. Baxmayaraq ki, indiyədək münaqişə həll olunmayıb. Amma Azərbaycan ötən illər ərzində öz müstəqilliyini gücləndirməyə nail olub, dünyada tanınan və nüfuz qazanmış dövlətə çevrilib. Yəni, ötən 30 ildə uduzan tərəf işğalçı Ermənistan olub. Bu gün Ermənistan ciddi iqtisadi problemlərlə üzləşib, dünyada və regionda əlaqələri geniş deyil. Bu da onu deməyə əsas verir ki, ötən illər ərzində tam məğlub edilən tərəf Ermənistandır. Çox güman ki, münaqişə də gec-tez öz həllini tapacaq. Çünki dünya ictimaiyyəti bu münaqişəyə daha çox diqqət göstərməyə başlayıb. İndiki Azərbaycan iqtidarı bu münaqişəni dünyaya tanıda bilib. Ona görə də bu gün Dağlıq Qarabağ münaqişəsini ört-basdır etmək mümkün deyil. 

– 30 il əvvəl erməni deputatların qeyri-legitim növbədənkənar sessiya çağıraraq "Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın tərkibindən çıxarılıb Ermənistana verilməsi haqqında" qərar qəbul etməsinin qarşısını almaq mümkün idimi? 

– Bilirsiniz, bu, ermənilər tərəfindən düşünülmüş şəkildə həyata başladılan proses idi. Həmin dövrdə Dağlıq Qarabağa muxtariyyət verilməsi barədə ermənilərdə nə qədər təsəvvür var idisə, Azərbaycanda isə bir o qədər təsəvvür yox idi. Bu hazırlıqsızlığın mühüm şərti də Kreml hökumətindən irəli gəlirdi. Çünki o dövrdə SSRİ hələ dağılmamışdı. Ancaq Dağlıq Qarabağda SSRİ qanunları çox kobud şəkildə pozulurdu. Hüquqi nöqteyi-nəzərdən ermənilərin bu hərəkəti quldurluq və cinayət idi. Heç bir Sovet qanunlarına sığmırdı. Ancaq çox təəssüf ki, SSRİ rəhbərliyi bununla bağlı tədbir görmürdü. 

– Bəs bütün bunların məsuliyyətini kim, hansı dövlət başçısı daşımalıdır? Bu barədə demək istədiyiniz nə isə varmı? 

– Burada dövlət başçısının məsuliyyətindən söhbət gedə bilməz. Çünki 1991-ci ilədək Azərbaycan SSRİ-nin üzvü idi və Sovet qanunları hökm sürürdü. Ona görə də bütün icra məsələləri, qiymətləndirmələr, təhlillər yalnız SSRİ qanunlarına görə öz həllini tapırdı. Həmin dövrdə Azərbaycanda SSRİ Partiya Komitəsi fəaliyyət göstərirdi. Ancaq onun da bu məsələləri həll etmək səlahiyyətləri yox idi. Bütün məsələləri Kreml idarə edir və ya həll edirdi. Misal üçün, istənilsəydi, 1988-ci ildə Kreml hökumətinin bir sözü ilə Dağlıq Qarabağ münaqişəsi həll oluna bilərdi. 

Digər tərəfdən isə 1988-ci ildə başladılan Azərbaycan Xalq Hərəkatı Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə mənfi təsir göstərdi. Çünki Xalq Hərəkatından sonra Azərbaycan cəmiyyəti parçalanmışdı. Ermənilər də yeni peyda olan Azərbaycan Xalq Cəbhəsindən öz planlarını həyata keçirmək üçün istifadə edirdilər. Ümumiyyətlə, ermənilər tarixən Azərbaycan cəmiyyətini parçalamaqla işğalçılıq siyasətini həyata keçiriblər. Bu, ermənilərin köhnə üsuludur. Ermənilər Azərbaycanda kiçik narazılıqlar, qarşıdurmalar görən kimi dərhal ondan öz maraqları üçün sui-istifadə etməyə çalışırlar. Çox təəssüf ki, həmin dövrdə də Azərbaycan Xalq Cəbhəsi erməni dəyirmanına su tökürdü. Əgər bu gün Azərbaycan Xalq Cəbhəsi olsaydı, ermənilər yenə də onlardan öz maraqları üçün istifadə etməyə çalışardı. Ancaq bu gün Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin nüfuzundan heç bir iz qalmayıb. Hər dövrün öz hökmü, reallığı olur. Reallıq da o idi ki, həmin dövrdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Azərbaycan cəmiyyətini birləşməyə və prezidentin ətrafında sıx birləşməyə çağırmalı idi. Belə olsaydı, torpaqlarımızı itirməzdik. 

Biz 1988-ci ildə Dağlıq Qarabağla bağlı vahid mövqedən çıxış edərək, ciddi tədbirlər görə bilsəydik, mənim tapşırıqlarıma qulaq asılsaydı, ermənilər baş qaldırmayacaqdı. Çox təəssüf ki, həmin dövrdə əl-qolumuz bağlı idi. Bütün bunlara baxmayaraq, nə isə etmək olardı. 

Kiməsə irad tutmaq fikrində deyiləm. Ancaq mənim istefa verməyimi istəyən və Dağlıq Qarabağla məşğul olan iqtidar nümayəndələri öz məsuliyyətlərini dərk etmirdilər, yaranmış vəziyyətə ciddi baxmırdılar. Mən hər zaman demişəm ki, necə olur ki, SSRİ-nin hər yerində sabitlik qorunub saxlanılır, ancaq təkcə Qarabağ vilayətində guya camaat ayağa qalxır? Təkcə, bu sübut edir ki, Qarabağda qarşıdurma yaradılması öncədən planlaşdırılıbmış. Biz hələ bir neçə il əvvəlcədən eşidirdik ki, Dağlıq Qarabağda ermənilərə silah ötürülür. SSRİ də buna göz yumurdu. 

– Bir neçə gündən sonra erməni silahlılarının Xocalıda törətdiyi dəhşətli soyqırımın ildönümü olacaq. Bu hadisədən sonra siz istefaya getmisiniz. Yəqin ki, Xocalı soyqırımı ilə bağlı sizin də deməyə sözünüz var...

– Bu dəhşətli soyqırım törədiləndə Xocalı şəhəri ərazi nöqteyi-nəzərindən ermənilərin tabeliyində idi. Təkcə bu məqama diqqət etsək, çox məsələnin üstünü aça bilərik. Yəni, təkcə bu məqam sübut edir ki, Xocalı ermənilər tərəfindən törədilən dəhşətli soyqırımdır. 

Erməni silahlıları SSRİ-nin 366-cı motoatıcı alayının yaxından iştirakı ilə Xocalıda etnik təmizləmə apararaq, günahsız dinc insanları, körpə uşaqları, qocaları qətlə yetiriblər, onların evlərini viran qoyublar. Bu, ermənilər tərəfindən dünyanın gözü qarşısında törədilən terror aktı idi. Bu cinayətin törədilməsində indiki erməni prezident Serj Sarkisyanın bilavasitə rolu və iştirakı olub.  

Çox təəssüf ki, həmin dövrdə AXC-Müsavat üzvlərinin düşüncəsiz hərəkətləri üzündən ermənilər mənim istefamı Xocalı ilə əlaqələndirməyə başlayıb. Ancaq mən hər zaman demişəm, indi də söyləyirəm. Xocalı faciəsi indiki Ermənistan rəhbərliyinin törətdiyi qanlı cinayətdir. Mən isə Xocalı faciəsinə görə istefa verməmişəm. Sadəcə olaraq, həmin dövrdə AXC-Müsavat üzvləri Qarabağda ermənilərlə müharibə aparmaq əvəzinə hakimiyyət uğrunda mübarizə aparırdılar, prezident kimi mənim fəaliyyətimə əngəl törədirdilər. Həmin dövrdə mən mütəmadi olaraq Xalq Cəbhəsinin fəalları ilə görüşümdə deyirdim ki, mənə dəstək verin, ölkənin çətin günündə gəlin bir yerdə olaq və işağlçılara qarşı mübarizə aparaq. Əslində, onlar mənə qarşı cinayət edirdilər, imkan vermirdilər ki, torpaqları işğaldan azad edim və sairə. Cəmiyyəti parçalamışdılar. Mən isə istəmirdim ki, ölkədə qardaş qanı axıdılsın. Ona görə də istefa verməyə məcbur oldum.

AXC-Müsavat fəalları Xocalı faciəsinin törədilməsində günahkar kimi mənim də adımı hallandırmaqla əslində erməni dəyirmanına su tökmüş oldular. Çox təəssüf ki, nəticədə uduzan biz olduq. AXC-Müsavat məni istefaya çağırmaqla nəyə nail oldu? Ermənilər torpaqları işğal etdi. 

Zaur Əziz
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

İlham Əliyev Milli Məclisin təntənəli iclasında çıxış edir

İlham Əliyev Milli Məclisin təntənəli iclasında çıxış edir
10:10
Bu gün
109
Siyasət
A
Bu gün Milli Məclisdə Azərbaycan parlamentinin 100 illiyi münasibətilə təntənəli iclas keçirilir.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iclasda iştirak edir.

Dövlət başçısı iclasda nitq söyləyir.

ŞƏRH YAZ
0

Oqtay Əsədov: “Milli Məclisin peşəkarlıq səviyyəsi yüksəlib”

Oqtay Əsədov: “Milli Məclisin peşəkarlıq səviyyəsi yüksəlib”
09:43
Bu gün
216
Siyasət
A
“1991-ci ildə sovet imperiyasının dağılması nəticəsində Azərbaycan yenidən öz istiqlalına qovuşdu. Müstəqilliyin ilk illərində baş verən hadisələr 1918-1920-ci illərdə cərəyan edən hadisələrin təxminən eyni idi, erməni təcavüzü, xarici dövlətlərin Azərbaycana qarşı təxribatları oxşar xarakter daşıyırdı. Azərbaycan çox mürəkkəb problemlərlə qarşılaşaraq çıxılmaz vəziyyətə düşmüşdü. Lakin bu dəfə xalqımızın xoşbəxtliyi onda oldu ki, dövlətçiliyinin müqəddəratının həll edildiyi 1993-cü ilin iyun günlərində ulu öndər Heydər Əliyev yenidən hakimiyyətə gələrək Azərbaycanın parçalanıb dağılmasının qarşısını aldı və onu dəhşətli fəlakətlərdən xilas etdi”.

"Ölkə.Az" Report-a istinadən xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Milli Məclisinin sədri Oqtay Əsədov bildirib.

O vurğulayıb ki, Heydər Əliyevin zəngin siyasi təcrübəsi, misilsiz idarəçilik məharəti və əzmkarlığı sayəsində müstəqil dövlətçiliyin məhvinə səbəb ola biləcək problemlər uğurla həll edilib: “Heydər Əliyevin böyük siyasətə qayıdışı onun Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilməsi ilə başlayıb. Heydər Əliyevin Ali Sovetə rəhbərlik etdiyi dörd ay ölkəmizdə parlament mədəniyyətinin inkişafında mühüm rol oynayıb, müasir peşəkar parlamentin formalaşması istiqamətlərini müəyyən etməyə kömək göstərib. Ulu öndərin rəhbərlik etdiyi komissiya tərəfindən hazırlanmış və 1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq səsverməsi yolu ilə qəbul olunan müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası hüquqi, demokratik, dünyəvi dövlət quruculuğunun əsaslarını müəyyən etdi, yeni siyasi və hüquqi sistemin yaradılmasına yol açdı. Real hakimiyyət bölgüsü təmin olundu, dövlət hakimiyyəti sistemində Milli Məclisin yeri və rolu dəqiq təyin edildi. Parlamentin formalaşdırılmasının müasir standartlara uyğun gələn mexanizmi yaradıldı”.

O.Əsədov qeyd edib ki, demokratiya şəraitində Milli Məclisə indiyədək beş dəfə keçirilmiş azad, ədalətli və şəffaf seçkilər Azərbaycanın demokratik inkişafında mühüm rol oynayıb: “Artıq 23 ilə yaxındır ki, Milli Məclis qanunvericilik hakimiyyəti səlahiyyətlərini uğurla həyata keçirir. Parlament ölkədə aparılan hüquqi, demokratik, dünyəvi dövlət quruculuğunun, demokratikləşdirmə prosesinin, bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinin tətbiqinin möhkəm hüquqi bazasını yaratmış və təkmilləşdirib. 1995-ci ildən indiyədək Milli Məclis dövlət və cəmiyyət həyatının müxtəlif sahələrini nizama salan 5750-yə qədər qanun və qərar qəbul edib”.

Oqtay Əsədov bildirib ki, ötən illər ərzində Azərbaycanda parlamentarizm ənənələri daha da inkişaf etmiş və zənginləşib, Milli Məclisin peşəkarlıq səviyyəsi yüksəlib.

Spikerin sözlərinə görə, cəmiyyətdə mövcud olan siyasi qüvvələrin, cərəyanların və fikirlərin bütün spektrini əks etdirən parlament əsl demokratiya və siyasi mədəniyyət məktəbidir: “Parlament milli qanunvericiliyi qabaqcıl dünya ölkələrinin hüquq normalarına və standartlarına uyğunlaşdırmaq, problemlərin açıq müzakirəsini aparmaq yolu ilə demokratik təsisatları möhkəmləndirir, söz, mətbuat, vicdan, birləşmək, sərbəst toplaşmaq və digər siyasi azadlıqların reallaşmasına, qanunun aliliyinin bərqərar edilməsinə zəmin yaradır. Milli Məclis dövlətin daxili və xarici siyasətini parlament vasitələrinin köməyi ilə fəal surətdə dəstəkləyir. Ölkədə uğurla həyata keçirilən siyasi, iqtisadi, hüquqi, sosial islahatların hüquqi mexanizmi daha da inkişaf etdirilir və təkmilləşdirilir. Qanunvericilik fəaliyyəti ilə yanaşı, parlament ölkəmizdə və beynəlxalq aləmdə baş verən mühüm siyasi hadisələrə münasibətini bildirir, Ermənistan - Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi barədə həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, yalançı erməni təbliğatının ifşa edilməsi üçün zəruri tədbirlər görür. Müasir dünyada parlament diplomatiyasının əhəmiyyəti və rolu getdikcə artır. Bunun sadə bir səbəbi var. Parlament diplomatiyasının dili çox anlaşıqlıdır. Beynəlxalq siyasətlə bağlı olan bir sıra məsələlərdə parlament diplomatiyası ənənəvi diplomatiya üsullarını uğurla tamamlayır. Parlament diplomatiyası parlamentlərarası əməkdaşlığın keyfiyyətcə yeni bir sahəsidir. O, dövlətlərin qarşılaşdıqları problemlərin həllinə, sivilizasiyalararası dialoq üçün maneələrin aradan qaldırılmasına sanballı töhfə verir. Məhz buna görə də Milli Məclisin beynəlxalq ikitərəfli və çoxtərəfli əlaqələrinin inkişafına xüsusi diqqət yetirilir. Bu məqsədlə parlamentlərarası əməkdaşlığın müxtəlif formalarından istifadə olunur. İndiyədək xarici ölkələrin qanunvericilik orqanları ilə əməkdaşlıq və qarşılıqlı əlaqə haqqında 20-yə qədər saziş bağlanmışdır. Milli Məclisdə 80-dən çox ölkənin parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qrupları yaradılıb”.

O.Əsədov qeyd edib ki, Milli Məclis nəzarət funksiyasını da uğurla yerinə yetirir: “Hər il Nazirlər Kabinetinin, Hesablama Palatasının, İnsan hüquqları üzrə müvəkkilin (ombudsmanın), Bələdiyyələrin fəaliyyətinə inzibati nəzarəti həyata keçirən orqanın və İnsan alverinə qarşı mübarizə üzrə milli koordinatorun hesabat və məruzələri dinlənilir. Azərbaycan parlamenti dövlət büdcəsinin icrasına nəzarət edir, qanunların icrasının monitorinqini həyata keçirir. Parlament xalqın mənafelərinin həqiqi təmsilçisi olmalı, millət vəkili isə onu seçən insanların qayğıları ilə yaşamalıdır. Milli Məclisin deputatları müntəzəm surətdə seçiciləri ilə görüşür, onların təşəbbüsü ilə Milli Məclisdə problemlər qaldırır, insanları narahat edən məsələlərin həlli üçün səylərini əsirgəmirlər”.

Azərbaycanda nümunəvi parlament - Prezident münasibətlərinin bərqərar olduğunu bildirən O.Əsədov deyib ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Konstitusiyada təsbit edilmiş qanunvericilik təşəbbüsü hüququna əsaslanaraq müasir dünya standartlarına uyğun qanun layihələrinin hazırlanmasını və parlamentə təqdim olunmasını təmin edir: "Parlamentin qəbul etdiyi layihələrin 80 faizindən çoxu dövlət başçısının təşəbbüsü ilə müzakirəyə çıxarılır. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev birinci və ikinci çağırış Milli Məclisin deputatı olub, Avropa Şurasının Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinə böyük uğurla rəhbərlik edib. O, Milli Məclisin gündəlik işini, problemlərini parlamentin içərisindən müşahidə edib bələd olub. Milli Məclisin fəaliyyəti ilə bağlı məsələləri dərindən bildiyinə görə qanunvericilik orqanına çox böyük hörmət, diqqət və qayğı göstərir. 2013-cü və 2018-ci illərdə Azərbaycan Prezidentinin andiçmə mərasimləri Milli Məclisdə təşkil edilib. Milli Məclisin deputatlarının iş şəraitinin yaxşılaşdırılması, parlamentin qanunvericilik və qanunyaratma fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi üçün həyata keçirilən bütün tədbirlər dövlət başçısı tərəfindən hər vasitə ilə dəstəklənir. Gündəlik fəaliyyətində Milli Məclis mərkəzi və yerli icra və məhkəmə hakimiyyəti orqanları, ölkənin aparıcı elm, təhsil və yaradıcılıq mərkəzləri ilə sıx qarşılıqlı əlaqə saxlayır. Hakimiyyətin müxtəlif qolları arasında səmərəli əməkdaşlıq ölkəmizin strateji inkişaf xəttinin uğurla həyata keçməsini təmin edir. Müasir Azərbaycanın 100 yaşlı parlamenti xalqın suveren iradəsini ifadə edən, qanunları qəbul etmək yolu ilə mühüm ictimai münasibətləri tənzimləyən, icra hakimiyyəti orqanlarının fəaliyyətinə nəzarət edən ali təmsilçilik orqanıdır”.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA