Dövlət müstəqilliyimizin 26 illiyi qeyd edilir — QISA TARİXÇƏ

Dövlət müstəqilliyimizin 26 illiyi qeyd edilir
09:37
18.10.2017
371
Ölkə
A
Azərbaycan bu gün müstəqilliyinin 26 illiyini qeyd edir.

"Ölkə.Az" bu gün keçmiş tarixə nəzər salmaqla oxuculara o dövrdə baş verənləri çatdırır.

Keçmişdə qazandıqlarımızı itirməmək, onları daha da inkişaf etdirmək, gələcək nəsillərə təhvil vermək yalnız tarixi bilməklə, ondan ibrət almaqla mümkün olur.

 Azərbaycan xalqı XX əsrdə iki dəfə öz müstəqil dövlətçiliyi üçün mübarizəyə qalxmış, əsrin əvvəllərində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini elan etmiş, lakin təəssüf ki, onu yalnız 23 ay davam etdirə bilmişdir. Bundan yetmiş il sonra bir daha mübarizəyə qalxmış və itirdiyi müstəqilliyi 1991-ci ilin 18 oktyabrında qəbul etdiyi Müstəqillik Bəyannaməsi ilə bərpa etmişdir.

18 oktyabr Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günüdür. 26 il öncə Azərbaycan Ali Soveti Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktını qəbul edib. 
Ötən əsrin sonlarında Sovetlər Birliyi ideoloji böhran həddinə çatdı. 90-cı illərin əvvəllərində SSRİ-nin demək olar ki, əksər regionlarında millətlərin və xalqların  azadlıq hərəkatı başladı. İmperiyanın siyasi beyin mərkəzi Sovet hərb maşınının köməyi ilə müxtəlif bölgələrdə o cümlədən Bakıda qanlı qırğınlar törətməklə SSRİ-yə süni nəfəs verməyə çalışırdı. Lakin bu mümkün olmadı. 1991-ci ilin avqustunda İttifaqın ləğv edilməsi haqqında qərar verildi və Sovetlər Birliyi dünya xəritəsindən silindi. SSRİ-yə daxil olan digər müttəfiq respublikalar kimi həmin ilin oktyabrın 18-də Azərbaycan Ali Soveti də dövlət müstəqilliyi haqqında  konstitusiya aktı qəbul edilib və suveren dövlət kimi Azərbaycan Respublikası dünya birliyinin üzvü olub. Oktyabrın 8-də işə başlayan növbədənkənar sessiya məsələni 4 gün müzakirə etsə, qərar verməyi bir həftə sonraya saxlayır. Nəhayət, 1991-ci il oktyabrın 18-də Ali Sovetin sessiyasında tarixi sənəd qəbul edilir. 

Azərbaycan Respublikasında 1991-ci il dekabrın 29-da ümumxalq səsverməsi keçirildi.

Referendum bulleteninə bir söz yazılmışdı: “Siz Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi haqqında Azərbaycan Ali Sovetinin qəbul etdiyi Konstitusiya Akt”ına tərəfdarsınızmı?” Səsvermə hüququ onların 95%-indən çoxu referendumda iştirak etdi. Azərbaycan yekdilliklə respublikanın dövlət müstəqilliyinə tərəfdar çıxdı.

Müstəqilliyi elan etmiş Azərbaycan Respublikası çox mürəkkəb tarixi şəraitdə fəaliyyət göstərməyə başlamışdı. Onun müstəqilliyini dünya dövlətləri tanıdı. Azərbaycan Respublikasını ilk olaraq 1991-ci il noyabrın 9-da Türkiyə Cümhuriyyəti, sonra Rumıniya (11 dekabr 1991), Pakistan (13 dekabr 1991), İsveçrə (23 dekabr 1991), İran (25 dekabr 1991), ABŞ (23 yanvar 1992), Rusiya (10 aprel 1992) və b. dövlətlər tanıdılar.

Azərbaycanın BMT-yə üzv qəbul olunması ilə (2 mart 1992) onun beynəlxalq aləmdə de-fakto tanınmasına başlandı.

Dövlət Müstəqilliyi Haqqında konstitusiya Aktı 1991-ci il oktyabrın 18-də qəbul edilsə də Azərbaycan özünün əsl müstəqilliyini ümummilli lider Heydər Əliyevin qayıdışından sonra əldə edir. 1993-cü ilin iyununda xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə gələn Heydər Əliyev özü ilə bərabər Azərbaycan siyasi müdriklik gətirdi. Məhz milli liderin zəngin siyasi təcrübəsi, yüksək idarəçilik bacarığı vətənə olan tükənməz sevgisi Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini təhlükədən qurtardı. Ulu öndər ölkədə xaos və anarxiyanı, cəmiyyətdə hökm sürən iqtisadi, siyasi və mənəvi psixoloji gərginliyi aradan qaldırdı. Müstəqil Azərbaycan Respublikası möhkəm əsaslar üzərində yeni inkişaf xəttini tutdu. Respublikamızı Şərqdə ilk demokratik cümhuriyyət olan AXC-nin varisi elan edən ümummilli lider Heydər Əliyev müstəqilliyi qorumağı onu əldə etməkdən qat-qat çətindir məntiqi ilə nəhəng dövlət quruculuğu işlərinə başladı. Ulu öndər qarşıya çıxan bütün sərhədləri yardı və qısa vaxt ərzində Azərbaycanın səsi ən nüfuzlu beynəlxalq təşkilatların kürsüsündən gəldi. Müstəqilliyin əvəzsiz 1 nemət olduğunu və xalqın tarixi taleyində çox önəmli  rol oynadığını böyük qürur hissi ilə bəyan edən Heydər Əliyev Azərbaycanın müstəqilliyini əbədi və dönməz etdi. Əsl müstəqillik isə öz sərvətlərinin tam sahibi olmaqdır. 1994-cü ilin  20 sentyabrında Heydər Əliyevin müəllifi olduğu nəhəng neft müqaviləsi “Əsrin müqaviləsi” imzalandı. Bununla da Azərbaycan ilk dəfə olaraq öz sərvətlərinin sahibi kimi çıxış etdi. Dünyanın ən aparıcı dövlətlərinin ən qabaqcıl şirkətlərinin bu kontraktda iştirakı isə ölkəmizin regionda əhəmiyyətini və nüfuzunu artırdı. Azərbaycan iri regional layihələrdə, Avropanın və bütövlükdə dünya enerji təhlükəsizliyi sisteminə qoşuldu. 1993-cü ildən başlayaraq dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində görülən işlər və atılan məqsədyönlü addımlar Azərbaycanın bugünkü uğurları üçün ən etibarlı təməl oldu. Bir sözlə əgər müstəqillik Azərbaycan suveren dövlət kimi  mövcud olması tarixi zərurətdən irəli gələn hadisə idisə Azərbaycanın müstəqilliyi əbədiliyi və dönməzliyi ümummilli lider Heydər Əliyevin adı və fəaliyyəti ilə bağlı olan müasir tariximizin danılmaz faktıdır. Məhz dövlət müstəqilliyi Heydər Əliyev faktı yeni və qlobal dünyada ölkələrin yerini müəyyənləşdirdi. Azərbaycanın dünyaya. dünyanın Azərbaycana gərəklili olduğunu sübut etdi.

1991-ci ildən etibarən müstəqillik yollarında ilk addımlarını atarkən Azərbaycan keçirdiyi dərin siyasi, iqtisadi və sosial böhranla yanaşı, Ermənistanın hərbi təcavüzü, azərbaycanlılara qarşı yürütdüyü etnik təmizləmə siyasəti və Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ problemi ilə üz-üzə qalmışdı. Yalnız ümummilli lider Heydər Əliyevin 1993-cü ildə hakimiyyətə qayıdışı və apardığı müdrik siyasət nəticəsində ölkənin məhv olma təhlükəsinə, separatçılıq meyillərinə və başlanan vətəndaş müharibəsinə son qoyuldu, dövlətlə xalqın birliyi təmin edildi. İctimai-siyasi sabitliyin bərqərar olması, hərbi əməliyyatların dayan-dırılması və “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması bütün sahələrdə genişmiqyaslı islahatların başlanmasına zəmin yaratdı.

1995-ci ildə qəbul olunan Azərbaycan Konstitusiyası milli dövlət quruculuğunun bünövrəsini təşkil etməklə müasir dövlətin bütün qurum və təsisatlarının formalaşdırılmasın-da,  hakimiyyət bölgüsü prinsiplərinin tam təşəkkül tapmasında, parlamentarizm ənənələrinin zənginləşdirilməsində mühüm rol oynamışdır. 2002-ci il 24 avqust, 2009-cu il 18 mart və 2016-cı il 26 sentyabr tarixli referendumlar Konstitusiyanın müəyyən maddələrinə əlavələri ilə dövlət quruculuğu sisteminin təkmilləşməsinə töhfələr vermişdir.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Cocuq Mərcanlının yeni sakinləri nə vaxt evlərinə köçürüləcək? — Rəsmi açıqlama

Cocuq Mərcanlının yeni sakinləri nə vaxt evlərinə köçürüləcək?
21:11
Bu gün
1434
Ölkə
A
Cocuq Mərcanlıda ikinci mərhələdə evlərin tikintisi artıq başa çatıb.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki,bunu Trend-ə Cəbrayıl rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Kamal Həsənov deyib.

K.Həsənov bildirib ki, hazırda suvarma məqsədi ilə çəkilən xətlərlə bağlı bəzi tamamlanma işləri aparılır.

İcra başçısı qeyd edib ki, sakinlərin köçürülməsi üçün artıq hər şey hazır vəziyyətdədir, sadəcə hava şəraiti köçürmə prosesini bir az ləngidib. K.Həsənovun sözlərinə görə, bu və ya gələn ay artıq sakinlərin Cocuq Mərcanlıya köçürülməsi nəzərdə tutulur.

Qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyevin 2017-ci il 15 iyun tarixli Sərəncamına əsasən, Cocuq Mərcanlıda aparılan tikinti-bərpa işlərinin birinci mərhələsində yeni salınan qəsəbədə 50 fərdi yaşayış evi, 96 şagird yerlik ümumtəhsil məktəbi, məscid, elektrik yarımstansiyası, hidrometeoroloji stansiya inşa edilib, qaz, elektrik, içməli su xətləri, ümumi uzunluğu 9 kilometr olan avtomobil yolu çəkilib. İkinci mərhələdə isə Cocuq Mərcanlıda 100 ev və digər sosial obyektlər tikilib.

ŞƏRH YAZ
0

20 Yanvar şəhidləri Pişəvəri adına Gimnaziyada anıldı — FOTO

20 Yanvar şəhidləri Pişəvəri adına Gimnaziyada anıldı
20:20
Bu gün
1785
Ölkə
A
Bu gün S.C.Pişəvəri adına Humanitar Fənnlər Gimnaziyasında 20 yanvar faciəsinin 28-ci il dönümü münasibəti ilə öncə şəhidlərə həsr olunan xatirə lövhəsinin acılışı olub, daha sonra isə kövrək və qürurverici anlarla yadda qalan tədbir keçirilib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, gimnaziyada düzənlənən tədbirdə 20 Yanvar faciəsi daha fərqli, uşaqların gözüylə təqdim olunub. Belə ki, məktəbin 6-cı sinif şagirdi Mədinə Məhərrəmovanın yazdığı ssenari məktəb rəhbərliyi tərəfindən dəstəklənərək, uşaqların bu faciəni özlərinin səhnələşdirməsinə şərait yaradılıb.

Uşaqlar tədbirdə şəhidlik zirvəsinə ucalarkən onlar kimi məktəbdə şagird olan Larisa Məmmədova və İlqar İbrahimov haqqında səhnəciklər təqdim edərək bu faciənin həm də qəhrəmanlıq səlnaməsi olduğunu önə çəkiblər. Tədbir boyu təqdim olunan nömrələrdə məktəblilərin balaca ürəklərində böyük vətən sevgisi daşıdıqları hiss olunub. Tədbir 20 Yanvara həsr olunan ədəbi-bədii kompozisiyalar, düşmən üzərində qalibiyyətimizi əks etdirən müxtəlif nömələr, böyük şairlərimizin şeirləriylə davam edib və "Yaşa Azərbaycan” mahnısı ilə başa çatıb.

Tədbirdə Nərimanov rayon Gənclər və İdman İdarəsinin 20 Yanvara həsr olunan inşa müsabiqəsində qalib olan gimnaziyanın 5-ci sinif şagirdi Məmmədzadə Selcan və 8-ci sinif şagirdi Şərifova Rəna da mükafatlandırılıb. 

Tədbirin sonunda S.C.Pişəvəri adına Humanitar Fənnlər Gimnaziyasının direktoru Xuraman Osmanova çıxış edərək uşaqların bu təşəbbüsünü alqışlayıb və 20 Yanvar faciəsi haqqında öz xatirələrini bölüşüb: 

"20 Yanvara qara yanvar deyilməsinın hər zaman əleyhinə olmuşam. O gecəni çox gözəl xatırlayıram, həqiqətən də milli şüurumuzun oyandığı, qəhrəmanlığımızın, mərdliyimizin əyani nümayişi idi. Mən bu gün bu tədbiri hazırlayan uşaqların valideynləriylə fəxr etdim ki, belə vətənpərvər övladlar yetişdiriblər”.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA