“Bu dünyanın sonu ola bilər” — DƏHŞƏTLİ PROQNOZ

“Bu dünyanın sonu ola bilər”
22:17
20.10.2017
2320
Analitika
A
Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Mayk Pompeo yeni açıqlamalar verib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, Pompeo xəbərdar edib ki, Şimali Koreya nüvə silahı hazırlanmasında artıq sonuncu mərhələdədir. Rəsmi Pxenyan artıq ABŞ-a nüvə zərbəsi endirə bilər.

Azərbaycanlı siyasətçilər isə bu tipli bəyanatların siyasi xarakter daşıdığını bildirirlər. Politoloq Ceyhun Mahmudlu da “Ölkə.Az”a açıqlamasında deyib ki, Kim Çen İnın nüvə silahına əl atacağı heç də inandırıcı deyil. Onun fikrincə bu təhdidlər sadəcə hədə formasında qalacaq.

“Hazırkı dövrdə nüvə silahının vasitəsilə nəinki bir dövləti, hətta eyni anda bir neçə ölkəni məhv etmək olar. Son dövrlər ABŞ ilə Şimali Koreya arasındakı bu gərginlik bir-birilərini qorxutmaq xarakteri daşıyır. Əslində bu bir yox, çox ölkə üçün təhlükəli məsələdir. Şimali Koreya uzun illərdir nüvə silahının inkişafı ilə bağlı fəaliyyətlərini davam etdirir. Lakin hələlik rəsmi Pxenyanın nüvə silahına sahib olub-olmaması dəqiq bilinmir. ABŞ-ın isə Şimali Koreyadan daha güclü nüvə silahı var. Şimali Koreyanın nüvə silahının olması həm ABŞ, həm də onun regiondakı müttəfiqləri üçün təhlükədir. Lakin Şimali Koreya rəhbərliyi heç vaxt nüvə silahını tətbiq etməz. Onlar yaxşı bilirlər ki, bu qarşılıqlı olacaq. Bu savaşın qalibi olmayacaq”, - deyə siyasətçi bildirib.

Qeyd edək ki, bir çox mütəxəssislər Şimali Koreya liderini düşünülməmiş addımlar atmaqda qınayırlar. C.Mahmudlu isə bu fikirlərlə əsla razı deyil: “Hələlik Kim Çen İnın düşünülməmiş addımını heç kim görməyib. Yəni, dünya üçün təhlükə törədə biləcək addımlar atmayıb. Mətbuat bu gün dövlətlər arasında danışıqların aparılması üçün diplomatik vasitələrdən biridir. Verilən mesajlar və s. bu vasitə ilə yayımlanır. Kim Çen İnın daxili siyasətində qəddarlığı, nazirləri topa qoyub atması ilə bağlı xəbərlər də hələlik öz təsdiqini tapmayıb. Düşünmürəm ki, Kim Çen İn hansısa ölkəyə nüvə atacaq qədər dəli olsun. Şimali Koreya bir tərəfdən Yaponiya, bir tərəfdən Cənubi Koreya ilə əhatələnib. Hətta Çinlə də münasibətləri yaxşı deyil. Əslində küncə sıxılan bir ölkədir. Bu səbəbdən də, oranın lideri sərt bəyanatlarla ölkəsini qorumağa çalışır”.

Əgər Şimali Koreya nüvə silahına əl atarsa, dünyada nələr olar?

C.Mahmudlu deyir ki, Şimali Koreya nüvə silahından istifadə etsə bütün dünya ölkələri üçün dəhşətli faciələr baş verə bilər: “Fərz etsək ki, bu silahdan istifadə etdilər. Bunun təsirini hesablamaq mümkün deyil. Bu zaman böyük faciə olar. Nüvə müharibəsinin qalibi yoxdur”

Qafqaz ölkələri və Azərbaycan üçün də nüvə müharibəsi fəsadsız ötüşməyəcək:

“Çernobılda baş vermiş hadisəni yada salaq. Oradakı qəza və yaranmış ekoloji problem Azərbaycana da təsir etdi. Bu hələ kiçik bir hadisə idi. Lakin qarşılıqlı nüvə silahlarından istifadənin şübhəsiz ki, böyük fəsadları olacaq. Bundan başqa, bir nüvə ölkəsinin müharibəyə başlaması, digər nüvə ölkəsinin də ona qoşulmasına səbəb olacaq. Digər tərəfdən, atılan nüvə silahlarının bəşəriyyətə necə təsir edəcəyini də dəqiq hesablayan olmayıb. Bu ağla sığmayacaq qədər təhlükəli hadisədir. Eyni anda bütün nüvə silahları partlamış olsa, Yer öz oxundan çıxa bilər. Bu da dünyanın sonu ola bilər. Bizim üçün də bunun böyük fəsadları ola bilər”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

"Sözün varsa, gəl üzümə de" — Araz Əlizadə Orduxan Teymurxanı debata çağırdı

12:35
17.02.2018
8503
Analitika
A
Aprelin 11-də keçiriləcək prezident seçkilərinə namizəd, Azərbaycan Sosial-Demokrat Partiyasının (ASDP) sədri, Milli Məclisin deputatı Araz Əlizadə Avropa ölkələrində fəaliyyət göstərən azərbaycanlı videobloger Orduxan Teymurxan və digərlərini canlı debata çağırıb.

A.Əlizadə “Ölkə.Az”a açıqlamasında Orduxan Teymurxan və digər videoblogerlərlə birbaşa və yaxud canlı debata çıxmağa hazır olduğunu bildirib. 

“Amma bir şərtim var ki, debat canlı olmalıdır. Daha sonradan mənim fikirlərim kəsiləcək və yaxud ixtisar olunacaqsa, buna razı olmaram. Mən birbaşa yayım olan debatda istənilən şəxslə görüşməyə hazıram. Yetər ki, bu canlı olsun!”,-deyə Araz Əlizadə bildirib.

Deputat qeyd edib ki, son günlər internet vasitəsilə özlərini “qəhrəman” hesab edən videoblogerlərin Azərbaycan əleyhinə qarayaxma kampaniyası aparması insanlarda ikrah hissi yaradır:

“Mən nə Orduxanı, nə də digərlərini tanımıram. Amma eşidirəm ki, onlar prezidentliyə namizəd olan şəxsləri təhqir etməyə çalışırlar. Bilirsiniz, mən köhnə Bakılıyam. Biz Bakılıların da bir adəti vardı. Cavan vaxtı küçədə futbol oynaya bilməyən uşaqları qapıya qoyurdular. Qapıda dayanan həmin uşaqlar topu buraxan zaman deyirdik ki, yerə yıxıl, adın çıxsın. Digər tərəfdən isə məhəllədə döyülən qorxaq uşaqlar küçənin o biri başına qaçıb söyüş söyürdülər. Hamı da onlara qorxaq kimi baxaraq, fikir vermirdi. İndi Avropada gizlənən bu uşaqlar da mənim haqqımda nə deyirsə, hər bir söyüşlərini onların ailə üzvlərinin ünvanına göndərirəm. Sosial şəbəkələrdə mənim haqqımda nə mənfi fikirlər yazılırsa, onlara bir cavabım var: Əgər kişisənsə, gəl, üzümə de! Çünki gedib xaricdən nə isə yazanda, ona cavab verilə bilmir. Ümumiyyətlə, bu adamlar mücərrəd və qorxaq insanlardır. Mən onlara necə cavab verim? Bir daha deyirəm ki, mən köhnə Bakılyam. Bizdə adət budur ki, kişi sözünü kişinin üzünə deyər. Əgər onlar türklər demişdən, erkək olsaydılar, sözü gəlib üzümə deyib layiqli cavablarını alardılar. İş yerim və yaşadığım ünvan hamıya məlumdur. Əgər sözləri varsa, buyurub gəlsinlər, üzümə desinlər. Yoxsa ki, qaçıb xarici ölkədən söyüş söymək kişilikdən uzaq hərəkətdir”. 

Zaur Əziz
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1

Belarus tranziti Baltikyanı ölkələri tərk edir — ANALİTİKA

Belarus tranziti Baltikyanı ölkələri tərk edir
18:03
06.01.2018
4154
Analitika
A
Ötən ilin avqust ayında Rusiya prezidenti Vladimir Putin Kalininqradda ölkənin şimal-qərb nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı ilə bağlı keçirilən müşavirədə Belarusun neft şirkətlərinin üzərinə yerli neft məhsullarını Rusiya limanlarından, xüsusilə Ust-Luqa və Sankt-Peterburq limanları vasitəsilə ixrac etmək öhdəliyinin qoyulmasını təklif edib.

"Ölkə.Az" "Reporta"-a istinadən xəbər verir ki,  V.Putin bununla bağlı bəyanatında təklfini belə izah edib:

"Belarusun neft emalı zavodlarında bizim neftimiz emal olunur (orada başqa ölkələrin nefti yoxdur və çətin ki, bundan sonra da olsun), bu səbəbdən bunu vahid çərçivə halına salmaq lazımdır. Bizim neftimiz bilavasitə öz infrastrukturumuza bağlı olmalıdır”.

Rusiya prezidentinin bəyanatına Baltikyanı ölkələr dərhal reaksiya verib. Litvanın baş naziri Saulyus Skvernyalis bildirib ki, Belarus neft məhsullarının Rusiya limanları və Rusiya dəmir yolları vasitəsilə ixracı Belarus üçün əlverişsiz və təhlükəlidir. S.Skvernyalis qeyd edib ki, Rusiya limanları qışda donur və bu iqlim şəraiti neft məhsullarının daşınması üçün təhlükəli və həssas məsələdir. Litva baş nazirinin fikrincə, şərq dövlətlərinin rəhbərləri tez-tez iqtisadi maraqları nəzərdə tutmayan siyasi qərarlar qəbul edirlər. O, Litva siyasətçilərini Belarus yüklərinin Litva dəmir yolları vasitəsilə Klaypeda limanına tədarükünün davam etdirilməsini təmin etməyə çağırıb.

Lakin baş nazirin çağırışı qəzet yazılarından kənara çıxmayıb. Artıq 2017-ci ilin sonunda Belarus neft tranzitinin istiqamətinin dəyişməsi prosesi başlayıb: Belarus neft məhsullarının ilk 72 min tonu Baltikyanı ölkələrdən deyil, Rusiya vasitəsilə ixrac olunub.

Ötən ilin 8 dekabrında "Belneftxim” konsernin sədri İqor Lyaşenko bildirib ki, Belarus və Rusiya əlverişli şəraitin yaranacağı təqdirdə, 2018-ci ildə Rusiya limanları vasitəsilə ixrac həcminin 1 milyon tona çatdırılmasını razılaşdırıb.

Bu iqdisadi baxımdan əsaslandırılmış qərardırmı?

Qərb analitiklərinin fikrincə, nəqlin istiqamətinin dəyişdirilməsi Belarus neft emalı zavodları üçün ziyanlı olacaq. Çünki Ust-Luqa, Primorsk və Rusiyanın Leninqrad vilayətinin digər limanları Belarus neft emalı zavodlarından ən azı 800 kilometr aralıda yerləşir. Bu isə Ventspils, Riqa və Klaypeda limanları ilə müqayisədə kifayət qədər uzaqdır. Bunun nəticəsi kimi, nəql qiymətləri Baltikyanı ölkələrdən fərqli olaraq dəfələrlə çoxdur. 2017-ci ilə qədər Belarus neft məhsullarının hər bir tonunun Baltikyanı ölkələr vasitəsilə ixracı 6-8 dollara başa gəlirdisə, Rusiya vasitəsilə bu rəqəm 12-18 dollar təşkil edib.

Lakin Rusiya tarif rejiminə elə dəyişikliklər etdi ki, Belarusa artıq yükləri Baltikyanı ölkələr vasitəsilə deyil, Rusiya limanlarından ixrac etmək sərfəli oldu. Əvvəl Rusiya Dəmir Yolları yükdaşıma tariflərinə 25% endirim tətbiq edirdisə, sonra bu rəqəm 50%-ə çatdırıldı, hazırda isə kompleks tariflər tətbiq olunur.

Belarusun neft məhsullarına tətbiq olunan güzəştli şərtlər yüklərin Baltikyanı ölkələrdən deyil, məhz Rusiya limanları vasitəsilə daşınmasını daha əlverişli edib.

Nəql üçün vaxt itkisi ilə bağlı Rusiya maliyyə eksperti İqor Yuşkov bildirib ki, əgər bu, yekun gəlirə təsir göstərmirsə, nəqlin müddəti əhəmiyyətli deyil: "Əsas məsələ aparılan bütün əməliyyatlardan sonra hesabda nə qədər pulun qalmasıdır. Əgər Rusiya marşrutundan istifadə zamanı Baltikyanı ölkələrlə müqayisədə vəsait daha çox qalırsa, təbii ki, məhz Rusiya limanları seçiləcək. Bunun hansı müddətə başa gəlməsi isə elə də əhəmiyyətli deyil.”

İqor Lyaşenko

Nəticə etibarilə 2018-ci ildə Rusiya vasitəsilə daşınan neft məhsullarının həcminin 12 dəfə artırılması planlaşdırılır, ekspertlərin hesablamalarına görə, beş il sonra Belarusun neft nəqlinin əsas hissəsi Baltikyanı ölkələrdən yan keçəcək.

Bu qərarın siyasi məqamları nədən ibarətdir?

Vladimir Putinin avqust bəyanatından sonra Belarus KİV-lərində Baltikyanı ölkələrin limanlarının loqistika baxımından müəyyən müstəvidə daha rəqabətədavamlı olacağı barədə qeydlər yer alıb. Rusiyalı ekspertlərin bu məsələyə münasibəti özünü çox ləngitməyib: Belarusun Rusiya neftini hansı şərtlərlə əldə etdiyi kimi, vacib bir məsələni də unutmaq olmaz.

"Xam neftin Belarusa tədarükü məsələsini tranzitin hansı limanlar vasitəsilə həyata keçirilməsi ilə tam şəkildə əlaqələndirmək mümkündür. Xatırladım ki, Belarusun xeyrinə misli görünməmiş qərar qəbul edilib: Bu 20 milyon ton neft ixrac etmək hüququ verməklə yanaşı, "rekreasiya fəaliyyətinə" daha 6 milyon ayırmasını təmin edir. Bu səbəbdən, belaruslar riyazi hesablamalar apararaq onlara nəyinsə sərf etmədiyini deyərkən onu da unutmalı deyillər ki, bu şərtlər əsasında Belarusa tədarük bizə də sərf etmir. Bununla belə, biz bunu edirik”, - deyə Rusiya Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun rəhbəri Konstantin Simonov bildirib.

Konstantin Simonov

Sonda qeyd edək ki, Baltikyanı ölkələrdə 2017-ci ildə daha da şiddətlənən Qərbə və NATO-ya meyilli əhval-ruhiyyə öz "bəhrəsini verdi". Litva və Latviya Rusiyanın iştirakı ilə həyata keçirilən bütün iri strateji layihələrdən məhrum oldular, Rusiya bazarlarına çıxışı və Rusiyadan olan nəql imkanlarını itirdilər. İndi isə Belarus vasitəsilə həyata keçirilən tədarük imkanları da əllərindən çıxmaqdadır.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA