İnsanı intihara sürükləyən əlamətlər — Diqqətli olun

İnsanı intihara sürükləyən əlamətlər
11:28
13.08.2019
10588
Maraqlı
A
Cavanlar hər zaman intihara daha meylli olurlar. Depresiya, əqli problemlər, zorakılıq, narkotik vasitələrdən istifadə, cəmiyyətdən təcrid olunma onları intihara gətirib çıxarır.

Bu gün "Ölkə.Az" oxucularına intiharın qarşısını almağın yollarını təqdim edir. 

Bəs niyə daha çox gənclər intihar edir?

İntiharın yaş həddi getdikcə aşağı enir. Hətta son zamanlar aşağı sinif şagirdlərinin belə intihar etdiyini eşidirik. 
Bir çox insan bu yaş həddini yadırğaya bilər. Ancaq statistika 15 ilə 24 yaş arasındakı gənclərin intihar nisbətinin yüksək olduğunu göstərir.

Gənclərin intiharı depresiya, şizofreniya, bipolyar pozuntu, zorakılıq, cəmiyyətdən təcrid olunma, tənhalıq, evdə və ya ətrafda  istismar edilməsi kimi sosial problemlər, mənəvi çökmə və psixi xəstəliklərlə əlaqəli olur. Aparılan araşdırmalara görə, kişilər qadınlara nisbətən daha çox intihara meyllidirlər. Qadınlar isə kişilərə nisbətən daha qeyri-sabit bir quruluşa malik olduqlarından, intihar etdikləri zaman bu fikirdən daşına bilirlər.

İntihar edən gənclərin əksəriyyətinin psixi problemləri olur. 

Stres, qorxu, rədd edilmə, uğursuzluq, ailənin tələbləri, həyəcan və xaosla mübarizə aparmaq onlar üçün olduqca çətinləşir. Bütün bunlardan sadəcə ölməklə qurtula biləcəklərini düşünərək intihar edirlər. Çarəsizlik və qorxu onları intihar həddinə çatdırır.

Hansı amillər intihar riskini artırır?

- Depresiya da daxil olmaq üzrə psixoloji xəstəliklər;
- Yaxın dostlar və ya ailə üzvləri ilə mübahisə;
- Fiziki və ya cinsi istismar;
- Spirtli içki və ya narkotik maddə istifadəsi;


- Fiziki və ya tibbi problemlər (hamilə qalmaq və ya cinsi yolla keçən xəstəliklər);
- Zorakılıq qurbanı olmaq;
- Seksual qeyri-müəyyənlik;
- Ailə üzvləri və ya yaxın dostlardan birinin intihar etməsi;
- Duyğusal qeyri-sabitlik


İntihar etmək istəyən şəxs hansı addımları atar?

- İntihar və ya ölümlə bağlı zarafatlar etmək;
- "Öləndə hərşey bitəcək", "Kaş ki sonsuza qədər yox olabilsəydim ", "Ölsəydim, insanlar məni daha çox sevərdi" kimi cümlələr qurmaq;

- Ölümlə bağlı şeirlər yazmaq və ya şəkillər çəkmək;


- Yaralanmalara səbəb olan çox sayıda qəzalar;
- Dəyərli əşyalardan imtina etmək;
- Son dəfə görürmüş kimi dostlara və ya ailə üzvlərinə əlvida demək;
- Özünü öldürməyin yollarını araşdırmaq;
- Daha əvvəl intihara cəhd etmək;
-  Hər hansı bir vəziyyətlə əlaqədar birdən-birə fikir dəyişikliyi;
- Daha əvvəl onları narahat edən şeylərə reaksiya verməmək;
- Evdən qaçmaq;
- Vecsizlik;
- Münasibətlərdə problemlər;
- Yuxu və yemək rejiminin dəyişməsi;
- Dramatik şəxsiyyət dəyişiklikləri;
- Görünüşün get-gedə pisləşməsi;
- Həddən artıq içki içmək;
- Dəyişkən ruh halı;
- Fiziki zərərdən həzz alma    

Bəs kimlər daha çox intihara meylli olur?

- Daha yaxşı yaşamaq istəyənlər;
- Nəyisə öyrənməkdə çətinlik çəkənlər;
- Tənha insanlar;
- Özünə inamı olmayanlar;
- Depressiyada olan gənclər;
- Zorakılıq qurbanları; 
- Cəmiyyətdən təcrid olunan şəxslər;
- Təcavüzə məruz qalanlar

Depresiya əlamətləri nələrdir?

Qəzəbli və kinli əhval - Əksər insanlar depresiyanı narahatlıq və qəmginliklə ifadə edir. Depresiyada olan şəxs zəhlətökən, əsəbi, emosional və ya qəzəbli olmağa meyllidir.

Səbəbi olmayan ağrılar

Depresiyada olan uşaqlarda baş ağrısı və ürək bulantısı kimi psixomatik əlamətlər olur. Tibbi baxımdan heç bir açıqlaması olmayan bu ağrılar depresiyanın varlığını göstərir.
 
Tənqidlərə həssaslıq

Yeniyetmələr özlərini tam olaraq tapmadıqları üçün bütün xəbərdarlıqları özlərinə hörmətsizlik kimi qəbul edir və özlərini dəyərsiz hiss edirlər. 

Bu onları son dərəcədə həssas edir. Və onlar tənqidi heç bir şəkildə qəbul etmirlər. 

Uşağınızın intihar edəcəyindən şübhələnirsinizsə nə etməlisiniz?

Əgər övladınızın intihar edəcəyindən şübhələnirsinizsə başqa biri ilə deyil, özü ilə söhbət edin. Özünü necə hiss etdiyini soruşun və sadəcə qulaq asın. Onları anlamağa çalışın. Sadəcə onların qorxularını, qəzəblərini və qayğılarını başa düşsəniz onlara kömək edə bilərsiniz. 

Uşaqlarınızı gözardı etməyin, probləmlərinin kiçik və gülməli olduğunu deməyin. Əgər həqiqətən də kiçik bir problem olsaydı övladınız bunu özünə dərd etməzdi.

Sevginizi həmişə hiss etdirin. Qayğınızı heç zaman əskik etməyin və hər nə olursa olsun onun yanında olduğunuzu hiss etdirin.

Əgər uşağınızın intihara meylli olduğunu düşünürsüzsə, ən kiçik şübhəniz belə varsa özünüz həll etmək yerinə mütləq bir mütəxəssisə baş vurun.

Səbinə Cavadova
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Bakıda 1 manata obyekt satılır — FOTO

Bakıda 1 manata obyekt satılır
23:18
Bu gün
51
Maraqlı
A
Bakının Nəsimi rayonunda əla təmirli obyekt sahibi tərəfindən satışa çıxarılıb.

“Ölkə.Az” axar.az xəbər verir ki, rayonun Ruhulla Axundaov 25, Mirəli Qaşqay kücəsinin kəsişməsində yerləşən obyektin satışı ilə bağölı elan Emlak.az saytında yerləşdirilib.

60 kvadrat metr sahəsi olan tikili 1 mərtəbədən ibarətdir. 2 otaqlı böyük, geniş, işıqlı, təmirli, işlək yolun kənarında yerləşən obyektin sanuzel ve kuxnası da var. İstənilan təyinatda istifadəyə yararlı olan obyekt təcili olaraq cəmi 1 manata satışa çıxarılıb.

Xatırladaq ki, Azərbaycanda artıq bu satış praktikasından istifadə çoxalmağa başlayıb. Belə ki, yüksək dəyəri olan mülk müəyyən dövr ərzində simvolik qiymətə satışa təqdim edilir. Mülkü əldə etmək istəyənlərin (bir şəxs istədiyi qədər sifarişçi ola bilər) sayı mülk sahibini qane edən səviyyəyə çatdıqdan sonra onların arasında onlayn lotereya oynanılır.

Qalib ödədiyi cüzi məbləğ qarşılığında villaya sahib olur, villa sahibi isə lotereyadan toplanan vəsaitlə mülkünün dəyərini əldə edir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Tanıdığınız tanışlar: Məşhur deputatı bu şəkildən də görün... — FOTO

Tanıdığınız tanışlar: Məşhur deputatı bu şəkildən də görün...
20:45
Bu gün
8690
Maraqlı
A
Modern.az saytında “Tanıdığınız tanışlar” rubrikasına davam edir.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu rubrikada böyük əksəriyyətin tanıdığı şəxsin uşaqlıq və ya gənclik şəkli yazının əvvəlində təqdim olunur. 

Hamınıza bugünkü siması ilə tanış olan həmin şəxsin nadir şəkli yəqin ki, sizlərdə hansısa təəssüratlar yaradır. 

Rubrikamızın növbəti təqdimatında xəbər lentinə qoyduğumuz şəkli yazıya baxmadan tanıya bildiniz?  

Bu şəkildəki şəxs deputat, tanınmış dilçi alim Nizami Cəfərovdur.

O Nizami Cəfərov ki, bu gün onun yubileyidir, 60 yaşı tamam olur.

Nizami Qulu oğlu Cəfərov 1959-cu ilin 21 sentyabrında Ağstafa rayonunun Zəlimxan kəndində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib

1985-87-ci illərdə Azərbaycan EA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun elmi işçisi olub. 1987-1991-ci illərdə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin şöbə müdiri, redaktoru və baş redaktoru işləyib.

1991-1994-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin müəllimi, professoru olub. 1994-2001-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin dekanı işləyib. Hazırda  Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiridir.

Bununla yanaşı o, həm də 2001-ci ildən indiyədək Azərbaycanda Atatürk Mərkəzinin müdiri vəifəsini tutur.
1993-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Çox sayda elmi əsərin, o cümlədən 5 monoqrafiyanın müəllifidir. Əsərləri Türkiyə və İranda da nəşr edilib

Rus, ingilis və fars dillərini bilir

O, 2001-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 2017-ci ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü üzvü seçilib

Nizami Cəfərov elmi nəticələrinə və təhsil quruculuğuna görə 11 fevral 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının “Əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq görülüb

Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.

2000-ci ildə II, 2005-ci ildə III, 2010-cu ildə IV, 2015-ci ildə V çağırıç Milli Məclisinin deputatı seçilib.

Azərbaycan Prezidentinin 20 sentyabr 2019-cu il tarixli sərəncamına əsasən, ölkənin  ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına və elmin inkişafında xidmətlərinə görə Nizami Cəfərov “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib.

Evlidir, 2 övladı var.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA