KORONAVİRUSA YOLUXANLARIN SAYI - CANLI STATİSTİKA

Baş nazirdən bu xidmətlərlə bağlı MÜHÜM QƏRAR

Baş nazirdən bu xidmətlərlə bağlı MÜHÜM QƏRAR
20:08
25.03.2020
2571
Ölkə
A
Nazirlər Kabineti “Tibbi xidmətlərin göstərilməsi haqqında Müqavilə”nin Nümunəvi forması”nın təsdiq edib.

Bununla bağlı qərarı Baş Nazir Əli Əsədov imzalayıb.

Müqavilə icbari tibbi sığorta çərçivəsində tibbi xidmətlərin göstərilməsi məqsədilə tibb müəssisəsi ilə İcbari tibbi sığorta üzrə dövlət agentliyi arasında münasibətləri tənzimləyir.

Müqaviləyə əsasən, tibb müəssisəsi Qanunun və Müqavilənin şərtlərinə uyğun olaraq sığortaolunanlara xidmətlər zərfinə daxil olan tibbi xidmətlər göstərməyi, Agentlik isə Qanunla müəyyən olunmuş qaydada sığorta ödənişini həyata keçirməyi öz öhdəsinə götürür.

Agentliyin hüquqları aşağıdakılardır:

- Müqavilənin sığortaolunanlara xidmətlər zərfinə daxil olan tibbi xidmətlərin (bundan sonra - tibbi xidmətlər) göstərilməsi şərtlərinə riayət edilməsinə nəzarət etmək məqsədilə tibb müəssisəsində göstərilən tibbi xidmətlərin növü, həcmi, müddəti, keyfiyyəti və şərtləri barədə məlumatları almaq, o cümlədən “Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq sığortaolunanlarla bağlı həkim sirri təşkil edən məlumatların qorunmasını tələb etmək;

- Qanunda və Müqavilədə nəzərdə tutulmuş qaydada vəzifələrin tibb müəssisəsi tərəfindən yerinə yetirilmədiyi və ya qismən yerinə yetirildiyi təqdirdə, göstərilmiş tibbi xidmətlərin dəyərini ödəməmək, qismən ödəmək və ya tibb müəssisəsindən ödənilmiş vəsaitlərin geri qaytarılmasını tələb etmək;

- tibb müəssisəsinin təqsiri üzündən sığortaolunana vurulmuş zərərin ödənilməsi üçün məhkəməyə müraciət etmək;

- Qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətdə tibb müəssisəsində göstərilən tibbi xidmətlər barədə hesabatı tələb etmək.

Agentliyin vəzifələri aşağıdakılardır:

- tibbi xidmətlərə görə tibb müəssisəsinə Müqavilədə nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətlərdə sığorta ödənişini həyata keçirmək;

- sığortaolunanların səhhətinə dair məlumatların, həmçinin həkim sirri təşkil edən məlumatların mühafizəsini və məxfiliyini təmin etmək;

- sığortaolunanların icbari tibbi sığorta ilə bağlı hüquq və mənafelərini qorumaq;

- tibbi xidmətin həcminə, müddətinə, keyfiyyətinə və şərtlərinə nəzarət etmək.

Tibb müəssisəsinin aşağıdakı hüquqları vardır:

- göstərilmiş tibbi xidmətə görə Müqavilə ilə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə sığorta ödənişini Agentlikdən tələb etmək;

- Agentliyin Qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada apardığı ekspertizanın nəticələrini mübahisələndirmək;

- kütləvi informasiya vasitələrinə qanunvericiliklə qadağan olunmayan məlumatları təqdim etmək.

Tibb müəssisəsinin aşağıdakı vəzifələri vardır:

- Qanunun və Müqavilənin şərtlərinə uyğun olaraq sığortaolunanlara tibbi xidmətlər göstərmək;

- bu Müqavilənin şərtlərinə uyğun olaraq göstərilən tibbi xidmətin növünə, həcminə, müddətinə, keyfiyyətinə və şərtlərinə təminat vermək;

- sığortaolunanlara göstərilən tibbi xidmətlərin uçotunu aparmaq;

- sığortaolunanlara göstərilmiş tibbi xidmətin növünə, həcminə, müddətinə, keyfiyyətinə və şərtlərinə nəzarətin həyata keçirilməsi məqsədilə sığortaolunanlar, onlara göstərilən tibbi xidmətlərin növü, həcmi, müddəti, keyfiyyəti və şərtləri barədə məlumatları, o cümlədən “Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq sığortaolunanlarla bağlı həkim sirri təşkil edən məlumatları Agentliyə vermək;

- sığortaolunanlara göstərilən tibbi xidmətlər barədə hesabatları Qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətdə Agentliyə təqdim etmək;

- ixtisaslaşdırılmış tibbi yardım xidmətinin göstərilməsi mümkün olmadıqda, təcili və təxirəsalınmaz hallarda sığortaolunanı bu xidməti göstərən digər tibb müəssisəsinə göndərmək;

- həyata keçirilmiş sığorta əməliyyatlarına dair sənədləri, habelə belə əməliyyatlar üzrə elektron daşıyıcılarda olan məlumatları müvafiq hüquq münasibətlərinə xitam verildikdən sonra ən azı 5 (beş) il müddətində saxlamaq.

Qərarda qeyd olunub ki, tibb müəssisəsi tərəfindən göstərilən tibbi xidmətlərə görə sığorta ödənişləri Qanunun tələblərinə uyğun olaraq həyata keçirilir.

Xidmətlər zərfində nəzərdə tutulmuş ilkin səhiyyə xidməti üzrə sığorta ödənişi Qanunun 15-15.2-ci maddəsinə əsasən ilkin səhiyyə xidməti göstərən tibb müəssisəsinə təhkim olunmuş şəxslərin sayına uyğun ödənilir.

Təcili və təxirəsalınmaz tibbi xidmət göstərən tibb müəssisələri tərəfindən göstərilən tibbi xidmətlərə görə sığorta ödənişinin verilməsi qaydası Müqaviləyə əlavələr edilmək yolu ilə Tərəflər arasında razılaşdırılır. Şəxsə təcili və təxirəsalınmaz hallarda tibb müəssisəsi tərəfindən göstərilən tibbi yardım “Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 33-cü maddəsinə əsasən həyata keçirilir.

Tibb müəssisələri Agentlik tərəfindən sığorta ödənişinin həyata keçirilməsi üzrə göstərilmiş tibbi xidmətlər barədə bu Müqavilənin 4.6-cı bəndində nəzərdə tutulmuş qaydada Agentliyə elektron hesabat təqdim edirlər.

Elektron hesabat tibb müəssisəsi rəhbərinin gücləndirilmiş elektron imzası ilə təsdiq edilir.

Elektron hesabat Agentliyə təqdim edildikdən sonra 20 (iyirmi) gün müddətində Agentlik tərəfindən Qanunun 15-26-cı maddələrinə uyğun olaraq tibbi xidmətin tibbi-iqtisadi ekspertizası aparılır.

Ekspertiza nəticəsində aşkar olunmuş uyğunsuzluqlar və nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra tibb müəssisəsi tərəfindən yekun hesabat hazırlanır və tibb müəssisəsi rəhbərinin gücləndirilmiş elektron imzası ilə yenidən təsdiq olunur. Yekun elektron hesabat üzrə tibb müəssisəsi tərəfindən sığorta ödənişinin həyata keçirilməsi üçün akt hazırlanaraq Agentliyə təqdim edilir.

Aktın Agentliyə təqdim edildiyi gündən etibarən 5 (beş) iş günü müddətində sığorta ödənişi Agentlik tərəfindən həyata keçirilir.

Elektron hesabatın və aktın forması və təqdim edilməsi müddətləri Müqaviləyə əlavələr edilməsi yolu ilə Tərəflər arasında razılaşdırılır.

İlkin səhiyyə xidmətləri göstərən tibb müəssisəsi tərəfindən göstərilən tibbi xidmətlərə görə sığorta ödənişi tibb müəssisəsinə təhkim olunmuş əhali sayına əsasən hər ayın ilk 5 (beş) iş günü müddətində bank hesabına köçürülməklə həyata keçirilir.

Müqavilə hər iki Tərəf tərəfindən imzalandığı gündən qüvvəyə minir.

Müqaviləyə aşağıdakı hallarda xitam verilir:

Agentliyin Müqavilənin pozulmasına səbəb ola biləcək çatışmazlıqlar haqqında yazılı bildirişinə baxmayaraq, tibb müəssisəsinin təqdim edilmiş sənəd əsasında 30 (otuz) gün müddətində tədbir görməməsi;

- Tərəflərdən biri ləğv edildikdə;

- Tərəflərdən birinin təşəbbüsü ilə 1 (bir) ay əvvəl yazılı şəkildə məlumatlandırmaq şərtilə;

- tibb müəssisəsi tərəfindən öhdəliklərin Müqavilə üzrə 1 (bir) il ərzində beş dəfə tam və ya lazımi qaydada icra etmədikdə.

Bu halda Tərəflər ləğv edilməyə qədər yaranan bütün öhdəlikləri lazımi qaydada yerinə yetirir və göstərilmiş xidmətlər üzrə ödəniş tibb müəssisəsinin göstərdiyi xidmətə dair təqdim etdiyi təhviltəslim aktlarına uyğun surətdə həyata keçirilir. Müqavilənin müddəti Tərəflər arasında razılaşdırılır.

Tərəflər bu Müqavilə üzrə öhdəliklərinin tam və ya lazımi qaydada yerinə yetirilməməsinə görə məsuliyyət daşıyırlar.

Tibb müəssisəsinin təqsiri nəticəsində sığortaolunanın səhhətinə ziyan dəydikdə və ya ölümünə səbəb olduqda, Agentlik Qanuna müvafiq olaraq öz təşəbbüsü ilə və ya subroqasiya hüququna əsaslanaraq Agentliyə dəyən maddi ziyanın kompеnsasiyası iddiası ilə məhkəməyə müraciət edə bilər.

Müqavilə üzrə öhdəliklərin tam və ya lazımi qaydada yerinə yetirilməməsinə görə tibb müəssisəsinə tətbiq olunan dəbbə pulunun məbləği dəymiş zərərdən az olduqda, dəbbə pulundan artıq zərər tam məbləğdə ödənilir.

Müqaviləyə xitam verilməsi Tərəfləri Müqavilənin şərtlərinin pozulması ilə bağlı məsuliyyətdən azad etmir.

Müqavilənin müddəalarının şərhi Azərbaycan Respublikasının mövcud qanunvericiliyinə uyğun olaraq aparılmalıdır.

Müqavilə üzrə aparılan tədqiqatların nəticələri, hesabatlar və tibb müəssisəsi tərəfindən hazırlanan digər sənədlər Agentliyin mülkiyyəti hesab olunur və onun sərəncamında qalır. Tibb müəssisəsi bu sənədlərin surətini özündə saxlaya bilər.

Tərəflər Azərbaycan Respublikasının mövcud qanunvericiliyində nəzərdə tutulmuş tələblərə uyğun olaraq bütün vergilərin, rüsumların və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş digər ödənişlərin aparılmasına məsuliyyət daşıyırlar.

Müqavilə Azərbaycan Respublikasının dövlət dilində tərtib olunur.

Bu Müqavilə eyni hüquqi qüvvəyə malik olan 2 (iki) nüsxədə tərtib edilməklə, 1 (bir) nüsxəsi tibb müəssisəsində, digər nüsxəsi isə Agentlikdə saxlanılır.

Bu Müqavilə ilə əlaqədar Tərəflər arasında yaranmış mübahisələr danışıqlar yolu ilə həll edilir. Mübahisələri danışıqlar yolu ilə həll etmək mümkün olmadıqda, onlar məhkəmə qaydasında həll edilir.

Qanunvericiliyə və bu Müqavilənin şərtlərinə zidd olmamaq şərtilə Müqavilədə dəyişiklik edilə bilər. Müqavilədə dəyişiklik edilməsinə yalnız Tərəflərin qarşılıqlı razılığına əsasən yol verilir və hər iki Tərəfin imzası və möhürü ilə rəsmiləşdirilir. Həmin dəyişiklik Müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab olunur.

ŞƏRH YAZ
0

YAP və Məzahir Pənahovdan xərçəngə yoluxan Mehman Hüseynova jest — FOTOFAKT

YAP və Məzahir Pənahovdan xərçəngə yoluxan Mehman Hüseynova jest
15:08
Bu gün
567
Ölkə
A
İsveçrədə xərçəng xəstəliyi ilə mübarizə aparan tanınmış blogger Mehman Hüseynova yardım kampaniyası davam edir.

Verilən məlumata görə, artıq bloggerin müalicəsi üçün 140 000 manat vəsait toplanıb. Mehman Hüseynov son açıqlamasında yardım edənlərin adlarını çəkməsə də onların hər birinə təşəkkürünü bildirib.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu arada Sfera.az-a yardım kampaniyasına qatılan bəzi şəxslərin və qurumların adı bəlli olub. Ötən gün Mehman Hüseynovun müalicəsi üçün pul keçirən qurumlardan birinin hakim Yeni Azərbaycan Partiyasınınolması haqda məlumat verilmişdi. Gofundme.com onlayn resursunda yer almış məlumatda qeyd olunub ki, yardım kampaniyasına qoşulanlar cərgəsində YAP Gənclər Birliyinin də adı keçir.

Amma hakim düşərgədən Mehmana dəstək olan təkcə YAP Gənclər Birliyi deyil. Son məlumata görə, Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) sədri Məzahir Pənahov da blogger üçün pul köçürüb. Görünür, MSK sədri bu jesti ilə son parlament seçkilərində ciddi konflikt yaşadığı Mehman Hüseynova qarşı qərəzli olmadığını nümayiş etdirməyə çalışıb.

Məzahir Pənahovun Mehman Hüseynova maddi dəstək olduğunu əks etdirən fotofaktı təqdim edirik.

ŞƏRH YAZ
0

Azərbaycanda insanlar koronavirusdan KÜÇƏLƏRDƏ ÖLƏCƏK — Alimdən dəhşətli SÖZLƏR

Azərbaycanda insanlar koronavirusdan KÜÇƏLƏRDƏ ÖLƏCƏK
14:54
Bu gün
1055
Ölkə
A

Hər ötən gün koronavirus pandemiyasının corğafiyası böyüyür. Təkcə son həftə ərzində ölkəmizdə yoluxma sayı hər gün yüzlərlə olub. Maraqlıdır, nədə səhv edirik? Nə üçün başqa ölkələrdə virusa yoluxanların sayı azaldığı halda, bizdə rəqəmlər yüksəlir?

 

"Ölkə.Az" həkim-cərrah Adil Qeybullanın Teleqraf.com-a müsahibəsini təqdim edir:


- Koronavirus yeni yayıldığı ərəfədə bütün dünya şokda idi, onunla davranmağın yollarını heç alimlər və həkimlər də bilmirdilər. Hazırda vəziyyət necədir? Dəyişiklik varmı?


- İndi də durum elə də ürək açan deyil. İnfeksiya sönməyib, bəzi ölkələrdə infeksiya indi də var. İkinci dalğanın olması ilə bağlı fikirlər səslənir. Optimist olmağa əsas yoxdur. Viruslar həyatın qeyri-hüceyrəvi formasıdır. Onlar bölünərək çoxalmır, öz surətlərini yaradırlar. Bu prosesdə mutasiyaya uğrayırlar. Kopya yaranan dövrdə virus hüceyrə daxilində olur. Hüceyrə daxilində müxtəlif dərman preparatları, yüksək temperatur və başqa təsirlər olur. Bunlar virus kopyasını yaradanda ona təsir edir və virus mutasiyaya uğrayır. Mustasiyaya uğramış virus ola bilər tam təsirsiz olsun. Adətən bu proses koronavirus kontegionozluğunu azalda bilir.


- Zaman keçdikcə koronavirusa yoluxmadan qorunmaq üçün hansı üsullar önə çıxır?


- Viruslarla mübarizədə tamamilə yeni texnologiyalar, metodikalar işlənib hazırlanmalıdır. Təcrübə göstərdi ki, bu, unudulmuş sahədir. Təsadüfü deyil ki, genetiklərdən biri belə bir açılqma vermişdi: "Ronaldo gəlsin, koronavirusu müalicə etsin". Yəni futbolçu bir oyunda bir neçə milyon pul qazanır, amma genetik 1800 avro maaş alır. İndi bu sahəni xüsusi inkişaf etdirmək lazımdır. Necə ikinci dünya müharibəsi zamanı atom silahı hazırlamaq uğrunda güclü yarış gedirdi, indi də belə olmalıdır. SSRİ və Amerika o zaman atom silahı yaratdı. Alimləri səfərbər edərək, ultimativ şəkildə onların qarşısında bu vəzifəni qoydular və həyata keçirdilər.


İndi də genetiklərin, mikrobioloqların, virusoloqların və digər mütəxəssislərin sosial müdafiəsini möhkəmləndirmək istiqamətində güclü tədbirlər görülməlidir. Yəqin ki, ABŞ mərkəzi ölkə olaraq, bunu daha çox nəzərə alacaq. Bu viruslarla mübarizədə tamamilə yeni texnologiyaları, yeni üsulları hazırlamaq lazımdır. Ona görə ki insanlar çoxalır, onlar faunanı, floranı sıxışdırır. İnsanlar virusun yayıcısı ehtimal olunan heyvanları, yarasaları istehlak edir. Təbiətlə insan arasında konfilikt yaranır. Digər tərəfdən də zamanında heyanlarda olan viruslar insanara keçir və buna "zoomotik", heyvani məşəli viruslar deyilir. Məsələn, QİÇS, koronavirus bu qəbildəndir. Bütün bunlar bir daha göstərir ki, gələcəkdə biz yeni surprizlərlə üz-üzə qala bilərik. Bu cür pandemiyalar, kütləvi insan tələfatının müşahidə oluna biləcəyi xüsusi təhlükəli infeksiyalar yayıla bilər. Bütün bunların olmaması üçün infeksion xəstəliklərlə, xüsusilə də viruslarla mübarizə ilə bağlı tamamilə yeni mahiyyətli konsepsiyalar işlənib hazırlanmalıdır. Düşünürəm ki, postpandemiya dövründə bu işlərə start veriləcək.


- İsrail, yaxud Yaponiya kimi ölkələrdə kütləvi yoluxma və ölüm halları olmadı. Bu hansı amillərlə izah olunur? Virusun müxtəlif ölkələrdə müxtəlif növlərinin yayılmasıyla, yoxsa virusla mübarizədə fərqli tədbirlərin görülməsi ilə?


- Həm İsraildə, həm Yaponiyada yoluxma və ölüm halları olsa da, çox aşağı səviyyədə müşahidə olundu. Yaponiyada koronavirus dövründə xüsusi qərargah, mübarizə üçün karantin rejimi kimi heç nə tətbiq olunmadı. Sosial həyat öz axarı ilə davam etdi. Bu, Yapon xalqının mentaliteti ilə bağlıdır. Sadəcə olaraq, yaponlar uzun müddətdir ki, bir-biri ilə əllə görüşmək, qucaqlaşmaq, öpüşmək kimi təmaslardan uzaqdırlar. Onlar xüsusi jestlərlə salamlaşırlar. Əgər kiminsə boğazı ağrayırsa, asqırırsa, yuxarı tənəffüs yollarında xəstəlik əlamətləri hiss edirsə, dərhal maska geyinir ki, başqalarını yoluxdurmasın. Bu artıq koronavirusdan xeyli öncə onlarda vərdişə çevrilib. Ona görə də onlarda nəinki bu xəstəlik, hətta qrip belə çox az müşahidə olunur. Onlar yuxarı tənəffüs yolu ilə yayılan infeksiyaların qarşısını almaq üçün xeyli tədbirlər görürlər. Yəqin ki, müəyyən tədbirlər də var ki, onların immunitet sisteminə təsiri haqqında açıqlama verilmir. Hesab edirəm ki, yapon təcrübəsi bir əsas olmalıdır. Yavaş-yavaş vərdişlər dəyişməlidir, buna adət etmək lazımdır. Məsələn, əvvəl 3 gün toy olurdu, indi bir gündür, amma heç nə dəyişməyib. Eyniylə burada da mütləq deyil ki, insanlar görüşdüyü zaman qucaqlaşsınlar. Müəyyən qədər təmasları azaltmaq lazımdır. Birmənalı bilmək lazımdır ki, xəstə insan yoluxucudur. Təkcə koronavirusa görə deyil, gələcəkdə soyuqdəyməsi olan, infeksiyaya yoluxan insanlar mütləq maska taxmalıdır. Biz bu pandemiyadan nəticələr çıxarmalıyıq. Yaponiyanın, İsrailin, İsveçrənin təcrübəsi bizim üçün əsas olmalıdır. Hesab edirəm ki, bu, mentalitet və intellektlə bağlıdır. Bizim insanlar situasiyanı görməzdən gəlirlər. Maska taxmırlar, şəhərin mərkəzi küçələrinə kütləvi axın edirlər. İnsanlar elə bilir belə bir şey yoxdur. Vəziyyət o həddə çatacaq ki, bir müddət əvvəl Çində olduğu kimi, insanlar küçədə yıxılıb öləcək, insan öz qohumuna, yaxud yaxınına yaxın gedə bilməyəcək. Bunları göz önünə almaq lazımdır.

- Son zamanlar Azərbaycanda yoluxma hallarının çoxalması sizcə, nəylə bağlıdı? Bəlkə biz karantin rejiminin tətbiqində tələsmişik? Çaya çatmamış çırmanmışıq, amma bizə virus indi gəlir...


- Düşünürəm ki, karantin rejimi gec-tez yumşalmalı idi. Karantin rejimi zamanı SMS icazələrin ləğvindən sonra insanlar rejimi pozdular. Bir-birinin evinə qonaq gedənlər, yollarda saysız-hesabsız maşınlar, evlərdə qonaqlıqlar, bayırda çay içmək və s. hamısı təmas deməkdir. Bunlar xeyli yoluxmalara səbəb oldu. Operativ Qərargah isə karantin rejimini yumşaltmazdan əvvəl təlimatlar hazırlamalı idi. Bu təlimatlarda istifadəsinə icazə verilən məkanlarda davranış qaydaları olmalı idi. Məsələn, 30 kvadratmetrlik ərazidə 10 insan ola bilər, 11-cinin daxil olmasına icazə olmaz. Məkana daxil olan şəxsin əlləri dezinfeksiya olunmalıdır. Amma mağazaya daxil oluruq, satıcı maskadan istifadə etmir, dezinfeksiya məhlulu yoxdur. İnsanlara sərt şəkildə bildirilməli idi ki, karantin maska taxılması, sosial məsafə saxlamaq və gigiyena tədbirlərinə əməl etmək şərti ilə yumşaldılır. Bunlara əməl etməyənlər cərimələnəcək. Təəssüf ki, bu qərarlar gec qəbul olunduğu üçün, indi insanlara bunu dedikdə, başqa reaksiyalar verilir. Bununla yanaşı, insanların davranışı və məsuliyyəti də əsasdır. Düşünürəm ki, Çində olduğu kimi sərt karantin tədbirləri ilk gündən tətbiq olunmalı idi. Əgər bu tədbirlər görülmürsə, yoluxma dinamikası varsa, əsas güc karantin davranışlarına verilməlidir.


- Siz Azərbaycan üçün bundan sonra hansı tədbirlərin görülməsini məqbul sayırsız? Yenidən karantin rejiminin sərtləşdirilməsnə tərəfdarsızmı?


- İndiki sərtləşdirmə əks-effekt verə bilər. İsti günlərdə insanları evdə saxlamaq çox çətin olacaq. Dövlətin özünün iqtisadi vəziyyəti var, obyektlər işləməlidir. Azərbaycan iqtisadiyyatı kövrək iqtisadiyyatdır. Amma karantin tədbirlərinin gücləndirilməsi şərtdir.


- Bütün dünyanın gözlədiyi koronavirusa qarşı peyvənd və onun müalicə üsullarının tapılması ilə bağlı dünyadakı son tədqiqatlar barədə nə deyə bilərsiz? Sizin mümkün proqnozunuz necədir?


- Vaksin aktiv immunizasiyadır. Antigellər bədənə yeridilir və bədən özü əks cisimlər hazırlayır. Məsələn, qripin bu gün vaksini varmı? Qrip hər il yeni simptomla ortaya çıxır. Zamanında 100 milyona yaxın insanın həyatına son qoyan, 2 il davam edən İspan qripi də var. Bəzən elə illər oldu ki, o qədər də intensiv keçməyən qrip epidemiyası gördük. Fərqli növləri olduğu üçün, onlara uyğun vaksin hazırlamaq mükün deyil. Əslində, hazırlanan vaksinlər kommersiya təyinatlıdır, onların elə bir effekti olmur. Bu günə qədər biz artıq 2000-dən çox növü olan qriplə mübarizə apara bilmirik. Eyni zamanda, "SPİD" ilə mübarizə apara bilirikmi? Yox. 30 milyon insan dünyasını dəyişib, 40 milyon insan bu xəstəliyin daşıyıcısıdır. İndiyədək də vaksini tapılmayıb. Hepatit-C-nin vaksini yoxdur. Xeyli problem var, insanlar bundan əziyyət çəkir. Biz hələ indiyədək vaksinasiya ilə bağlı ciddi problemlərlə üz-üzəyik. Təhlükəli hemoradik qızdırmalardan olan Denge-fiber qızdırması Afrikada yayılmışdı. Bu zaman vaksin hazırlandı, gördülər ki, vaksinasiya zamanı bədəndə əmələ gələn antitellər həmin virusun özü ilə birləşib, virusun hüceyrəyə daxil olmasını sürətləndirir. Buna antiteldən asılı güclənmə reaksiyası deyilir. Bu, parodoksal reaksiyadır. Ona görə də Denge qızdırmasının vaksinini hazırlamaq mükün olmadı. İnfeksiyanı başqa üsullarla lokallaşdıra bildilər. Koronavirusun effektiv vaksinasiyası və bununla yoxa çıxması illüuziyadır. Biz əlimizdə mümkün olan, əlçatan, etibarlı üsullardan istifadə etməliyik. Maska, sosial məsafə, əllərin tez-tez yuyulub, dezinfeksiya edilməsi lazımdır, vəssalam.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA