Ermənistanın ağır böhrandan çıxmaq üçün yeganə yolu işğal etdiyi torpaqları azad etməsidir — Siyasi ŞƏRH

Ermənistanın ağır böhrandan çıxmaq üçün yeganə yolu işğal etdiyi torpaqları azad etməsidir
18:43
10.04.2019
8426
Analitika
A
Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində sonuncu Vyana görüşü danışıqlar prosesində münaqişənin sülh yolu ilə həlli istiqamətində konkret addımların atılmaması bir daha sübut etdi ki, danışıqlar prosesi hər an pozula və bölgəni genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar cənginə ala bilər. Danışıqlar prosesinin pozulmasının əsas səbəbkarı isə işğalçı Ermənistanın hər vəchlə prosesi pozmağa yönəlik təxribatçı hərəkətləridir.

Bununla da işğlaçı  Ermənistan mövcud status-kvonu saxlayıb, vaxt udmaq istəyir. Uzağa getmədən Vyana görüşünün keçirildiyi bir zamanda Ermənistanın müdafiə naziri David Tonoyan  ABŞ-da erməni lobbisi ilə görüşü zamanı işğal etdikləri torpaqlardan geri çəkilməyəcəyi, əksinə yeni əraziləri işğal edəcəyi ilə bəyanat verməsi bu qəbildən olan misaldır. Ermənistanın baş naziri də Tonoyanın mövqeyini dəstəkləyərək, Tonoyandan başqa cür  mövqe gözləmədiyini dilə gətirərək “əgər o, başqa  cür fikir səsləndirsəydi vəzifəsindən azad edərdim” bəyanatını verir. Bu, İrəvanın Qarabağ münaqişəsinin həllində maraqlı olmadığını və işğal siyasətini bundan sonra da davam etdimək niyyətində olduğunu ortaya qoyur. Düzdür, Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun “mənimlə razılaşmayanlar Zakir Həsənozvla hesablaşmalı olacaq”, müdafiə naziri Zakir Həsənovun “istərdim ki, ilkiin addımı qarşı tərəf atsın və  Tonoyanla İrəvanda görüşərdim” bəyanatını verməsindən sonra işğalçı tərəf mövqeyində dəyişiklik edərək sülh istədiklərini bəyan etdilər.

Ancaq insanda  təəssüf və ikrah hissi oyadan digər bir məqam var. Bu da ondan ibarətdir ki, Ermənistan tərəfinin beynəlxalq hüquqa zidd, terrorçu hərəkətlərinə beynəlxalq təşkilatların, xüsusən də münaqişənin həllində vasitəçilik missiyasını həyata keçirən ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədr ölkələrinin heç bir reaksiya verməməsidir. Çünki işğalçı Ermənistan rəhbərlərinin bu bəyanatlarından sonra münaqişə tərəfləri arasında vəziyyət yenidən gərginləşib və  hərbi ritorik söz döyüşü eskalasiyanı daha da dərinləşdirir.

 Ermənistanın niyyəti bəllidir. Hər vəchlə Azərbaycanı təxribata sövq etmək. Ancaq bu alınacaq iş deyil və Azərbaycan nə baş verdiyinin fərqindədir. Baxmayaraq ki, Azərbaycan ordusu işğal altında olan torpaqları qısa zaman kəsiyində işğaldan azad etməyə hazırdır  və buna qadirdir.  Ermənistan tərəfi də bunu yaxşı dərk edir ki, hərbi əməliyyatlar başlasa, erməni ordusu Azərbaycanın müzəffər ordusu qarşısında tab gətirə bilməyəcək. Necə ki, bunu Azərbaycan ordusu 2016-ci ildə Aprel döyüşləri və 2018-ci ilin mayında isə Naxçıvan da Günnüt  əməliyyatı zamanı sübut etdi.

Azərbaycan ordusunun döyüş psixoloji hazırlıq səviyyəsi və əhval-ruhiyyəsi  yüksək səviyyədədir. Ordu Ali Baş Komandanın əmrinə hazır durumdadır.
Buna baxmayaraq,  Azərbaycan tərəfi günbə gün ordunu daha da inkişaf etdirmək, ordunu müasir hərbi texnika ilə təmin etmək, həmin silahlardan  hərbi əməliyyatlrda istifadə etmək üçün mütəmadi təlimlərin keçirilməsi və döyüş əməliyyatlarında  dünya praktikalarını öyrənmək istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir.

 Elə bu günlərda Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Müdafiə Naziriliyinin Xüsusi Təyinatlılarının hərbi hissəsində keçirdiyi görüşdə çıxışı zamanı səsələndirdiyi bir fikrə diqqət yetirmək lazımdır.

 “Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə gəldikdə, bizim mövqeyimiz dəyişməz olaraq qalır. Bu məsələ yalnız ölkəmizin ərazi bütövlüyü çərçivəsində öz həllini tapmalıdır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri icra edilməlidir, Ermənistan silahlı qüvvələri işğal edilmiş torpaqlardan qeyd-şərtsiz çıxarılmalıdır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrində məhz bu ifadələr öz əksini tapıbdır. Danışıqların davam etdirilməsi prosesi başlanıb”- deyən Ali Baş Komandan əlavə edib ki, müharibə hələ bitməyib və biz torpaqlarımızı işğaldan azad etməyə hazır olmalıyıq.
Çünki Azərbaycan tərəfi yaxşı bilir ki, Ermənistanın destruktiv fəaliyyəti nəticəsində danışıqlar prosesi dalan dirənib  və münaqişənin həlli ilə məşğul olan ATƏT MQ həmsədr ölkələr bu istiqamətdə ciddi addımlar atmırlar. Vasitəçilər işğlaçı tərəfə işğalçı siyasətinə son verməsi üçün təzyiq etmək əvəzinə, ikili standart tətbiq edərək bölgədə maraqlarının təmin olunması istiqamətində fəaliyyət göstərirlər. Qarabağ münaqişəsinin həllində vasitəçilik missiyasının tutduğu bu qeyri-müəyyən mövqe danışıqlar prosesini daha da kövrək edir və bölgədə genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların hər an başlamasına zəmin yaradır. Əgər Minsk Qrupu həmsədrləri  bölgədə yeni müharibənin alovlanmasını istəmirlərsə, o zaman işğalçı Ermənistana təzyiq edib,  danışıqlar prosesində Azərbaycanın irəli sürdüyü şərtləri qəbul etdirməyə nail olmalıdırlar.  Minsk qrupu həmsədr ölkələri  onu da anlamalıdır ki, münaqişənin uzanması təkcə Ermənistana deyil, eyni zamanda onların da maraqlarına ziyandır. 

Azərbaycan prezidentinin bu günlərdə  hərbçilərlə görüşündə səsləndirdiyi kimi, Ermənistan işğalçı siyasətdən əl çəkməzsə onu daha ağır günlər gözləyir: 

“Mən dəfələrlə bunu bildirmişəm, bir daha demək istəyirəm ki, Ermənistanı bu ağır böhranlı vəziyyətdən çıxarmaq üçün bir yol var, o da Azərbaycan ilə münasibətləri normallaşdırmaqdır. Biz buna hazırıq. Ancaq əlbəttə ki, buna nail olmaq üçün bir şərt var - Ermənistanın silahlı qüvvələri işğal edilmiş torpaqlardan çıxarılmalıdır”.

Bu gün Ermənistanın üzləşdiyi ağır siyasi, iqtisadi, sosial böhrandan  yeganı çıxış yolu var. Bu da işğalçı siyasətinə son verib, Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlər qurmasıdır. Nə qədər ki, Ermənistan bu siyasətinə son verməyib, bu ölkənin daha ağır günlər gözləyir və hakimiyyətə hansı qüvvənin, yaxud da şəxsin gəlməsindən asılı olmayaraq, üzləşdiyi bu böhrandan xilas edə bilməyəcək. Çünki Ermənistanın işğalçı siyasətinə qarşı Azərbaycan daha  təsirli - dünyadan təcrid siyasətini həyata keçirir və bu da öz bəhrəsini verməkdədir. Ermənistan ağır iqtisadi-sosial böhran içində inləyir, ölkədə demoqrafik vəziyyət günü-gündən pisləşir. Əhali sürətlə ölkəni tərk edir.   

Bura onu da əlavə etmək olar ki, mövcud status-kvonun davam etməsi bölgədə marağı olan Minsk qrupu həmsədrlərininin də marağına uyğun deyil.  Azərbaycan tərəfininin də bir səbr kasası var və o artıq dolmaq üzrədir. Azərbaycan o günə hazırlığını davam etdirir və ordusunu gücləndirir.
Azərbaycan ordusu məqam yetişdikcə  kiçikhəcmli uğurlu əməliyyatları ilə torpaqlarımızı işğaldan azad edir və düşmən mövqeləri üzərində nəzarəti gücləndirir. 2016-ci il Aprel döyüşlərindəın sonra Naxçıvan istiqamətindəki əməliyyat bunun bariz nümunəsidir. Bu əməliyyatlar zamanı ordumuz 11 min hektar əraziyə nəzarəti götürməklə yanaşı  strateji yüksəkliklərə ələ keçirməklə Ermənistanı Dağlıq Qarabağla birləşdirən yola tam nəzarət etməyə imkan yaradıb. 

Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Ermənistanın işğal siyasətinə son verməsindən ilk qazanan elə bu ölkə özü olacaq. Bu proses nə qədər tez olarsa, bir o qədər yaxşı olar. Ermənistanın işğala son verməsi nəinki bölgədə, ümumiyyətlə qonşu bölgələrdə də sabitliyin, təhlükəsizliyin  bərqərar olmasına və sürətli inkişafına təkan vermiş olacaq. Bunu Ermənistana rəhbərlik edən və onu himayə edən qüvvələr nə qədər tez anlasa yaxşıdır. Onsuz da  Azərbaycan torpaqlarından vaz keçən deyil. Sülhlə olmasa da, güc yolu ilə torpaqlarını azad edəcək. Azərbaycan ordusu da buna hazırdır.

Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

"Paşinyan Qərb dairələrinin ümidlərini doğrulda bilməyəcək” — Politoloq

18:33
15.08.2019
4938
Analitika
A
"Ermənistan rəhbərliyinin Azərbaycan torpaqlarına olan iddiasını açıqca ortaya qoymasının əsas günahkarları Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsində vasitəçilik missiyasını həyata keçirən ATƏT MQ-nin həmsədr ölkələridir".

Bunu “Ölkə.Az”a açıqlamasında politoloq Elşad Mirbəşiroğlu deyib.

Onun sözlərinə görə, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində vasitəçilik missiyasını həyata keçirən ATƏT MQ həmsədr ölkələr zamanında işğalçı Ermənistanı öz adıyla çağırmadığından, onlar da özlərini cəzasızlıq mühitində hiss etdiyindən, beynəlxalq hüquqa tüpürərək istədiyi bəyanatları verirlər. “Bu baxımdan da istər Paşinyanın, istərsə də digər rəsmilərin məsuliyyətsiz bəyanatlar səsləndirməsinə görə məsuliyyəti  ATƏT MQ həmsədr ölkələri daşıyır”- o, qeyd edib.

Politoloq hesab edir ki, Paşinyan Ermənistanın işğalçılıq siyasətini açıq etiraf etdiyinə görə, işğalçı dövləti öz adıyla çağırılmalı, ona işğalçıya layiq olan münasibət sərgilənməlidir: “Digər tərəfdən Ermənistan rəhbərliyi son hərəkətləri və fəaliyyətləri ilə bir daha münaqişənin dinc vasitələrlə həllində maraqlı olmadıqlarını ortaya qoyduğundan, bu ölkəya qarşı başqa davranış və ritorikanın tətbiqini labüd edir”.

Belə olan şəraitdə Azərbaycanın atmalı olduğu addımlara gəldikdə isə politoloq deyib ki, Azərbaycan bu istiqamətdə lazımi addımlar atır. “Təəssüflər olsun ki, hələlik Azərbaycanın səsinə beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən lazımi səviyyədə reaksiya verilmir. Lakin Azərbaycanın tətbiq etdiyi “güc diplomatiyası” öz nəticəsini verəcək və artıq verməkdədir. Məhz “güc diplomatiyası”nın tətbiqi nəticəsində beynəlxalq aləm tədricən Azərbaycanın ədalətli mövqeyini dəstəkləməkdədir. Hesab edirəm ki,  Azərbaycan bu istiqamətdə fəaliyyətini davam etdirməklə istədiyi nəticəyə nail olacaq”- o bildirib.
Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Nikolay Patruşevin Ermənistana səfərinin yekunlarını şərh edən politoloq deyib ki, bu sıradan bir səfər deyildi. “Bu səfər onu  göstərir ki, Rusiya Ermənistanda mövqelərini daha da möhkəmləndirmək əzmindədir. Paşinyan hakimiyyətə gəldiyi ilk zamanlarda atdığı addımlarla Ermənistanı Rusiyanın təsir orbitindən çıxarmağa çalışırdı.  Nəticədə iki ölkə arasında  münasibətə gərginləşməyə və soyuqlaşmağa  başladı. Rusiya Paşinyanın bu fəaliyyətini həzm edə bilmirdi. Çünki Ermənistan MDB məkanında Rusiyanın ən böyük hərbi dayaqları olan ölkədir. Ona görə də Rusiya burada mövqelərini bacardıqca möhkəmlətmək niyyətindədir. Hesab edirəm ki, Patruşevin səfəri Moskvanın İrəvana təzyiqlərini artırmağa şərait yaradacaq. Nəticə etibarı ilə Rusiya Ermənistanda mövqelərini möhkəmlətməklə, bu ölkənin forpost  status daha da möhkəmlənmiş olacaq.

Digər tərəfdən Paşinyan hakimiyyətə gəldikdən sonra iki ölkə arasındakı mövcd hərbi-texniki əməkdaşlıq sahəsində əlaqələr zəifləyib və bundan  sonra həmin əməkdaşlığın aktivləşdirilməsinə çalışılacaq.

Bu səfəri onu deməyə əsas verir ki, Paşinyan Ermənistanı Rusiyanın təsir dairəsindən çıxara biməyəcək. Bəzi Qərb dairələrinin ona bu məsələdə olan ümidlərini doğrulda bilməyəcək”-politoloq qeyd edib.

Politoloq Patruşevin səfəri zamanı son dövrlərdə Paşinyanaın Qarabağ məsələsində səsləndirdiyi bəyanatların müzakirə olunduğunu və bu məsələdə İrəvana müəyyən xəbərdarlıqlar etməsini də  istisna etməyib: “Ən azından Moskva Paşinyanı Qarabağ məsələsində sərsəm bəyanatlar verməsində çox da irəli getməməyi tövsiyyə edib”. 

Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

"İqlim dəyişkənliyi sonrakı illərdə də davam edəcəksə..." — EKSPERT

06:14
10.08.2019
6776
Analitika
A
Dünyada gedən qlobal iqlim dəyişmələrinin əlamətlərini bu il daha aydın müşahidə edirik. İlin aqrometeroloji analizi deməyə əsas verir ki, qış fəslində baş vermiş quraqlıq, fəsilə xarakterik olmayan isti hava kütlələrinin axını ilkin yazda öz yerini kəskin qeyri-sabitliyə vermiş, yaz fəsli kəskin temperatur dəyişmələri, dolu, yağıntıların baş verməsi ilə müşayət olunmuşdu. Aramsız yağışlar nəticəsində ilkin yazda ərik, gilas, alça kimi tez çiçəkləyən ağaclarda tozlanma prosesi tam başa çatmamış, ağacların potensial məhsuldarlığı aşağı düşmüşdü. Son üç gündə havaların kəskin dəyişməsi də yay fəslinə xarakterik deyil, bu cür qeyri-sabit hava şəraiti nadir hadisə kimi qiymətləndirilə bilər.

"Ölkə.Az" bildirir ki, bunu azərtac-a açıqlamasında kənd təsərrüfatı mütəxəssisi Nicat Nəsirli deyib.

Onun sözlərinə görə, illər üzrə meteroloji təhlillər göstərir ki, qışda temperatur ampilitudlarının yüksək, yayda isə aşağı düşməsi iqlim amilləri ilə birbaşa əlaqəli olan kənd təsərrüfatı bitkiləri üçün müxtəlif risk və stres amilləri yaradır. Belə görünür ki, illər üzrə bitkilər üçün stres faktorları daha da güclənməkdədir.

Son günlər baş verən yağıntılar meyvəçilik üzrə ən mənfi təsirlərini üzüm bağlarına göstərə bilər. Üzümçülük, xəstəlik və zərərvericilərə sirayətlənmə baxımından meyvəçilikdə ən zəif bitki sayıla bilər. Temperaturun qəflətən aşağı düşməsi üzüm tinglərində su və metobolizm balansını pozur, məhsulun keyfiyyət göstəricilərinə - şəkərlilik və turşululuğuna mənfi təsir göstərir. Yağıntıların baş verməsi üzümçülükdə təhlükəli xəstəlik olan "boz çürümə" xəstəliyinin yayılmasına münbit şərait yaradır. Suvarılmayan sahələrdə, dəmyə əkinlərində yağış yağması nəticəsində gilələrdə partlama əmələ gəlir və nəticədə məhsulun əmtəə görünüşü korlanır, fermerə iqtisadi ziyan dəyir.

Nicat Nəsirli deyib: "Bu cür qeyri-sabit iqlim amillərinin baş verməsi meyvədə yetişmə dinamikasının pozulması ilə müşayət olunur. İyul-avqust-sentyabr ayları meyvədə şəkər toplama, vegetasiyanın başa çatması dövrü olduğu üçün temperatur sabit olmalı, gecə-gündüz temperaturu arasında ampilitut normal həddə tərəddüd etməlidir. Gündüzlər kəskin isti, axşamlar isə soyuq olması, o cümlədən gündüzlə gecə temperaturu arasında fərqin az olması yetişməyə mənfi təsir göstərir. Bu cür hallar daha çox üzüm, əncir, nar meyvələrinə aiddir. Nəticədə adıçəkilən meyvələr öz bioloji xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq vaxtında yetişməyəcək, bağlarda kütləvi gecyetişmə prosesi müşayət olunacaq".

Yay aylarında yağıntıların düşməsi alma, armud kimi meyvələrin xarici səthində kiçik zədələnmələr əmələ gətirir ki, bu zədələr sonradan havaların qızması nəticəsində çürüntü bölgəsi əmələ gəlir və məhsulun böyük hissəsi bağdaca itirilir. Bu barədə danışan ekspert bildirib ki, yalnız düzgün aqrotexniki qulluq göstərilmiş, zərərverici və ziyanvericilərə qarşı sistemli mübarizə aparılmış bağlarda bu zədələr fəsada yol açmır, ağacın qüvvətli immuniteti sayəsində zədələr qısa vaxtda aradan qalxır. Tədbirlər aparılmayıbsa, bağ xəstəliyə sirayətlənibsə, yağışların əmələ gətirdiyi zədələr irihəcmli itkilərə aparıb çıxarır.

Həmsöhbətimiz qeyd edib ki, meyvəçiliklə məşğul olan fermerlər yay aylarında düşən yağıntılardan sonra sahələrdə aktivləşən "qırmızı gənə"nin hərəkətini və göbələk xəstəliklərini nəzarətdə saxlamalı, on gündən bir bağlarda kimyəvi mübarizə tədbirləri həyata keçirməlidirlər.

Qeyri-sabit hava şəraitində tərəvəzçilik istiqaməti üzrə əsas diqqət açıq sahədə əkilmiş pomidor şitillərinə yönəlməlidir. Pomidorun "avqust-sentyabr xəstəliyi" adlandırılan fitovtora nəm havaların, axşamlar soyuq, gündüzlər isə kəskin istilərin təsiri ilə sahəni bürüyür, nəticədə barın yuxarı hissəsində qaralma əmələ gəlir və çürümənın əhatə dairəsi genişlənərək məhsulun zay olmasına gətirib çıxarır. Torpaq adamları məhz bu iki ayda pomidor sahələrini fitovtoranın mənfi təsirlərindən qorumalıdırlar.

Əkinçilikdə - mövsümi becərmə işləri gedən qarğıdalı, şəkər çugunduru sahələrində güclü küləklə müşayiət olunan qeyri-sabit hava şəraiti bar orqanlarının zədələnməsinə, tam qırılmasına gətirib çıxarır ki, bu da sahədən əldə olunan məhsuldarlığı aşağı salır.

Onun sözlərinə görə, son becərmə işləri gedən pambıqçılığa yağıntılı havaların mənfi təsiri yoxdur. Qozalar hələki çiçəkləmə dövrünü başa çatdırmadığı üçün nəm havalar lifin keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilməz. Yalnız normativlərə uyğun əkilməyən, sıx səpilmiş sahələrdə nəmlik nəticəsində göbələk xəstəliyi formalaşa bilər ki, bunu da seyrəltmə aparmaqla aradan qaldırmaq lazımdır.

Heyvandarlıq yeganə sahədir ki, belə havalar iri və xırdabuynuzlu heyvanlarda, eyni zamanda, quşçuluqda idealdır. Bu barədə də məlumat verən Nicat Nəsirli bildirib ki, heyvanlarda bədən temperaturunun aşağı düşməsi nəticəsində yemin həzmə gediciliyi artır, daha iştahla yeyir və özünü bir növ komfort hiss edir. Heyvandarlığın ən həssas sahəsi olan arıçılıq üçün də avqust yağıntılarının mənfi təsiri yoxdur. Əksinə, balvermə dövrü başa çatdığı üçün arıların qüvvəli yem bazasına ehtiyacı var, yağışlar nəticəsində təbiət canlanır, bitkilərdə erkən inkişaf baş verdiyi üçün arılar üçün nektarin bazası güclənir.

"İqlim qeyri-sabitliyi bundan sonrakı illərdə də davam edəcəksə, pereventiv tədbirlərin həyata keçirilməsi vacibdir. İstehsalçılar əkin materiallarının keyfiyyət göstəricilərinə diqqət yetirməlidirlər. Təsadüfi əldə olunmuş, sort və bioloji xüsusiyyətləri təsdiqlənməmiş toxum və tinglər əkinlərdə tətbiq edilməməlidir. Əkinçilikdə yerli iqlimə uyğnlaşmış, stres amillərinə (quraqlıq, soyuq, xəstəlik və s.) dözümlü toxum və tinglərdən istifadə olunmalıdır. Bununla bərabər, bitki mühafizə tədbirlərinin texnoloji xəritəyə uyğun həyata keçirilməsi ilə potensial məhsuldarlıq qorunmalıdır", - deyə ekspert əlavə edib.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA