Faciədən başlayan doğmalıq — O illərə dönüş...

Faciədən başlayan doğmalıq
13:00
11.12.2017
1677
Mədəniyyət
A

Bəzi insanların qiyməti geyindiyi paltardan ucuz ola bilər, amma elə insanlar var ki, onların varlığı milyardlarla pulla ölçüyə gəlməz...

Əlimə qələm alıb SƏNİN yoxluğun haqqında rekviyem yazacağımı 10 ildən sonra təsəvvür edirdim. Nə qədər fikirləşsəm də, anam qədər doğma, böyüyüm qədər yaxın olan bir insan haqqında yazmağa indi söz tapa bilmirəm. Necə ki, ilk dəfə görüb tanıyanda ona necə toxtaqlıq verəcəyimi günlərlə fikirləşdiyim kimi indi də elə o cür çətinə düşmüşəm... İnsanlıq üçün nümunə olan bu böyük İNSAN, əməlləri ilə nurlu sifətinin vəhdət təşkil etdiyi təmiz qəlbli bir ŞAİRi çoxlarına yaxından tanıtmaq istəyirəm.
 
Dərd şairi Məmməd Araz ocağının çırağını sönməyə qoymayan Rəhilə Elçinlə tale bizi 2003-cü ildə rastlaşdırdı. 2003-cü il dekabrın 12-i. Əbədiliklə möhürlənmiş doğmalığımızın rastlaşdığı ildən 14 il ötür. Həmin gün bütöv Azərbaycanı və o cümlədən, dünyanı qara xəbər bürüdü. Türk dünyasının ulu öndəri, Azərbaycan xalqının böyük oğlu Heydər Əlirza oğlu Əliyev 80 yaşında vəfat etdi. Bu qara xəbər ölkədə sürətlə yayıldıqca, qədirbilən xalqımızın dəyərli nümayəndələrini çox sarsıtdı. O zaman mən “Naxçıvanın Səsi" radiosunda aparıcı-müxbir kimi çalışırdım.

Paytaxt Bakıda Fəxri Xiyabana doğru hərəkət edən insan izdihamı kimi, Naxçıvanda da Dahi Rəhbərin Mömünə Xatun Türbəsinin yaxınlığında yerləşən büstü önünə insanlar toplu halda gələrək, öz rəhbərinə əvəzsiz sevgisini nümayiş etdirirdilər. Büstün yerləşdiyi əraziyə düzülən tər qərənfillər bir daha sübut edirdi ki, əvəzsiz lider Heydər Əliyev xalqının qəlbində əbədiyaşarlıq qazanıb. Təbii ki, bu böyüklükdə İnsan haqqında danışmaq və ya efir üçün material hazırlamaq çox çətin və məsuliyyətli işdir. Səhər saatlarından həzin qar dənəcikləri altında Dahi Rəhbərini ziyarət edən insanların toplaşdığı Xatirə Parkından bir başa müsahiblərimlə görüşə yollandım. Ulu öndərin vəfatı günündə rekviyem reportaj hazırlamaqdan ötrü iki tanınmış ziyalı ilə (Rahilə Elçin və Asim Yadigarı) görüşməyi nəzərdə tutmuşdum.

İlk görüşüm Naxçıvanın Şahbuz rayonunda doğulmuş Azərbaycanın məğrur şair xanımı Rahilə Elçinlə baş tutdu. Məni səmimi qarşılayara, baş vermiş məlum hadisənin ona ağır zərbə vurduğunu göz yaşları ilə sübut edən bu Xanımı kəşf etməyə başladım. 10 dəqiqədən çox davam edən sükutumuzu o şeirlə pozdu:
 
Ölümünlə diksindirdin, səksəndirdin Sən cahanı,
Yollarına döşənibdi, yanır hamı, tütür hamı,
Sənsiz necə qalacağıq axı, mətin Heydər atam?!..
 
Bu məramın, bu məqamın bizə çətin,
Dünyalara sərhəd olub, şöhrət olub məhəbbətin, sədaqətin.

Odərbağday məşəlinin sönməz odu, yaşar adı,
Hikmətə bax, bir hökmə bax, Sən yandırdın dostu, yadı.
Kimsə üçün tökülməyib, bu göz yaşı, deyilməyib belə ağı.. 
Qərinələr ötər, keçər, zaman -zaman çəkəsiyik, biz bu dağı...

Türk dünyasının ulu öndəri, Azərbaycan xalqının böyük oğlu Heydər Əlirza oğlu Əliyevin vəfatı hamı kimi onu da sarsıtmışdı. Onun həmin gün için-için, hönkürtü və haray çəkərək ağlaması hələ də gözümün önündən getmir. Bu məqamda şairə toxtaxlıq verərək, yalnız "BAŞIMIZ SAĞ OLSUN!" deyə bilirdim. Ədəbiyyatmızın FƏDAİSİNİN cismani yoxluğu ağı və bayatılar deyərək oxşamasını yalnız təsəlli hesab edirdim. Elə o zaman şairin qələminin mürəkkəbi qurumamış yazdığı "Heydərnamə-Dastan" poemasının ilk oxucusu mən oldum..

Azərbaycan adlı yurdun,

Özü boyda bir qürursan.

Başımızın üstə yenə,

Əzəmətlə Sən durursan,

Dədə Heydər, Ulu Öndər!

Dahim! Zirvələrə dastan boyusan,

Ha yazaq, oxuyaq qurtaran deyil.

Bu yurdun, vətənin sevgi odunu,

Min tufan qəlbindən qoparan deyil.

İnci, saf kəlamım, misramda Sənin,

Şan- şöhrətinə sevgim tükənməz. 

Sənli duyğularla coşan könlümün,

Məhəbbət dastanı sona yetənməz...

40 gün Dahi Rəhbər üçün göz yaşları tökərək qələmə aldığı rekviyem poemanı oxuyanlar, məni yaxşı başa düşər. Bizi doğmalaşdıran o illərə, anlara qayıtdıqca şairin çəkdiyi acıları dilə gətirməyi özümə borc bilirəm. Müsahibimin sonuncu kəlməsi də yaddaşıma həkk olunub. “Hər bir azərbaycanlının taleyində Heydər Əliyev dühasının bir zərrəsi var”. Şair demişkən: "ONUNLA müqayisə oluna biləcək, vətəninə, xalqına, elinə, obasına bağlı ikinci böyük şəxsiyyət təsəvvür etmək belə mümkün deyil".

Sonradan yaradıclığında daha çox bu mövzuda şerlər yer aldı. Rahilə Elçin yaradıcılığını elə-belə vərəqləmək mümkün deyil.......

Vətənpərvərlik duyğuları ilə zəngin olan Məmməd Araz yaradıcılığının əvəzsiz davamçısı ilə tanışlığıma o qədər sevindim ki, bu gün də təəssüratlarımı özümlə bölüşərək, həmin anları xoş xatirələrlə gözlərimin önündən keçirirəm. Şairlər tək bir insan ömrü yaşamırlar. Şairlər nə qədər insan ömrü yaşayırlar. Öz ömürlərini yaşamağa vaxtları qalmır. Təbii ki, bu, mənim subyektiv fikrimdir. Bir də ki, mən rasional insanam. “Şairin tərcümeyi-halı olmur, taleyi olur” deyiminin doğruluğuna bu yazını hazırlayarkən bir daha əmin oldum. Məni izləyən dostlarım yaxşı bilir ki, söhbət kimdən gedir. Əbəs yerə yazmamışam, Rahilə Elçin yaradıcılığını elə-belə vərəqləmək mümkün deyil.

Naxçıvanda 4 il yaşadığımdan gördüklərim və müasir muxtariyyət ədəbi mühiti ilə yaxından tanışlığım mənə bu sözləri deməyə əsas verir. Yaradıcılıq söhbətini yadda saxlayaraq, fikirimi digər səmtə yönəltmək istəyirəm. Tanışlığımızın sonrakı mərhələsinə..

Rahilə xanım Məmməd Arazın qardaşı qızı ola bilər, ancaq əmi gücündən, əmi adından bir dəfə də olsun “istifadə” etmədi. Təbii ki, əmi sözündən, əmi yaradıcılığından başqa.. Çünki poeziya Fatehindən güc almaya bilməzdi. Səfalı guşədə doğulasan, Nursu bulağının suyundan içəsən, poeziya vurğunu olmayasan?! Bəxtiyar Vahabzadə misrasını xatırlatmaq yerinə düşər: "Öz alın tərilə bircə ömürdə yüz insan ömrünü qazanan da var".

Bəli, Rahilə Elçin də öz alın təri ilə o ocağın etimadını doğruldaraq POEZİYA nurunu sönməyə qoymadı. Şairlər Tanrının sevib- seçdiyi seçmə qələm adamlarıdır və onların bütün dünyagörüşü, həyata baxışı, keçirdiyi hisslər, bunların ifadəsinə çevrilən əsərləri kimi seçmədir. Poeziya isə su çeşməsindən süzülüb gələn duruluqdur. Rahilə xanım Nursu bulağından su içməsəydi, Məmməd Araz ocağından qidalanmasaydı, Özü də poeziyada Böyük şəxsiyyətə çevrilməzdi.. 

Hardasan, kövrəlib elə dolmuşam,

Sənə səs yetişib ün çata bilmir.

Sənsiz günlərimdə sənli olmuşam,

Sənli günlərimə gün çata bilmir...

Sonuncu kursda oxuyanda tez-tez onun evinə gedirdim. Evlərindəki bütün məclislərdə, bayramlarda məni oğlu kimi qəbul edərək, qızlarına da qardaş kimi nümunə göstərərdi. Bax elə həmin gündən mən də bu ailənin bir üzvü kimi özümü doğma hiss edib, hər yerdə Rəhilə Elçin ocağını təmsil etməyə başladım. Bizi onsuz qoyan günə kimi hər zaman onun yanında olmağı bacardım. Bu insanı mənim qədər yaxından tanıyan, onun iç dünyasına bələd olan başqa insan tanımıram. Bəlkə də, bu etimadı elə ilk gündən doğrultduğumdan hər görüşümüzdə mənimlə dərdləşərək, ürəyində olan sirlərini paylaşmaqla yüngülləşirdi. Elə hey deyərdi, “Oğlum bizi nə vaxtsa atarsanmı? Bizdən üz çevirərsənmi? Vəfalı oğlum, bacılarını tək qoyma”.

Yox, Şair! Məni sizdən ancaq ölüm ayıra bilər" cavabını verib onu bağrıma basırdım. İndi isə deyirəm, Şair, mən əhdimizi pozmadım. Sən bir kəlmə belə olsa bir söz demədən bizi sənsiz qoydun.. Sən bizi atıb getdin, Şair.. Biz sənə qarşı hər zaman vəfalı olacağıq!...

İsmayıl Cəfərli

ŞƏRH YAZ
1

Sərxan Sərxan: "Sənətdə heç vaxt pul, şöhrət dalınca qaçmamışam"

Sərxan Sərxan:
13:27
20.07.2018
2256
Mədəniyyət
A
"40 ildir sənətdə, səhnədəyəm. Düz 30 il öncə Əməkdar artist fəxri adına layiq görüldüm. Bu il isə mayın 27-də ölkə prezidenti tərəfindən Xalq artisti fəxri adını aldım. İnanın ki, nə o vaxt, nə də indi xəbərim olmuşdu.Hətta dostlarımdan biri zəng vurub təbrik edəndə bildirdim, niyə tələsirsən, ad günümə hələ 20 gün qalır, qayıdıb dedi ki, ad gününü yox, Xalq artisti adını təbrik edirəm."

"Ölkə.Az" Oxu.Az-a istinaən  xəbər verir ki, bunu tanınmış sənətkar, Xalq artisti Sərxan Sərxan deyib.

O qeyd edib ki, sənətdə heç vaxt pul, şöhrət dalınca qaçmayıb. Xalq artistinin sözlərinə görə, sənətə pulun gözü ilə baxmaq düzgün deyil, sənətə sənət naminə gəlmək lazımdır və yalnız o zaman uğur qazana bilərsən.

Tanınmış sənətçi həm adının, həm soyadının Sərxan olmasına da aydınlıq gətirib.

Bildirib ki, gənc vaxtlarından Bakıdan Moskvaya üz tutmalı olub və o vaxt onu təqdim edərkən aparıcı soyadını söyləməkdə xeyli çətinlik çəkməli olub:

“Mənim gözəl soyadım var - Qurbanbəyov. Sərxan da babamın adıdır. Gördüm ki, soyadımı çəkməyə çətinlik çəkir, rus aparıcıya dedim ki, Sərxan Sərxan de (gülür). Elə ötən əsrin 80-ci illərindən də Sərxan Sərxan oldum və belə təqdim edildim.

Eyni zamanda, Sərxan adı o vaxt yeni və az qoyulan adlardan olduğu üçün mənim pərəstişkarım olan azərbaycanlıların - içərisində Rusiyada, ovaxtkı SSRİ-də yaşayan soydaşlarımız da var - bir çoxu övladlarına Sərxan adı verməyə başladılar. İndi həmin sərxanların bir çoxu ailə-uşaq sahibi olublar”.

S.Sərxan mərhum dövlət başçısı Heydər Əliyevlə bağlı maraqlı xatirəsini danışıb:

“Böyük dövlət adamı olan Heydər Əliyev hər zaman sənətə, sənət adamlarına xüsusi diqqət yetirib. Daim dövlət konsertlərindən sonra səhnənin arxasına gələrək sənət adamları ilə görüşüb, söhbətləşib. Bir gün yenə dövlət konsertlərindən biri idi, Heydər Əliyev konsertdən sonra sənət adamları ilə görüşürdü.

Hamı ilə Azərbaycan dilində danışırdı, mənə çatanda isə rus dilində danışdı. Dedim ki, Heydər Əliyevic, mənimlə də azərbaycanca danışın. O da gülə-gülə və özünəməxsus amiranəliklə dedi ki, o zaman sən də azərbaycanca oxu (gülür).

Bu söz məni əməlli-başlı tutdu. Elə həmin gün bir nəfər televiziyada çalışan dostum mənə bir xeyli şeir təqdim etdi. Əksəriyyəti də Tofiq Bayramın şeirləri idi, özü də hamısı gözəl idi.

Onlardan birini, tez bir zamanda hitə çevrilən “Ay gecikən məhəbbətim” şerini seçdim və ona musiqi bəstələdim, elə həmin gün, bir anın içində... Bu mahnım Azərbaycanla yanaşı, Moskvada, keçmiş SSRİ-də də çox məşhur oldu”.

ŞƏRH YAZ
0

Azərbaycanda iki teatra yeni direktorlar təyin olundu

Azərbaycanda iki teatra yeni direktorlar təyin olundu
17:22
17.07.2018
4770
Mədəniyyət
A
Azərbaycandaiki teatra yeni direktor təyin edilib.

"Ölkə.Az"ın "Report"a istinadən xəbərinə görə, Gənc Tamaşaçılar Teatrının keçmiş direktoru Mübariz Həmidov Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına direktor təyin olunub. Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının I müavini Teymur Səmədov və Mədəniyyət Nazirliyinin İncəsənət şöbəsinin müdiri İsmayıl Hüseynov Mübariz Həmidovu kollektivə təqdim ediblər.

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının sabiq direktoru İslam Həsənov YUĞ teatrına direktor yeni təyin olunub.Qeyd edək ki, bundan əvvəl YUĞ teatrında direktor əvəzi vəzifəsini Kukla Teatrının direktoru Rəşad Əhmədov icra edirdi.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA