KORONAVİRUSA YOLUXANLARIN SAYI - CANLI STATİSTİKA

Belarus tranziti Baltikyanı ölkələri tərk edir — ANALİTİKA

Belarus tranziti Baltikyanı ölkələri tərk edir
18:03
06.01.2018
8278
Analitika
A
Ötən ilin avqust ayında Rusiya prezidenti Vladimir Putin Kalininqradda ölkənin şimal-qərb nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı ilə bağlı keçirilən müşavirədə Belarusun neft şirkətlərinin üzərinə yerli neft məhsullarını Rusiya limanlarından, xüsusilə Ust-Luqa və Sankt-Peterburq limanları vasitəsilə ixrac etmək öhdəliyinin qoyulmasını təklif edib.

"Ölkə.Az" "Reporta"-a istinadən xəbər verir ki,  V.Putin bununla bağlı bəyanatında təklfini belə izah edib:

"Belarusun neft emalı zavodlarında bizim neftimiz emal olunur (orada başqa ölkələrin nefti yoxdur və çətin ki, bundan sonra da olsun), bu səbəbdən bunu vahid çərçivə halına salmaq lazımdır. Bizim neftimiz bilavasitə öz infrastrukturumuza bağlı olmalıdır”.

Rusiya prezidentinin bəyanatına Baltikyanı ölkələr dərhal reaksiya verib. Litvanın baş naziri Saulyus Skvernyalis bildirib ki, Belarus neft məhsullarının Rusiya limanları və Rusiya dəmir yolları vasitəsilə ixracı Belarus üçün əlverişsiz və təhlükəlidir. S.Skvernyalis qeyd edib ki, Rusiya limanları qışda donur və bu iqlim şəraiti neft məhsullarının daşınması üçün təhlükəli və həssas məsələdir. Litva baş nazirinin fikrincə, şərq dövlətlərinin rəhbərləri tez-tez iqtisadi maraqları nəzərdə tutmayan siyasi qərarlar qəbul edirlər. O, Litva siyasətçilərini Belarus yüklərinin Litva dəmir yolları vasitəsilə Klaypeda limanına tədarükünün davam etdirilməsini təmin etməyə çağırıb.

Lakin baş nazirin çağırışı qəzet yazılarından kənara çıxmayıb. Artıq 2017-ci ilin sonunda Belarus neft tranzitinin istiqamətinin dəyişməsi prosesi başlayıb: Belarus neft məhsullarının ilk 72 min tonu Baltikyanı ölkələrdən deyil, Rusiya vasitəsilə ixrac olunub.

Ötən ilin 8 dekabrında "Belneftxim” konsernin sədri İqor Lyaşenko bildirib ki, Belarus və Rusiya əlverişli şəraitin yaranacağı təqdirdə, 2018-ci ildə Rusiya limanları vasitəsilə ixrac həcminin 1 milyon tona çatdırılmasını razılaşdırıb.

Bu iqdisadi baxımdan əsaslandırılmış qərardırmı?

Qərb analitiklərinin fikrincə, nəqlin istiqamətinin dəyişdirilməsi Belarus neft emalı zavodları üçün ziyanlı olacaq. Çünki Ust-Luqa, Primorsk və Rusiyanın Leninqrad vilayətinin digər limanları Belarus neft emalı zavodlarından ən azı 800 kilometr aralıda yerləşir. Bu isə Ventspils, Riqa və Klaypeda limanları ilə müqayisədə kifayət qədər uzaqdır. Bunun nəticəsi kimi, nəql qiymətləri Baltikyanı ölkələrdən fərqli olaraq dəfələrlə çoxdur. 2017-ci ilə qədər Belarus neft məhsullarının hər bir tonunun Baltikyanı ölkələr vasitəsilə ixracı 6-8 dollara başa gəlirdisə, Rusiya vasitəsilə bu rəqəm 12-18 dollar təşkil edib.

Lakin Rusiya tarif rejiminə elə dəyişikliklər etdi ki, Belarusa artıq yükləri Baltikyanı ölkələr vasitəsilə deyil, Rusiya limanlarından ixrac etmək sərfəli oldu. Əvvəl Rusiya Dəmir Yolları yükdaşıma tariflərinə 25% endirim tətbiq edirdisə, sonra bu rəqəm 50%-ə çatdırıldı, hazırda isə kompleks tariflər tətbiq olunur.

Belarusun neft məhsullarına tətbiq olunan güzəştli şərtlər yüklərin Baltikyanı ölkələrdən deyil, məhz Rusiya limanları vasitəsilə daşınmasını daha əlverişli edib.

Nəql üçün vaxt itkisi ilə bağlı Rusiya maliyyə eksperti İqor Yuşkov bildirib ki, əgər bu, yekun gəlirə təsir göstərmirsə, nəqlin müddəti əhəmiyyətli deyil: "Əsas məsələ aparılan bütün əməliyyatlardan sonra hesabda nə qədər pulun qalmasıdır. Əgər Rusiya marşrutundan istifadə zamanı Baltikyanı ölkələrlə müqayisədə vəsait daha çox qalırsa, təbii ki, məhz Rusiya limanları seçiləcək. Bunun hansı müddətə başa gəlməsi isə elə də əhəmiyyətli deyil.”

İqor Lyaşenko

Nəticə etibarilə 2018-ci ildə Rusiya vasitəsilə daşınan neft məhsullarının həcminin 12 dəfə artırılması planlaşdırılır, ekspertlərin hesablamalarına görə, beş il sonra Belarusun neft nəqlinin əsas hissəsi Baltikyanı ölkələrdən yan keçəcək.

Bu qərarın siyasi məqamları nədən ibarətdir?

Vladimir Putinin avqust bəyanatından sonra Belarus KİV-lərində Baltikyanı ölkələrin limanlarının loqistika baxımından müəyyən müstəvidə daha rəqabətədavamlı olacağı barədə qeydlər yer alıb. Rusiyalı ekspertlərin bu məsələyə münasibəti özünü çox ləngitməyib: Belarusun Rusiya neftini hansı şərtlərlə əldə etdiyi kimi, vacib bir məsələni də unutmaq olmaz.

"Xam neftin Belarusa tədarükü məsələsini tranzitin hansı limanlar vasitəsilə həyata keçirilməsi ilə tam şəkildə əlaqələndirmək mümkündür. Xatırladım ki, Belarusun xeyrinə misli görünməmiş qərar qəbul edilib: Bu 20 milyon ton neft ixrac etmək hüququ verməklə yanaşı, "rekreasiya fəaliyyətinə" daha 6 milyon ayırmasını təmin edir. Bu səbəbdən, belaruslar riyazi hesablamalar apararaq onlara nəyinsə sərf etmədiyini deyərkən onu da unutmalı deyillər ki, bu şərtlər əsasında Belarusa tədarük bizə də sərf etmir. Bununla belə, biz bunu edirik”, - deyə Rusiya Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun rəhbəri Konstantin Simonov bildirib.

Konstantin Simonov

Sonda qeyd edək ki, Baltikyanı ölkələrdə 2017-ci ildə daha da şiddətlənən Qərbə və NATO-ya meyilli əhval-ruhiyyə öz "bəhrəsini verdi". Litva və Latviya Rusiyanın iştirakı ilə həyata keçirilən bütün iri strateji layihələrdən məhrum oldular, Rusiya bazarlarına çıxışı və Rusiyadan olan nəql imkanlarını itirdilər. İndi isə Belarus vasitəsilə həyata keçirilən tədarük imkanları da əllərindən çıxmaqdadır.

ŞƏRH YAZ
0

Azərbaycan Ordusunda islahatlar yeni müstəviyə keçib — Ekspertlər

Azərbaycan Ordusunda islahatlar yeni müstəviyə keçib
15:11
17.05.2020
1971
Analitika
A
“Ordunun modernləşdirilməsi ən vacib məsələlərdəndir, bu gün ordumuza ən müasir silahlar alınıb”.

"Ölkə.Az" bildirir ki, bunu “Report”a açıqlamasında orduda aparılan islahatları şərh edərkən Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin üzvü Aqil Abbas deyib.

O bildirib ki, əvvəllər orduda vəziyyət acınacaqlı idi. Deputat tez-tez hərbi hissələrə baş çəkdiyini və son illərdə ordunun maddi-texniki bazasının gücləndirildiyinin şahidi olduğunu söyləyib.

A.Abbas qeyd edib ki, son illərdə xeyli sayda yeni hərbi hissələr tikilərək istifadəyə verilib: “Əsgərlərə ən yüksək səviyyədə kalorisi olan yeməklər verilir. Əvvəllər əsgərlər paltarlarını yuyurdular, yemək bişirirdilər, indi bunu mülki insanlar edir. Əsgərin işi ancaq vətəni müdafiə etməkdir. Daha hərbi maşınları 18-19 yaşlı əsgərlər sürmür, əvvəllər buna görə tez-tez qəzalar olurdu. İndi isə hərbi maşınları idarə etməyə mülki insanlar cəlb olunub deyə, qəzaların sayı da azalıb. Azərbaycan Ordusunda böyük islahatlar aparılıb. Təbii ki, müəyyən problemlər ola bilər, heç bir ölkənin ordusu bundan uzaq deyil”.

Azərbaycan Ordusunun mayın 18-dən 22-dək keçiriləcək genişmiqyaslı əməliyyat-taktiki təlimlərindən danışan deputat bunu şəxsi heyətin döyüş qabiliyyətinin artırılması kimi qiymətləndirib.

“Bütün təlimlər döyüş qabiliyyətini artırmağa hesablanıb. Təlimlər həm də əsgərin, gizirin, müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçuların, zabit heyətinin döyüş ruhunu artıraraq onları daha da səriştəli edir. Praktiki məşqlərdə bütün nöqsanlar, çatışmazlıqlar aşkarlanaraq aradan qaldırılır. Ordumuza alınan yeni hərbi texnikaların, silah-sursatın, döyüş vasitələrinin istismarı yoxlanılır və şəxsi heyətə daha mükəmməl öyrədilir. 

Təlim ordunu döyüşə hazırlamaq deməkdir. Azərbaycan Ordusu mütəmadi genişmiqyaslı təlimlər keçirir. Bu da döyüş taktikasını, döyüş ruhunu, ümumiyyətlə döyüş qabiliyyətini artırmaq üçün ən önəmli məsələdir”, - A.Abbas vurğulayıb.

Hərbi ekspert Ramil Məmmədli isə Azərbaycan Ordusunda islahatlarla bağlı köklü dəyişikliklərin 2005-ci ildən başlandığını, lakin 2013-2014-cü illərdən bu dəyişikliklərin başqa bir müstəviyə keçdiyini deyib.

O bildirib ki, bu dəyişikliklərin əsasında əsgər-zabit münasibətləri ilə bağlı yeniliklər dayanır: “2014-cü ilə kimi mətbuatda və cəmiyyətdə əsgər-zabit münasibətlərində bir çox narahatlıq və nizamnamədən kənar hadisələrin olmasına dair xəbərlər yer alırdısa, bu gün övladını hərbi xidmətə göndərən Azərbaycan vətəndaşı rahatdır. O bilir ki, oğlunun komandiri – zabiti ona öz övladı, qardaşı, dostu kimi yanaşacaq. Bu, birinci və vacib məsələdir. İslahatlarla bağlı növbəti məsələ maddi-texniki bazanın gücləndirilməsi ilə bağlıdır. 

Burada əsas yeri əsgərlərin yataqxanaların (kazarma) müasirləşdirilməsi, hərbi hissələrdə müasir tələblərə cavab verən işlərin görülməsi, zabit, gizir və müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqcuların sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılması idi. Əvvəlcə onların maaşlarının artırılması məsələsi təmin olundu. Eyni zamanda onların mənzillərlə təminat məsələsi həll edildi. Bu gün də bu proses mərhələli formada davam edir. Xidmət müddətinə uyğun olaraq zabitlər və gizirlər evlərlə, torpaq sahələri ilə təmin olunurlar”.

Silah və hərbi texnika parklarının yenilənməsini islahatların davamı kimi qiymətləndirən hərbi ekspert bu sahədə köklü dəyişikliklərin olduğunu bildirib: “Hava hücumundan müdafiə sistemi yenidən quruldu, Hərbi Hava Qüvvələrinin texniki imkanlarının gücləndirilməsi üçün müasir təyyarələrin alınmasına başlanıldı. Bu proseslə Qərbin modern texnologiyalarının mənimsənilməsinə start verildi. Bu, bir neçə günə həll olan məsələ deyil, buna görə də islahatlar davamlı şəkildə aparılır. 

Quru Qoşunlarda Azərbaycan Ordusunun istifadəsində olan texnikalar yeniləndi, çoxlu sayda zirehli maşınlar alındı, artilleriya qurğuları, atıcı silahların yeniləşməsi prosesinə başlanıldı. Bununla yanaşı Azərbaycan Ordusunda təlimlərinin sayının artdığının şahidi olduq.

İslahatlara kadr dəyişiklikləri məsələsini də aid etmək olar. Uzun illər Müdafiə Nazirliyinin rəhbər strukturlarında vəzifə tutan şəxslər işdən uzaqlaşdırıldı. Onların yerinə daha gənc və perspektivli zabitlər gətirildi”. 

Ekspertin sözlərinə görə, təəssüf ki, bəzi şəxslər düşünmədən ordu ilə bağlı bəzi şayiələr yayırlar: "Bu da daim internet pusqusunda duran düşmənin işinə yarayır. Fəaliyyəti nə zamansa hərb ilə bağlı olan şəxslərin isə ordu ilə bağlı hər hansı neqativ açıqlamaları hərbçilər arasında ruh düşkünlüyü yarada bilər. Bu səbəbdən həm xidmət keçən, həm ehtiyatda olan hərbçilər öz bəyanat və açıqlamalarında maksimum diqqətli olmalıdırlar və gördüyü istənilən neqativ halla bağlı dövlətin müvafiq qurumlarına müraciət etməlidirlər". 

ŞƏRH YAZ
0

Güzəştli ipoteka kreditləri üçün əlavə 90 milyon manat ayrılacaq

Güzəştli ipoteka kreditləri üçün əlavə 90 milyon manat ayrılacaq
21:50
04.04.2020
3268
Analitika
A
Güzəştli ipoteka kreditləri üçün ayrılan vəsaitlərin həcmi artırılacaq.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu, Nazirlər Kabinetinin bu gün təsdiqlədiyi “Koronavirus (COVID-19) pandemiyasının və bundan irəli gələrək dünya enerji və səhm bazarlarında baş verən kəskin dalğalanmaların Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyatına, makroiqtisadi sabitliyə, ölkədə məşğulluq məsələlərinə və sahibkarlıq subyektlərinə mənfi təsirinin azaldılması ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 19 mart tarixli 1950 nömrəli Sərəncamının 10.2-ci bəndinin icrası ilə bağlı Tədbirlər Planı”nda əksini tapıb. 

Sənədə əsasən, Maliyyə Nazirliyi aprel ayında güzəştli ipoteka kreditləri üçün ayrılan vəsaitlərin həcminin artırılması üçüq 90 milyon manat ayırlmasını təmin etməlidir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA