“Azərbaycan üçün bundan qorxulu gedişat ola bilməz” — Politoloqdan həyəcan təbili

“Azərbaycan üçün bundan qorxulu gedişat ola bilməz”
20:23
27.10.2017
8029
Analitika
A
“Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrovun oktyabrın 27-də XİN yanında Rusiya Federasiyası subyektlərinin başçıları Şurasının iclasında çıxış edib. Sergey Lavrov həmişəkindən fərqli olaraq Azərbaycanı bu dəfə müsbət mənada bir neçə dəfə xatırlayıb”.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, bu barədə politoloq Elxan Şahinoğlu bildirib. Onun fikrincə, Rusiya xarici işlər nazirinin çıxışında 3 fikir diqqət çəkir.

S.Lavrovun çıxışında 3 fikir diqqətimi çəkdi. Bu fikirlərin ikisində Azərbaycanın adı birbaşa, digərində dolayı yolla çəkilib. S.Lavrovun birinci fikri belədir: “Regionların xətti ilə Azərbaycanla münasibətlərimiz inkişaf edir”. Sergey Lavrov bu cümləni o mənada işlədib ki, bu ilin sentyabr ayında Rusiyanın Stavropol şəhərində keçirilən 8-ci Rusiya-Azərbaycan regionlararası forumunu iki dövlət arasında beş ikitərəfli sənəd imzalanıb. “Ümumilikdə Rusiyanın regionlarında 650-yə yaxın azərbaycanlı tərəfdaşlarımızla birgə müəssisə fəaliyyət göstərir” – bu cümlə də Lavrova məxsusdur. Lavrovun ikinci fikri belədir: “Azərbaycan və İrandan olan investorlar Həştərxan vilayətində “Lotos” xüsusi iqtisadi zonada zavodların inşa edilməsində fəal iştirak edirlər”. Lavrov bu cümləni isə o mənada işlədib ki, Rusiya regionlarının Xəzəryanı ölkələrlə dialoqunun geniş ticarət-iqtisadi əlaqələrə əsaslanır”, - deyə politolqo bildirib.

Elxan Şahinoğlu deyir ki, rəsmi Bakı Lavrovun da qeyd etdiyi Rusiyanın iki bölgəsində - Stavropolda və Həştərxanda xüsusi layihələr icra edir, investisiyalar yatırır, tikinti işləri aparır: “Rusiyanın başqa bölgələri də Azərbaycanın onlara yatırım qoymasını arzulayırlar, hətta bu məqsədlə Dağıstan və Çeçenistan rəhbərləri bir neçə dəfə Bakıya təşrif buyurmuşdular. Ancaq rəsmi Bakı əməkdaşlıq üçün Rusiyanın nisbətən sakit və stabil bölgələrini seçib və bununla da hələlik kifayətlənib”.

Politoloqun fikrincə, rəsmi Bakının Rusiyanın bölgələrlə əməkdaşlığının siyasi məqsədi də var: “Bakının ümidi Kremlin bu əməkdaşlığın Rusiyanın bölgələri üçün faydalı olduğunu görməsi və bunun fonunda Ermənistanla münasibətlərinə göz gəzdirməsi, o cümlədən Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli prosesinə ədalətli yanaşmasıdır. Təəssüf ki, Rusiyanın bölgələrinə edilən yatırımlar Kremin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə təsir etməyib. Rusiya əvvəlki kimi Ermənistanı silahlandırmaqla məşğuldur”.

E.Şahinoğlunun Lavrovun çıxışı zamanı diqqətini çəkən üçüncü fikrlər isə bunlardır: “Rusiyanın qeyri-kommersiya təşkilatları MDB məkanında Avrasiya inteqrasiyası ideyasının təşviqinə yardım etməlidir”. Bu o deməkdir ki, Rusiya ABŞ-ın və Avropanın qeyri-kommersiya təşkilatlarının Azərbaycanda boşalan yerlərini doldurmaq istəyir. Lavrov bunu heç gizlətmir: “Qeyri-kommersiya təşkilatlarının xətti ilə qonşu ölkələrlə, MDB və Avrasiya İqtisadi Birliyi dövlətləri ilə daha fəal işləməyi vacib hesab edirəm. Məlumdur ki, vətəndaş cəmiyyəti xətti ilə dialoq əlaqələrimizin möhkəmlənməsi baxımından vacib məsələdir”.

Ekspert deyir ki, Kreml Azərbaycan kimi ölkələrdə Rusiyanın qeyri-kommersiya strukturlarının filiallarının mövcudluğunu genişləndirmək istəyir: “Əgər əvvəllər Azərbaycandakı QHT-lərə Qərbin müxtəlif fondları dəstək verirdilərsə, indi bu işi Rusiya görmək istəyir. Azərbaycan üçün bundan qorxulu gedişat ola bilməz. Çünki, Rusiyanın dövlətə bağlı qeyri-kommersiya təşkilatları yerlərdə o təşkilatlara dəstək verəcəklər ki, həmin təşkilatlar Rusiyanın müdafiə etdiyi dəyərləri bölüşsünlər. Krımın ilhaqını, Donbas separatçılarına dəstəyi və ya Abxaziya və Cənubi Osetiyanın tanınmasını necə dəstəkləmək olar? Bu Azərbaycanın təhlükəsizlik maraqlarına ziddir. Ona görə də necə ki, Azərbaycanda Qərb fondlarının müxtəlif ittihamlarla fəaliyyətlərinə son qoyuldu, eləcə də Lavrovun yeni ideyasının Azərbaycanda gerçəkləşməsinə icazə vermək olmaz”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”
21:37
17.11.2017
593
Analitika
A
ABŞ hərbi hava qüvvələri müşavirinin müavini Hydi Qrant Türkiyə ilə bağlı açıqlama verib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, açıqlamaya əsasən, əgər Türkiyə Rusiyadan “S-400” raket hücumundan müdafiə sistemini alsa, NATO texnologiyalarıəldə etmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Qrant Türkiyəyə “S-400” sistemləri mövzusunda xəbərdarlıq edib: "Əgər Türkiyə “S-400” alsa, NATO texnologiyaları əldəetmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Növbəti mərhələdə isə Türkiyənin “F-35” tipli 5-ci nəsil bombardman təyyarələri əldə etmə və istifadə imkanlarına qarşı tədbirlər görülə bilər".

“S-400” müqaviləsinin Türkiyə ilə NATO arasındakı hərbi əməkdaşlığa ciddi təsir edəcəyini qeyd edən Haydi NATO strategiyasının “S-400”sistemlərilə əməkdaşlığa icazə vermədiyini vurğulayıb. Əgər Türkiyə "S-400"ləri alsa, ABŞ-ın necə davranacağını hələ müəyyənləşdirmədiyini deyən Qrant davam edib: "Əvvəlcə müqavilənin həyata keçirilib-keçirilməyəcəyinə, gələcəkdə bir yerdə necə işləyəcəyiməzə baxacağıq. Amma hazırda bu sistemlərlə əməkdaşlıq etməyəcəyimizi söyləyə bilərəm".

Yayılan xəbərlərlə bağlı Türkiyə və Rusiya mətbuatında müxtəlif şərhlər yazılır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ABŞ bu və ya digər addımlarla Türkiyəyə təzyiqlər edir ki, Rusiya ilə əlaqələrini genişləndirməsin. Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Elxan Şahinoğlu “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, əslində verilən bəyanatlar Türkiyəyə qarşı təhdid və təzyiqlər kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, ABŞ Türkiyə kimi müttəfiqini itirəcəyindən ehtiyatlandığı üçün bu tip addımlar atır.

“ABŞ-dan Türkiyəyə elə güclü təzyiq olduğunu düşünmürəm. Çünki Türkiyə eyni tipli raketləri NATO-dan almaq istəyirdi. Onlar Türkiyəyə bu tipli silahları satmırdılar. Ona görə də, Türkiyə hökuməti havadan müdafiə raketlərini Rusiyadan almağa məcbur oldu. Bu səbəbdən də, hazırda Amerikanın tələbi məntiqli deyil. Türkiyə NATO-ya lazımdır. Ona görə də, Amerikada təzyiq yox, narahatlıq bildirirlər. Bütün hallarda Amerika Türkiyənin NATO-dan çıxmasının təşəbbüskarı olmayacaq”, - deyə E.Şahinoğlu bildirib.

Ekspertin fikrincə, NATO Türkiyəyə qarşı ikili münasibət bəsləyir: “Türkiyə Rusiya ilə hərbi əməkdaşlığı getdikcə artırmaq fikrindədir. NATO buna görə Türkiyəyə qarşı təzyiqləri artıra bilməz. Çünki Türkiyə NATO-ya lazımdır. Lakin onların Türkiyəyə ikili münasibəti var. NATO təlimlərində Norveçdə qoyulan stenddə düşmənlərin fotoları asılıb. Fotolar içində Mustafa Kamal Atatürkün və Ərdoğanın şəkli olub. Bu səbəbdən də, Ankara Norveçdə keçirilən NATO təlimlərindən 40 hərbçisini geri çağırıb. Türkiyə Qərblə əməkdaşlıqda böhran yaşayır. Amerika Suriya məsələsində radikal kürdlərə dəstək verir. Avropa Birliyi də üzvlüyə qəbul etmir. Ərdoğan hökuməti də məcbur olub alternativ istiqamətlərə yönəlir. Bu istiqamətlərdən biri də Rusiya ilə hərbi və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsidir”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür? — Prezidentlərin sirləri barədə POLİTOLOQ RƏYİ

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür?
22:27
16.11.2017
920
Analitika
A
Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğan 7-ci dəfə görüşəcək.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mətbuatı məlumat yayıb. Verilən məlumata görə, Rusiyanın Soçi şəhərində İran, Türkiyə və Rusiya arasında üçtərəfli Suriya müzakirələri keçiriləcək. Türkiyəni görüşdə prezident Ərdoğan təmsil edəcək. Bu, Ərdoğanın Putinlə 6-cı görüşü olacaq. Prezidentlərin görüşü 22 noyabr tarixinə planlaşdırılıb. İranı isə görüşdə prezident Ruhani təmsil edəcək.

Qeyd edək ki, 2017-ci il ərzində Ərdoğan Putinlə 6 dəfə görüşüb. Onlar arasında bu ilin 11 ayı ərzində 13 dəfə telefon danışığı olub. Bu isə iki ölkə tarixində rekord sayılır. Dünya mətbuatında vurğulanır ki, iki ölkə rəhbəri bu ilin son aylarında daha sıx münasibətdə olublar. Dünya siyasətçiləri məsələyə müxtəlif aspektdən yanaşırlar. Azərbaycanlı mütəxəssislər də iki ölkə rəhbərinin tez-tez görüşməsinə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Adıgözəl Məmmədov “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Putinlə Ərdoğanın tez-tez görüşü əslində bir neçə səbəbdən baş tutur.

“Birinci məsələ iki ölkə rəhbərinin arasında fikir ayrılıqlarını olmasıdır. Hələlik Putin Ərdoğanla ümumi rəyə gələ bilmir. İranın dövlət başçısının da artıq bu müzakirəyə qoşulması Rusiyanın mövqeyini gücləndirəcək. Burada Bəşər Əsəd rejiminin reanimasiyasında söhbət gedir. Faktiki olaraq İŞİD-in sonuna çıxılıb. Bundan sonra Suriyanın gələcək taleyi müzakirə olunur. Etiraf etmək lazımdır ki, Suriyada əsas söz sahib Rusiyadır. Düzdür Suriyada PKK və YPG kimi kürd qruplaşmaları ABŞ tərəfindən çıxış edirlər. Onları da, başqa regionda olduğu kimi neytrallaşdırmaq çox asandır. Putin də, bu səbəbdən ümumi razılaşmaya can atır. O, çalışır ki, Ərdoğan Bəşər Əsədlə kontakta girsin. Ola bilsin ki, Əsədi keçid dövrü üçün saxlayırlar. Sonradan ölkə rəhbərliyinə başqası gətirilə bilər. Lakin hazırda Suriyada əsas Rusiyaya bağlı rejimin taleyi müzakirə olunur”, - deyə A.Məmmədov bildirib.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA