"Bütöv Azərbaycan" reallaşırmı? — Azərbaycanlı alimdən iddia

12:50
08.06.2017
806
Ölkə
A
Bir neçə ildir ki, internet məkanında BOP planına məxsus xəritə sərgilənir. Bu xəritədə Bütöv Azərbaycan təmsil edilib. Görəsən bu nə dərəcədə realdır? Hansı reallığı əks etdirir? Ümumiyyətlə bu məsələ ilə bağlı əvvəlcədən bir araşdırma aparılıbmı? Hansı işlər görülüb?

Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Zaur Əliyevin bu məsələ ilə bağlı fikirlərini təqdim edirik.

2012-ci ilin sentyabrın 22-də “The New York Times” qəzetində ABŞ-ın strateji maraqları mövzusunda mütəxəssislər olan Frank Cacobs və Parag Khanna adlı müəlliflər maraqlı bir yazı ilə çıxış edirlər. Genişləndirilmiş Orta Şərq təşəbbüsü (Greater Middle East Initiative) adlanan bu siyasətdə orta Şərq regionda Bütöv Azərbaycan dövlətinin yaranması aparıcı yer tutur. Lakin ona bitişik isə Kürdüstan adlanan dövlətin də olması qaçınılmazdır. Çünki baxmayaraq ki, azərbaycanlılar mülayim və sülhsevər xalqdır, nəticədə türk kimliyi olan bir dövlətdir. Necə ki, vaxtilə iki Türk dövləti Azərbaycan və Türkiyə arasında Ermənistan yarandı, indi Bütöv Azərbaycan və Türkiyə arasında ikinci baryer Kürdüstan dövlətinin olması böyük güclər tərəfindən zəruri sayılır.

Qeyd edim ki, Sovet dövründə Bütöv Azərbaycan məsələsi gündəmdə olub. İttifaq Xalq Komissarları Şurasının qəbul etdiyi proqrama görə Təbrizdə onillik Azərbaycan məktəbi açılmalı, nümunəvi aqrotexniki stansiya yaradılmalı, trikotaj-corab fabriki tikilməli idi. 1945-ci il iyunun 10-da Stalin "Şimali İranda sovet sənaye müəssisələrinin təşkili haqqında" məxfi qərar imzaladı. 21 iyunda İ.V.Stalin "Şimali İranda neft üzrə geoloji-kəşfiyyat işləri haqqında" Dövlət Müdafiə Komitəsinin 9168 saylı qərarına qol çəkir. Neftçilər İrana - sovet qoşunları qərargahına ezam olunmuş hidrogeoloji dəstənin əməkdaşları sifətində yola düşürlər. İranın başqa bölgələrində eynən su ehtiyatları axtarışı bəhanəsilə ingilislər də neft və filiz yataqları axtarırdılar. Cənubi Azərbaycanda, əlbəttə, Moskvanın razılığı ilə Azərbaycan Demokratik Partiyası (ADP) yaradıldı. M.C.Bağırovun təklifilə Tehranda çıxan "Acır" qəzetinin redaktoru Mir Cəfər Pişəvəri (bir sıra sənədlərdə Seyid Cəfər də adlandırılır) ADP-nin başında durdu. (Решение Политбюро ЦК ВКП(б) «Об Иранской газете «Седайе Иран». 14.11.1945 г. — Российский государственный архив социально-политической истории, ф. 17, оп. 162, д. 37, л. 158)

“Azərbaycandan gələn və SSRİ-nin əmrini icra edən çekistlərin özlərinin şəxsi maraqları var. Bu maraqlara aiddir:

Addım-addım federalizm barədə tələblər irəli sürmək;
Siyasi federalizm barədə tələblər irəli sürmək;
İrandan tarixi Azərbaycan torpaqlarını geri almaq;
Cənubi Azərbaycanın Şimali Azərbaycan Respublikasına qoşmaq"

O zaman İngiltərənin siyasəti nəticəsində bu plan pozulur. Lakin məsələ gündəmdən çıxımır. Məhz Sovetlər dağılandan sonra bu istiqamətdə ABŞ iş görməyə başlayır. İran regionda Qərbin maraqlarına cavab verməyən qüvvə olduğu və 40-milyondan çox Azərbaycanlının ərazi və mədəni haqqlarını pozduğu üçün çıxış yolu daxildə problem yaratmaq idi.

Eyni zamanda Bütöv Azərbaycanın yaranması Qərbin və Şərqin etimadını qazanan Şimali Azərbaycanın regionda aparıcı dövlət olmasına şərait yaradacaqdır. Çünki Türkiyə bir dövlət olaraq Böyük Güclər arasında balans yarada bilmir, Azərbaycan isə əksinə bütün güclərin arasında balanslı siyasət qura bilib.

İranın şimalında 40 milyonluq azərbaycanlı əhalisi ilə mərkəzi Təbriz olan yeni dövlət yarana bilər. Bu da artıq müstəqil olan Azərbaycan Respublikası ilə birləşərək, hətta indiki Türkiyədən də təsirli yeni regional gücün meydana çıxması deməkdir.

Bu dövlətin yaranması eyni zamanda, Ermənistanın Dağlıq Qarabağ ərazilərinə iddialarını çətin vəziyyətə sala bilər. Konqresmen Dana Rohrabacherin 2012-ci ilin sentyabrın 12-də ABŞ-ın Nümayəndələr Palatasına Iranda yaşayan azərbaycanlıların öz müqəddəratlarını təyinetmə hüquqlarının tanınması barədə qətnamə layihəsi təqdim edib. Bu layihə gizli müzakirədən sonra icra üçün dövlət rəsmilərinə təqdim edilib.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Cəbhədə silahlar susmur

Cəbhədə silahlar susmur
09:35
Bu gün
289
Ölkə
A
Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində sutka ərzində atəşkəs rejimini 112 dəfə pozub.

Bu barədə "Ölkə.Az"a Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən məlumat verilib.

Ermənistan Respublikası Noyemberyan rayonu ərazisindəki adsız yüksəkliklərdə, İcevan rayonunun Paravakar kəndində və adsız yüksəkliklərdə yerləşən mövqelərdən Ağstafa rayonunun Köhnəqışlaq, Qazax rayonunun Kəmərli, Qaymaqlı, Cəfərli, Bala Cəfərli kəndlərində və adsız yüksəkliklərdə, Berd rayonunun Mosesqex, Çinari, Ayqedzor kəndlərində və adsız yüksəkliklərdə yerləşən mövqelərdən Tovuz rayonunun Əlibəyli, Ağdam, Koxanəbi, Muncuqlu, Qaralar kəndlərində və adsız yüksəkliklərdə, Krasnoselsk rayonu ərazisindəki adsız yüksəkliklərdə yerləşən mövqelərdən Gədəbəy rayonunun Zamanlı kəndində və adsız yüksəkliklərdə yerləşən mövqelərimiz atəşə tutulub.

Tərtər rayonunun işğal altında olan Çiləbürt, Ağdam rayonunun Şuraabad, Tağıbəyli, Şıxlar, Baş Qərvənd, Cəvahirli, Abdinli, Sarıcalı, Yusifcanlı, Mərzili, Xocavənd rayonunun Kuropatkino, Füzuli rayonunun Aşağı Veysəlli, Qobu Dilağarda, Qərvənd, Qaraxanbəyli, Aşağı Seyidəhmədli, Qorqan, Kürdlər, Horadiz, Cəbrayıl rayonunun Nüzgar və Mehdili kəndləri yaxınlığında, həmçinin Goranboy, Tərtər, Ağdam, Xocavənd, Füzuli və Cəbrayıl rayonları ərazisindəki adsız yüksəkliklərdə yerləşən mövqelərdən də ordumuzun mövqeləri atəşə tutulub.

ŞƏRH YAZ
0

Azərbaycanda vəkillik vəsiqələri ilə bağlı — YENİLİK

Azərbaycanda vəkillik vəsiqələri ilə bağlı
09:30
Bu gün
267
Ölkə
A
Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinin növbəti iclası keçirilib.

Kollegiyadan “Ölkə.Az”a daxil olan məlumata görə, iclasda Vəkillər Kollegiyasının sədri Anar Bağırov Rəyasət Heyətinin cari fəaliyyəti barədə məlumat verərək 28.01.2018-ci il tarixdə vəkilliyə qəbul üzrə keçiriləcək imtahan hazırlıq işləri barədə məlumat verib.

İclasda həmçinin “Vəkil vəsiqəsi”nin yeni nümunəsinin təsdiqi məsələsi müzakirə olunub və qərara alınıb ki, artıq vəkillərə verilən vəsiqələr 3 il müddətinə deyil, qeyri-müəyyən müddətə - vəkilin səlahiyyəti müddətinə verilsin.

Eyni zamanda iclas ərzində fərdi qaydada fəaliyyət göstərmək istəyən vəkillərin müraciətlərinə, vəkillərin mükafatlandırılması məsələlərinə, habelə Vəkillərin İntizam Komissiyasının rəylərinə baxılaraq müvafiq qərarlar qəbul olunub.

Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyəti eyni zamanda bəzi məsələləri Vəkillər Kollegiyasının üzvlərinin diqqətinə çatdırıb.

Qeyd edilib ki, məlum olduğu kimi Vəkillər Kollegiyasının 13.01.2018-ci il tarixli iclasında aşağıdakı iki məsələ qaldırılıb və bununla bağlı Ədliyyə Nazirliyinin Qeydiyyat və notariat baş idarəsinə müraciət ünvanlanması ilə bağlı qərar qəbul olunmuşdu. “Qeyd olunan problemlərin həlli ilə bağlı Vəkillər Kollegiyasının rəhbərliyi ilə Qeydiyyat və notariat baş idarəsi arasında əldə olunub.

Belə ki, notariat qurumlarında vəkillərin səlahiyyətlərinin müəyyən edilməsi üçün müvəkkillər tərəfindən vəkillərə verilən etibarnamələrin təsdiqilə bağlı, qanunvericilikdəki boşluqlar səbəbindən, anlaşılmazlıqlar yaranırdı. Bu, əsasən onunla bağlı idi ki, bir sıra hallarda vəkillər notariat orqanlarına qeyd edilən məsələ ilə əlaqədar müraciət edərkən, onların üzərində bu və ya digər səbəbdən vəkilin səlahiyyətlərini təsdiq edən vəsiqələr olmurdu. Belə olan halda, notariat orqanları qeyd edilən hüquqi hərəkətin icrasını həyata keçirə bilmirdilər.

Rəyasət Heyətinin qərarına əsasən, vəkillərin cari reyestr məlumatları elektron-notariat sisteminə əlavə olunması üçün Ədliyyə Nazirliyinin Qeydiyyat və notariat baş idarəsinə təqdim olunub. Növbəti günlərdən etibarən artıq üzərində vəkil vəsiqəsi olmayan və ya vəsiqəsinin müddəti keçmiş vəkillər öz şəxsiyyət vəsiqələrini notariat orqanlarına təqdim etməklə müvafiq əməliyyatlar apara biləcəklər.

Məlumdur ki, vəkillər öz müvəkkillərinə hüquqi yardım göstərmək üçün onlarla müqavilə bağlayıb order alırlar. Məsləhətxanada vəkillərə verilən orderlər müdirin möhürü və imzası ilə təsdiqlənir, fərdi vəkillər isə orderləri özləri təsdiqləyirlər. Məlumdur ki, hər bir order unikal reyestr nömrəsi olan sənəddir. Təcrübədə məhkəmə təmsilçiliyi ilə bağlı orderin əsli məhkəmələrə təqdim olunur. Sonradan məhkəmədə baxılan iş ilə bağlı vəkillər sübutların toplanılması məqsədilə notariat orqanlarına sorğu verilməsi və ya təmsilçilik üzrə etibarnamənin alınması üçün həmin orderlərin surətini ya məsləhətxana müdirlərinə təsdiqlətdirir və ya fərdi vəkildirsə, özü təsdiqləyib, notariusa təqdim edir. Lakin bu günədək notariuslar həmin orderlərin təsdiq olunmuş surətlərini “müəyyən edilmiş qaydada təsdiq olunmadığı” üçün (Qeyd: MPM-nin 73.5-ci maddəsi) qəbul etmirdilər.

Ədliyyə Nazirliyinin Qeydiyyat və notariat baş idarəsi ilə əldə olunmuş razılığa əsasən, bundan sonra vəkil qurumlarının müdirləri və ya fərdi qaydada fəaliyyət göstərən vəkillərin özləri tərəfindən təsdiq edilmiş orderlərin surətiləri notariat orqanları tərəfindən qəbul olunacaq və hər hansı əlavə notarial təsdiqə ehtiyac olmayacaq. Ədliyyə Nazirliyinin Qeydiyyat və notariat baş idarəsindən verilən məlumata görə bu barədə tapşırıq ölkə üzrə bütün notariat orqanlarına ən yaxın günlərdə göndəriləcək”, - deyə, Kollegiyanın məlumatında bildirilib.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA