Bayıl qalasından qalanlar — Əfsanəvi Səba şəhərinin izi ilə - FOTO

Bayıl qalasından qalanlar
15:55
11.08.2019
3975
Maraqlı
A
Azərbaycanın elə qədim abidələri var ki, onların bəziləri haqqında çox az məlumatımız var. Təəssüf ki, bu abidələrin böyük əksəriyyəti günümüzə ya dağılmış vəziyyətdə çatıb, ya da su altında qalıb. Belə tarixi tikililərdən biri də XIII əsrdə inşa edilmiş Bayıl qalasıdır. Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbinin ən gözəl nümunələrindən biri olmuş bu qala Xəzər dənizinin səviyyəsindən asılı olaraq bir müddət görünsə də, sonralar suyun dərinliklərinə qərq olub.

"Ölkə.Az" oxu.az-a istinadla bildirir ki, mənbələrdə “Sualtı şəhər”, “Bayıl daşları”, “Səbayıl qalası”, “Karvansara”, “Xanəgah”, “Kömrükxana” adlandırılsa da, elmi ədəbiyyatda daha çox “Bayıl qəsri” adı ilə tanınır.

Hazırda dəniz sularının altında qalmış tarixi memarlıq abidəsinin tikintisinə 1234-cü ildə başlanıldığı deyilir. Uzunluğu 180, eni 40 metr olan bu tikinti aralarındakı məsafə 16 m-dən 28 m-ə qədər olan 15 ədəd yarımdairə qala vasitəsilə divara birləşdirilib. Divarların qalınlığı 1,2-1,5 metrdir. Divar ayrı-ayrı daş tavalarda düzəldilmiş hündürlüyü 70 sm, eni 25-50 sm, qalınlığı isə 12-15 sm frizlənmiş yazılarla əhatə olunub.

 

Abidənin 15 qülləsi var. Bunlardan yalnız şimal-qərb və cənubdakı iki qüllə dairəvi formada olub, içərisi boşdur. İçərisi bütöv qalan 12 qüllənin hamısı yarımdairə şəklindədir. Künclərdə olan üç dairəvi qüllənin qəsrə girmək üçün 1,3 m enində qapısı var. Bundan başqa, səkkiz və doqquzuncu qüllələri birləşdirən cənub divarında, habelə 14 və 15-ci qüllələri birləşdirən şimal qərb-divarında 1,6 m enində qapı qoyulub. Qüllələrin bəzilərində yuxarı hissəyə çıxmaq üçün daş pilləkənlər var.

Ümumilikdə bu abidə də Azərbaycanın qədim mədəniyyətə malik olduğunu bir daha sübut edir. Elə buna görə də Bayıl qəsrinin sirri əsrlər boyu Bakıya gələn alim, tədqiqatçı və arxeoloqların diqqətini cəlb edib. Bu abidənin 60 ildən artıq bir dövrdə öyrənilməsinə baxmayaraq, onun Xəzərin dibində olması elm aləminə çoxdan məlumdur.

AMEA-nin Tarix İnstitutunun Xəzər arxeoloji ekspedisiyasının aşkarladığı Bayıl qalasına aid daş kitabələr

Abidənin tədqiqi zamanı inşa olunduğu dövrü göstərən materiallara rast gəlinib. Bəzi daşların üzərində hicri təqvimi ilə 632-ci il qeyd edilib ki, bu da miladi təqvimi ilə 1232-1235-ci illəri göstərir. Bundan əlavə, 1939-cu ildə ərazidən tapılan mis pulların üzərində Şirvanşah Güştasp (Gərşəsb) (1204-1225) və Xəlifə ən-Nasirin (1180-1225) adları qeyd olunub.

İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin Mədəni irsin tədqiqi şöbəsinin müdiri, Əməkdar mədəniyyət işçisi, tarix üzrə elmlər doktoru, professor Kamil İbrahimov Oxu.Az-a Bayıl qalası ilə bağlı maraqlı faktları açıqlayıb.

Onun sözlərinə görə, əsrlər əvvəl suyun altına qərq olmuş qalanın nə vaxtsa yenidən üzə çıxacağı ehtimal edilir:

“Tаriхi аbidələr хаlqın kеçmişini, оnun tərəqqi və tənəzzül çаğlаrını pаrlаq əks еtdirir. Bu abidələrdə ötüb keçən əsrlərin sənətkarlığı və incəsənəti həkk olunub. Onları qoruyub bu zamana qədər gətirib çıxarmışıq. Xəzər dənizinin sahilində, mənzərəli yerdə, Bayıl yaşayış sahəsində inşa olunmuş bu abidəni həmin yerin adına müvafiq olaraq “Bayıl qəsri” və ya “Səbail qəsri” adlandırıblar. 1306-cı ildə Bakıda baş vermiş güclü zəlzələ zamanı tikili dağılıb və bir neçə əsr suyun altında qalıb. Ada Xəzər dənizində suyun səviyyəsinin azalması nəticəsində yalnız XVIII əsrin əvvəllərində, daha dəqiq desək, 1723-cü ildə üzə çıxıb.

Bayıl qəsrinin sirri əsrlər boyu Bakıya gələn alimləri maraqlandırıb. XIX əsrdə Azərbaycan tarixçisi Abbasqulu ağa Bakıxanov, rus alim, şərqşünas və səyyahları İ.N.Berezin, S.Q.Qmelin, B.A.Dorn, V.V.Bartold, A.K.Markov və başqaları Bayıl qəsri haqqında, qəsrin nə məqsədlə tikilməsi, tarixi rolu və fəlakətə uğramasının səbəbi haqqında elmi fikirlər, ehtimallar söyləyiblər.

Təxminən 250 il bundan əvvəl suyun altından görünən tikili haqqında dəqiq elmi fikir söyləmək qeyri-mümkün idi. Qəribə quruluşlu bu binanın kimə məxsus olması, kimlərin taleyinin bu qala ilə əlaqəli olması barədə suallar alimləri xeyli çaş-baş salırdı.

Abidənin ətrafında XX əsrin ortalarında geniş arxeoloji qazıntılar aparılıb. 1939-cu ildən 1969-cu ilə kimi Azərbaycan Elmlər Akademiyası Tarix İnstitutunun təşkil etdiyi arxeoloji ekspedisiya professor Yevgeni Paxomovun, arxeoloqlar İshaq Cəfərzadə və Ömər İsmizadənin rəhbərliyi ilə müxtəlif vaxtlarda 699 ədəd yazılı daş tava aşkar edilib. Bu daşlar hazırda İçərişəhərdə Şirvanşahlar sarayının həyətində qorunur. Daşların üzəri ərəb və fars yazıları ilə yanaşı, zəncirvari ornament, insan, heyvan, quş və əfsanəvi heyvan təsvirləri ilə frizlənib və bəzədilib. Bu daş tavaların üzərindəki təsvirlərdən görünür ki, onları yüksək zövqə və incə müşahidəçilik qabiliyyətinə malik sənətkarlar işləyib”.

Tarixçinin sözlərinə görə, Bayıl daşları Şirvanşahlar dövründəki mədəniyyətimizi öyrənmək baxımından dəyərli sənət əsəridir:

“Təəssüf ki, dənizdən çıxarılmış daşların 30 faizə qədəri əsrlər boyu ləpələrin təsirindən ziyan görüb, üzərindəki yazı və təsvirlər qismən pozulub. Bu isə araşdırma zamanı nisbətən çətinlik yaradıb. Bundan əlavə, daşların hamısını əldə etmək mümkün olmayıb:

Bayıl qalasının 1904-cü ildə görünüşü

Daşların üzərində uzun müddət axtarışlar aparmış qocaman arxeoloq İshaq Cəfərzadə usta Zeynəddin bin Əburəşidin adını, professor Y.Paxomov 630-632-ci il hicri tarixini (1232-1234-cü illər), Məhəmməd, Yezid, Fəribürz, Gərşəsb kimi Şirvanşahların adlarını, Bakı, Şamaxı şəhərlərinin adlarını, sultan, şah titullarını oxuyub. Əbdülvahab Salamzadənin mülahizəsinə görə, Bayıl qəsri Şirvanşahlara məxsus olub.

1965-ci ildə “Şirvanşahlar Sarayı Kompleksi” Dövlət tarixi-memarlıq qoruğu muzeyində yazılı daşların səliqəyə salınıb oxunması üçün xüsusi laboratoriya təşkil edilib. Bu laboratoriyada oxunmuş daşlar üzərindəki fikirlər əsaslandırılır. Oxunmuş daşların üzərindəki yazılar IX-XIV əsr Şirvan və Şirvanşahların tarixi, o dövrün görkəmli şəxsiyyətləri, abidənin inşasında iştirak etmiş Zeynəddin bin Əburəşid, Əburəşid bin Zeynəddin kimi sənətkarlar sülaləsi və s. haqqında heç yerdə olmayan ilk məlumatları verib. Eyni zamanda, bu yazılar əsasında abidənin tikilmə tarixini də dəqiqləşdirmək mümkün olub.

Tədqiq edilmiş kitabələrə əsasən müəyyən edilib ki, qəsr Xəzər dənizinin sahilə yaxın hissəsində, Bayıl təpələrindən birində 1232-1234-cü illərdə Şirvanşah Gərşəsbin oğlu Fəribürzün dövründə inşa edilib. Frizli yazıların içərisində Bayıl qəsrinin memarı Əbdülməcid ibn Məsudun adının bərpa edilə bilən yazı fraqmenti də tapılıb. Bu memar eyni dövrdə, yəni XIII əsrin 30-cu illərində Abşeronun vahid müdafiə sisteminə daxil olan, şəhəri və Bayıl qəsrini şimaldan müdafiə edən Mərdəkan dəyirmi qalasını da inşa edib”.

Araşdırmalar zamanı Bayıl qəsrinin tikintisində istifadə edilən daşların quruluşu təxminən səkkiz əsr bundan əvvəl Azərbaycanda memarlıq sənətinin yüksək səviyyədə olduğundan xəbər verir. Daşlarda hər hökmdarın adının üzərində onların rəmzləri olan simmetrik insan, heyvan, quş və mifik təsvirləri var. Yazılı daşlar içərisində gürcülərə aid kitabələrə və gürcü qadınlarına məxsus baş təsvirinə də rast gəlinib. Alimin sözlərinə görə, bu, heç də təsadüfi deyil. O vaxt gürcülərlə azərbaycanlılar arasında nəinki dostluq, hətta qohumluq əlaqələri olub:

Bayıl daşlarında Şirvanşah III Fəribürzün və gürcü qadının (ehtimal ki Tamaranın) təsvirləri. Birincisi Azərbaycan Tarix Muzeyində, ikincisi isə Şirvanşahlar sarayı həyətində saxlanılır

“Təsvirlər içərisində üzərində anfas şəklində işlənmiş öküz başı daha maraqlıdır. Eyni təsvir qala divarının şərq darvazasında və Qız qalası ətrafında tapılmış daşlarda da mövcuddur. Bəzi canlı təsvirlərin ayrı-ayrı fraqmentləri natural həcmində at və şir barelyeflərinin olmasını göstərir. Üzlərində insan başının anfas təsviri və Fəribürzün adı olan daş da maraqlıdır. Bu, qəsr tikilən vaxt hökmranlıq etmiş şahın öz barelyefidir.

Qəsrin içərisindən 13-cü əsrə aid olduğu ehtimal edilən şirsiz saxsı və məişət əşyaları, üzərində Şirvanşah Fəribürz bin Gərşəsb və Xəlifə ən-Nasirin (1180-1225) adları yazılmış mis pullar tapılıb.

Bayıl qalasının planı

“Səba əhli” və “Səba yurdu” haqqında bir çox əfsanələr var. Həmin əfsanələr əsasında ehtimal edilir ki, Bakı yaxınlıgında Səba adlı gözəl bir şəhər mövcud olub. Səba, Səba əhli və Səba yurdu haqqında Qurani-Kərimin “Nəml” (Qarışqalar) və “Səbə” (Səba) surələrində də məlumat verilir”.

Tarixçi onu da əlavə edib ki, qalanın adlarından olan “Səba” toponimi Bakının Səbail rayonunda adında işlədilib:

“Ərəbistan yarımadasında, eləcə də yaxın coğrafi ərazidə “Səba” toponiminin işlədildiyi etimoloji yaşayış sahəsi yalnız Bakı yaxınlığındakı Səbail rayonu və tarixi Səbail qalası olub. Müasir Türkiyədə coğrafi-iqtisadi rayonlar “il”, yəni “el” olaraq adlandırılıb. Nəticədə, türk dilində bu ərazidə “Səba” toponiminin yaranmasına səbəb səbalıların, yəni Səba xalqının, Səba elinin bu yerə köçərək burada yaşaması ilə əlaqədar olub.

Qalanın qalıqları

Tarixdən məlumdur ki, xalq bir yerdən başqa yerə köçsə də, onun adını daşıyan toponim onunla bərabər gəzir, itmir. Ərəb, fars və türk mənşəli toponim və yer adları isə Azərbaycan ərazisində kifayət qədər çoxdur.

Nəhayət, Quranda haqqında bəhs edilən indiki Yəmənin ərazisində VI əsrdə inkişaf etmiş Səba dövlətinin, atəşpərəst Səba elinin Arim (ərim, yəni bənd) seli nəticəsində böyük dağıntılara məruz qalması ilə onların bir qisminin məskən salmaq üçün odlar məkanı kimi məhşur olan Abşeron torpaqlarına qədər gəlmələrini və Bakı yaxınlığında məskunlaşmalarını ehtimal etmək olar.

Bütün bunlara və Quranda bildirilən “Səba şəhəri”, ”Səba hökmdarı” haqqındakı məlumatlara istinadən ehtimal etmək olar ki, qədim dövrlərdə Xəzər dənizinin sahilində, Bakı yaxınlığında “Səba” adlı şəhər mövcud olub.

Bayıl qəsri və Bayıl daşları Azərbaycanın qədim tarixini, mədəniyyətini, incəsənətini öyrənmək baxımından dəyərli mənbədir. Bu unikal abidə və frizlənmiş sənət əsərlərini yaşatmaq, təbliğ etməklə ulu keçmişimiz haqqında gözəl xatirələr əldə edə bilərik. Yaxın gələcəkdə bu abidə ətrafında aparılacaq arxeoloji qazıntılar, habelə biblioqrafik tədqiqatlar Səbail qalasının, habelə Səba şəhərinin sirlərinin açılmasına, eləcə də Bakının qədim tarixinin işıqlandırılmasına imkan verəcək”.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Balıqçılıq üçün qışda və yayda ən yaxşı 10 ölkə — FOTO

Balıqçılıq üçün qışda və yayda ən yaxşı 10 ölkə
05:06
Bu gün
411
Maraqlı
A
Planetimizin böyük bir hissəsi su ilə örtülüdür. Bu, balıqçılar üçün çox gözəl və tükənməyən imkanlar yaradır. Lakin hansı ölkənin həmin məqsədlə daha əlverişli olması sualına cavab vermək kifayət qədər çətindir. Axı hər şey sizin balıqçılıqda kəmiyyətə və ya keyfiyyətə üstünlük verməyinizdən asılıdır.

"Ölkə.Az" balıqçılıq üçün ən əlverişli, balığın ən çox olduğu və keyfiyyətinin daha yaxşı hesab edildiyi 10 ölkəni sizə təqdim edir.

10. Keniya

Bu ölkədə bütün ilboyu balıq tutmaq üçün münbit şərait var.

Keniya təkcə mükəmməl safari turları ilə deyil, həm də dünyanın ən ecazkar gölləri və balıqçılıq imkanları ilə şöhrət tapıb. Malindi liman şəhərinin yaxınlığındakı sularda, Keniyanın mərkəzi sahilboyu ərazisində balıqçılara bir gündə planetdə nadir rast gəlinən altı növ balıq tutmaq imkanı verilir. Onların arasında 3 növ - göy, zolaqlı, və qara marlin, yelkənli balıq, qılınc-balıq, həmçinin qısaqanadlı nizədaşıyan balıq var.

9.Panama

Bu ölkədə də bütün ilboyu balıq tutmaq mümkündür. Hərçənd, yağış mövsümündə sahilboyu ərazi yetərincə rütubətli olur.

Bu isti ölkədə çoxlu sayda balıqçı kurortları və Loc Paradayz Fişinq, Loc Sport Fişinq və s. kimi ekoloji otellər var. Onların ərazisində müxtəlif növ balıqçılıq üçün kater çeşidləri mövcuddur.

Panama sularında okeanın ən sürətli və heyrətamiz balığı olan qızıl markel üzür. Bundan başqa, tikanlı pelamida, kubera, ruster və digər növ balıqlara rast gəlinir.

Panama turistlərə xidmətin keyfiyyət göstəricilərinə görə də balıqçılar üçün ən yaxşı ölkə sayılır. Burada iri balıq növləri də çoxdur.

8. Kuba

Bu ölkədə balıqçılıq üçün ən yaxşı mövsüm apreldən sentyabradək olan dövrdür. Sentyabrda fırtınalar mövsümü başlayır ki, bu da balıqçılığı riskli idman növünə çevirə bilər.

Azadlıq adasının coğrafi mövqeyi balıqçılıq üçün idealdır: Florida və Baham adaları balıq növlərinin yayılması və tranzitinin qarşısında ekoloji baryer rolunu oynayırlar, Kuba sularındakı balıqlar həmin ərazilərə keçə bilmir. Eyni zamanda, böyük okean axınları balıqların miqrasiya marşrutları ilə birləşir ki, bu da dəniz canlılarının rəngarəngliyinə səbəb olur.

Kubanın şimal sahilində çoxlu yelkən balığı, qılınc-balıq, durna balığı və tikanlı balıq var. Ernest Heminquey vaxtilə öz vaxtını keçirdiyi və özünün ən yaxşı hobbisi ilə məşğul olduğu Kayo-Gilyermo sahilində balıqçılar üçün çox gözəl perspektiv açılır.

Yeri gəlmişkən, mayın sonunda və iyunun əvvəlində Havanadakı "Marina Heminquey" elit kompleksində Ernest Heminqueyin xatirəsinə həsr olunmuş balıqçılıq turniri keçirilir. Turnir iştirakçıları göy marlin balığının tutulması üzrə yarışda iştirak edirlər.

7.Baham adaları

Bu adalarda mart-iyun ayları balıqçılıq üçün ən əlverişli dövr sayılır. Yayın sonunda və payızın əvvəlində isə geniş vüsət alan fırtınalar sizin balıqçılıq planlarınızı poza bilər.

Baham arxipelaqının təmiz suları, minlərlə mərcan qayaları və sualtı dünyanın nəhəng biomüxtəlifliyi bu əraziləri balıqçılıq, o cümlədən sualtı səyahət üçün əlverişli məkana çevirir. Burada tunes, göy və qara marlin, dabanbalığı və ş. dəniz canlılarına rast gəlmək olar.

Baham adalarında balıqçılıq üçün ən yaxşı məkan böyüklüyünə görə ikinci ada olan Böyük Abako, habelə Lonq-Aylenddir.

Bu adalarda çoxlu sayda balıqçı komaları və balıqçılara xidmət edən, onlara yerli şəraitə yaxşı bələd olan bələdçilər verən kurortlar fəaliyyət göstərir. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, Baham adalarında təkcə tilovla balıq tutmağa icazə verilir. Müvafiq icazəni isə, birbaşa gömrük məntəqəsində almaq olar.

6.Bermud adaları

Bu adalarda balıq tutmaq üçün ən əlverişli mövsüm iyundan avqusta qədər olan dövrdür. Həmin vaxt dənizdə böyük balıq axını olur.

Bermud adaları özünün heyrətamiz çimərlikləri ilə, qeydi-adi dayvinq, qolf oyunu, restoranları və əlbəttə ki, balıqçılıq üçün gözəl imkanları ilə tanınır.

Bermud sularında göy və ağ marlin balıqları, sarıleyləkli tunes, dəvə balığı və saysız hesabda digər balıq növləri mövcuddur.

Bu ərazilərdə balıqçılıqla məşğul olan ən yaxşı məkan Balina körfəzidir. Bu sakit çimərlik çəhrayı qumu, şəffaf suyu və günəşin qürubu mənzərəsi ilə məşhurdur.

5.Beliz

Bu ərazidə ilboyu iri balıqları tutmaq istəyirsinizsə, onda öz səyahətinizi yayın ortasından payızın sonunadək müddətə planlaşdırın. Beliz Mərkəzi Amerikada yerləşir və ən iri balıqları tutmaq həvəskarları üçün ən əlverişli ölkədir.

Deyə bilərik ki, dünyanın heç bir ölkəsində böyük tarpon, ağ tülkü balıqlarını tutmaq üçün burada olan şəraitə rast gələ bilməzsiniz.

Bu ölkə geniş dəniz sahələrini brakonyerlərdən qısqanclıqla qoruya bilən çox nadir yerlərdən biridir. Turistlər üçün yeganə problemi isə, Belizə viza almaqdır. Bu vizanı Böyük Britaniya səfirliyindən verirlər və əvvəlcədən - səyahətdən bir neçə ay öncə sənədləri təqdim etmək tələb olunur.

4. Kanada

Kanadada balıqçılıq üçün ən əlverişli vaxt avqustdan oktyabrın ortalarınadək olan müddətdir.

Əgər siz kiçik balıq tutmaqla deyil, dostlarınız qarşısında böyük balıq yaxalamaqla fəxr etmək istəyirsinizsə, onda nəhəng ağ durna balığı dalınca Kanadaya getməlisiniz. Bu, "şah-balıq" iki və daha çox metr uzunluğunda olur, dünyada üç ölkənin şirin sularında üzür.

Kanadada həmçinin, Sakit okean balıqlarının nadir növləri, o cümlədən çəkisi 50 kiloqrama çatan çavıça (qızılbalıq növü) mövcuddur. Bu cür nəhəng balıqlar onun üzdüyü sularda mübarizə aparmaq hər bir həvəskar balıqçı üçün bir çağırışdır. Çavıçanı tutmaq üçün üzgüçülük vasitələrindən istifadə etməmək də olar. Sadəcə kənardan ucuna yem keçirilmiş spinninq növlü tilovu atmaq da kifayət edər. Bunun üçün daha uyğun tilov və başqa balıqçı ləvazimatı seçmək lazımdır.

3. ABŞ

Birləşmiş Ştatlarda əlverişli balıqçılıq mövsümü aprelin sonunda dekabradək olan dövrdür.

Amerikada yaxşı balıqçılıq üçün yerlər həddindən artıq çoxdur, onlardan biri məşhur Luiziana bataqlığının vətəni olan eyniadlı ştatdır. Bu əfsanəvi məkan balıq növləri ilə zəngindir. Burada qırmızı şalban balığının böyük populyasiyası mövcuddur. Sahilboyu ərazi axın vasitəsilə balıq tutmağın dünyada ən yaxşı məkanlarından biri sayılır.

ABŞ-da balıqçılıq üçün daha bir əlverişli məkan Florida ştatındakı Ki-Uest şəhəridir. Bu şəhər Dray-Tortuqas milli parkının qapısı sayılır və dünya miqyasında ən yaxşı balıq növlərinin, mavi suların, qayaların və sualtı düzənliklərin olduğu ərazidir. Bütün bu amillər dünyanın hər yerindən turistləri cəlb edir. Burada çoxlu sayda peşəkar bələdçilər və sahilboyu çarterlər, habelə dəniz məhsullarından hazırlanmış ləziz təamların təklif olunduğu restoranlar var.

2. Finlandiya

Bu ölkədə balıqçılıq üçün ən əlverişli mövsüm iyunun əvvəlində başlayır və avqustda başa çatır.

Balıqçılıq üçün ən yaxşı ölkələr reytinqində "Min göl ölkəsi" adlanan Finlandiya ikinci yeri tutur. Bu ölkənin əsrarəngiz təbiəti, şəffaf suyu, su hövzələrinin sahilində yerləşən çoxlu sayda balıqçılıq bazaları sakit şəraitdə bol balıq tutmaq istəyənlər üçün ideal bir şərait yaradır. Amma balıq tutmaq üçün yerli hakimiyyət orqanlarından lisenziya almaq lazımdır.

Əslində, Finlandiyada lisenziya almadan da balıq tutmaq olar, amma bunu yalnız kiçik bələdiyyə su hövzələrində etmək mümkündür. Bundan başqa, 18 yaşınadək və 65 yaşdan yuxarı olan şəxslər lisenziyadan azad olunurlar. Balıq tutan zaman onlar yalnız tilovdan istifadə edə bilərlər.

Xarius balığını tutmaq üçün Laplandiyadakı İnari gölündən yaxşı yer tapa bilməzsiniz. Laplandiyanın digər böyük gölləri - Porttipaxta və Kemiyarvidə iri durna balıqları daha çoxdur. Eyni zamanda, Valkeissyarvi (Qərbi Finlandiya) gölündə də zəngin balıq ehtiyatları mövcuddur. Alabalıq yolu adlanan Mərkəzi Finlandiyanın su hövzələrində əlvan alabalıq daha boldur.

1.Rusiya

Bu ölkədə ilboyu balıq tutmaq mümkündür.

Rusiya kimi bizə yaxın ölkənin olduğu təqdirdə balıqçılıq üçün çox da uzağa getmək lazım gəlmir.

"Qızılbalıq adası" milli parkı Rusiyanın ən əsas balıqçılıq məkanlarından biridir. Lakin buradakı göllərdə balıq tutmaq üçün pul ödəmək lazımdır. Amma tutacağınız böyük miqdarda karp, naqqa balıq, dabanbalığı, tinqa balığı, durnabalığı həmin pulun əvəzini qat-qat geri qaytarır.

Əgər sərt Şimal iqlimi xoşunuza gəlirsə, onda Kol yarımadasında balıq tutmağı tövsiyə edirik. Burada 20 kiloqramlıq semqa balığı tutmaq və gözəl təbiət mənzərəsindən zövq almaq olar. Rusiyalı balıqçı turistlərin digər sevimli məkanları isə Volqa çayının mənsəbi və Həştərxan vilayətidir. Burada çoxlu sayda mehmanxanalar onların ixtiyarına verilir, ən başlıcası isə durnabalığı, ağbalıq, uzunburun balıq, çəkibalığının çox zəngin ehtiyatları var. (azertac)

ŞƏRH YAZ
0

Rasionunuzda həmişə olmalı 3 super məhsul

Rasionunuzda həmişə olmalı 3 super məhsul
02:58
Bu gün
502
Maraqlı
A
Minimum üç super məhsul var ki, onlar həmişə sizin rasionunuzda olmalıdır. Həmin məhsulların istifadəsi iltihab və müxtəlif xəstəliklərin qarşısını alır.

"Ölkə.Az" qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə mütəxəssislərin fikirlərini "Domaşni oçaq" jurnalı dərc edib.

Həmin üç super məhsulu sizə təqdim edirik:

Yumurta. Orqanizmi dəyərli nutrientlərlə təmin edən ən yaxşı əlçətan məhsullardan biridir. Bir orta ölçülü yumurta bizə 6 qram zülal verir və bundan əlavə, onun tərkibində yüksək miqdarda A, B, D vitaminləri, kalium mineralı var. Mütəxəssislərin fikrinə görə, yumurtanın istifadəsi ürək xəstəlikləri riskini aşağı salır, onların sarısı isə xolesterinin artması ilə heç cür bağlı deyil.

Qırmızı bolqar bibəri. Onun tərkibində C vitamininin miqdarı portağaldakından iki dəfə çoxdur. Bundan başqa, qırmızı bolqar bibərinin tərkibində antioksidant xüsusiyyətlərə malik beta-karotin və likopin var. Bibərin istifadəsi orqanizmin hüceyrələrini oksidləşdirici stres və dağılmadan qoruyur, immun sistemini xərçənglə mübarizədə möhkəmləndirir.

Zeytun yağı. O, orqanizmə lazım olan bütün sağlam yağlarla zəngindir, iltihabi əleyhinə təsir göstərir, qanda xolesterin və şəkərin səviyyəsini aşağı salır. Zeytun yağı ürək xəstəliklərindən effektiv qoruyur. 

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA