Azərbaycanda gənclərin cəmiyyətdə və dövlətin gələcək həyatında rolu — Analiz

Azərbaycanda gənclərin cəmiyyətdə və dövlətin gələcək həyatında rolu
15:00
24.04.2019
4998
Analitika
A
Bir cəmiyyətin, millətin, dövlətin mövcudluğu, inkişafını və yaşamı gənclikdən asılıdır. O baxımdan da hər bir ölkədə dövlətçiliyin, müstəqilliyin daha da möhkəmləndirilməsi, gələcəyin etibarlı təminatı intellektual səviyyəli potensial kadrların yetişdirilməsindən, onların aparıcı qüvvəyə çevrilməsindən çox asılıdır. Azərbaycanda da gənclərin dövlətin gələcək həyatında müstəsna rola malik olması və aparıcı qüvvəyə çevrilməsi istiqamətində məqsədyönlü siyasət yürüdülür. Gənclər siyasəti Azərbaycan Prezidentinin əsas prioritetlərindən biri hesab edildiyindən bu sahədəki siyasəti həyata keçirmək məqasədi ilə Gənclər və İdman Nazirliyi yaradılıb, onların normal fəaliyyəti üçün qanunvericilik bazası və digər institutsional qurumlar formalaşdırılıb. 2003-cü ildən etibarən isə Azərbaycan gəncliyinin cəmiyyətinin aparıcı qüvvəyə çevrilməsi istiqamətində həyata keçirilən siyasət yeni mərhələyə qədəm qoydu. Prezidentin 30 avqust 2005-ci il sərəncamı ilə 2005-2009-cu illər üçün “Azərbaycan gəncliyi” Dövlət Proqramı təsdiq edildi.

Sonradan dəyişən davamlı inkişaf kontekstinin tələblərinə uyğun olaraq 2011-2015-ci və 2017-2021-ci illər üçün yeni “Azərbaycan gəncliyi” dövlət proqramları hazırlanıb təsdiqləndi. Eyni zamanda, Prezident İlham Əliyevin 19 dekabr 2011-ci il tarixli 542 nömrəli fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondu yaradıldı.  Gənclər Fondunun yaradılması isə gənclər siyasətinə yeni nəfəs vermiş oldu. Gənclər Fondu tərəfindən ayrılan vəsaitlər sayəsində minlərlə Azərbaycan gəncinin innovativ fikirləri artıq daha geniş dəstəklənməyə başlandı və onların fərqli beynəlxalq layihələrdə ardıcıl və fəal iştirakı üçün imkanlar təmin olundu. Ölkədə gənclər siyasətinin daha uğrula həyata keçirilməsi məqsədi ilə dövlət büdcəsində vəsaitlər ilb-il artırılır.  Bundna əlavə olaraq  gənclərin aparıcı qüvvəyə çevrilməsi istiqamətində müxtəlif qrant layihələri verilir. Bunun nəticəsidir ki,  Azərbaycanda hazırda 130-dan artıq gənclər təşkilatları fəaliyyəti göstərir. Bu siyasət artıq öz bəhrəsini verməkdədir. Ölkədə həyata keçirilən  kadr islahatlarında gənclərə üsünlük verlir. Gənclər qanunvericilik və yeri özünüidarəemtə orqanlarında  daha geniş formada təmsil olunurlar.

Bu gün Azərbaycan gəncləri bütün sahələrdə özlərini doğruldurlar. Bu gün Azərbaycan gəncliyi ölkəmizi beynəlxalq aləmdə layiqincə təmsil edirlər. Bu istər idman sahəsində, istər  elm, istərsə də digər sahələrdə olsun özünü sübut edir. Beynəlxalq  səviyyəli idman yarışlarında Azərbaycan gəncliyinin aktiv iştirakı nəticəsində ölkəmiz idman ölkəsi kimi tanınıb. Bu gün gənclərimiz təkcə idmada deyil, mədəniyyət, incəsənət, elm sahəsində də uğurlara imza atmaqdadırlar.

Gənclərimizin cəmiyətin aparıcı qüvvəyə çevrilməsi və salam gəncliyin yetişdirilmsəi istiqamətində  siyasət davamlı olaraq həyata keçirilməkdədir. Bu məqsədlə həm qanunvericilik bazası təkmilləşdirilir, həm də digər sahələrdə islahatlar həyata keçirilir. Sağlam gəncliyin yetişdiirlməsi bu gün  dövlətin qarşısında duran əsas vəzifələrədn biridir. Bu məqsədlə ilk olaraq qanunvericilik bazasının təkmilləşdirilməsi istiqamətində addımlar atılıb və 2019-cu ilin əvvəlində “Gənclər siysəti haqqında” qanuna ciddi dəyişikliklər edilərək parlamentdə qəbul edilib.  Qanuna edilən dəyişiklikdə əsasən aztəminatlı gənc ailələrin sosial müdafiəsi, gənc alim və tədqiqatçıların elmi fəaliyyətinin dəstəklənməsi, gənclərin sosial-iqtisadi və mədəni inkişafı üçün tədbirlərin həyata keçirilməsi, sosial müdafiəyə ehtiyacı olan aztəminatlı gənclərin sosial, mənzil, təhsil problemlərinin həlli və asudə vaxtlarının səmərli keçirilməsinə yönələn tədbirlərin həyata keçirilməsi, gənclər arasında könüllülük fəaliyyətinin təşviqi, gənclər arasında hər növ ekstremizmin və radikalizmin qarşısının alınması, gənclərin fərdi inkişafı üçün qeyri-formal və informal təhsilalma imkanlarının yaradılması, gənclərin inkişafı, yeni biliklərə yiyələnməsi məqsədilə informasiya texnologiyaları, sosial şəbəkə və multimedia vasitələrindən istifadə sahəsində imkanların artırılması, bu sahədə qanunvericiliyin tələblərinə riayət edilməsinə, insanların şərəf və ləyaqətlərinin və şəxsi həyatın toxunulmazlığı hüququnun qorunmasına nəzarətin təmin edilməsi  kimi müddəalar əksini tapıb.

Bundan əlavə olaraq qanunda  “Gənclər evi”nin yaradılması nəzərdə tutulur.  “Gənclər evi” sosial xidmət müəssisələrində risk qrupundan olan gəncələrə aşağıdakı xidmətlər göstəriləcək:

1.Risk qrupundan olan gənclərin hüquqi və sosial-psixoloji yardımla təmin edilməsi,

2. Risk qrupundan olan gənclərin aktiv məşğulluq tədbirlərinə cəlb olunmasına köməklik göstərilməsi,

3. Risk qrupundan olan gənclər üçün sosial-psixoloji reabilitasiya kursunun təşkil edilməsi,

4.Cəzaçəkmə müəssisələrindən azad edilən sosial adaptasiyaya ehtiyacı olan gənclərin sosial adaptasiya mərkəzlərinə yerləşdirilməsinə köməklik göstərilməsi,

5.Risk qrupundan olan gənclərlə könüllülər arasında qarşılıqlı yardım qruplarının təşkil edilməsi,

6. Risk qrupundan olan gənclərin sosial müdafiəsini və sosial təminatı ilə bağlı digər tədbirlərin həyata keçirilməsinin təmin edilməsi,

7.18 yaşınadək gənclərin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsinin təmin edilməsi və sağlam gəncliyin formalaşdırılması məqsədilə bunlar qadağan edilir: Onlara tütün məmulatlarının, spirtli və enerji içkilərinin satışı, onların idman mərc oyunlarında birbaşa və ya dolayı iştirakı, gecə klublarında və barlarda olması.

Müvafiq icra hakimiyyəti orqanları 18 yaşınadək gənclərin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsinin, onların sağlamlığına və inkişafına ziyan vuran informasiyalardan qorunmasını təmin etmək məqsədilə “təhlükəsiz internet” mexanizminin yaradılmasını təmin edirlər.

Azərbaycanda gənclərin təhsili, tərbiyəsi, asudə vaxtının təşkili, fiziki və mənəvi inkişafı ilə bağlı fəaliyyət göstərən obyektlər özəlləşdirildikdən sonra 5 il deyil, 10 il müddətinə funksional təyinatının dəyişdirilməsinə və ya başqa məqsədlər üçün istifadə edilməsinə yol verilməyəcək.

Bütün bunlar bir daha göstərir ki, gənclərin ölkəmizin gələcəyinin daha etirbarlı əllərdə təmin olunması məqsədi ilə genişmiqyaslı siyasət yürüdülür. Gənclərimizə olan bu münasibət isə  onu deməyə əsas verir ki, dövlətimizin gələcəyi  etibarlı əllərdədir.

Mürtəza Bünyadlı
Ölkə.az

ŞƏRH YAZ
0

İki Əlidən...səs çıxmaz!

İki Əlidən...səs çıxmaz!
13:35
06.11.2019
67646
Analitika
A
Müxalifətin Dəyirmi Masaya yığışıb, sonra da memorandum qəbul etməsi mənə bilirsinizmi nəyi xatırlatdı? Hə, “Nəsimi” filmini. Daha doğrusu o filmin sonunda bir epizodu: “Görsən bu asılan neçənci Nəsimidir?”.

Sitat bəlkə də yersiz idi. Amma məntiq də var axı? Görəsən, bu müxalifətin neçənci birliyidir və ya birliyə cəhdidir?

Nə bilim, sayı yox, hesabı yox. 

Dünən Müsavat Partiyasının qərargahında Dəyirmi Masaya yığışanların spektri də maraqlıydı. Vaxtıyla, elə indinin özündə belə bir-birinə düşmən kəsilən qüvvələr – bunun özü absurdun yekəsidir – və keçmiş nazir və məhbus Əli İnsanov! Sonuncu yeni müttəfiqlərini bilirsinizmi necə adlandırmışdı vaxtıyla? Axı o qədər də uzaq tarix deyil?

“İsa Qəmbər genetik xəstədir".

"Vaxt gələcək bu müxalifətin övladları öz babalarını nifrətlə yad edəcəklər..."
Bunlar Əli İnsanovun vaxtilə müxalifət haqda dediyi hələ ən yumşaq ifadələridir. Hətta o, indi bir sırada oturduğu adamları faşist də adlandırmışdı, əxlaqsız da...

İndi həmin “faşistlər” və “genetik xəstələr” və riyakar bir Masada əyləşib.
Əli İnsanovun bu riyakarlığı təəccüb doğurmur. Dünən hakimiyyətdə idi, rüşvət alırdı, müxalifəti söyürdü. Hakimiyyətdən atıblar, rüşvət ala bilmir, olub müxalifət... Təəccüblü deyil...

Təəccüb doğuran Müsavat rəhbərliyinin bu partiyanı faşist partiyası adlandıran Əli İnsanovu öz qərargahına dəvət edib demokratiyadan, insan haqlarından danışmasıdır...

“Bu, anekdotdur... Bu, gülüş doğurur. Bu, utancvericidir...
Bu, prinsipsizlikdir”.
Son sözləri bir dostumuz yazmışdı dünən sosial şəbəkələrdə. Və necə də haqlıdır.

Müxalifətin Rəsul Quliyevlə, Etibar Məmmədovla əməkdaşlığı nə qədər uğurlu oldusa, Əli İnsanovla da o cür olacaq. Nəinki uğurlu, hətta pis olacaq, daha biabırçı nəticələnəcək. Çünki Əli İnsanov Azərbaycan xalqının tarixində rüşvət və korrupsiyanın simvolu kimi qalıb. Azərbaycan səhiyyəsinin anasını ağladan Əli ilə Azərbaycan siyasətinə siyasi kannibalizimlik gətirən digər Əlinin bir yerdə olmasının özü də simvolikdir, haradasa. 

Əslində dünün Dəyirmi Masada yığışanlar üz-üzə gözü açıq yatan canavarları xatırladırlar. Zəifləmişi, ehtiyatı əldən verəni mütləq parçalayacaqlar.
Elə əvvəlcə İsa Qəmbərin, daha sonra isə Hikmət Hacızadənin çıxışlarında bir məqam yadınızdadırmı? “Gəlin bir-birimizi ittihamlara son qoyaq”, “Sosial şəbəkələrdəki savaşı bitirək”. Bitməyəcək. Bilirsinizmi niyə? Çünki Əli Kərimli kimi Facebook canavarı əsla öz xislətindən geri çəkilməyəcək. Elə digərləri də. Müharibə hələ bundan sonradır. Qızğın döyüşlər, ittihamlar, troll söyüşləri qabaqdadır.

Digər bir məqam isə Pənah Hüseynin “daha böyük tərkibdə yığışaq” təklifidir. Bu isə bilirsinizmi bizə nəyi xatırlatdı? Hə, SİDSUH yadınızdadrmı? Hansını ki Sabir Rüstəmxanlı onu “multfilm” adlandırmışdı. Elə dünənki Masa da həmin multfilmin illər sonra çəkilmiş yeni hissəsidir.
İndiki multfilmdə bir dəyişiklik var: Yeni qəhrəman peyda olub - Əli İnsanov. Özü də ağsaqqal və lider qismində. Bu adamlar bir həqiqəti başa düşmürlər ki, Əli İnsanov heç zaman lider olmayıb, olmayacaq da. Liderin keyfiyyətləri başqadır. Əli İnsanov yaxşı korrupsioner ola bilər. Əli İnsanov Heydər Əliyev siyasi kursuna xəyanət etmiş şəxsdir. Və yenə xəyanət edəcək, bu, aksiomadır. 

Dəyirmi Masada yığışanlar 30 ilə yaxındır ana müxalifətin kim olması ətrafında qəraragələ bilmir, bunun üstündə hətta düşmən olublar. Əgər İnsanovu Masaya onun korrupsiya yolu ilə yığdığı pula görə dəvət ediblərsə, yenə yanılırlar. Məşhur bir məsəli bir qədər improvizə etsək, tam onluqdan vuracağıq: “Əli İnsanov pulu əlində xışıldadar, amma verməz!”.

Səbuhi Sədəf

ŞƏRH YAZ
1

AXCP, Müsavat, Əli İnsanov "əməkdaşlığı" müxalifətə NƏ VƏD EDİR? — TƏHLİL

AXCP, Müsavat, Əli İnsanov
12:41
06.11.2019
1606
Analitika
A
Noyabrın 5-də Müsavat Partiyasının qərargahında İsa Qəmbər, Əli Kərimli, Arif Hacılı, Əli İnsanov, Pənah Hüseynin bir araya gələrək müxalifət adından ölkədəki mövcud durumu müzakirə edərək, gələcək birgə əməkdaşlıq perspektivlərini müzakirə etməsi müxalifət düşərgəsinin digər təmsilçilərinin etirazına səbəb olub.

Müsavat qərargahında AXCP, Müsavat və Əli İnsanovun birgə əməkdaşlıq fəaliyyətinin gələcək perspektivlərinə və digrə müxalifət qüvvələrinin həmin toplantıya dəvət olunmaması ilə bağlı ADP sədri Sərdar Cəlaloğlunun mövqeyini öyrənməyə çalışdıq.

“Ölkə.Az”a açıqlama verən ADP sədri Sərdar Cəlaloğlu ilk olaraq digər müxalifət partiyalarının və təmsil olunduğu ADP-nin dəvət olunmamasına aydınlıq gətirərək deyib ki, Arif Hacılı bizi müxalifət deyil, iqtidarın adamı hesab etdiyindən həmin toplantıya dəvət etməyib.

“ Müsavat Partiyası, şəxsən  Arif Hacılı bizi  hökumətin adamı hesab edirlər və ona görə də dəvət etməyib. Arif Hacılı əgər  Əli Kərimli və Əli İnsanovu dəvət edərək bir masa arxasında Azərbaycanın problemlərini müzakirə etməyi özünə layiq bilibsə, həmçinin digər müxalifət təmsilçilərini orada  görmək istəmirsə, bu, o deməkdir ki, onlar bizi Əli İnsanovdan  pis müxalif qüvvə kimi tanıyır. Müxalifət kimi qəbul etmir”, - deyə Cəlaloğlu bildirib.

Bir-birini həzm etməyən qüvvələrin yenidən bir araya gələrək birgə əməkdaşlıq perspektivinə gəldikdə S.Cəlaloğlu deyib ki, əzəldən  Əli Kərimli ilə İsa Qəmbər arasında  açıq və gizli rəqabət olub və bu, davam etməkdədir: “Müxalif düşərgədə Müsavat önə çıxanda Əli Kərimli ona mane olub, Əli Kərimli  də qabağa çıxanda Müsavat. Biz  dəfələrlərlə buna  şahidlik etmişik. Ölkədə hansısa ciddi siyasi proseslər gedəndə və yaxud seçkiöncəsi müxalifətin  geniş spektrinin bir araya gələrək vahid mövqe ortaya qoyması lazım olanda bu iki partiya hər zaman dağıdıcı mövqedən çıxış edib. Nəticədə müxalifətin  birliyi parçalanıb. Gəlin faktlara istinad edək. 2003-cü ildə bütün müxalifət İsa Qəmbərin ətrafına toplaşanda, Əli Kərimli  Etibar Məmmədovu dəstəklədi. Nəticədə ciddi müxalif qüvvələr bir araya gələ bilmədiyindən nailiyyət əldə olunmadı. 2005-ci ildə də eyni qaydada bu partiyaların liderlərinin  bir-birini qəbul etməməsindən  uğurlar əldə edilmədi. Sonda Əli Kərimlinin iradəsi ilə Müsavat “Azadlıq” blokundan çıxarıldı. Elə götürək 2010- 2013-cü il  seçkilərini. O zaman İctimai Palata,  daha sonra Milli Şura yaradıldı. Bu qurumda  əsasən bu iki partiya təmsil olundu. Nəticəsi nə oldu? Bu iki partiya yenə bir-birini qırmağa başladı. Milli Şurada vahid namizəd məsələsində ortaq məxrəcə gələ bilmədiklərindən  ayrıldılar. Bu müddət ərzində nəsə ciddi hadisə baş verdi və yaxud münasibətlərdə hansı beləmi ciddi dəyişiklik oldu ki, yenidən bir araya gədlilər ? Yox. Hansı dəyişiklik baş verməyib. Bu elə bundan öncə başladılan oyunların davamıdır. Necə ki, bundan əvvəlki seçkilər və ölkədə ciddi siyasi proseslər gedəndə müxaliftə bir araya gəlməyə cəhd edən də bu qüvvələr ortaya düşüb müxalif düşərgəni parçalayıb. İndi də AXCP və Müsavat bir araya gəlməklə əslində müxalifətin daha geniş spektrdə birliyinə mane olmaqla, növbəti nailiyyətsizliyə imza atmaqdır”.

Arif Hacılının Əli Kərimli iləbir araya gəlməsinin əsas səbəbini izah edən ADP sədri deyib ki,  Əli Kərimli icazəsiz aksiya keçirməklə öz aktivinə xal qazandırmaqla önə çıxması, heç də Arif Hacılının ürəyindən deyil: “Ancaq Arif Hacılının indiki bir məqamda nə Əli Kərimliyə qarşı hücuma keçməyə, nə də ki, ayrıca  mitinq keçirmək imkanı yoxdu.  Hücuma keçə bilməz ona görə ki,  müxalif ictimai rəy onun əleyhinə işləyəcək.
Bir şeyi də qeyd edim ki, ilin əvvəlində və keçən il belə bi hal yaşandı. İndi də həmin proses təkrarlanmaqdadır.  Belə ki, onda da Əli Kərimli mitinqlər məsələsində önə çıxdı və Arif Hacılı onu dsətəklədi. Müsavat   təşəbbüs göstərib birgə aksiya keçirmək istəyəndə Əli Kərimli aksiyaları təxirə saldı. İndi də həmin proses baş verdi.  Öz aktivinə xal qazandıran Əli Kərimli aksiyaları təxirə salıb.

Arif Hacılı da mitinqlərə bu xalı öz aktivinə qazandıra bilmədiyindən başqa bir variant əl atıb, Əli Kərimli və Əli İnsanovla  birgə əməkdaşlıq formatına təşəbbüs etməklə buna nail olmaq istəyir.

Sual oluna bilər ki, məgər Əli Kərimli  bunu başa düşmür və niyə bilərəkdən bu oyuna gedir, Hacılı ilə birgə əməkdaşlığa razılıq verir. Axı, bunun sonunun olmayacağını hər iki tərəf yaxşı bilir. Bu nəyə lazımdır? 

Bildiyiniz kimi Əli Kərimli artıq mitinqlər keçirməmək barədə qərar verib. Yaxşı bilir ki, bir müddətdən sonra tərəfdarları aksiyaların keçirlməməsinə görə onu qınamağa  başlayacaqlar. Ona görə də Arif Hacılının ona belə bir təklifi göydəndüşmə oldu. Kərimliyə indi gələcəkdə  məsuliyyətdən boyun qaçırmaq üçün qurbanlı keçi lazımdır.   Əli Kərimli üçün  qurbanlı keçi kimi Müsavatı və Arif Hacılını seçib. O baxımdan Əli Kərimli Arif Hacılı ilə  gələcəyi olmayan birgə əməkdaşlığa razılıq verib. Zamanı yetişəndə Əli Kərimli yenə başlayacaq Müsavatı və Arif Hacılını ittiham etməyə. Bundna sonra başalayacaq qarşılıqlı ittihamlar. Bir-birini xəyantədə ititham etməyə.

Digər tərəfdən bu Arif Hacılıya da laızmdır. Çünki bu qüvvələrsonda öz nailiyyətsizliklərini kiminsə üzərinə atmalıdır. Bunun üçün ən münasib forma əməkdaşlıq etmək üçün bir uyğun format seçilir və sonda uğursuzluq olanda  məsuliyyəti bir-birinin üzərinə atmaqla məsuliyyətdən qaşmağa başlayırlar. İndi də həmin yol seçilib, gələcəkdə yenidən məsuliyyətdən boyun qaçırmaq üçün…”

Cəlaloğlu onu da əlavə edib ki, indi Arif Hacılıya sual verirəm  bu ötən müddətdə Əli Kərimlinin münasibətində əməkdaşlıq etmək üçün hansısa ciddi  dəyişilik baş verdi, onunla yenidən bir masa arxasında  əyləşdin: “Əgər müttəfiqlik edəcəkdinsə, niyə Milli Şuranı tərk etdin. Oradan çıxmazdınız. Necə ki, bu cür suallara cavab tapa bilmirik, bax,  bu günükü tədbirin də  siyasi mahiyyətinə cavab verə bilməyəcəyik. Bax, bütün bu səsləndirilən  arqumentlər  onu deməyə əsas verir ki, AXCP, Müsavat, Əli İnsanov əməkdaşlığının sonu olmayacaq”.

Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1
BAĞLA