Azərbaycanı iki yerə bölən müqavilənin imzalanmasından 205 il ötdü

Azərbaycanı iki yerə bölən müqavilənin imzalanmasından 205 il ötdü
09:24
12.10.2018
8652
Maraqlı
A
Bu gün Gülüstan müqaviləsinin imzalandığı gündən 205 il ötür.

“Ölkə.Az” Azərbaycan torpaqlarının İran və Rusiya arasında bölünməsinə səbəb olan Gülüstan müqaviləsi barədə kiçik yazını oxucularına təqdim edir.
XVIII-XIX əsrlərdə Xəzər regionu Orta və Yaxın Şərqdə gedən geosiyasi rəqabət arenasına çevrilir və bu orbitə Türkiyə və İranla bərabər Rusiya, İngiltərə və Fransa cəlb olunmuşdu. Səfəvi dövlətinin zəifləməsi faktı Xəzər regionunda hərbi-siyasi vəziyyəti gərginləşdirdi. Bu isə öz növbəsində Türkiyə və Rusiyanın regionda möhkəmlənmək istəyindən yaranmışdı.

Qara dənizə çıxışdan məhrum olan Rusiya Xəzər və Xəzəryanı bölgə üzərində öz hakimiyətini qurmaq və bütün Avropa-Asiya ticarətini Türk-Aralıq dənizindən Baltika-Volqa-Xəzər yoluna keçirmək arzusunda idi. Rusiyanın geosiyasi məqsədləri o zaman I Pyotr tərəfindən dəqiq müəyyənləşdirilib: “Bizim maraqlar heç bir dövlətin Xəzər dənizində möhkəmlənməsinə yol vermir”.

Rusiya bu məsələ ilə bağlı Türkiyəyə rəsmi olaraq bildirib ki, heç bir dövlət, xüsusi olaraq da Türkiyə Xəzər sahillərinə buraxılmayacaq. Türkiyə öz tərəfindən Rusiyanın Qara dənizə olan yolunu kəsərək Krım tatarlarının və özünün Qafqazda olan digər tərəfdarlarının köməyi ilə Volqa-Xəzər ticarət yolunu bağlamağa cəhd etdi. Bununla Rusiya Şərq bazarlarına çıxışdan məhrum edildi. Bu işdə Osmanlı dövləti Qərb ölkələrinin və birinci növbədə İngiltərənin köməyinə arxalanırdı. İngiltərə öz növbəsində Rusiyanın Orta Asiyada mövqeyinin möhkəmlənməsindən ehtiyat edərək, bu regionda rus ekspansiyası ilə razılaşa bilməzdi. Lakin I Pyotr böyük orduya arxalanaraq öz rəqibini qabaqlamağa nail oldu və 1721-ci ildə İsveç üzərində qələbə qazandı. Bu qələbədən sonra 1722-ci ilin iyulunda l Pyotr böyük bir ordu və 274 gəmi ilə Həştərxandan Azərbaycanın Şirvan və Xəzəryanı bölgələri istiqamətində hərbi yürüşə başladı. Güney Qafqazın hüquqi cəhətdən Azərbaycan – Səfəvi dövlətinə tabe olmasına baxmayaraq, I Pyotr mərkəzi dövlətin zəifləməsindən istifadə edərək Azərbaycanın Xəzərsahili ərazisini zəbt etdi. XVIII əsrin 20-30-cu illərində Güney Qafqazın qalan hissəsi isə Osmanlı İmperiyasının tərkibinə keçdi. Abbas Mirzə Qacarın qəhrəmancasına müqavimət göstərməyinə baxmayaraq, Azərbaycanın bir hissəsinin işğalı və iki yerə parçalanması baş verdi.

1796-cı ildə Azərbaycana yürüş edərək 30 min nəfərlik ordu ilə Dərbənddən keçib Qubanı, Bakını, Salyan və Şamaxını tutan rus generalı qraf B.Zubov öz hökmdarlarından, “Muğanı ələ keçirdikdən sonra orada bir qala tikdir, adını “Yekaterina sert” (“Yekaterinanın ürəyi”) qoy və orada iki min cavan rus əsgəri məskunlaşdır. Həmin gənc əsgərləri erməni və gürcü qızları ilə evləndirib onları xüsusi torpaq sahələri və silahla təmin et” məzmununda tapşırıq aldı.
1813-cü ilin 12 oktyabr tarixində imzalanan birinci müqavilə ilə Azərbaycan Rusiya ilə İran arasında bölündü. Çar Rusiyası Osmanlı İmperiyası arasında 1812-ci ilin yayında imzalanan Buxarest müqaviləsinə əsasən, Osmanlı İmperiyası rusların Qafqazı işğalını tanıyır, bu torpaqlara olan iddiasından əl çəkirdi. 1812-ci ildə Napoleonun Rusiya hücumundan faydalanmağa çalışan İran vəliəhdi Abbas Mirzə Rusiyanın işğal etdiyi Azərbaycan xanlıqlarına hücum etsə də, general P.Kotlyarevski bu hücumları dəf edir və bölgədə hərbi-siyasi üstünlük qazanır. Hadisələr İngiltərəni bərk narahat edir və onların təkidi ilə İran Rusiya ilə müqavilə imzalamaq qərarına gəlir.

1813-cü ilin 12 oktyabrında “Gülüstan” sülh müqaviləsindən əvvəl Azərbaycanın ümumi ərazisi 410 min kvadrat kilometr olub. Azərbaycan torpaqlarının parçalanmasına xidmət edən bu biabırçı sülh anlaşması barədə Abbasqulu Bakıxanov “Gülüstani-İrəm” adlı əsərində belə yazırdı: “Həmin ilin baharında (1813-cü il) İran dövləti ruslar tərəfindən alınan ölkələri geri qaytarmaqdan naümid oldu. Rum (Osmanlı) barışığı və Xorasanda baş verən iğtişaş nəticəsində şah barışığa meyil göstərdi. Mirzə Əbülhəsən xan Şirazi İran dövləti tərəfindən vəkil edildi. Sərdar Ratişşev də gəldi. Qarabağın Gülüstan adlı yerində, hicri 1228-ci (1813) ildə, təşrin-əvvəl (oktyabr) ayının 12-də Rusiya və İran dövlətləri arasında əhdnamə bağlandı”.

Bu müqavilə tarixə imzalandığı yerin, yəni Gülüstan kəndinin adı ilə- Gülüstan müqaviləsi kimi daxil oldu. Müqaviləni İran tərəfdən şahın vəkili Mirzə Əbdülhəsən xan, Rusiya tərəfdən isə Ratişev imzaladı. 11 maddədən ibarət müqavilə ilə yurdumuz amansızcasına bölüşdürüldü, düşmənçiliyə son qoymaq üçün iki istilaçı ölkə bundan sonra "əbədi dostluq şəraitində yaşayacaqlarına" söz verdilər.

General Ratişevin yazışmalarında bu müqavilə həm də “İran dövləti ilə ümümrusiya imperiyası arasında əbədi sülh haqqında traktat” kimi təqdim olunurdu. Qeyd etmək lazımdır ki, sülh müqaviləsinin maddələrinin razılaşdırılması üzərində də iş xeyli gərgin keçdi. Qacar sarayını bu müqavilənin bağlanmasına meyilləndirmək üçün Qor Uzeley də xüsusi canfəşanlıq göstərdi ki, general Ratişev də öz yazışmalarında Rusiya maraqlarının qorunmasına kömək edən bu ingilis diplomatına minnətdarlığını bildirirdi.

Gülüstan müqaviləsi giriş və 11 maddədən ibarətdir. Müqavilənin mətni öz dövrünün dil üslubiyyatına uyğun olaraq hazırlanmışdır. Ona görə bugünkü gün üçün onun dili həm rus dilində, həm də fars dilində kifayət qədər ağırdır və bu mətnin Azərbaycan dilinə tərcüməsi əlavə şərhləri və izahatları tələb edir. Azərbaycan dilində bu müqavilənin mətni kütləvi informasiya vasitələrində çap olunsa da, onun yenidən və daha peşəkar səviyyədə tərcüməsinə ehtiyac var. Çünki bu mətnin hər ifadəsi özlüyündə hüquqi öhdəliklərin daşıyıcısıdır və onların tərcüməsindəki yanlışlıq həmin öhdəliklərin lazımınca təsəvvür edilməsini çətinləşdirə bilər.

Müqavilənin sonuncu maddəsindən göründüyü kimi, Gülüstan müqaviləsi rus dilində tərtib olunub və sonra da fars dilinə tərcümə edilib. Qeyd etmək lazımdır ki, müqavilənin fars dilinə tərcüməsində kifayət qədər sərbəstliyə yol verilib, mətndə fars dilinin üslubiyyatından irəli gələn çoxlu təkrar məzmunlu ifadələr işlədilib. Sülh müqaviləsinin bağlanması üçün aparılan müzakirələrin şahidi olmuş İngiltərənin İrandakı elçiliyinin katibi Moriyer də bu məqamı müşahidə edərək yazırdı: "Gülüstan müqaviləsinin farsca nüsxəsi İran ibarələri ilə yazılıb".

1813-cü ildə Gülüstan müqaviləsi bağlandıqdan sonra Azərbaycanın bir hissəsi, o cümlədən Qazi-Qumuq, Tiflis, İrəvan və Qarabağ xanlıqları Rusiyanın himayəsinə keçdi. Az sonra Quba, Dərbənd, Şirvan və Bakı xanlıqları da Rusiya qoşunları tərəfindən işğal olundu.

"Gülüstan müqaviləsi"ndə bircə dəfə də olsun "Azərbaycan" adına rast gəlinmir. "Türkmənçay müqaviləsi"ndə də Azərbaycanın adı göstərilməyib. Rusiya və İran törətdikləri cinayəti, işğal faktını gizlətmək üçün Azərbaycan adını müqaviləyə salmayıblar. Gülüstan müqaviləsi ilə təkcə Azərbaycana aid torpaqlar deyil, həm də Dağıstan camaatlıqları və gürcü çarlıqları Rusiyanın ixtiyarına keçmişdi. Bizim faciələrin başlanğıcı olan Gülüstan müqaviləsində qeyd edilən ən əsas məsələlərdən biri – İran, Azərbaycan torpaqlarına köçmək istəyən ermənilərə nəinki maneçilik törətməməli, əksinə kömək edilməli idi. Müqaviləyə əsasən, həmin ermənilərin mal və mülklərini satmağa İran hökuməti yardım göstərməliydi. 1814-cü ildən ermənilər Gəncə, Bakı və Qarabağda sərbəst şəkildə məskunlaşmağa başladılar. Ruslar çox qısa zamanda ermənilərdən hökumət strukturlarında da istifadə etməyə girişdilər. Bu zaman Rusiyadan kömək umaraq öz hakmiyyətini qorumaq istəyən xanların vəziyyəti lap ağırlaşdı. Bir çoxlarının xan titulu daşımaq ixtiyarı əlindən alınmış, maksimum özünü bəy adlandırmağa icazə verilmişdi. Azərbaycan xanlarına bölgədə olan rus generalının qəbuluna düşmək şansı da tanınmırdı. Onları, uzaqbaşı, polkovnikin köməkçisi qəbul edirdi. 1819-cu ildə Şəki xanlığı, 1820-ci ildə Şirvan xanlığı ləğv edildi. 1822-ci ildə Qarabağ xanlığı da ləğv edildi və onun yerində komendant üsul- idarəsi təsis edildi. Ruslar onları Qacarlara qarşı müharibəyə dəvət edən xanlıqları məhv etməyə başladılar. Xan sülalələri məhv olduqca ermənilərin saraylarda mövqeləri güclənməyə başlandı.

1828-ci il fevral ayının 22-də Rusiya ilə İran arasında Türkmənçay müqaviləsinin imzalanması ilə əslində Gülüstan müqaviləsinin müddəaları da öz qüvvəsini itirdi. Bu məsələ Türkmənçay müqaviləsinin 2-ci maddəsində əksini tapıb. Həmin maddədə deyilirdi: “Ali tərəflər arasındakı düşmənçilik imperatorun iradəsinə görə başa çatdığı üçün Gülüstan müqaviləsinin müddəaları da ləğv olunur. Ona görə əlahəzrət İran şahənşahı və əlahəzrət ümumrusiya imperatoru lazım bildilər ki, Rusiya ilə İran arasında sülh və dostluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi üçün adı çəkilən müqaviləni aşağıdakı maddələrlə və şərtlərlə əvəz etsinlər”. Bununla da Gülüstan müqaviləsinin hüquqi mövcudluğuna son qoyuldu.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Hiyləgərlik etsəniz, uğura nail ola bilərsiniz — Günün qoroskopu

Hiyləgərlik etsəniz, uğura nail ola bilərsiniz
01:05
Bu gün
232
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" milli.az-a istinadən günün ulduz falını təqdim edir:

Qoç - işgüzar məsələlərin həlli üçün uğurlu gündür. Yaşam potensialının səviyyəsi yüksəkdir, enerjiniz və ruhi qüvvəniz çoxdur. Uğura nail olmaq üçün bütün komponentlər var.

Yeni, çətin və mürəkkəb işlər peyda olur. Fəqət, çəkinməyin və narahat olmayın: həmin işlərin öhdəsindən gələcəksiniz. Məqsədə doğru qətiyyətlə irəliləyin. Hansısa şəxs, hadisə və ya nəsnə sizə mane olmamalıdır.

Köçmək, təmirə başlamaq, şəraiti dəyişmək olar.

Ailəniz və yaxınlarınız üçün faydalı nə isə etmək şansını əldən verməyin. əməyinizin bəhrələrindən razı qalacaqsınız.

Dəvət aldığınız tədbirə yollanın, orada aktiv iştirakçı olun.

Yeni tanışlıq istisna deyil.

Buğa - bu gün böyük uğurlara nail olmaq xeyli çətinləşib. Bədxahlarınız və maskalanmış düşmənləriniz irəliləyişinizin qarşısını almaq üçün əllərindən gələni edirlər. Başa vurduğunuz işin və bitirdiyiniz səylərin nəticələrini mənimsəmək istəyənlərə mane olun.

Gün çox yorucu, emosional baxımdan mürəkkəbdir.

Axşam saatlarına yaxın sizi ən kiçik məsələ, ən xırda olay təbdən çıxara bilər. Münaqişələrə rəvac olmamaq üçün təmas dairənizi məhdudlaşdırın.

Günün ikinci yarısından təhsil, bilik və bacarıqların artırılması, təcrübə bazasının genişləndirilməsi üçün istifadə etmək olar. Əqli əmək sizi sevindirməklə yanaşı, konkret nəticələr də verəcək.

Əkizlər - emosional yön baxımından olduqca əlverişsiz gündür. Sakit və səbrlə davranmaq asan deyil. Əhvalınız kəskin şəkildə dəyişə bilər.

İşdə həmkarlar və rəhbərliklə problemlərin yaranması istisna deyil. Hadisələrin belə arzuolunmaz məcrada baş verməməsi üçün emosiyaları işgüzar maraqlardan ayırın.

İş yoldaşlarınızla qaba və aqressiv davranmayın.

Günün ikinci yarısında məqsədə çatmaq üçün hiyləyə əl atmayın. Hiyləgərlik etsəniz, uğura nail ola bilərsiniz. Amma unutmayın ki, belə davranışın çox ağır nəticələri və fəsadları ola bilər.

Xərçəng - həmkarlar və işgüzar tərəfdaşlarla bir sıra məsələləri həll etmək, münasibətləri rəvanlaşdırmaq üçün əlverişli gündür. Gün asan deyil. Lakin vaxtınızı hədər itirməsəniz, məhsuldar ola bilər. Diqqət və sayıq davranış tələb edən işlər müxtəlifdir.

Onları həll edə bilərsiniz. Müstəqil şəkildə düşünməli, hərəkət etməli və suallara cavab tapmalı olacaqsınız.

Yaxın ətrafınızdakı insanlarla münasibətlər normal olacaq. Haqlı olduğunuzu sübut etməyə lüzum yoxdur. İdeyalarınız rəğbətlə qarşılanacaq.

Qətiyyətli və təşəbbüskar olun.

Şir - pozitiv təmayüllərin təsiri güclüdür. İşgüzar aktivliyiniz yüksək olsun ki, uğurlara bel bağlaya biləsiniz. İşdə mövqeləriniz möhkəmlənə bilər. Təşəbbüskar olun, nəyə qadir olduğunuzu göstərin. Maraqlı ideya və təkliflərlə çıxış edin, lider məziyyətlərinizi göstərin, təşkilatçılıq məharətinizi nümayiş etdirin.

Unutmayın ki, işdəki irəliləyişinizin bundan sonrakı durumunun asılı olduğu insan sizi diqqətlə müşahidə edir.

Xırda problemlərə həddən ziyadə diqqət verməyin. Gündəlik məişət qayğıları sizi pərişan etməməlidir. Hər şeyə sadə yanaşın, gözütox olun və ən başlıcası - çətinliklərdən qorxmayın.

Qız - peşəkar müstəvidə uğurlarınız və nailiyyətləriniz böyük olmayacaq. Çox fikirləşməyin, yoxsa fəaliyyət üçün vaxt az qalacaq. Başqasının əməllərini təkrarlamayın. Müstəqil addım atın, öz yolunuzu gedin. Maliyyə durumunuzda yaxşılaşma ola bilər.

Alış-verişdə bədxərclik etməyin.

Sevdiyiniz insanla münsibətlərdə sərt davranmayın. Ən kiçik, ilk baxışdan önəmsiz səbəbdən münaqişə yarana bilər.

Sakit olun, toxtaq davranın.

Məntiq və şüurunuz emosiyaları nəzarətdə saxlasın.

Münasibətləri və təmasları təhlükəyə atmayın.

Tərəzi - iş üçün çox yaxşı gündür. İşgüzar fəallıq yüksəkdir, çox işləri başa vura bilərsiniz. Səhvlərə yol verməyin, məğlubiyyətsiz taktika gəlişdirərək ondan yararlanmağa can atın. Parlaq ideyalarınızı yaxın ətrafınızdakı insanlarla bölüşməyə can atırsınız. Əməyiniz və səyləriniz diqqətsiz qalmayacaq. Ödül səxavətli olacaq.

Münaqişələrin çözülməsi, problemlərin həlli, mürəkkəb suallara cavabların tapılması üçün yaxşı vaxtdır.

Uzaq səfərlərə, tənha səyahətə çıxmaq olmaz.

Romantik görüş pis keçməyəcək, amma gözləntilərinizi doğrultmayacaq.

Əqrəb - uğurlu gündür. Çətinliklərin öhdəsindən gələcəksiniz. Özünüzə inamı itirməyin. Bu gün uğur üçün yetərincə imkanlarınız var.

Sövdələşmə, maliyyə əməliyyatlarının aparılması üçün əlverişli gündür. Xərclərin əksər hissəsi ailənin tələbatının ödənməsi ilə bağlıdır. Xəsislik etməyin.

Ailə üzvlərinin, sevdiyiniz insanların xoş emosiyaları, sevinci hər şeyə dəyər.

Günün ikinci yarısı konfrans, seminar və ya analoji tədbirə dəvət ala bilərsiniz. Həmfikir olduğunuz insanı asanlıqla ümumi işə cəlb edə bilərsiniz.

Amma unutmayın ki, pozitiv təmayüllərin güclü olmasına rəğmən, düşünülməmiş addımlar atmaq gərək deyil.

Təmkinli olun, "ağır oturub batman gəlin".

Oxatan - münbit emosional fona malik gündür. Yaxşı əhval-ruhiyyədəsiniz. Kiçik problemlərdən təşvişə d6üşərək kefinizi pozmayın.

İşdə əhəmiyyətli uğur qazana bilərsiniz. Rəhbərliyin rəğbətini qazana bilərsiniz.

Əvvəllər səlahiyyət dairəsinə daxil olmayan işlərlə məşğuliyyət ehtiyacı yarana bilər.

Yeni və faydalı biliklər, bacarıqlar əldə etmək üçün əlverişli vaxtdır.

Xoş təəssürat bağışlamaq istədiyiniz insanla axşam saatlarında görüşə bilərsiniz. Səlis olun, nə demək istədiyinizi bilin, söylədiyiniz ifadələrin fərqinə varın.

Oğlaq - dostlarla ünsiyyət və birgə fəaliyyətin intensivləşdirilməsi üçün yaxşı gündür. İşləmək əvəzinə düşünməyə və xəyallara üstünlük verməyin. Fəaliyyətinizə bir qədər ara verin, amma istirahət uzun çəkməsin. İşgüzar səfərlər üçün əlverişli vaxtdır.

Evdən uzaqda əlverişli alış-veriş edə bilərsiniz.

Qohumlarınız arasında bir şəxsin təcili yardıma ehtiyacı var. Köməyinizi əsirgəməyin. Məsləhətlərin sayını artırmayın. Əks təqdirdə ətrafınızdakı şəxslərdə qıcıq yarada bilərsiniz.

Dolça - tənbəl və ətalətli olmayın. Başladığınız işi tamamlayın. Təxirəsalma istəyi nə qədər güclü olsa da, emosiyalara uymayın.

Zəifliklərinizin əsiri olmayın, məntiq və "hədd hissi"ni unutmayın.

İzafi işlərə başlayaraq özünüzü yormayın.

Günün ikinci yarısında planlaşdırılmış şəkildə hərəkət edin.

Yaxınlarınıza yardım edin. Həssas olun. Hətta kimsənin dil tapmadığı insanlarla belə, ortaq məxrəcə gələ bilərsiniz. Asanlıqla güzəştə getməyin. Çünki çox yumşaq olsanız, sonradan yerinə yetirilməsi çətin öhdəliklər məngənəsində qala bilərsiniz.

Axşam saatlarında istirahət edin.

Balıqlar - bir neçə gün əvvəl əvvəl başladığınız işi başa vurun. Təxribatlara uymayın. Yeni işlərə başlamayın. İndiyədək qüvvənizi sınamadığınız sahələrdə yeniliklər etməyə cəhd göstərməyin. Başqalarının səhvlərindən nəticə çıxarın. Yanlışlıqlığa yol versəniz, səhvlərinizi nəzərdən keçirin.

Dost ünsiyyəti və təmaslar üçün əlverişli gündür. Səfərlər planlaşdıra bilərsiniz. Səyahət və yol macərası uğurlu ola bilər.

Təmirə başlamaq, daşınmaz əmlak almaq üçün əlverişli gün deyil.

Yaşam potensialı yüksəkdür.

Axşam saatlarında istirahət edir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Antibiotiklər haqqında 7 MİF — Həqiqətənmi əks-təsiri çoxdur?

Antibiotiklər haqqında 7 MİF
00:27
Bu gün
275
Maraqlı
A
Hazırda Rusiya da daxil olmaqla MDB dövlətlərində 80% apteklər antibiotik kimi mürəkkəb dərmanı reseptsiz satır. Yəni istənilən insan istər böyük, istər uşaq üçün sadəcə bir aptek işçisi ilə məsləhətləşib və ya kimdənsə eşitdiyi antibiotiki alıb özünü müalicə ilə məşğul olur.

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən əhali arasında antibiotiklərlə bağlı yayılmış məşhur miflərə aydınlıq gətirir.

1. Hansı hallarda antibiotik lazımdır: virus, yoxsa bakterial yoluxmada?

Antibiotik yalnız və yalnız bakterial infeksiyalarda təyin olunur. Virus infeksiyalarında, yəni qrip, zökəm və s. antivirus preparatlar lazımdır.
Antibiotik pmevmoniya, tonzillit, irinli haymorit, laringit, pielonefrit, streptokokkla yoluxmalarda effektivdir. Antibiotiklər bakteriyaların hüceyrələrinə dağıdıcı zərbə endirir.

Ona görə qızdırma olan kimi, burun axanda, öskürəndə, ya halsız olanda dərhal antibiotik qəbul etmək olmaz.

2. Antibiotiklərin ən çox yayılmış əks-təsirləri hansılardır?

Antibiotik qəbul etdikdə bağırsaq florasının bir qismi məhv olur. Çünki bu mikrofloranı bakteriyalar təşkil edir. Dərman hansı bakteriyanı ayırd edə bilmədiyindən, hamısına hücum edir. Ona görə həzm sistemində pozulma, ishal, qusma, ürəkbulanma, tez-tez tualetə getmək, baş ağrısı qaçılmazdır.
 
Əgər diareya çox güclü olarsa, tualetə 10 dəfədən artıq gedilərsə, dərman qəbulu dayanmalı, maye balansı bərpa olunmalı, həkimə bu barədə xəbər verilməlidir.

3.Antibiotiklərdən sonra bağırsaq florasını bərpa etmək mütləqdirmi?

Xeyr. Buna gərək yoxdur. Çünki dərman saxlandıqdan sonra, mikroflora özü bərpa olur. Yalnız psevdomembran kolit olarsa, mikrob əleyhinə dərmanlar təyin olunur.

Hazırda çox həkimlər xüsusən uşaqlara pro və previotiklər təyin etməyə meyillidir. Bu preparatlar, məsələn Linex kimilər populyardır. Lakin dünya səhiyyə təcrübəsində belə preparatlar təyin olunmur. Bağırsaq florası qida ilə bərpa olur. Eləcə də antibiotikdən disbakterioz oldu deyə anlayış da yoxdur. Əgər hansısa həkim sizi disbakteriozdan müalicə edirsə, buna inanmayın.

 

4. Antibiotiklər immuniteti məhv edir?

Bu ən çox yayılmış mifdir və əsası yoxdur.  İmmunitet elə bir sistemdir ki, antibiotik heç gedib ona çatmır. Antibiotiklər konkret mədə-bağırsaq xəstəliyi də yaratmır, sadəcə mikrofloranı pozur.

5. Hamilə və südverən qadınlara antibiotik olmaz?

Əgər hamilə qadın və körpə bakterial infeksiyadan tələf olacaqsa, o zaman həyatı qorumaq üçün antibiotik təyin olunur.
Müasir tibbdə hamilələr üçün daha zərərsiz antibotiklər var. Lakin hamilə və südverən qadının özbaşına hər hansı antibiotiki qəbul etməsi qəti qadağandır.

6.3 gün qəbul etdikdən sonra yaxşılaşdım, dərmanı saxlayım?

Xeyr. Əgər antibiotik yazılıbsa, onun kursunu dəqiq qəbul etmək lazımdır. Çünki antibotik bombardmanından hələ sağ çıxan, sadəcə gücsüzləşən bakteriyalar olur. Dərmanı saxlasaz, onlar antibiotik rezistentliyi qazanıb, gələn dəfə ikiqat güclə hücuma keçəcək.

7.Bakterial infeksiyanı antibiotiksiz sağalda bilərəm?

Ola bilər. Yüngül formada və immunitet çox güclüdürsə. Amma hər hansı orqanda ağırlaşma verən bakterial infeksiya kök salıbsa, risk etməyə dəyməz. 3-5 günlük antiobiotiklə daha effektiv mübarizə aparın.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA