Dünya yenidən bölüşdürülür — ABŞ-Rusiya SİYASİ OYUNLARI

Dünya yenidən bölüşdürülür
14:00
16.11.2017
4610
Analitika
A

Siyasi analitik Tahir Cəfərli


SSRİ dağıldıqdan sonra dünyada baş verən hadisələri şərh etməsək, indiki dövrdə nə baş verdiyini obyektiv şəkildə dərk etmək qeyri mümkündür. Ancaq bununla belə dərinə getsək görərik ki, SSRİ-nin dağılması, soyuq müharibəyə son qoysa da, dünyada heç də gərginlik azalmadı. Əksinə, istər postsovet, istərsə başqa regionlarda bir-birinin ardınca silahlı toqquşmalar və müharibələr baş verməyə başladı. 

Əgər SSRİ dövründə geosiyasi tarazlıq saxlanılmışdısa və buna qarant idisə, bu ölkənin dağılması bu tarazlığı pozdu və ölkələr arasında ciddi qarşıdurmalar, siyasi ambisiyalar özünü göstərdi.

SSRİ-nin dağılmasında heç də ABŞ-ın istər iqtisadi, istərsə siyasi marağı olmamalı idi. SSRİ-ni dağıdan Avropa ölkələri oldu və bu dağıntıdan çox məharətlə istifadə edib, Avropa birliyində, SSRİ-yə bənzər, yeni bir güc mərkəzində birləşdilər və ABŞ-a rəqib bir dövlət qurumu kimi dünyaya meydan oxumağa başladılar. Onların “Yevroya” keçməsi Köhnə dünya ilə yeni dünya arasında gərginliyi daha da artırdı. 

Ötən əsrin 90-ci ilin axırlarında Almaniyanın kansleri Şroder “İnterneşnl politik” jurnalında yazırdı ki, “ABŞ-ın təzyiqindən qurtarmağımıza səbəb SSRİ-nin dağılması oldu və biz ABŞ-dan silah almağı birə beş azaltdıq. Bunu Rusiyadan Avropaya qarşı təhlükənin olmaması ilə izah etmək olar”. 

Doğrudan da Boris Yeltsin komandası dünyada və regionda baş verən hadisələrə biganə yanaşırdı. Bütün bunlar isə Rusiyanın dağılmasına aparırdı. 

Rusiyanın Çeçen müharibəsini uduzması, Rusiya Hərbi Sənaye kompleksinin çökməsindən, ölkənin  bünövrəsi olan  iqtisadiyyatın çökməsinin nəticəsi idi. Odur ki, Rusiyaya, daha doğrusunu desək, dağılmağa hazır olan Rusiyaya yeni liderin, ağlı başında olan liderin gəlməsinin vacibliyi hamı tərəfindən hiss olunurdu. Nəticədə xüsusi xidmət orqanları Vladimir Putini ortaya çıxardılar. Vladimir Putinin gəlişi həmin an dağılmanın qarşısını ala bilmədi. Ancaq onun tutduğu mövqenin konkret konturları görünmürdü. Boris Yeltsin komandası ölkəni uçuruma aparırdı. ABŞ kimi ölkənin ağlına belə gəlməzdi ki, Rusiya Boris Yeltsinin dağıntısından sonra ayağa qalxa bilər. Çünki Rusiya Avropanın və ABŞ-n xammal bazasına çevrilmişdi, hasil etdiyi neftin hesabına yaşayırdı. Neftin qurtarması bu ölkəni də SSRİ-nin gününə salacaqdı.  ABŞ onun rəqibinə çevrilən və gündən günə ona təzyiqlərini artıran Avropa Birliyi maraqlandırırdı, Avropanın ipini əlindən çıxarırdı. Çünki Avropanın ondan hərbi asılılığı azalırdı. NATO-nun Şərqə genişləndirilməsi siyasətini ortaya atmaqla ABŞ yenə də iqtisadi marağını güdürdü. Həm də bu yeni bazaların yaradılmasına gətirib çıxarırdı. Bütün bunlar heç də az gəlir deyildi. Müəyyən mənada dağılmaqda olan hərbi sənaye kompleksini saxlamağa imkan verirdi. ABŞ Amerikanın bu siyasətinə qarşı gedən Avropa Birliyinin ideoloqu və yaradıcılarından biri olan Şroderi Angela Merkellə əvəz etsə də, NATO-nun Şərqə doğru hərəkətini gücləndirsə də, ölkədə tüğyan edən iqtisadi böhranın qabağını ala bilmədi. Çünki ABŞ-ın hərbi sənaye kompleksi gedirdi, böyük-böyük sənaye kompleksləri və nəhəngləri bağlanırdı, şəhərlər boşalırdı. 

ABŞ-ın iqtisadi böhranın səbəbi Avropa və başqa ölkələrin buradan daha yüksək texnologiyalı silahının almamsı idi. Bununla belə, ABŞ dünyada yeganə fövqəl dövlət olaraq qalırdı, iqtisadiyyatının çatışmayan maliyyəsini Beynəlxalq Valyuta Fondu və Mərkəzi Bank vasitəsilə həll edirdi. Daha düzünü desək, “yaşıl kağızlarını” istədiyi qədər kəsirdi və çatışmayan yırtıqlarını doldurur və dünyaya satırdı. Odur ki, ABŞ özünü saxlayırdı. Ancaq zavod və hərbi kompleksləri dayanırdı.

ABŞ-a az-çox bələd olanlar yaxşı bilirlər ki, hərbi sənaye kompleksləri bu ölkənin büdcəsinin 80 faizindən çoxunu təşkil edirdi. Yəni, böyük gəlir gətirirdi. SSRİ dağılandan sonra, hərbi sənaye kompleksləri çökməyə başladı və ABŞ düşdüyü bu bəladan çıxmaq üçün yollar axtarırdı.

11 sentyabr teraktının kimlər tərəfindən törədildiyinə toxunmadan, ABŞ-ın qloballaşma və “xaos siyasətinin” mahiyyətini anlamaq qeyri  mümkündür. Bunlar bir-birləri ilə sıx əlaqələri məsələlərdir. 

11 sentyabrdan sonra ABŞ başqa ölkələrə qarşı ciddi təziqlərə keçdi və ABŞ-n xüsusi orqanları tərəfindən hazırlanmış “idarə olunan  xaos” siyasəti başladıldı. İndiyə qədər bu siyasətin mahiyyətini dünya ölkələrinin analitik mərkəzləri təhlil etsələr də, ancaq dünyada xaos yaratmağın ABŞ-a nə verdiyini anlaya bilmirlər. Fikir verin, “ərəb baharı”, İraq və Əfqanıstan, Suriya və başqa ölkələrdə qarşıdurma yaratmaqla ABŞ öz silahlarının satışı üçün bazar yaradırdı. Bununla da ABŞ öz hərbi sənaye kompleksinin qüdrətini  saxlamaq istəyirdi. Bu o qədər cüzi idi ki, ABŞ hərbi sənaye kompleksini daha da gücləndirmək üçün yeni yollar axtarırdı. Bunun isə yeganə çıxış yolu Avropanı 1991-ci il səviyyəsinə gətirmək idi. Yəni, elə etmək lazım idi ki, Avropa ABŞ-dan yüksək texnologiyalı silahlar alsın.

ABŞ-n xarici siyasətinin motivlərin başa düşmək üçün onun iqtisadi maraqlarının hara yönəldiyini görmək lazımdır.
Avropa İttifaqı günbəgün güclənirdi, avronun qiyməti dollardan yüksək idi. Buna görə də ABŞ siyasətçilərinin bir yolu qalırdı – Rusiyanı aktivləşdirməklə Avropanı yenidən qorxuya salmaq.

İndiyə qədər çoxları ABŞ-Rusiya münasibətlərinin mahiyyətini başa düşməyiblər. ABŞ-ın Avropaya qarşı siyasətinin mahiyyəti onları ruslarla qorxutmaq, ötən sərin 90-ci illərində olduğu kimi silahlanmağa vadar etməkdir. Bunun arxasında ABŞ-ın özünün dövlətçilik marağı durur.

Ukrayna hadisələrinə baxsaq görərik ki, bu hadisələrin başında ABŞ dururdu. Viktor Yanukoviç hökumətinin Almaniya, Fransa və Rusiya ilə danışıqlarına  və ciddi saziş bağlamalarına baxmayaraq, bu ölkədə ABŞ-ın xüsusi orqanları siyasi çevriliş etdilər. Ən maraqlısı da bu çevrilişin qabağını almağa qadir olan Rusiya Yanukoviçə dayaq durmadı. Burada “niyə?” sualı ortaya çıxır.  Əvvəla, Rusiya bu gedişilə Luqansk və Donbası qapazladı. Üstəlik də Krımı öz tərkibinə qatdı. Maraqlısı odur ki, Krım sahillində lövbər salan ABŞ donanması da Rusiyaya qarşı bir təzyiq göstərmədi. Bununla da ABŞ Krımın ilhaqına açıq şəkildə göz yummuş oldu. Məgər ABŞ Rusiyadan qorxurdu? 

Rusiyanın Krımı almasına niyə göz yumduqlarını düşündükdə, maraqlı bir sual yaranır: ABŞ Krımım Ukraynadan getməsinə göz yummaqla, hansı məqsədi güdürdü?

Əlbəttə ki, Avropanı Rusiya ilə qorxutmaqla onları da öz tərəfinə çəkirdi. Ən əsası isə NATO-nun Şərqə genişlənməsini gücləndirirdi. Krım Ukraynadan çıxandan sonra Avropa məcbur olub ABŞ-dan aldığı bahalı silahların həcmini bir neçə dəfə artırdı. Bununla da ABŞ büdcəsinin statistikası hərbi sənaye kompleksinin büdcəyə verdiyi gəlirlərin artdığını göstərməyə başladı.

Qərbin Kremlə qarşı Avropa-Rusiya əlaqələrini zəiflətmək məqsədi güdən sanksiyaları “qoca qitənin” bir çox ölkələrini diz üstə qoydu. Rusiya isə bu sanksiyalardan istifadə edib, ölkənin özü-özünü təmin etmək mexanizmini işə saldı. Faktiki olaraq da Rusiya bu sanksiyalardan faydalandı. Ən əsası da keçmiş Sovet Respublikalarının kənd təsərrüfatını işə saldı. 


Sonradan Avropanı diz üstə qoymaq üçün ABŞ bu ölkələrə təzyiqlərini daha da artırdı. Suriyadan və başqa ölkələrdən olan qaçqınları Türkiyə vasitəsi ilə Avropaya yönəltdi və Yaxın Şərqdə İŞİD-i hazırlamaqla “idarə olunan xaos” yaratdı. Yaxın Şərqdəki müharibə Avropaya qaçanların sayını artırdı və ölkəni ciddi iqtisadi problemlər qarşısında qoydu. Bununla belə, Ukraynada vətəndaş müharibəsini gücləndirməklə, Avropa qitəsini təhlükə qarşısında qoydu. Bu reallığı görən Avropa Birliyi məcburiyyət qarşısında qalıb, ABŞ-ın diktəsi ilə hərəkət etməyə başladı.

Suriyada Əsəd hökumətini müdafiə edən Rusiyanın vəziyyətini Əfqanıstandakı SSRİ-nin vəziyyətinə düşəcəyinin proqnozlaşdıran Avropa analitikləri yanıldılar. Xəzər dənizindən atılan “ Kalibri ” qanadlı raketi dünyanın siyasi xəritəsini dəyişdi və ABŞ-ın “idarə olunan xaos”  siyasətinə son qoydu. Dünyada iki güc düşərgənin yaranma prosesi başladı. Dünya monopolyarlıqdan polipolyarlığa keçdi. 

Yeni prezident Donald Trampı hakimiyyətə gətirən Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi onun qarşısında proteksionizmə qayıtmaq tələbini qoydu. Ona görə də hazırda Donald Tramp bu siyasəti həyata keçirir. Nəticə də göz qabağındadır. ABŞ-n son statistikasına baxsanız görərsiniz ki, işsizlik tamamilə azalıb, bağlanmış zavod və komplekslər işə salınır, əhali boşalmış şəhərlərə geri qayıdır, hərbi sənaye kompleks var qüvvəsi ilə işləyir. 

Yeni sanksiyaların irəli sürülməsi, Avropanın başına yeni qapazdır və oranın birliyini dağıtmaqdır. Bu dağıntı prosesi İngiltərədən başladı və hazırda Katoloniyada davam edir və edəcək də! 

Başqa regionlara keçməsi də göz qabağındadır. Əlbəttə ki, bütün bunlar Avropanı çökdürmə üçün ABŞ proteksionist siyasətidir.
Rusiya qarşı sanksiyaların mahiyyəti Avropaya gedən enerji  koridorunu bağlamaq və Avropa ölkələrini tamamilə ABŞ qazından asılı vəziyyətə salmaqdır. Bunu  etməklə ABŞ bütün dünyaya diktə siyasətinə keçdi və beləliklə bütün dünyanı, ilk növbədə Avropanı özündən asılı vəziyyətə salır. 

ABŞ  rus neft və qazının Avropaya getməsinin qarşısını almaqla, ilk növbədə bu ölkəyə iqtisadi zərbə vurmaq niyyətində olduğunu açıq şəkildə  göstərir. Əslində isə enerji koridorunu bağlamaqla Avropanı tam özündən asılı vəziyyətə salır.
Donald Trampın aqressiv siyasətinin mahiyyəti dövlətçiliyi nöqteyi-nəzərindən ABŞ-ın xeyrindir. Əslinə qalsa, ancaq bu ölkənin xeyrindir. Belədirsə, bəs nə üçün anti-Tramp hərəkatı güclənir? Səbəb Avropa ilə ciddi siyasi əlaqələri olan və proteksionizmə qarşı olan siyasətçilərdir. Onlar Donald Trampa qarşı getməklə faktiki olaraq özlərinin dağıdıcı siyasətlərini ört-basdır edirlər. Çünki ölkənin keçmiş iqtisadi gücünü bərpa etmək üçün onun apardığı xarici siyasət birbaşa ABŞ-n maraqlarına xidmət edir və onların dağıdıcı siyasətinin iç üzünü açır.

Donald Tramp çıxışlarının birində deyirdi: “Amerikanın zavodları, sənaye kompleksləri dağıdılıb, dünyanın bütün ölkələrinə yayılıb. ABŞ şirkətləri isə bu və ya digər ölkədən gələn materialların və hissələrin yığması ilə məşğuldur. Müharibə baş versə, ABŞ tam şəkildə pis vəziyyətdə qalar. Bir müttəfiqi məğlubiyyətə uğrasa, liberalların qlaballaşma siyasəti olan inteqrasiya ölkəni pis vəziyyətdə qoyacaq. Odur ki, bütün zavodlar və komplekslər ABŞ-a qayıtmalıdır”. 

Bu siyasətin nəticəsidir ki, indi ABŞ-da ciddi dirçəliş var və hərbi sənaye kompleksinə daxil olan nə varsa işləməyə başlayıb. Bu isə ABŞ-ın daha da güclənməsi deməkdir.

Sual oluna bilər bəs Rusiya? Hər ölkənin özünü saxlamaq mexanizmi var. Stansiyalar dövründə və Ukraynada baş verən hadisələr Rusiya siyasətçilərin sanki yatmış yuxudan ayıltdı. Rusiyanı ayı ilə müqayisə edirlər. Ayının bir xüsusiyyəti var, qış yuxusundan ayılan kimi öz meşəsini qaydaya salmağa çalışır, qayda-qanun yaradır və onun meşəsinə girən başqa heyvanların ayağını oradan ayırır. Bu saat Rusiya yuxudan oyanmış ayını xatırladır...

(ardı var)

ŞƏRH YAZ
0

"Sözün varsa, gəl üzümə de" — Araz Əlizadə Orduxan Teymurxanı debata çağırdı

12:35
17.02.2018
8451
Analitika
A
Aprelin 11-də keçiriləcək prezident seçkilərinə namizəd, Azərbaycan Sosial-Demokrat Partiyasının (ASDP) sədri, Milli Məclisin deputatı Araz Əlizadə Avropa ölkələrində fəaliyyət göstərən azərbaycanlı videobloger Orduxan Teymurxan və digərlərini canlı debata çağırıb.

A.Əlizadə “Ölkə.Az”a açıqlamasında Orduxan Teymurxan və digər videoblogerlərlə birbaşa və yaxud canlı debata çıxmağa hazır olduğunu bildirib. 

“Amma bir şərtim var ki, debat canlı olmalıdır. Daha sonradan mənim fikirlərim kəsiləcək və yaxud ixtisar olunacaqsa, buna razı olmaram. Mən birbaşa yayım olan debatda istənilən şəxslə görüşməyə hazıram. Yetər ki, bu canlı olsun!”,-deyə Araz Əlizadə bildirib.

Deputat qeyd edib ki, son günlər internet vasitəsilə özlərini “qəhrəman” hesab edən videoblogerlərin Azərbaycan əleyhinə qarayaxma kampaniyası aparması insanlarda ikrah hissi yaradır:

“Mən nə Orduxanı, nə də digərlərini tanımıram. Amma eşidirəm ki, onlar prezidentliyə namizəd olan şəxsləri təhqir etməyə çalışırlar. Bilirsiniz, mən köhnə Bakılıyam. Biz Bakılıların da bir adəti vardı. Cavan vaxtı küçədə futbol oynaya bilməyən uşaqları qapıya qoyurdular. Qapıda dayanan həmin uşaqlar topu buraxan zaman deyirdik ki, yerə yıxıl, adın çıxsın. Digər tərəfdən isə məhəllədə döyülən qorxaq uşaqlar küçənin o biri başına qaçıb söyüş söyürdülər. Hamı da onlara qorxaq kimi baxaraq, fikir vermirdi. İndi Avropada gizlənən bu uşaqlar da mənim haqqımda nə deyirsə, hər bir söyüşlərini onların ailə üzvlərinin ünvanına göndərirəm. Sosial şəbəkələrdə mənim haqqımda nə mənfi fikirlər yazılırsa, onlara bir cavabım var: Əgər kişisənsə, gəl, üzümə de! Çünki gedib xaricdən nə isə yazanda, ona cavab verilə bilmir. Ümumiyyətlə, bu adamlar mücərrəd və qorxaq insanlardır. Mən onlara necə cavab verim? Bir daha deyirəm ki, mən köhnə Bakılyam. Bizdə adət budur ki, kişi sözünü kişinin üzünə deyər. Əgər onlar türklər demişdən, erkək olsaydılar, sözü gəlib üzümə deyib layiqli cavablarını alardılar. İş yerim və yaşadığım ünvan hamıya məlumdur. Əgər sözləri varsa, buyurub gəlsinlər, üzümə desinlər. Yoxsa ki, qaçıb xarici ölkədən söyüş söymək kişilikdən uzaq hərəkətdir”. 

Zaur Əziz
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1

Belarus tranziti Baltikyanı ölkələri tərk edir — ANALİTİKA

Belarus tranziti Baltikyanı ölkələri tərk edir
18:03
06.01.2018
4117
Analitika
A
Ötən ilin avqust ayında Rusiya prezidenti Vladimir Putin Kalininqradda ölkənin şimal-qərb nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı ilə bağlı keçirilən müşavirədə Belarusun neft şirkətlərinin üzərinə yerli neft məhsullarını Rusiya limanlarından, xüsusilə Ust-Luqa və Sankt-Peterburq limanları vasitəsilə ixrac etmək öhdəliyinin qoyulmasını təklif edib.

"Ölkə.Az" "Reporta"-a istinadən xəbər verir ki,  V.Putin bununla bağlı bəyanatında təklfini belə izah edib:

"Belarusun neft emalı zavodlarında bizim neftimiz emal olunur (orada başqa ölkələrin nefti yoxdur və çətin ki, bundan sonra da olsun), bu səbəbdən bunu vahid çərçivə halına salmaq lazımdır. Bizim neftimiz bilavasitə öz infrastrukturumuza bağlı olmalıdır”.

Rusiya prezidentinin bəyanatına Baltikyanı ölkələr dərhal reaksiya verib. Litvanın baş naziri Saulyus Skvernyalis bildirib ki, Belarus neft məhsullarının Rusiya limanları və Rusiya dəmir yolları vasitəsilə ixracı Belarus üçün əlverişsiz və təhlükəlidir. S.Skvernyalis qeyd edib ki, Rusiya limanları qışda donur və bu iqlim şəraiti neft məhsullarının daşınması üçün təhlükəli və həssas məsələdir. Litva baş nazirinin fikrincə, şərq dövlətlərinin rəhbərləri tez-tez iqtisadi maraqları nəzərdə tutmayan siyasi qərarlar qəbul edirlər. O, Litva siyasətçilərini Belarus yüklərinin Litva dəmir yolları vasitəsilə Klaypeda limanına tədarükünün davam etdirilməsini təmin etməyə çağırıb.

Lakin baş nazirin çağırışı qəzet yazılarından kənara çıxmayıb. Artıq 2017-ci ilin sonunda Belarus neft tranzitinin istiqamətinin dəyişməsi prosesi başlayıb: Belarus neft məhsullarının ilk 72 min tonu Baltikyanı ölkələrdən deyil, Rusiya vasitəsilə ixrac olunub.

Ötən ilin 8 dekabrında "Belneftxim” konsernin sədri İqor Lyaşenko bildirib ki, Belarus və Rusiya əlverişli şəraitin yaranacağı təqdirdə, 2018-ci ildə Rusiya limanları vasitəsilə ixrac həcminin 1 milyon tona çatdırılmasını razılaşdırıb.

Bu iqdisadi baxımdan əsaslandırılmış qərardırmı?

Qərb analitiklərinin fikrincə, nəqlin istiqamətinin dəyişdirilməsi Belarus neft emalı zavodları üçün ziyanlı olacaq. Çünki Ust-Luqa, Primorsk və Rusiyanın Leninqrad vilayətinin digər limanları Belarus neft emalı zavodlarından ən azı 800 kilometr aralıda yerləşir. Bu isə Ventspils, Riqa və Klaypeda limanları ilə müqayisədə kifayət qədər uzaqdır. Bunun nəticəsi kimi, nəql qiymətləri Baltikyanı ölkələrdən fərqli olaraq dəfələrlə çoxdur. 2017-ci ilə qədər Belarus neft məhsullarının hər bir tonunun Baltikyanı ölkələr vasitəsilə ixracı 6-8 dollara başa gəlirdisə, Rusiya vasitəsilə bu rəqəm 12-18 dollar təşkil edib.

Lakin Rusiya tarif rejiminə elə dəyişikliklər etdi ki, Belarusa artıq yükləri Baltikyanı ölkələr vasitəsilə deyil, Rusiya limanlarından ixrac etmək sərfəli oldu. Əvvəl Rusiya Dəmir Yolları yükdaşıma tariflərinə 25% endirim tətbiq edirdisə, sonra bu rəqəm 50%-ə çatdırıldı, hazırda isə kompleks tariflər tətbiq olunur.

Belarusun neft məhsullarına tətbiq olunan güzəştli şərtlər yüklərin Baltikyanı ölkələrdən deyil, məhz Rusiya limanları vasitəsilə daşınmasını daha əlverişli edib.

Nəql üçün vaxt itkisi ilə bağlı Rusiya maliyyə eksperti İqor Yuşkov bildirib ki, əgər bu, yekun gəlirə təsir göstərmirsə, nəqlin müddəti əhəmiyyətli deyil: "Əsas məsələ aparılan bütün əməliyyatlardan sonra hesabda nə qədər pulun qalmasıdır. Əgər Rusiya marşrutundan istifadə zamanı Baltikyanı ölkələrlə müqayisədə vəsait daha çox qalırsa, təbii ki, məhz Rusiya limanları seçiləcək. Bunun hansı müddətə başa gəlməsi isə elə də əhəmiyyətli deyil.”

İqor Lyaşenko

Nəticə etibarilə 2018-ci ildə Rusiya vasitəsilə daşınan neft məhsullarının həcminin 12 dəfə artırılması planlaşdırılır, ekspertlərin hesablamalarına görə, beş il sonra Belarusun neft nəqlinin əsas hissəsi Baltikyanı ölkələrdən yan keçəcək.

Bu qərarın siyasi məqamları nədən ibarətdir?

Vladimir Putinin avqust bəyanatından sonra Belarus KİV-lərində Baltikyanı ölkələrin limanlarının loqistika baxımından müəyyən müstəvidə daha rəqabətədavamlı olacağı barədə qeydlər yer alıb. Rusiyalı ekspertlərin bu məsələyə münasibəti özünü çox ləngitməyib: Belarusun Rusiya neftini hansı şərtlərlə əldə etdiyi kimi, vacib bir məsələni də unutmaq olmaz.

"Xam neftin Belarusa tədarükü məsələsini tranzitin hansı limanlar vasitəsilə həyata keçirilməsi ilə tam şəkildə əlaqələndirmək mümkündür. Xatırladım ki, Belarusun xeyrinə misli görünməmiş qərar qəbul edilib: Bu 20 milyon ton neft ixrac etmək hüququ verməklə yanaşı, "rekreasiya fəaliyyətinə" daha 6 milyon ayırmasını təmin edir. Bu səbəbdən, belaruslar riyazi hesablamalar apararaq onlara nəyinsə sərf etmədiyini deyərkən onu da unutmalı deyillər ki, bu şərtlər əsasında Belarusa tədarük bizə də sərf etmir. Bununla belə, biz bunu edirik”, - deyə Rusiya Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun rəhbəri Konstantin Simonov bildirib.

Konstantin Simonov

Sonda qeyd edək ki, Baltikyanı ölkələrdə 2017-ci ildə daha da şiddətlənən Qərbə və NATO-ya meyilli əhval-ruhiyyə öz "bəhrəsini verdi". Litva və Latviya Rusiyanın iştirakı ilə həyata keçirilən bütün iri strateji layihələrdən məhrum oldular, Rusiya bazarlarına çıxışı və Rusiyadan olan nəql imkanlarını itirdilər. İndi isə Belarus vasitəsilə həyata keçirilən tədarük imkanları da əllərindən çıxmaqdadır.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA