Canlı korifey: "Rəqqasə niyə gedib Azərbaycanın milli geyimində xidmətçilik etməli, plov gətirməlidir?" — MÜSAHİBƏ - FOTO

Canlı korifey:
10:22
27.02.2018
3257
Mədəniyyət
A
Son müsahibəsinin nə zaman oxuduğumu xatırlamıram. Çünki çox müsahibə verməyi xoşlamır. Elə bizim bu söhbətimizin alınması da jurnalist kimi mənim üçün şans əsəridir. Çünki o, Azərbaycan rəqs sənətinin sonuncu mogikanıdır, Azərbaycanın ən yaşlı xalq artistidir. Əlli, hətta altmış il öncə quruluş verdiyi rəqslərə bu gün də tələbat var.

Beləliklə, "Ölkə.Az"-ın suallarını "Şərəf" ordenli prezident təqaüdçüsü, xalq artisti Roza Cəlilova cavablandırır.

- Roza xanım, səhhətiniz necədir?

- Səhhətim belədir ki, iki aydan sonra səksən doqquz yaşım tamam olacaq. Hələ də sənətimlə məşğulam, hələ də köməyimi gözləyirlər, mənə ehtiyac var. Ekranda görürəm ki, əlli beş il öncə qurduğum rəqslər hələ də gedir. Bu, mənimçün böyük mükafatdır. İndi rəqsləri qururlar, bir müddət sonra unudulur.

- Niyə indi qurulan rəqslər tez yaddan çıxır?

- Çünki bir-birini yamsılayırlar, baletmeysterimiz, rəqs quruluşçumuz yoxdu. İndi-indi tədricən bəlkə də cücərir. Amma vaxtında Əlibaba Abdullayev, Əminə Dilbazi və mənim kimi rəqs quruluşçuları vardı. Qurduğum "Durnalar" rəqsi hələ də yaddaşlardadır və oynanılır. Maestro Niyazinin xahişiylə "Muleyli" rəqsini aşıqlarla qurdum. O, sənətdə qara rəng sevmirdi, rəngarəngliyi sevirdi. Bir gün məni çağırıb dedi ki, Roza, ehtiyacımız var, kömək et. Dedim ki, nə etməliyəm? Bir hind rəqsi, "Muleyli" rəqsini və Üzeyir bəyin yeganə mahnısı var -"Qaragöz" onun rəqsini qurdum. Bütün bunlar bir həftənin içində tamamlandı. Yeri gəlmişkən, Azərbaycana ilk dəfə hind rəqsini mən gətirmişəm.

- Bu neçənci ilə təsadüf edir?

- Niyazinin vəfatından iki il öncə-1982-ci il idi. Sənət elədir ki, qocalsan da, gərək sevəsən. İndi cavanlarda həvəs, istək yoxdur.

- Müasir dövrün rəqqaslarından, rəqqasələrindən kimləri bəyənirsiniz?

- Məndən inciməsinlər, rəqqasə görmədim. Əminə həmişə deyirdi ki, onlar hara, biz hara?

- Bu, şübhəsiz ki, belədir...

- Mən o məhəbbəti Əminə Dilbazidə, Böyükağa Məmmədovda, Əlibaba Abdullayevdə və özümdə gördüm. Özümdən sonra heç kimdə görmədim. Çünki rəqs edəndə hoppanırlar, rəqsi başa düşmürlər. Lirika elə şeydir ki, ürəkdən gəlir. Rəqsi qururdum, müəllim gəlib soruşanda deməyə qorxurdum. Əlibaba Abdullayevin qurduğu rəqsi dəyişmək mümkün deyildi. Yalnız mənə icazə verirdi ki, rəqsə bax, əlavələrini de. Mən də rəqsə baxandan sonra ona öz naxışlarımı, əlavələrimi edirdim. Bu da onun çox xoşuna gəlirdi. Halbuki ona nəyisə bəyəndirmək asan deyildi. Niyazi demişdi ki, "Muleyli" rəqsi çox xoşuma gəlib, onu simfoniyaya salacağam. "Muleyli" hara, simfoniya hara? Sadəcə, rəqs onun çox xoşuna gəlmişdi. Rəqsin paltarlarını özü tikdirdi, geyimlərin rəngini özü seçdi. Çox təəssüf ki, maestro tez vəfat etdi. Yoxsa daha çox işlər görəcəkdik.

- İndi rəqqasələr bir qədər tanınandan sonra gedib məclislərdə, toyxanalarda, xınayaxdılarda oynayırlar. Bu doğrudurmu?

- Mən axır vaxtlar eşitmişəm ki, toylara rəqs kollektivləri aparıb oynadırlar. Ayıbdır! Əgər çörək qazandıqlarını deyirlərsə, tamamilə səhvdir. Azərbaycanda çörək qazanmağa çox iş var. Bu bizə xas deyil.

- Rəqqaslər gündəlik geyimdə məclislərə gedirlər. Bəs bu doğrudurmu?

- Ötən il haqqımda çıxan "Səhnəmizin ağ çiçəyi" adlı kitabda bildirirəm ki, rəqsə pula görə getmək olmaz.

- Bəs rəqqasənin plov təqdim etməsi doğru sayıla bilərmi?

- Restoranın, şadlıq sarayının xidmətçisi var. Rəqqas, rəqqasə niyə gedib Azərbaycanın milli geyimində xidmətçilik etməlidir? Rəqqasədən camaat zövq almalıdır. Bu saat zövq çox aşağı düşüb. Amma sənətkar insanların zövqünü yuxarı qaldırmalıdır. Studiyada rəqs etmək olar, toyxanada yox. Mənim ulu nənələrimin paltarını ucuzlaşdırmaq olmaz.

- Bu cür iradlar olanda onlar bildirirlər ki, dolanışıq üçün edirik. Bəs siz necə dolanırdınız?

- Həyatımda toyda rəqs etməmişəm. Kanadadan gələn yaxın bir insanım mənə dedi ki, məclisimizdə otur, səni görsünlər. Dedim ki, oturaram, amma, oynamaq yoxdur. Hətta öz qızımın toyunda demək olar ki, rəqs etməmişəm. Toya gedən şəxsi rəqqasə saymıram. Müğənni, musiqiçi toya gedə bilər, rəqqasə yox.

 

İntiqam VALEHOĞLU 
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Xalq artisti: “Arvadı bir kəlmə sözə görə boşadım”

Xalq artisti: “Arvadı bir kəlmə sözə görə boşadım”
15:40
Bu gün
1910
Mədəniyyət
A
Xalq artisti, tanınmış aktyor Tariyel Qasımov şəxsi həyatı ilə bağlı sirləri bölüşüb.

"Ölkə.Az" Yenicag.az-a istinadən xəbər verir ki,  açıqlama verən xalq artisti iki dəfə ailə həyatı qurduğunu bildirib:

“İki dəfə evli olmuşam, bir kəlmə sözün üstündə birinci həyat yoldaşımdan ayrıldım. Çox gözəl qadın idi, uşaqlarımın anasıdır. Mübahisə etdik və mənə bir kəlmə söz dedi. Kişi kimi o sözü qəbul edə bilmədim. Boşanma ərizəsini yazdım. Məhkəmədə hakim mənə sual verdi ki, bir kəlmə sözə görə də adam arvadını boşayar? Sonralar xanımım mənə çox üzrxahlıq etdi, oğlumu, qızımı mənə minnətçi saldı, qərarımdan dönmədim. İkinci həyat yoldaşımla birgə yaşayıram. Hər ikisinə hörmətim var”.

ŞƏRH YAZ
0

"Təhminə və Zaur"un rejissorundan yazıçı Anara cavab — Hətta qonorar tələbi olarsa...

15:15
Bu gün
2771
Mədəniyyət
A
"Təhminə və Zaur" serialının rejissoru Sain Qəhrəman Xalq yazıçısı Anarın "Serialı “Təhminə və Zaur” yox, “Tahir və Zöhrə” adlandırardılar" iradına cavab verib.

 Rejissor "Ölkə.Az"-ın əməkdaşıyla söhbətində bildirib ki, sözgedən ekran işi öncədən yazıçıyla razılaşdırılıb:

"Anar müəlim böyük sənətkarımızdır, hamımızın hörməti var. Biz onun povestinin motivləri əsasında serial çəkirik. Serialdan anlayışı olan şəxs bilir ki, bu necə çəkilir, necə yazılır. Türklər də, dünyanın digər ölkələrinin rejissoru da serialı belə çəkirlər. Sözün açığı, onun əsərlərinə qoyulan tamaşalardan da xoşu gəlmir". 

Əməkdaşımızın ""Təhminə və Zaur" serialın populyarlıq qazanması naminə seçilmiş addırmı" sualına rejissor belə cavab verib:

"Populyarlıq boş şeydir. İndi filan adla reytinq qazanacağam, populyarlıq əldə edəcəyəm kimi şey yoxdur. Sabah yerindən duran hansısa ssenarist elə bir şey yazar ki, bütün əsərləri əzib keçər. Serial gündəlik tələbatdır, insanların baxa biləcəyi bir şeydir. Ssenari müəlliflərinin təklifiylə ortaq qərara gəlib, bu adı seçmişik. Mənim də iştirakımla Anar müəllimlə görüşümüz oldu, tretmantı ona göstərdik, xeyir-dua verdi. Ona hörmətsizlik etməmişik və etmərik də. Qarşıda iki yüz bölüm var. Təbii ki, iki yüz bölüm davam etməsi üçün orada nəsə baş verməlidir. Onun yazdığı isə cəmi bir bölümlükdür. Özünə də demişdik ki, hadisələri genişləndirəcəyik. Serialda Təhminə və Zaur problemiylə yanaşı, bir neçə problem də qoymuşuq. Biz əgər serialda Anar bəyin yazdıqlarının motivlərini çəkib, adını "Tahir və Zöhrə" qoysaydıq, bu, hörmətsizlik olardı. Görüşümüzdə də qonorar söhbəti olmayıb. Hətta qonorar tələbi olarsa, bu işlə mən məşğul olmuram. Mənim işim seriala quruluş verməkdir". 

Qeyd edək ki, Xalq yazıçısı Anar "525-ci qəzet"ə açıqlamasında müəllifi olduğu "Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi" əsəri əsasında lentə alınan ekran işini tənqid edib. O bildirib ki, serialın ssenarisi ona göstərilməyib: 

"Ssenarini (əgər o doğrudan da vardırsa) mənə göstərmədilər. Bir müddət sonra eşitdim ki, hazır filmi TV kanalı nümayiş etdirir. Bir seriyasına baxdım və bu mənə bəs elədi. Tam məsuliyyətlə bəyan edirəm ki, bu serialın mənə, mənim əsərimə heç bir dəxli yoxdur. Serialın adı, dediyim kimi, pyesimdən alınıbdırsa da, personajlar romanın qəhrəmanlarının adlarını daşıyırlarsa da, bu serialda tamamilə başqa hadisələr cərəyan edir, tamam başqa süjet qurulub (əgər buna süjet demək olarsa), xarakterlər bambaşqadır, mənim obrazlarıma qardaş-bacılar, qohum-əqraba uydurublar, bir sözlə, təlqin olunan fikirlər, ideya, məzmun, davranış və danışıq tərzi mənim mətnlərimdən yer-göy qədər fərqlidirlər. Odur ki, bir daha təkrar etməyə məcburam, “Təhminə və Zaur” adıyla teleekrana çıxarılanların çırpışdırılmış adlardan başqa mənim əsərimə heç bir aidiyyatı yoxdur. Bu əsəri, məsələn, “Tahir və Zöhrə” də adlandırmaq olardı. Bəzi tanışlarım məsləhət görürdülər ki, müəllifləri bu pirat hərəkətlərinə görə məkəməyə verim. Razı olmadım, bunu etsəydim, dolayı yolla bu əsərin nə şəkildəsə mənə aid olduğunu etiraf etmiş olardım. Filmin bədii səviyyəsinə gəlincə, yalnız bir seriyasına baxmaqla özgələrin işinə qiymət vermək istəmirəm. Serialın başqa bölümlərinə baxmamışam və baxmağa da nə niyyətim, nə həvəsim var".

Xatırladaq ki, quruluşçu rejissoru  Sain Qəhrəman olan serialda  Təhminə obrazını Natavan Ələkbərova, Zaur rolunu Cövdət Şükürov, Spartakı isə Cavidan Novruz oynayır.

İntiqam VALEHOĞLU
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA