KORONAVİRUSA YOLUXANLARIN SAYI - CANLI STATİSTİKA

Bu hallarda təcili yardım gözləmək vaxt itkisidir — Xəstəni öldürən 5 məqam

Bu hallarda təcili yardım gözləmək vaxt itkisidir
00:04
12.06.2019
2252
Maraqlı
A
Elə kritik və insan üçün həyati təhlükəli məqamlar olur ki, yaxınları, ətrafdakı insanlar təcili yardım çağırıb, bununla da düzgün hərəkət etdiklərini düşünürlər. Amma bu vəziyyətlərdə təcili yardımı gözləməyə sərf olunan vaxt xəstənin həyatının sonu ola bilər.

“Ölkə.Az” Medicina.az-a istinadən xəstəni və ağır vəziyyətdə olan insanı təcili yardım gözləmədən ilk yardım göstərib, lazım gələrsə yaxınlıqdakı xəstəxanaya çatdırmağı labüd edən kritik vəziyyətləri təqdim edir.

1. Arterial qanaxma

Çox güclü, intensiv qanaxma zamanı qan sanki fontan vurur və qısa müddətdə litrlə qan itirilir. Əgər qanaxma dayandırılmasa, xəstə öləcək, hətta təcili yardım gəlsə də gec olacaq. Bu zaman qan axan hissəyə barmağınızı salıb tıxac yaratmalı və ya jqut qoymalısız. Təcili yardım 10-15 dəqiqəyə gələcəksə, vaxt itirmədən yola çıxıb, təcili yardıma yolunuzu deyib ya yolda qarşılaşmalı, ya da yaxın xəstəxanaya çatdırmalısınız.

Daha bir arzuolunmaz qanaxma ağciyər qanamasıdır. Bu zaman qan nəfəs yollarını tutur.  Xəstəni elə çevirmək lazımdır ki, qan çölə axsın və o boğulmasın. Ona su, dərman, qida vermək olmaz.

2. Nəfəs borusunda yad cisim qalması

Daha çox uşaqlarda rast gəlinən bu halda yad cismi çıxarmağa vaxt sərf etmək olmaz. Tənəffüs yolları blok olduqda, xəstə göyərir, huşunu itirir.

Əgər bacarırsınızsa, Qeymlix metodu tətbiq olunur. Bu effekt vermədikdə, xəstə təcili olaraq maşınla yaxınlıqdakı xəstəxanaya çatdırılmalıdır.

3. Hipoqlikemik koma

Bu, qanda qlükozanın səviyyəsinin kritik dərəcədə enməsidir. Əvvəlcə xəstə özünü narahat hiss edir, əl-ayaq əzələləri boşalır, tərləyir, su içmək istəyir, ürəyi sürətlə döyünür, sifəti qızarır. Vaxtında bu məqamı tutub, ona şirin su, çay, qənd versəniz vəziyyət düzələ bilər. Əgər vaxt keçsə, onda qıcolmalar başlayacaq və huşunu itirəcək.

Təcili olaraq xəstəxanaya çatdırılmalıdır. Əgər təcili yardım 10 dəqiqə gec gəlsə, xəstə komaya düşür. Ona təcili venadaxili qlükoza köçürülməlidir. Evdə və ya yaxında bunu bacaran varsa, dərhal aptekdən qlükoza alıb köçürmək olar.

Hipoqlikemik koma daha çox gənclərdə və diabet xəstələrində olur.

4. Uşaqlarda yalançı inağ

1-6 yaş uşaqlarda infeksiya fonunda yaranır. Əsas təhlükəsi qırtlağın stenozudur ki, tənəffüsü çətinləşdirir. Əvvəlcə inağ kimi hürücü öskürək olur, sonra uşağın ağır nəfəs alması, daha sonra göyərməsi başlayır.

Bu zaman uşağın daha yaxşı nəfəs alması üçün bütün pəncərələri açmalı, isti su dolu vannaya uşağı salmaq lazımdır. Təcili yardım gələnə kimi bunları edə bilməsəniz, maşınla təcili olaraq yaxınlıqdakı xəstəxanaya aparılmalıdır.

5. Nəbzin və tənəffüsün dayanması

Bu, ağciyər-ürək çatışmazlıqlarında olur. Əgər nəbz varsa, tənəffüs yoxdursa, deməli nəfəs yolunu təmizləmək, dili çıxarmaq və süni nəfəs vermək lazımdır.

Əgər nəbz də yoxdursa, dəqiqədə 30-40 dəfə olmaqla ürək masajı edib, süni tənəffüs verilməlidir.

Təcili yardım gələnə kimi bunlar mütləq olunmalıdır.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Ağır koronaviruslu xəstələrə tətbiq olunan ECMO nədir? — Həkimdən AÇIQLAMA

Ağır koronaviruslu xəstələrə tətbiq olunan ECMO nədir?
23:51
07.04.2020
2411
Maraqlı
A
Reanimasiyaya ehtiyacı olmuş xəstələrə (yenidoğulmuş , uşaq , böyük olaraq ) göstəriş olduqda və klinikanın şərtləri müvafiqdirsə , tibbin son standartlarına uyğun olaraq ECMO istifadəsi lazım gələ bilər.

"Ölkə.Az" milli.az-a istinadən ATU Tədris Cərrahiyyə Klinikasının Neonatologiya şöbəsinin müdiri Dr. Aygün Rüstəmxanlının ECMO barədə geniş təhlil və məlumatını təqdim edir:

ECMO nədir, nə zaman ehtiyac olur, kimlərə edilir?

ECMO xəstəyə zaman qazandırmaqda faydalı olan müalicə üsuludur
Tətbiqi ücün xəstədə geri dönüşlü bir xəstəlyin olması vacibdir .

Bu nə deməkdir? Məsələn: Xəstə ciddi ürək catışmamazlığı ilə daxil olur və bunun səbəbi dəqiqləşir - miokardit

Nəticə etibarı ilə miokarditin yaranma səbəbi əsasən viruslardır ki , cox zaman geri dönüşlüdür .
Əsas xəstəliyin müalicəsi ücün vaxt qazansaq, xəstə toparlanacaqdır .

ECMO - kimə , hansı göstəricilərdə tətbiq olunmalıdır ?

Kəskin sərhəd qoyulmuş hüdudları yoxdur .

Geri dönməsi mümkün bilinən, tibbi problemlərlə izlədiyimiz xəstədə digər bütün üsullar effekt vermirsə icra olunmalıdır . Lakin burada bir xüsusi yanaşma olmalıdır. Əgər bütün üsulların effekt verməyini gözləsək, bu zaman da ECMO ücün gecikmiş ola bilərik . Zamanlama ücün qızıl orta xəstədən - xəstəyə həkim dəyərləndirməsinə görə uygun bilinməlidir.

Beləliklə ECMO - keçici bir invaziv müdaxilə olmaqla, altda yatan problemin həllinədək zaman qazandıraraq, xəstədə oksigenasiyanı təmin etmə metodudur .

İki fərqli ECMO vardır :

Vena- Venoz ECMO
Vena - Arterial ECMO

Yəni nəticə etibari ilə sizin iki kateteriniz vardır .

Qanı Venoz sistemdən alıb təkrar venoz sistemə göndərən VV ( vena- venoz ) ECMO ağ ciyərlərlə , ventilyasya ilə bağlı oksigenizasiya pozğunluqlarında icra olunur .

Qanı venoz sistemdən alaraq arterial sistemə göndərən kardiak sistemlə, qanın pompalanması ilə bağlı oksigenasiya pozğunluqlarında Vena Atreal ECMO icra olunur .

Drenə edilən vena - femoral vena, internal yuqular vena ola bilər. Drenə olunmuş qan sentrifuqal pompaya axır . Buradan pompalanmış qan ECMO cihazının membranına ( Membrane Lung ) ötürülür
Qan burdan kecərkən karbondioksid uzağlaşdırılaraq oksigenizasiya təmin edlir . Buna hava və oksigen qarışdırıcı blendor dəstək verəcəkdir .

Daha sonra isə xəstənin öncədən secdiyimiz, kateterizə etdiyimiz venoz və ya arteriyal sisteminə ötürüləcəkdir .

Bu sistemdə dövranı zamanı bir sıra yerlərdə təzyiq ölcülür .

Pompanın önündə, membrandan sonra təzyiq ölcmə klapanları vardır Bundan əlavə hava qabarcığı girişi risqini aradan götürmək ücün sentrifuqal pompadan birbaşa sonra aftosensorlar vardır .

Bir daha üzərində dursaq :

VV ECMO - dirəncli tənəffüs yetməzliyi , dirəncli hipoksemiya , hiperkapniya , mexaniki ventilyasiya yetərsizliyində tənəffüs dəstəyini təmin edəcəkdir

Kateterlər yerləşdirildikdən sonra, xəstələrdə qanaxma müşahidə olunur , cünkü antikoaqulasiya aparılır . Qan orqanizmdən kənarda fərqli mühitdə , borular içərisində dövr etməyə başlayır. Beləliklə kateterizasiya en az invaziv giriş məqsədiylə floroskopiya yada USM ilə birlikdə icra edilərsə, perkutan girişə nisbətən qanaxma daha az görüləcəkdir .

Vena- Arterial ECMO isə əsasən kardiak olmaqla hemodinamik dəstək verməsiylə yanaşı , tənəffüs dəstəyi də verərək gaz mübadiləsini - perfuziyanı təmin edir .

Əsas göstəriş kardiyogen şokdur . SQT aşağı, kardiak indeks <1,8-2,2 L/dəq ( dəstək ilə ) , Pulmonar ödem təsdiqlənmiş hallarla müşahidə olunur .

Bu zaman femoral venadan alınıb membranda oksigenizasiyası təmin edilmiş qan femoral arteriyaya verilir . Bəzən kardiocərrahın köməyi ilə venoz kanula sağ atriuma arterial kanula isə aortaya yerləşdirilərək V-A ECMO icra edilir

ECMO fəsadları varmı?

Qanaxma ( ən cox )
Tromboz, işemik problemlər yarana bilir. Tromboz oksigenatorda 13 % hallarda rastlanılır .

Təcrübəyə əsaslanaraq mütəxəsislər , daxildə yerləşən membrana baxarkən trombozu müəyyən edə bilər .
Pompada da trombozun olması mümkündür . Bu zaman pompa gurultulu səslə işləyəcəkdir . Ciddi intravaskulyar hemoliz , hemoqlobinuriya müşahidə edilərsə ECMO devrəsi ( konturları ) dəyişdirilməlidir
Aktiv laxtalanma vaxtı (ACT ) 180 -200 saniyə arasında saxlamağa calışılmalıdır
Beləliklə müayinələr - aPTT , aktiv laxtalanma vaxtı , anti - X a , tromboelastoqrafiya oluna bilər
•Ətraflarda işemik dəyişikliklər femoral arteriya kateterizasiyası səthə yaxın olduğu zamanı
( VA - ECMO da )
•Kompartman sindromu
•Hemoliz , vW sindromu , YDDLS
•Heparin indikatorluğuna bağlı trombositopeniya zamanı trombin inhibitoru , Bivaluridin , fondaparinux istifədə olunur .
•Hava emboliyası
- Kardiak və ya mayor vaskulyar yırtılma ( rüptür )

- ECMO xəstələrinin qanaxmaya görə idarə olunması:

Kanyula tipi - periferik perkutan
Kanyula yerləşdirmə : damar delatasiya edilərək yeridilməli , kəsilməməlidir.
Kanyul təsbitlənməsi - yapışdırıcı bantlar istifadə edilməlidir .
Qanaxmanı artıracaq müdaxilələr məhdudlaşdırmalıdır .
Qanaxma formasını dəqigləşdir ;
lokolizəmi ? Generalizəmi ?
Fibrinogen , aPTT , İNR , D - Dimer ölcülməli
Qanaxmanı kontrola alana qədər antikoaqulant dayandırıla bilər
Maye və qan resisutasiyası uyğun olaraq aparılmalıdır
Antifibrinolitiklər faydalı ola bilər
Lokal hemoststiklər ( toxuma bantları )
Laxtaya bağlı hiperfibrinoliz düşünülürsə cihazın konturları dəyişdirilir.

ECMO + Mexaniki ventilyasiya aparılan xəstədə
Hipoksiya müşahidə edərsinizsə :

ECMO dövrəsində axın sürəti və FiO 2 atrırılır
Mexaniki ventilyasiyada FiO2 və PEEP və digər parametrlər dəyişdirilməz .

Mexaniki ventilyasiyadakı göstəricilər minimuma endirilərək ECMO üzərindən hipoksiyanım , hiperkapniyanın korreksiyası aparılmalıdır

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Evdə boş oturmuram, qızıma Quran əzbərlədirəm” — Dünya çempionumuz

“Evdə boş oturmuram, qızıma Quran əzbərlədirəm”
23:30
07.04.2020
2229
Maraqlı
A
“Virusla mübarizə aparmaq üçün hamı kimi biz də evdə qalmağa çalışırıq. Marketə də çox getmirəm. Çünki evə bazarlığı əsasən, atam edir. Yalnız bir dəfə market üçün bayıra çıxmışam. O da 8103-ə SMS yazıb, cavab aldıqdan sonra getmişəm”.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu Oxu.Az-a yunan-Roma güləşi üzrə dünya və Avropa çempionu Eldəniz Əzizli deyib.

Bu ay 28 yaşını qeyd edəcək idmançımız koronavirusla əlaqədar evdə olduğu dönəmdə etdiyi işlərdən danışıb: 

“Evdə bədəni tonusda saxlamaq üçün müəyyən hərəkətlər edirəm. Yemək-içməyimə fikir verməyə çalışıram ki, çəkim çox qalxmasın. Binanın birinci mərtəbəsindən 19-cuyadək qalxıb düşürəm. Amma nə qədər formada qala biləcəyimi deyə bilmərəm. 

Vaxtımı daha çox uşaqlarla keçirirəm. Yarışlar çox olduğundan, Almaniya və İran çempionatlarında da çıxış etdiyimdən, demək olar ki, uşaqlarla məşğul olmağa az vaxtım qalırdı. Bəlkə də bir tərəfdən evdə olmağımız yaxşı oldu ki, indi vaxtımı qızlarıma ayıra bilirəm. 

Ailəcə oturub axşamlar oyun oynayırıq. Demək olar ki, filmlərə baxmırıq. Yalnız bir dəfə “Yalan illüziyası 2” (“Now you see me 2”) filmini izləmişik. Amma uşaqlara görə daha çox cizgi filmləri seyr edirik. 

Ailəlikcə kitab oxuyuruq. Böyük qızım hərfləri yeni-yeni əzbərləyir. Televizorun monitorunda 10-15 dəqiqəlik Quranın hansısa surəsini qoyuram, ona qulaq asıb əzbərləyir. Sonra da ondan Quranı necə öyrənməsini təhvil alıram”.

O, yaşadığı Qara Qarayev metrosunun yaxınlığındakı binanın dezinfeksiya olunduğunu və spirtdən çox istifadə etmədiyini də bildirib:

“Bizim binanı hər gün dezinfeksiya edirlər. Binanın girişinə və liftin qarşısına spirt qabı quraşdırılıb. Hamı spirtlənib çıxır. Bu baxımdan yaxşı qorunuruq. Əslində bina sakinlərinin 99 faizi evdə olur. İnşallah, ümid edirəm ki, bizim binada virusa yoluxan olmaz. Həm də anamgil evin girişində də spirt, kolonya qoyub. Amma çox istifadə etmirəm.

Çünki oxumuşam ki, spirtdən çox istifadə etməklə əldəki virus əleyhinə bakteriyalar da ölür və bununla da koronavirusa yoluxanda mübarizə apara bilmirsən. Ona görə də spirtdən qaydasında istifadə etmək lazımdır. Əli 50-60 saniyə sabunla yumaq daha məsləhətdir”.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA