Azərbaycanda dolu buludları atəş açılmaqla dağıdıla bilər

Azərbaycanda dolu buludları atəş açılmaqla dağıdıla bilər
21:25
17.05.2018
3127
Maraqlı
A
Azərbaycanda kənd təsərrüfatı məqsədləri üçün doluya qarşı mübarizə sisteminin yaradılması ilə bağlı təkliflər hazırlanıb.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu Trend-ə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Coğrafiya İnstitutunun direktor müavini, coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru Məhərrəm Həsənov deyib.

Hazırda doludan müdafiə sisteminin qurulmasının gündəlikdə olduğunu deyən M.Həsənov qeyd edib ki, sovet dövründə belə bir sistem mövcud olub və onun nəticələri çox effektiv olub:

"Lakin 80-ci illərin sonunda bu sistem ləğv edilib. İndi sistemin yenidən bərpası məsələsi gündəmdədir. Belə bir sistemin qurulması metodikasının hazırlanması üçün Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən təkliflər hazırlanaraq Nazirlər Kabinetinə (NK) təqdim edilib. Təklflər paketi rəy alınmasi üçün NK tərəfindən aidiyyatı qurumlara, o cümlədən AMEA Coğrafiya İnstitutuna da təqdim edilib. Hazırda təklflər müzakirə edilir. Bu sistemin qurulması artıq hökumətin səlahiyyətində olan məsələdir".

M.Həsənov bildirib ki, təkliflərdə ETSN-nin nəzdində doluya qarşı mübarizə qurumunun yaradılması, Şəki- Zaqatala, Şamaxı-İsmayıllı, Gəncə-Qazax zonasında, eləcə də Şəmkirdə, Daşkəsəndə qrad tipli silahların quraşdırılması məsələləri öz əksini tapıb. Bu təkliflər reallaşacağı təqdirdə həmin ərazilərdə bu silahlardan atəş açma yolu ilə dolu buludları dağıdılacaq və onlar yağışa çevriləcək.

M.Həsənov belə bir metodun bütün dünyada mövcud olduğunu və səmərəli nəticə verdiyini də açıqlayıb.

Mütəxəssis bildirib ki, Azərbaycanda 1881-ci ildən (Azərbaycanda ilk dəfə olaraq, Bakıda meteoroloji müşahidələrininaparılmasına başlanılıb) 1960-cı ilədək olan dövrlə müqayisədə 1961-ci ildən indiyədək olan dövr ərzində ölkədə dolu yağma hallarının intensivliyi 10 dəfəyədək artıb. Dolu yağma hallarının artması müxtəlif istiqamətli hava kütlələrinin Azərbaycana daxil olma intensivliyinin artması, yəni cənubdan gələn isti - tropik hava kütlələri, Aralıq dənizi üzərindən gələn cənub siklonları ilə Atlantik okeanı üzərindən gələn mülayim hava kütlələrinin bir-birini tez-tez əvəz etməsi ilə əlaqədardır.

Coğrafiya İnstitutunun direktor müavini bildirib ki, Azərbaycanda ən çox dolu orta dağlıq ərazilərdə müşahidə edilir. Ölkə üzrə ən çox dolu isə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad və Culfa rayonlarının ərazilərinə yağır. Kiçik Qafqazda Goranboy, Daşkəsən, Qazax, Tovuz, Ağstafa, Şəmkir rayonları, Böyük Qafqazda Şamaxı, İsmayıllı, Şəki, Zaqatala rayonları da çox dolu yağan ərazilərdəndir.

M.Həsənov əlavə edib ki, Azərbaycanda fəsillərin keçid dövrü, əsasən də may-iyun ayları üçün dolu səciyyəvi haldır.

Qeyd edək ki, Prezidentin 2016-cı il 6 dekabr tarixli fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına və emalına dair Strateji Yol Xəritəsi"ndə də doluya qarşı mübarizə ayrıca bənd kimi qeyd edilib.

Sənəddə bildirilir ki, dünya təcrübəsində hava şəraitinə, dolu yağması nəticəsində baş verə biləcək fəsadların qarşısının alınması və ya azaldılması, müvafiq ərazidə kənd, meşə və kommunal təsərrüfatların maraqlarına uyğun olaraq tədbirlər görülməsi vacibdir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1

Bu maddə yaddaşınızı və qaraciyərinizi normada saxlayacaq!

Bu maddə yaddaşınızı və qaraciyərinizi normada saxlayacaq!
22:34
Bu gün
296
Maraqlı
A
Lesitin maddəsı orqanizmin inşaat materialı da hesab edilə bilər. Onun çatışmazlığı bir çox fəsadlara yol açır. Buna görə də sağlam və gümrah qalmağınız üçün lesitin maddəsindən istifadə etmək lazımdır.

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən bu möcüzəvi maddənin faydalarını açıqlayır:  

1. Lesitin hüceyrə divarının struktur elementi hesab olunur.
 
Alimlər bildirirlər ki, bir çox xəstəliklərin yaranma səbəbi məhz hüceyrə divarının zədələnməsidir ki, bu isə lipidlərin oksidləşməsi nəticəsində baş verir. Bu prosesi avtomobilin benzin bakının divarının eroziyası nəticəsində deşilməsi kimi təsəvvür etmək olar. Lesitin bölünən və böyüyən hüceyrələrin membranlarının tərkibi olan lipidləri oksidləşmədən qoruyur.

2. Qaraciyərin 65 %-i lesitindən ibarətdir.
Lesitin qaraciyərin viruslardan zədələnmiş hissələrini effektiv şəkildə bərpa edir. Bu maddə alkoqol səbəbindən meydana gələn sirrozun qarşısını alır. Bundan əlavə lesitin konservantların, ətirləndiricilərin və bir sıra kimyəvi maddələrin o cümlədən də dərmanların qaraciyərə vurduğu mənfi təsirlərdən qoruyur.

3. Lesitin sayəsində öd kisəsində və qaraciyər axarlarında daşlar formalaşmır.

Lesitin öd ifrazını stimullaşdıraraq xroniki xolesistitlərin əmələ gəlməsinin önləyir.

Müəyyən olunub ki, lesitin qanın tərkibini normallaşdıraraq orqan və toxumaların qanla təhcizatını asanlaşdırır. Bu maddə damarların quruluşunu qoruyaraq ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını alır.

Lesitin maddəsi əsasən yumurta sarısından və soya bitkisindən əldə edilir. Apteklərdə toz şəklində və kapsul halında da satılır.

Toz halında olan lesitin maddəsini gündə bir xörək qaşığı yeməklərlə birlikdə qəbul etmək lazımdır. Qəbul etməyə başladıqdan bir müddət sonra orqanizminizdə böyük dəyişikliklər hiss edəcəksiniz. İlk olaraq həzm sistemi normaya düşəcək, daha sonra isə sinir sisteminə təsir edəcək.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Tibb elmində inqilab — Xərçəngə qarşı dərman

Tibb elmində inqilab
18:47
Bu gün
5756
Maraqlı
A
ABŞ-ın Luisvil universitetinin tədqiqatçı qrupu xərçəngin immunoterapiya dərmanını hazırlayıblar.

 “Ölkə.Az” xəbər verir ki, bu dərman şişin yaranmasının qarşısını alır. Bu barədə “MedicalXpress” portalında məqalə dərc edilib.

Alimlər sağlam siçanlar üzərində təcrübə aparıblar. Siçanlara klonlaşdırılmış DNA-lardan əldə edilən SA4-1BBL zülalı vurulub. Sonra isə ara-sıra ağ ciyər və uşaqlıq borusundakı şişdən götürülən bədxassəli hüceyrələr orqanizmə yeridilib.

Ekspertlər müəyyən ediblər ki, SA-4-1BBL zülalı orqanizmi ineyksiyadan iki həftə sonra maksimal şəkildə bədxassəli şişdən qoruyur. Effekt isə 8 həftə davam edir.

Alimlərin fikrinə əsasən, genlərin kombinasıyasından əldə edilən zülal inqibitor rolunu oynayır.


Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA