Bakının xilaskarı bu evdən ingilislərin gedişini izləyib — Nuru Paşanın Bakıdakı qərargahından - REPORTAJ

Bakının xilaskarı bu evdən ingilislərin gedişini izləyib
15:36
15.09.2019
3606
Maraqlı
A
Bu gün Osmanlı ordusunun komandanı Nuru Paşanın (Nuri Killigil) rəhbərlik etdiyi Qafqaz İslam Ordusunun Bakını erməni-bolşevik işğalından azad etməsinin 101-ci ildönümüdür. 1918-ci il mayın 28-də elan edilən və müsəlman şərqinin ilk respublikası olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin bir dövlət kimi yaranması və tarixə düşməsində, Bakının Azərbaycanın paytaxtına çevrilməsində Nuru Paşa və Qafqaz İslam Ordusunun xidmətləri əvəzsizdir. Hər il sentyabrın 15-i Bakı daxil olmaqla, indiki Azərbaycan ərazilərini işğaldan azad edən, azərbaycanlılara qarşı həyata keçirilən soyqırımının qarşısını alan, xalqın yaddaşında xilaskar kimi yaşatdığı Nuru Paşanın və Qafqaz İslam Ordusunun əsgər və zabitlərinin xatirəsi anılır. 2018-ci il avqust ayının əvvəllərindən sentyabrın 15-dək Bakı uğrunda gedən döyüşlərdə Qafqaz İslam Ordusu 1130-dək şəhid verib. Ümumilikdə isə 1918-ci il iyunun ortalarından sentyabrın 15-dək Azərbaycanın azadlığı uğrunda döyüşlərdə Qafqaz İslam Ordusunun dörd mindən çox əsgər və zabiti şəhid olub. Azərbaycanda müstəqil dövlətin qurulmasında müstəsna xidmətləri olan Qafqaz İslam Ordusunun komandanı Nuru Paşanın adı hər zaman Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC) ilə yanaşı çəkilir. Nuru paşa Cümhuriyyətin qurulmasında iştirak etməsə də, Bakının xilas edilməsində onun qədər qiymətli iz qoymağı bacardı. Azərbaycan xalqı onu hər zaman böyük xilaskar əsgər kimi xatırlayır. 1918-ci ilin avqust ayında Nuru Paşanın komandanlığı altında Qafqaz İslam Ordusu Bakıya daxil olanda ordu Abşeron rayonunun Qobu kəndində qərargah qurub. Bakının xilas edilməsi üçün Qafqaz İslam Ordusunun komandanı Nuru Paşa özünə qərargah kimi kənd sakini Kərbəlayi Qasımın evini seçib.

"Ölkə.Az" bildirir ki, oxu.az paşanın qərargah olaraq seçdiyi evdən reportaj hazırlayıb.

Kərbəlayi Qasımın nəvəsi Akif Qasımov baba evinin paşanın özü tərəfindən şəxsən seçildiyini bildirib:

“Qobu kəndi dəniz səviyyəsindən yüksəkdə yerləşir. Həmin ev strateji cəhətdən çox əlverişli idi. Çünki kəndin ən hündür və iki mərtəbəli evi olub. Demək olar ki, Bakını idarə etmək üçün bütün şərait var idi. Buradan Bakının hər yeri görünürdü.

Bakı sanki əsgərlərin ovuclarının içərisində idi. Babamgilin yaşadığı ev isə Nuru Paşaya lazım olan yerləri görmək üçün ən əlverişli yer idi. Paşa evin ikinci mərtəbəsindəki eyvanından ingilislərə nəzarət edirdi.

Onlara dəniz yolu ilə qaçmağa icazə verirdi. Şəxsən özü ingilislərin paroxodlarının bir-bir dəniz yolu ilə getməsinə, Bakının təmizlənməsinə şahidlik edirdi.

Ümumi olaraq əsas qüvvələr kənddəki dağın üstündə qurulmuşdu. Piyadalar isə Qasımçapandan (indiki Qurd qapısı) Bakıya girirdi. Paşa tam təmizlənmə bitdikdən sonra Bakıya və digər rayonlara daxil olub”.

Paşanın Qobuda ermənilər olmadığı üçün bu kəndi seçib:

“Cümhuriyyət əsgərləri, Bakı qoçuları Nuru Paşaya bütün işlərdə kömək ediblər”.

Müsahibimiz bildirir ki, Nuru Paşa və ordunun digər məmurları evin ikinci mərtəbəsində, babasıgil isə birinci mərtəbədə məskunlaşıb:

“Ordunun buraya yerləşməsi ən azı 20 gün çəkib. Onlar bu evdə olanda işıq əvəzinə çıraq yandırıblar. Amma paşa ingilislərdən yayınmaq üçün çox vaxt çıraq belə yandırmağa icazə vermirdi. Həmin vaxt əmimin həyat yoldaşı hamilə olub. Nuru Paşaya xanımlardan birinin hamilə olduğunu və uşağın dünyaya gələcəyini deyirlər. Paşa yandırmadığı çıraqlarından birini aşağı göndərir. Deyir ki, qoy, uşaq işığa gəlsin.

Paşanın bu hərəkəti babamı çox təəccübləndirir. Paşanın göndərdiyi çıraq sayəsində əmimqızı qaranlıq deyil, işıqlı dünyaya gəlir. Qeyd edim ki, həmişə əmimqızı Qızqayıta Nuri Paşanın çırağa gətirdiyi uşaq deyirdilər”.

Onun sözlərinə görə, hazırda həmin evdə qardaşı və əmisi yaşayır:

“Bir müddət öncə qardaşım evi təmir etmək istədi. Amma hər kəs evin söküldüyünü yazdı. Əslində, elə bir şey yox idi. Sadəcə, qardaşım baxımsız qalan evi təmir etmək istəyirdi. Demək, hər kəs bu evin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bilir”.

Evin arxasındakı tut ağacından Nuru Paşa və əsgərləri tut yeyib:

“Çünki onların kəndə gələndə tutun yetişən vaxtı olub”.

Nuru Paşa kənddə yerləşən hamamdan da istifadə edib:

“Kəndimizdəki hamam məşhur “O olmasın, bu olsun” filmindəki Məşədi İbadın getdiyi hamama  bənzəyir. Hər iki hamam eyni layihə əsasında hazırlanıb.

Nuru Paşa və əsgərləri kənddə olduqları müddətdə həmin hamamdan istifadə edib. Hamam 1995-ci ilə kimi fəaliyyətini davam etdirib. Amma indi baxımsız vəziyyətdədir”.

Akif Qasımov qeyd edib ki, babasından paşa və digər yüksək rütbəli məmurların istifadə etdiyi məişət əşyaları qalıb:

“Heç kəsin əlinə düşməsin deyə oğluma vermişəm. Çünki nəvələrim çoxdur. Qorxuram ki, əllərinə düşən kimi itsin”.  

Qeyd edək ki, Nuru Paşa və Qafqaz İslam Ordusunun əsgər və zabitləri Azərbaycanda təkcə ölkəmizi və onun paytaxtını işğaldan azad edən qəhrəmanlar kimi deyil, həm də Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının örnəyidirlər.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Balıqçılıq üçün qışda və yayda ən yaxşı 10 ölkə — FOTO

Balıqçılıq üçün qışda və yayda ən yaxşı 10 ölkə
05:06
Bu gün
395
Maraqlı
A
Planetimizin böyük bir hissəsi su ilə örtülüdür. Bu, balıqçılar üçün çox gözəl və tükənməyən imkanlar yaradır. Lakin hansı ölkənin həmin məqsədlə daha əlverişli olması sualına cavab vermək kifayət qədər çətindir. Axı hər şey sizin balıqçılıqda kəmiyyətə və ya keyfiyyətə üstünlük verməyinizdən asılıdır.

"Ölkə.Az" balıqçılıq üçün ən əlverişli, balığın ən çox olduğu və keyfiyyətinin daha yaxşı hesab edildiyi 10 ölkəni sizə təqdim edir.

10. Keniya

Bu ölkədə bütün ilboyu balıq tutmaq üçün münbit şərait var.

Keniya təkcə mükəmməl safari turları ilə deyil, həm də dünyanın ən ecazkar gölləri və balıqçılıq imkanları ilə şöhrət tapıb. Malindi liman şəhərinin yaxınlığındakı sularda, Keniyanın mərkəzi sahilboyu ərazisində balıqçılara bir gündə planetdə nadir rast gəlinən altı növ balıq tutmaq imkanı verilir. Onların arasında 3 növ - göy, zolaqlı, və qara marlin, yelkənli balıq, qılınc-balıq, həmçinin qısaqanadlı nizədaşıyan balıq var.

9.Panama

Bu ölkədə də bütün ilboyu balıq tutmaq mümkündür. Hərçənd, yağış mövsümündə sahilboyu ərazi yetərincə rütubətli olur.

Bu isti ölkədə çoxlu sayda balıqçı kurortları və Loc Paradayz Fişinq, Loc Sport Fişinq və s. kimi ekoloji otellər var. Onların ərazisində müxtəlif növ balıqçılıq üçün kater çeşidləri mövcuddur.

Panama sularında okeanın ən sürətli və heyrətamiz balığı olan qızıl markel üzür. Bundan başqa, tikanlı pelamida, kubera, ruster və digər növ balıqlara rast gəlinir.

Panama turistlərə xidmətin keyfiyyət göstəricilərinə görə də balıqçılar üçün ən yaxşı ölkə sayılır. Burada iri balıq növləri də çoxdur.

8. Kuba

Bu ölkədə balıqçılıq üçün ən yaxşı mövsüm apreldən sentyabradək olan dövrdür. Sentyabrda fırtınalar mövsümü başlayır ki, bu da balıqçılığı riskli idman növünə çevirə bilər.

Azadlıq adasının coğrafi mövqeyi balıqçılıq üçün idealdır: Florida və Baham adaları balıq növlərinin yayılması və tranzitinin qarşısında ekoloji baryer rolunu oynayırlar, Kuba sularındakı balıqlar həmin ərazilərə keçə bilmir. Eyni zamanda, böyük okean axınları balıqların miqrasiya marşrutları ilə birləşir ki, bu da dəniz canlılarının rəngarəngliyinə səbəb olur.

Kubanın şimal sahilində çoxlu yelkən balığı, qılınc-balıq, durna balığı və tikanlı balıq var. Ernest Heminquey vaxtilə öz vaxtını keçirdiyi və özünün ən yaxşı hobbisi ilə məşğul olduğu Kayo-Gilyermo sahilində balıqçılar üçün çox gözəl perspektiv açılır.

Yeri gəlmişkən, mayın sonunda və iyunun əvvəlində Havanadakı "Marina Heminquey" elit kompleksində Ernest Heminqueyin xatirəsinə həsr olunmuş balıqçılıq turniri keçirilir. Turnir iştirakçıları göy marlin balığının tutulması üzrə yarışda iştirak edirlər.

7.Baham adaları

Bu adalarda mart-iyun ayları balıqçılıq üçün ən əlverişli dövr sayılır. Yayın sonunda və payızın əvvəlində isə geniş vüsət alan fırtınalar sizin balıqçılıq planlarınızı poza bilər.

Baham arxipelaqının təmiz suları, minlərlə mərcan qayaları və sualtı dünyanın nəhəng biomüxtəlifliyi bu əraziləri balıqçılıq, o cümlədən sualtı səyahət üçün əlverişli məkana çevirir. Burada tunes, göy və qara marlin, dabanbalığı və ş. dəniz canlılarına rast gəlmək olar.

Baham adalarında balıqçılıq üçün ən yaxşı məkan böyüklüyünə görə ikinci ada olan Böyük Abako, habelə Lonq-Aylenddir.

Bu adalarda çoxlu sayda balıqçı komaları və balıqçılara xidmət edən, onlara yerli şəraitə yaxşı bələd olan bələdçilər verən kurortlar fəaliyyət göstərir. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, Baham adalarında təkcə tilovla balıq tutmağa icazə verilir. Müvafiq icazəni isə, birbaşa gömrük məntəqəsində almaq olar.

6.Bermud adaları

Bu adalarda balıq tutmaq üçün ən əlverişli mövsüm iyundan avqusta qədər olan dövrdür. Həmin vaxt dənizdə böyük balıq axını olur.

Bermud adaları özünün heyrətamiz çimərlikləri ilə, qeydi-adi dayvinq, qolf oyunu, restoranları və əlbəttə ki, balıqçılıq üçün gözəl imkanları ilə tanınır.

Bermud sularında göy və ağ marlin balıqları, sarıleyləkli tunes, dəvə balığı və saysız hesabda digər balıq növləri mövcuddur.

Bu ərazilərdə balıqçılıqla məşğul olan ən yaxşı məkan Balina körfəzidir. Bu sakit çimərlik çəhrayı qumu, şəffaf suyu və günəşin qürubu mənzərəsi ilə məşhurdur.

5.Beliz

Bu ərazidə ilboyu iri balıqları tutmaq istəyirsinizsə, onda öz səyahətinizi yayın ortasından payızın sonunadək müddətə planlaşdırın. Beliz Mərkəzi Amerikada yerləşir və ən iri balıqları tutmaq həvəskarları üçün ən əlverişli ölkədir.

Deyə bilərik ki, dünyanın heç bir ölkəsində böyük tarpon, ağ tülkü balıqlarını tutmaq üçün burada olan şəraitə rast gələ bilməzsiniz.

Bu ölkə geniş dəniz sahələrini brakonyerlərdən qısqanclıqla qoruya bilən çox nadir yerlərdən biridir. Turistlər üçün yeganə problemi isə, Belizə viza almaqdır. Bu vizanı Böyük Britaniya səfirliyindən verirlər və əvvəlcədən - səyahətdən bir neçə ay öncə sənədləri təqdim etmək tələb olunur.

4. Kanada

Kanadada balıqçılıq üçün ən əlverişli vaxt avqustdan oktyabrın ortalarınadək olan müddətdir.

Əgər siz kiçik balıq tutmaqla deyil, dostlarınız qarşısında böyük balıq yaxalamaqla fəxr etmək istəyirsinizsə, onda nəhəng ağ durna balığı dalınca Kanadaya getməlisiniz. Bu, "şah-balıq" iki və daha çox metr uzunluğunda olur, dünyada üç ölkənin şirin sularında üzür.

Kanadada həmçinin, Sakit okean balıqlarının nadir növləri, o cümlədən çəkisi 50 kiloqrama çatan çavıça (qızılbalıq növü) mövcuddur. Bu cür nəhəng balıqlar onun üzdüyü sularda mübarizə aparmaq hər bir həvəskar balıqçı üçün bir çağırışdır. Çavıçanı tutmaq üçün üzgüçülük vasitələrindən istifadə etməmək də olar. Sadəcə kənardan ucuna yem keçirilmiş spinninq növlü tilovu atmaq da kifayət edər. Bunun üçün daha uyğun tilov və başqa balıqçı ləvazimatı seçmək lazımdır.

3. ABŞ

Birləşmiş Ştatlarda əlverişli balıqçılıq mövsümü aprelin sonunda dekabradək olan dövrdür.

Amerikada yaxşı balıqçılıq üçün yerlər həddindən artıq çoxdur, onlardan biri məşhur Luiziana bataqlığının vətəni olan eyniadlı ştatdır. Bu əfsanəvi məkan balıq növləri ilə zəngindir. Burada qırmızı şalban balığının böyük populyasiyası mövcuddur. Sahilboyu ərazi axın vasitəsilə balıq tutmağın dünyada ən yaxşı məkanlarından biri sayılır.

ABŞ-da balıqçılıq üçün daha bir əlverişli məkan Florida ştatındakı Ki-Uest şəhəridir. Bu şəhər Dray-Tortuqas milli parkının qapısı sayılır və dünya miqyasında ən yaxşı balıq növlərinin, mavi suların, qayaların və sualtı düzənliklərin olduğu ərazidir. Bütün bu amillər dünyanın hər yerindən turistləri cəlb edir. Burada çoxlu sayda peşəkar bələdçilər və sahilboyu çarterlər, habelə dəniz məhsullarından hazırlanmış ləziz təamların təklif olunduğu restoranlar var.

2. Finlandiya

Bu ölkədə balıqçılıq üçün ən əlverişli mövsüm iyunun əvvəlində başlayır və avqustda başa çatır.

Balıqçılıq üçün ən yaxşı ölkələr reytinqində "Min göl ölkəsi" adlanan Finlandiya ikinci yeri tutur. Bu ölkənin əsrarəngiz təbiəti, şəffaf suyu, su hövzələrinin sahilində yerləşən çoxlu sayda balıqçılıq bazaları sakit şəraitdə bol balıq tutmaq istəyənlər üçün ideal bir şərait yaradır. Amma balıq tutmaq üçün yerli hakimiyyət orqanlarından lisenziya almaq lazımdır.

Əslində, Finlandiyada lisenziya almadan da balıq tutmaq olar, amma bunu yalnız kiçik bələdiyyə su hövzələrində etmək mümkündür. Bundan başqa, 18 yaşınadək və 65 yaşdan yuxarı olan şəxslər lisenziyadan azad olunurlar. Balıq tutan zaman onlar yalnız tilovdan istifadə edə bilərlər.

Xarius balığını tutmaq üçün Laplandiyadakı İnari gölündən yaxşı yer tapa bilməzsiniz. Laplandiyanın digər böyük gölləri - Porttipaxta və Kemiyarvidə iri durna balıqları daha çoxdur. Eyni zamanda, Valkeissyarvi (Qərbi Finlandiya) gölündə də zəngin balıq ehtiyatları mövcuddur. Alabalıq yolu adlanan Mərkəzi Finlandiyanın su hövzələrində əlvan alabalıq daha boldur.

1.Rusiya

Bu ölkədə ilboyu balıq tutmaq mümkündür.

Rusiya kimi bizə yaxın ölkənin olduğu təqdirdə balıqçılıq üçün çox da uzağa getmək lazım gəlmir.

"Qızılbalıq adası" milli parkı Rusiyanın ən əsas balıqçılıq məkanlarından biridir. Lakin buradakı göllərdə balıq tutmaq üçün pul ödəmək lazımdır. Amma tutacağınız böyük miqdarda karp, naqqa balıq, dabanbalığı, tinqa balığı, durnabalığı həmin pulun əvəzini qat-qat geri qaytarır.

Əgər sərt Şimal iqlimi xoşunuza gəlirsə, onda Kol yarımadasında balıq tutmağı tövsiyə edirik. Burada 20 kiloqramlıq semqa balığı tutmaq və gözəl təbiət mənzərəsindən zövq almaq olar. Rusiyalı balıqçı turistlərin digər sevimli məkanları isə Volqa çayının mənsəbi və Həştərxan vilayətidir. Burada çoxlu sayda mehmanxanalar onların ixtiyarına verilir, ən başlıcası isə durnabalığı, ağbalıq, uzunburun balıq, çəkibalığının çox zəngin ehtiyatları var. (azertac)

ŞƏRH YAZ
0

Rasionunuzda həmişə olmalı 3 super məhsul

Rasionunuzda həmişə olmalı 3 super məhsul
02:58
Bu gün
501
Maraqlı
A
Minimum üç super məhsul var ki, onlar həmişə sizin rasionunuzda olmalıdır. Həmin məhsulların istifadəsi iltihab və müxtəlif xəstəliklərin qarşısını alır.

"Ölkə.Az" qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə mütəxəssislərin fikirlərini "Domaşni oçaq" jurnalı dərc edib.

Həmin üç super məhsulu sizə təqdim edirik:

Yumurta. Orqanizmi dəyərli nutrientlərlə təmin edən ən yaxşı əlçətan məhsullardan biridir. Bir orta ölçülü yumurta bizə 6 qram zülal verir və bundan əlavə, onun tərkibində yüksək miqdarda A, B, D vitaminləri, kalium mineralı var. Mütəxəssislərin fikrinə görə, yumurtanın istifadəsi ürək xəstəlikləri riskini aşağı salır, onların sarısı isə xolesterinin artması ilə heç cür bağlı deyil.

Qırmızı bolqar bibəri. Onun tərkibində C vitamininin miqdarı portağaldakından iki dəfə çoxdur. Bundan başqa, qırmızı bolqar bibərinin tərkibində antioksidant xüsusiyyətlərə malik beta-karotin və likopin var. Bibərin istifadəsi orqanizmin hüceyrələrini oksidləşdirici stres və dağılmadan qoruyur, immun sistemini xərçənglə mübarizədə möhkəmləndirir.

Zeytun yağı. O, orqanizmə lazım olan bütün sağlam yağlarla zəngindir, iltihabi əleyhinə təsir göstərir, qanda xolesterin və şəkərin səviyyəsini aşağı salır. Zeytun yağı ürək xəstəliklərindən effektiv qoruyur. 

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA