Dünyanın ən qara materialı yaradıldı: təsadüfən ortaya çıxdı

Dünyanın ən qara materialı yaradıldı: təsadüfən ortaya çıxdı
02:36
17.09.2019
3524
Maraqlı
A
Massaçusets texnologiya institutunun alimləri işığı 99.995 faiz nisbətində uda bilən material təqdim ediblər.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, mühəndislər dünyanın ən qaranlıq səthini, demək olar ki, fərqli bir məqsəd üçün aparılan sınaq zamanı təsadüfən ixtira ediblər. Təbiətdə aşkar edilən ən qara rəng Avstraliyada yaşayan quşların lələkləri ilə əlaqədardır - bunun səbəbi cənnət quşlarının lələklərindəki kol və qarmaqların xüsusi bir açıda yerləşməsi və lələklərə daxil olan işığın əks olunduğu deyil, əksinə içindəki boşluqlara girməsidir.

Qara kömür işığın "yalnız" 96 faizini udmaq gücündədir və Yerdəki ən qara material olan Vantablack (şaquli olaraq düzəldilmiş nanotube massivləri, şaquli istiqamətdə nanotubes serialları) üzərindəki radiasiya hadisəsinin 99,965 faizini təşkil edir, yəni çox keçmir. Bu baxımdan quş lələkləri. Bənzər bir prinsipə görə "hərəkət edir" - material alüminium folqa üzərində "böyüyən" şaquli nanotubes əkməkdən ibarətdir. Vantablacka girən fotonlar bu nanotublar arasında itir və praktik olaraq geri əks olunmadan istiyə çevrilir. Yeni materialın yaradıcıları alüminium və karbon nanotübutları ilə də təcrübələr aparıblar, lakin məqsədləri keçiricilərin istilik və elektrik xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmaq yollarını tapmaq olub. Buna nail olmaq üçün mütəxəssislər bunun üçün xlor ionları olan duzlardan istifadə edərək alüminiumun səthindən bir qat oksidi çıxardıblar.

Bənzər bir şəkildə əldə edilən nanotubesləri böyüdükdən sonra mütəxəssislər ixtiralarının nə qədər qara olduğunu təəccüb ediblər və yalnız sonrakı ölçmələr göstərib ki, yeni material 99,995 faizədək işığı qəbul edə bilər, yəni ən yaxın "təbii analoqdan" on qat az və daha az analoq göstərib. Alimlər hesab ediblər ki, onların inkişafı yüngül "səs-küydən" çəkinməyin vacib olduğu bütün sahələrdə - məsələn, kosmik teleskopların inşasında çox praktik tətbiqlərə sahib ola bilər. Bununla yanaşı, alimlər gələcəkdə bəşəriyyətin daha da qara materiallar yarada biləcəyini istisna etmirlər.                        

Müşfiq Məmmədov
Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0

Almaniyada professor elmi adını qazanmış ilk azərbaycanlı alim

Almaniyada professor elmi adını qazanmış ilk azərbaycanlı alim
22:19
18.02.2020
805
Maraqlı
A
Uzun müddət AMEA-nın Molekulyar Biologiya və Biotexnologiya İnstitutunda elmi işçi kimi fəaliyyət göstərmiş Pərvanə Hacıyeva Almaniyada elm sahəsində çalışan həmvətənlərimiz arasında professor elmi adına layiq görülən ilk azərbaycanlıdır.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə AMEA-dan məlumat verilib.

Qeyd olunur ki, o, Almaniyanın Hamburq Universitetinin Tibb fakültəsinin biokimya üzrə professoru, eyni zamanda, Alman Mitoxondrial Xəstəliklər Birliyində mütəxəssislər qrupunun və Biokimya və Molekulyar Biologiya Cəmiyyətinin üzvüdür.

P.Hacıyeva 1991-1996-cı illərdə Bakı Dövlət Universitetində tibbi biologiya ixtisası üzrə təhsil alıb. AMEA-nın Molekulyar Biologiya və Biotexnologiya İnstitutunda elmi işçi kimi fəaliyyətə başlayan alim burada elmi tədqiqat layihələri üzərində işləyib. O, 1998-ci ildə İtaliyanın Florensiya şəhərində yerləşən Nüvə Maqnit Rezonansı Mərkəzində doktoranturaya daxil olub və professor İvano Bertininin rəhbərliyi altında metal proteinlərin struktur-bioloji araşdırmasını aparıb.
Alim 2000-ci ildə Florensiya Universitetində “Təbii və modifikasiya olunmuş sitoxromların struktur və çeviklik xassələri” mövzusunda dissertasiya işini uğurla müdafiə edərək kimya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini alıb. 2001-ci ildə Florensiya Universitetinin Kimya fakültəsinin nəzdində olan Nüvə Maqnit Rezonansı Mərkəzində elmi işçi kimi fəaliyyətə başlayıb. 2001-2002-ci illərdə elmi fəaliyyətini Münxen şəhərində yerləşən Maks Plank Elmi-Tədqiqat Cəmiyyətinin Psixiatriya İnstitutunda davam etdirən P.Hacıyeva qocalma prosesində hüceyrələrdə baş verən dəyişikliklərlə bağlı tədqiqatlar üzərində işləyib. Onun tədqiqatlarının əsas istiqamətini sinir sistemindəki neyronların qocalması prosesi təşkil edir.

P.Hacıyeva 2002-ci ildə Almaniyanın Mayns Tibb Universitetinin Fizioloji Kimya İnstitutunda elmi işçi kimi fəaliyyətə başlayıb, 2006-cı ildə bu universitetin Patobiokimya İnstitutunda “Oksidativ stress, antioksidantlar və mitofagiya” adlı elmi işçi qrupunu yaradıb. O, rəhbərlik etdiyi qrupda biokimya sahəsində mövcud problemlərin dərindən araşdırılması, eləcə də müxtəlif istiqamətlərdə görülən elmi layihələrin koordinasiyası ilə məşğul olub.

Alim 2016-cı ildə Mayns Tibb Universitetində biokimya sahəsi üzrə hazırladığı dissertasiya işini müdafiə edib və biokimya üzrə “venia legendi” elmi adına layiq görülüb. P.Hacıyeva həmin universitetin Tibb fakültəsində biokimya üzrə professor adını qazanaraq, hüceyrənin adaptasiya və metobalizmi üzrə elmi tədqiqat qrupunu yaradıb. O, tələbələrə müalicə işi fənni üzrə mühazirələr oxuyur, biologiya, kimya, əczaçılıq fənləri üzrə yerinə yetirilən elmi işlərə rəhbərlik edir.

P.Hacıyeva hazırda tibb sahəsində müxtəlif beynəlxalq jurnalların rəyçisidir. İngilis, alman, italyan və rus dillərini mükəmməl bilən alim elmi yaradıcılığı ilə yanaşı, poliqlot kimi də tanınır.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Pişik bəsləmək ruh sağlamlığına YAXŞI TƏSİR EDİR

Pişik bəsləmək ruh sağlamlığına YAXŞI TƏSİR EDİR
19:05
18.02.2020
859
Maraqlı
A
Pişik bəsləmək ruh sağlamlığına yaxşı təsir etdiyi kimi insan həyatına da inanılmaz müsbət faydaları var.

''Ölkə.Az'' xəbər verir ki, dünyada bir çox ölkələr 17 fevralı ''pişik günü'' olaraq qeyd edirlər. Edilən elmi araşdırmalar göstərir ki, pişiklər insanlara həm fiziki həm də ruhən fayda verən hevanlardır. Pişik saxlayan insanlar saxlamayanlara nisbətən daha az infark keçirmə riski daşıyır. Eyni zamanda pişik olan evdə təzyiq xəstələrinin təzyiqi normal səviyyədə olur. Pişik bəsləyən valideynlərin uşaqları daha mərhəmətli, empatiya duyğuları güclü və məsuliyyət sahibi olurlar. Xüsusilə depressiyaya meyilli insanlar pişik saxlayarlarsa həyata bağlı olub, yaşam istəkləri artar. Bristol universitetinin araşdırmasına görə pişik sahibi olanlar oxumağa meyilli, univeristetdə uğur qazanan, bacarıqlı insanlar olurlar. Pişiklərlə bağlı edilən bütün araşdırmalar göstərib ki, insanların ruhən daha sağlam olması üçün, özlərini və həyatı sevmələri üçün heyvan saxlamaq qoruyucu faktor rolunu oynayır.

Kedi sahibi olmak, ruh sağlığına iyi geliyor

iStock-968588138

Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA