Dünyanın gündəmi olan Qüds niyə vacib və mübahisəli şəhərdir? — ARAŞDIRMA

Dünyanın gündəmi olan Qüds niyə vacib və mübahisəli şəhərdir?
11:52
07.12.2017
5761
Dünya
A
ABŞ prezidentinin "Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyacam" bəyanatı bütün dünyada sərt reaksiyalara səbəb olub.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, Qüds müsəlmanlar, xristianlar və yəhudilər üçün müqəddəs sayıldığı üçün önəmli şəhərdir.Ağ Evin bəyanatı isə bir çox müsəlman ölkəsinin sərt reaksiyasına səbəb oldu. Türkiyə İsrail ilə diplomatik münasibətləri dayandıracağını açıqlayıb.

Dünyanın ən qədim şəhərlərindən olan Qüds bu gün Orta Şərq probleminin mərkəzindədir. İsrail 1967-ci ildə şəhərin şərq hissəsini işğal edib və 1980-ci ildə bütün şəhəri paytaxt elan edib. Amma bu günə qədər Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıyan heç bir dövlət olmayıb. Bu səbəbdən Trampın açıqlaması bir ilk olmaq xüsusiyyəti daşıyır.

Şəhərin statusu yoxdur

Ərəblər də Şərqi Qüdsü gələcəkdə qurulacaq Fələstin dövlətinin paytaxtı 
kimi görürlər. "Oslo" razılaşmasında Qüdsün statusu sülh müzakirələrinin növbəti mərhələsinə təxirə salınmışdı.
Üç səmavi dinin Qüdsdə müqəddəs məkanlarının olması şəhərin tarix boyu beynəlxalq əhəmiyyətə sahib olmasına səbəb olub.

Dünyanın ən qədim şəhərlərindən biridir

Qüds müqəddəs məkanlarla zəngindir. Ərəbcə "əl kuds", ibrani dilində "Yeruşalayim" adlandırılan Qüds dünyanın ən qədim şəhərlərindən biridir. Müqəddəs məkanları çox olduğu üçün müharibələrə səhnə olub və şəhər dəfələrlə dağıdılıb, inşa edilib.

Osmanlıların fəthi

Osmanlı imperiyası 1517-ci ildə Qüdsü fəth edərək 1917-ci ilə qədər nəzarətində saxlayıb. Üç səmavi dinə məxsus müqəddəs məkanlar şəhəri daha da önəmli edir. Müqəddəs məkanlar əsasən şəhərin Şərq hissəsindədir.
Şəhər əsasən dörd hissədən ibarətdir
Qüds əsasən dörd hissədən ibarətdir. İçində min illərin tarixini daşıyan dar küçələrlə dolu Qədim Şəhər dörd hissəyə ayrılıb. Bunlar müsəlman, yəhudi, xristian və erməni məhəllələridir.

Ağlama Divarı və "Məscid-i Əqsa" bir-birinə bitişikdir

Qədim Şəhərin ətrafı qalın daş divarlarla çevrələnib. Müsəlmanlar üçün ən müqəddəs məkanlardan sayılan "Məscid-i Əqsa" və "Qübbətüs Səhra"nın olduğu "Haram-üş-Şərif" də Şərqi Qüdsdə yerləşir. İnanca əsasən, Məhəmməd Peyğəmbərin miracı burada olub."Məscid-i Əqsa"nın aşağısında olan və Süleyman Peyğəmbər dövründə inşa edilən məbəd isə yəhudilərin məşhur Ağlama Divarıdır. Bura yəhudi inancının ən müqəddəs məkanıdır.


Xristianlar üçün isə "Müqəddəs Qəbir Kilsəsi"ndə İsa Peyğəmbərin çarmıxa çəkildiyi və dəfn edildiyi inancı var. Bu kilsə yunan ortodoksal patriarxlığı, Roma Katolik Kilsəsi və erməni patriarxlığının nüməyəndələri tərəfindən idarə edilir.
Qüds İsrail-Fələstin münaqişəsinin mərkəzi problemidir.

İsrail Şərqi Qüdsü işğal edib

1967-ci ildə baş verən "altı günlük müharibə"də İsrail Şərqi Qüdsü işğal edib. Bu vaxta qədər Qüds İordaniyanın nəzarəti altnda olub. 1967-ci ildən bu yana Qüds İsrailin işğalı altındadır.
İsrail 1980-ci ildə qəbul etdiyi qanunla Qüdsü "bölünməz paytaxt" elan edib. Eyni qanunla şəhərdə yaşayan ərəblərə vətəndaşlıq verilib.
Ərəblər isə Qüdsü gələcəkdə qurulacaq Fələstin dövlətinin paytaxtı kimi tanıyır. 1993-cü ildə imzalanan "Oslo Sülh Müqaviləsi"ndə Qüdsün yekun statusunun sülh müzakirələrinin növbəti mərhələlərində müzakirə edilməsinə razılıq verilib.
İsrail dövlətinin parlamenti, prezident administrasiyası, baş nazirlik və nazirlik kimi rəsmi qurumlar Qüdsdə yerləşir.
Amma İsrailin Qüdsü paytaxt elan etməsi beynəlxalq arenada tanınmır. Heç bir dövlətin səfirliyi Qüdsdə deyil. Bu səbəbdən Trampın açıqlaması bir ilk ola bilər.

Əhalisi

İsrailin Şərqi Qüdsü işğal etməsindən sonra şəhərdə yəhudilərin sayı artıb. 1967-ci ildən bu yana İsrail Qüdsdə ən azı 10 yaşayış məntəqəsi inşa edib. 200 min yəhudi şəhərə köçürülüb.
Beynəlxalq hüquqa əsasən, yəhudi yaşayış məntəqələrinin inşası qeyri-qanunidir. Amma İsrail buna etiraz edir.
Qüds əhalisi 850 min nəfərdir. Əhalinin 37 faizi ərəb, 61 faizi isə yəhudilərdir...

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
1

Dünyanın ən qəribə 5 ORDUSU — FOTOLAR

Dünyanın ən qəribə 5 ORDUSU
10:45
Bu gün
4146
Dünya
A
Ordu və əskər deyəndə ağlımıza güclü, cəsur əskərlər və ordu birləşmələri gəlir. Amma elə ordular var ki, orada qeyri adi məşqlər keçirilir.

“Ölkə.Az” bu gün oxucularına dünyanın ən qəribə və inanılmaz ordularını təqdim edir.


1.İsrailin qadın ordusu

Qadınların 21 ay məcburi hərbi xidmət keçdiyi İsraildə qadın əskərlər toqquşmalarda iştirak etməmək şərti ilə savaş bölgələrində xidmət keçir, kişilərlə eyni qərargahda təlim keçir, eyni şərtlərdə yaşayır, eyni növbəni tuturlar.

Bir çox əskər qadın isə modelə bənzəyir. Gözəlliklərini sosial şəbəkədə paylaşmaqdan çəkinməyən israilli qadın hərbçilər sosial şəbəkələrdə çox populyardırlar.


2.Tayvan

Tayvanda əskərlər çox çətin təlimlərdən keçirlər. Sərt və sivri daşların üzəri ilə əllərindən istifadə etmədən, çılpaq bədənlə sürünmək bu təlimlərdən biridir. Orduya qatılmaq üçün 9 həftəlik çətin bir təlim prosesindən keçən əskərlər bu prosesin sonunda hər bir insanın cəsarət edə bilməyəcəyi bir imtahanı da vermək məcburiyyətindədirlər. 15 metr uzunluğu olan sərt və sivri qaya parçaları döşənmiş yolda əllərindən istifadə etmədən sürünmək məcburiyyətində qalan əskərlər üçün bu çox çətin sınaqdır.


3.Kabus ordu

Dünyanın ən qəribə ordusu Kabus ordusudur. Amerika ordusunun bir parçası olan Kabus Ordusu 2-ci dünya müharibəsində yaradılıb. Alman ordusunu aktiv şəkildə yanıltmaq üçün istifadə edilən bu məxfi hərbi birlik uzun illər gizli saxlanılıb. 2000-ci illərin əvvəlində isə “Ghost Army” adı ilə tanınmağa başlanılıb. 1100 nəfərdən ibarət qeyri-adi orduda heç bir əskər olmayıb. Rəssam, memar, aktyor və səs texniklərinə qədər bir çox bacarıqlı və yaradıcı insandan ibarət ordu müharibədə qələbə qazanmaqda çox təsirli olub.

Amerika Fransaya girdikdən sonra müharibənin sonuna qədər keçən zaman ərzində Kabus Ordusu alman birləşmələrini aldatmaq üçün saxta tank, səs maşınları, saxta radio əlaqələri, sənədlər istehsal edib. Eyni zamanda mülki əhalinin arasına qarışıb amerikan generallarını təqlid edərək onları izləyən alman agentlərinin qulağına çatması üçün səhv məlumatlar veriblər.


4.San Marino Ordusu
Dünyanın ən kiçik ordusunun hansı ölkəyə məxsus olduğunu bilirdiz? İtaliya sərhədləri daxilində olan San Marino dövləti dünyanın ən kiçik ordusunun sahibidir. Məcburi hərbi xidmət olmadığı üçün 80 nəfər könüllü əskərdən ibarət San Marino ordusunun əsas vəzifələri sərhədlərdə patrul xidməti, tədbirlər, hökumət binalarının mühafizəsi, ağır cinayətkarların polisə təslim edilməsinə kömək etmək və ölkəni müdafiə etməkdir. Bu ordu ilə yanaşı San Marinoda 700 işçisi olan polis idarəsi də var.


5.Afrika ordusu

Afrika ordusunda əskərlər hərbi yürüş əvəzinə öz yerli mahnılarını oxuyub rəqs edərək təlim keçirlər. Yerli rəqs elementləri və qəbilə rəqslərini ordu ilə birləşdirən afrikalı əskərlər olduqca qeyri-adi görüntülərə səbəb olurlar. Bundan başqa təlimlərdə silahdan atəş açmaq əvəzinə öz ağızları ilə güllə səsi və partlayış səsi çıxarırlar. Bunun səbəbi isə orduda kifayət qədər hərbi sursatın olmamasıdır.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Nostradamusun 2019-cu il üçün ÖNCƏGÖRMƏLƏRİ ÜZƏ ÇIXDI

Nostradamusun 2019-cu il üçün ÖNCƏGÖRMƏLƏRİ ÜZƏ ÇIXDI
09:13
Bu gün
4349
Dünya
A
Ölmədən əvvəl son gecəsində “Bu mənim son gecəmdir, məni tək qoyun, səhər artıq öləcəm” deyən kahin Nostradamusun 2019-cu il üçün öncəgörmələri üzə çıxıb.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, Çernobil faciəsi, Hitler Almaniyası və 11 sentyabr hadisələri kimi bir çox vacib məsələni əvvəlcədən bildirən Nostradamusun gələcəyə aid öncəgörmələri diqqətlə izlənilir və tədqiq edilir.

Nostradamus XVI əsrdə 2019-cu ilin 3 dünya müharibəsi məsələsində kritik bir önəmə sahib olduğunu qeyd edib. İlk Fransada başlayacaq və dünyanın dörd bir tərəfinə yayılacaq olan müjaribə 2025-ci ilə qədər davam edəcək. 2025-ci ildə isə kiçik bir sülh şəraiti təmin ediləcək. Fransada baş verən terror hücumları bu öncəgörmənin olma ehtimalını artırır. Bundan başqa Nostradamusun kitabında Romanın süqut edəcəyi və dünyanın Dəccalın nəzarəti altına keçəcəyi də qeyd edilib.

Nostradamusa görə buzlar əriyəcək və bütün dünyanı su basacaq. Quraqlıq, aclim hakim olacaq. Əriyən sular başqa nöqtədə birləşəcək və bu da Dünyanın orbitini dəyişəcək və bir çox insan öləcək. Zəlzələlər bir-birinin ardınca gələcək. Qlobal istilər səbəbindən silahlı toqquşmalar baş verəcək, ozon təbəqəsi daha çox deşiləcək, yanğınlar və sellər şiddətlə artacaq. Okeanların diblərində baş verən vulkan püskürmələri də böyük sunamilərə səbəb olacaq.

2046-cı ilə qədər dünyada xaos və qeyri-sabitlik hökm sürəcək. Orta Şərqdə terror və ifratçılıq ən pik nöqtəsinə çatacaq. Alimlər insanların 200 il yaşamasını təmin edən yeni dərman kəşf edəcəklər. ABŞ-da çox şiddətli zəlzələ meydana gələcək.

Eramızın 79-cu ilində partlayaraq Pompey şəhərini xəritədən silən Vezuvi vulkanı yenə də partlayacaq. Nəticədə 5 dəqiqədən bir zəlzələ meydana gələcək. 6 min insan dünyasını dəyişəcək.

Nostradamusun kitabında “zənginlər ölüb ölüb diriləcək” cümləsi günümüzün tədqiqatçıları tərəfindən 3-cü dünya müharibəsindən sonra baş verəcək iqtisadi böhran kimi şərh edilir. Böhran 2019-cu ildə başlayacaq. Bunun ən böyük səbəbi isə ABŞ prezidenti Donald Tramp olacaq və böhran ABŞ-ın Rusiya və Çin ilə münasibətlərinin pisləşməsi səbəbindən baş verəcəyi qeyd edilir.

Nostradamusun ən böyük öncəgörmələrindən biri Trampın ABŞ prezidenti olacağını 400 il əvvəldən deməsidir. Yazdığı kitablarda 2019-cu ildə ABŞ olduğunu düşündüyümüz bir ölkəyə rəhbərlik edən şəxsin pis xarakteri ucbatından qeyri-müəyyənliyə sürüklənəcəyi, ölkədəki sistemin pozulacağı qeyd edilir. Bundan başqa ABŞ-a rəhbərlik edən şəxsin, yəni Trampın qiyamətə səbəb olacaq insan olduğu da kitabda yer alıb.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA