KORONAVİRUSA YOLUXANLARIN SAYI - CANLI STATİSTİKA

Baş nazir Əli Əsədovdan yeni — QƏRAR

Baş nazir Əli Əsədovdan yeni
20:53
22.05.2020
2321
Siyasət
A
Nazirlər Kabineti “Dövlət və ictimai ekoloji ekspertizanın həyata keçirilməsi Qaydası”nın təsdiq edib.

Bununla bağlı Baş Nazir Əli Əsədov qərar imzalayıb.

Bu Qayda “Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 52-ci və 58-ci maddələrinin ikinci hissələrinə əsasən hazırlanıb.

Ekoloji ekspertizanın əsas məqsədi ekoloji ekspertiza obyektlərinin ətraf mühitə və insan sağlamlığına birbaşa və ya dolayısilə mənfi təsirinin və onlarla bağlı nəticələrin aşkar edilməsi, qarşısının alınması və proqnozlaşdırılmasından, qəbul olunan qərarların ekoloji təhlükəsizlik dərəcəsini və ətraf mühitin mühafizəsi üzrə tədbirlərin səmərəsini müəyyən etməkdən ibarətdir. 

Ekoloji ekspertiza dövlət və ictimai ekoloji ekspertiza formalarında həyata keçirilir. 

Bu Qaydada istifadə olunan əsas anlayışlar “Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında” və “Ətraf mühitə təsirin qiymətləndirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarında nəzərdə tutulan mənaları ifadə edir.   

Sənədlə dövlət ekoloji ekspertizasının həyata keçirilməsi, ictimai ekoloji ekspertizanın təşkili və həyata keçirilməsi də müəyyənləşib.

ŞƏRH YAZ
0

Deputat: “İşğal edilmiş Azərbaycan torpaqlarında həyata keçirilən məskunlaşma müharibə cinayətidir”

Deputat: “İşğal edilmiş Azərbaycan torpaqlarında həyata keçirilən məskunlaşma müharibə cinayətidir”
12:09
Bu gün
694
Siyasət
A
Prezident İlham Əliyev iyulun 6-da yerli kanallara müsahibəsində Azərbaycan torpaqlarında işğalçı Ermənistan tərəfindən beynəlxalq-hüquqa zidd olaraq həyata keçirilən məskunlaşma siyasətinə diqqəti yönəldərək, beynəlxalq tədbirlər çərçivəsində dəfələrlə bu məsələni qaldırdığını və beynəlxalq qurumları bu cür qeyrı-legitim əməllərə münasibətdə ciddi mövqe nümayiş etdirməyə çağırıb.

Müasir şəraitdə deportasiyalar, əhalinin qeyri-qanuni transferləri, işğal edilmiş ərazilərin məskunlaşdırılması beynəlxalq humanitar hüququn fundamental normaları və prinsipləri ilə bir araya sığmayan ən ağır cinayətdir. Məsələ burasındadır ki, işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərində ermənilər tərəfindən məskunlaşdırılmanın həyata keçirilməsi əhalinin demoqrafik tərkibinin dəyişdirilməsi, Dağlıq Qarabağda nizamlanma prosesinin çətinləşməsi, işğaldan əvvəl mövcud olan status-kvonun bərpasının və məcburi köçkünlərin geriyə dönməsinin qarşısının alınmasına xidmət edir.

Ən mühüm məqamlardan biri də ondan ibarətdir ki, münaqişə tərəflərinin beynəlxalq müqavilələrdən irəli gələn hüquqi öhdəliklərindən asılı olmayaraq, işğal altında olan ərazilərə öz əhalisinin yerləşdirilməsinə qadağa hamılıqla tanınan beynəlxalq adət hüququnun normasıdır.  

Həmçinin, nəzərə almaq lazımdır ki, işğal edilmiş ərazilərdə əhalinin etnik tərkibinin dəyişdirilməsi universal səviyyədə beynəlxalq birlik tərəfindən qəbul edilmir və qətiyyətlə pislənir. Hələ 15 may 1992-ci ildə özünün 752 saylı qətnaməsində BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası keçmiş Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasının bölgələrində əhalinin etnik tərkibinin dəyişdirilməsi cəhdlərini qınayaraq, belə əməllərə son qoyulmasını tələb etmişdir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan hüquqları üzrə komissiyasının (hazırda İnsan hüquqları Şurası) xüsusi məruzəçisinin 27 iyun 1997-ci il tarixli yekun məruzəsinə əsasən, işğal edilmiş ərazilərdə məskunlaşma və işğalçı dövlətin əhalisinin yerləşdirilməsi hüquqa zidd hərəkətdir, dövlətin və fərdi cinayət məsuliyyətinə səbəb olur.        

Qeyd etmək lazımdır ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin xüsusiyyətlərinə görə burada baş verən hadisələrə 12 avqust 1949-cu il tarixli Cenevrə Konvensiyaları birmənalı olaraq şamil edilir. Xatırlatmaq istərdim ki, “İşğal edilmiş Fələstin ərazisində divarın inşasının hüquqi nəticələrinə dair” 9 iyul 2004-cü il tarixli məsləhət rəyində BMT-nin Beynəlxalq Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, “Dördüncü Cenevrə Konvensiyası iki və ya daha çox Yüksək Razılığa gələn Tərəflər arasında yaranan silahlı münaqişə zamanı işğal olunmuş ərazilərə tətbiq edilir” (bax: Advisory Opinion Concerning Legal Consequences of the Construction of a Wall in the Occupied Palestinian Territory, İnternationa Court of Justice (ICJ), 9 July 2004, para. 101// https://www.icj-cij.org/files/case-related/131/131-20040709-ADV-01-00-EN.pdf). Nəzərə almaq lazımdır ki, Dağlıq Qarabağda münaqişənin tərəfləri Dördüncü Cenevrə Konvensiyasının iştirakçılarıdırlar: Azərbaycan Respublikası 21 aprel 1993-cü il tarixində, Ermənistan isə 7 iyun 1993-cü ildə bu beynəlxalq-hüquqi sənədə qoşulub.

Məlum olduğu kimi, “Mülki əhalinin müharibə dövründə müdafiəsi haqqında” IV Cenevrə Konvensiyanın 49-cu maddəsinin altıncı bəndinə əsasən, “İşğalçı dövlət öz mülki əhalisinin bir hissəsini işğal etdiyi əraziyə deportasiya edə və yə köçürə bilməz”. Bu maddəni diqqətə alan 8 iyun 1977-ci ildə Cenevrə Diplomatik konfransında qəbul edilmiş “Beynəlxalq silahlı münaqişələrin qurbanlarının müdafiəsi haqqında 12 avqust 1949-cu il tarixli Cenevrə Konvensiyalarına Əlavə Protokolun (I Protokol)” 85-ci maddəsinin dördüncü hissəsinin  “a” bəndinə əsasən, “işğalçı dövlət tərəfindən işğal edilən əraziyə öz mülki əhalisinin bir hissəsinin köçürülməsi bu Protokolun ciddi pozuntusu (grave breach) sayılır”, yəni bu əməllər müharibə cinayətin tərkibini ehtiva edir. Bunun təsdiqini 1998-ci ilin 17 iyul tarixdə Roma Diplomatik konfransında qəbul edilmiş və 1 iyul 2002-ci ildə qüvvəyə minmiş Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Statutunda tapmaq olar. Həmin Statutun səkkizinci maddəsinin ikinci hissəsinin “b” bəndinin VII yarımbəndində Cenevrə Konvensiyalarına Əlavə Protokolun (I-ci Protokol) 85-ci maddəsində göstərilmiş əməlin törədilməsi beynəlxalq cinayət məsuliyyətinə səbəb olur. 

Yuxarıda istinad etdiyim “İşğal edilmiş Fələstin ərazisində divarın inşasının hüquqi nəticələrinə dair” Məsləhət Rəyində BMT-nin Beynəlxalq Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, “Mülki əhalinin müharibə dövründə müdafiəsi haqqında” Cenevrə Konvensiyasının 49-cu maddəsinin altıncı bəndi “nəinki İkinci dünya müharibəsi dövründə həyata keçirilən deportasiya və ya əhalinin zorakılıqla köçürülməsinə bənzər hərəkətləri, həmçinin, işğalçı dövlət tərəfindən işğal edilən əraziyə öz əhalisinin köçürülməsinin təşkilini və ya bunun həvəsləndirilməsini qadağan edir” (bax: Advisory Opinion Concerning Legal Consequences of the Construction of a Wall in the Occupied Palestinian Territory, İnternationa Court of Justice (ICJ), 9 July 2004, para. 120).   

Dağlıq Qarabağda işğalçı dövlət tərəfindən həyata keçirilən məskunlaşma siyasəti hərbi cinayəti olması ilə yanaşı, eyni zamanda Ermənistanın beynəlxalq hüquq müqavilələri ilə öz üzərinə götürdüyü öhdəliklərə real münasibətinin göstəricisidir. Belə ki, Ermənistan 12 avqust 1949-cu il tarixli Cenevrə Konvensiyaları və onların Əlavə Protokollarının iştirakçısı olmasına baxmayaraq, təcrübədə həmin hüquqi aktların müddəalarını kobud surətdə pozub. Bu fakt öz növbəsində Ermənistanın 17 may 2005-ci ildə qoşulduğu 1969-cu il tarixli “Müqavilələr hüququ haqqında” Vyana Konvensiyasının kobud formada pozulmasına gətirib çıxarıb.

Sonuncu Konvensiyanın 26-cı maddəsində “pacta sunt servanda” prinsipini əks etdirən “qüvvədə olan hər bir müqavilə onun tərəfləri üçün məcburidir və onların tərəfindən vicdanla yerinə yetirilməlidir” müddəasına Ermənistan tərəfindən məhəl qoyulmaması, sivil dövlətlərin davranış qaydalarını müəyyən edən beynəlxalq hüquq müqavilələrinin bu dövlət üçün yalnız əhəmiyyətsiz kağız parçası olmasının bariz nümunəsidir. 

Əlbəttə ki, militarist siyasəti yürüdən, qonşu dövlətlərə ərazi iddiaları irəli sürən, etnik təmizləmələr, soyqırım, müharibə cinayətləri, insanlıq əleyhinə cinayətlər törədən Ermənistan tərəfindən beynəlxalq hüquq normalarına riayət edilməsini gözləmək sadəlövhlük olardı. Ancaq beynəlxalq cinayətlərin törədilməsini gündəlik dövlət praktikasına çevirənlər bilməlidirlər ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı 26 noyabr 1968-ci ildə “Müharibə cinayətləri və insanlıq əlehinə cinayətlərə görə müddətlərin tətbiq edilməməsi haqqında” Konvensiya qəbul edərək, bu əməllərə görə məsuliyyəti qaçılmaz edib və Azərbaycan dövlətinin ərazi bütövlüyü, sərhədlərinin toxunulmazlığı, dinc mülki əhaliyə qarşı amansızcasına cinayət törədənlər ədalət mühakiməsi qarşısında cavab verməli olacaqlar.    

Nizami Səfərov 
Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin üzvü

ŞƏRH YAZ
0

Rusiya ilə Ermənistan arasında yeni qalmaqal — Moskva Yerevandan izahat tələb etdi

Rusiya ilə Ermənistan arasında yeni qalmaqal
06:10
Bu gün
1659
Siyasət
A
Rusiya ilə Ermənistan arasında uçurum dərinləşir. İndi Ermənistanın İctimai Televiziyasında rusiyalı müxalifətçi Aleksey Navalnının yayımlanan videosu fonunda yeni qalmaqal yaranır. Yerevanın “Qraparak” qəzetinin məlumatına görə, “Azadlıq” radio stansiyasının erməni redaksiyasının müxbiri Aza Babayan Rusiyadan qovula bilər.

"Ölkə.Az" bildirir ki, “Armenia Today”ın iddiasına görə, radiostansiyanın erməni müxbiri Aza Babayan Ermənistanın Rusiya Federasiyasındakı səfirliyinin diplomatik arayışına (başqa bir versiyaya görə, ərinin sənədlərindən istifadə edib) sahibdir. Nəşr qeyd edir ki, jurnalistin həyat yoldaşı səfirliyin işçisidir.

Bildirildiyinə görə, “Azadlıq” radio stansiyasının jurnalisti müxtəlif tədbirlərdə maneəsiz iştirak edib, onun jurnalist kimi daxil olması qadağan olan müxtəlif qurumlara girişi olub. Qeyd olunur ki, müxbirlə əlaqədar hazırda “proses” başladılıb, hətta Rusiyadan qovulması da gündəmdədir. Rusiya tərəfi radiostansiyanın müxbirinin dövlət səviyyəsində himayəsi ilə əlaqədar Ermənistandan izahat tələb edib.

Ümumiyyətlə, burada qeyri-adi heç nə yoxdur. Yerevanda müntəzəm olaraq etiraz etməyə öyrədilən “narıncı" fəalların yığıncaqları keçirilir. Rusiyada buna çoxdan diqqət yetiriblər.

Bir çox erməni siyasi xadimləri Rusiyada hakimiyyət dəyişikliyini xəyal etdiklərini gizlətmirlər. Öz ölkəsində deyil, məhz Rusiya Federasiyasında... Beləliklə, “Sasna Tsrer” ümumerməni partiyasının liderlərindən olan Jirayr Səfilyan tezliklə “hazırkı rejimi” əvəz edəcəyini düşündüyü “Rusiyanın gələcək hakimiyyəti”nə müraciət edib.

Jirayr Səfilyanın hesab etdiyinə görə, “Ermənistanın şərq hissəsində iki yüz ildən də əvvəl qurulmuş Rusiyanın strateji hökmranlığı mərhələsi” başa çatır. Ermənistan artıq Rusiyanın forpostu və kolonial qarnizonu olmayacaq.

Erməni siyasətçi əmindir ki, Ermənistan “Rusiya üçün Rusiyanın Ermənistan üçün olduğundan 10 qat daha vacibdir. Bu baxımdan Ermənistanın alternativi var, Rusiyanın isə yoxdur”. Belə bir nəticənin nəyə görə çıxarıldığı çox aydın deyil. Uzaqdan isə tam əksi görünür.

Erməni fəal Samvel Aslikyan, öz növbəsində, məşhur rusiyalı jurnalist Vladimir Solovyovun Ermənistanın İctimai Televiziyasında rusiyalı müxalif lider Aleksey Navalnının videosunun nümayişinə verdiyi reaksiyaya münasibət bildirib:

“Navalnı kimdir - armenofob (yalnız Solovyovun dediyinə görə. Bu barədə başqa mənbələr görmədim), seksopatoloq və ya hindli – vecimə də deyil. Bu, sadəcə, siyasi anons idi. Ermənistanın qlobal problemləri olduğu halda, oturub bu barədə yazmaqdan mən özüm də şokdayam. Bu axmaq düzəlişlərə səs verən ermənilər mənim üçün Navalnıdan qat-qat aşağıdır”.media.az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA