KORONAVİRUSA YOLUXANLARIN SAYI - CANLI STATİSTİKA

İnsanı intihara sürükləyən əlamətlər — Diqqətli olun

İnsanı intihara sürükləyən əlamətlər
11:28
13.08.2019
11956
Maraqlı
A
Cavanlar hər zaman intihara daha meylli olurlar. Depresiya, əqli problemlər, zorakılıq, narkotik vasitələrdən istifadə, cəmiyyətdən təcrid olunma onları intihara gətirib çıxarır.

Bu gün "Ölkə.Az" oxucularına intiharın qarşısını almağın yollarını təqdim edir. 

Bəs niyə daha çox gənclər intihar edir?

İntiharın yaş həddi getdikcə aşağı enir. Hətta son zamanlar aşağı sinif şagirdlərinin belə intihar etdiyini eşidirik. 
Bir çox insan bu yaş həddini yadırğaya bilər. Ancaq statistika 15 ilə 24 yaş arasındakı gənclərin intihar nisbətinin yüksək olduğunu göstərir.

Gənclərin intiharı depresiya, şizofreniya, bipolyar pozuntu, zorakılıq, cəmiyyətdən təcrid olunma, tənhalıq, evdə və ya ətrafda  istismar edilməsi kimi sosial problemlər, mənəvi çökmə və psixi xəstəliklərlə əlaqəli olur. Aparılan araşdırmalara görə, kişilər qadınlara nisbətən daha çox intihara meyllidirlər. Qadınlar isə kişilərə nisbətən daha qeyri-sabit bir quruluşa malik olduqlarından, intihar etdikləri zaman bu fikirdən daşına bilirlər.

İntihar edən gənclərin əksəriyyətinin psixi problemləri olur. 

Stres, qorxu, rədd edilmə, uğursuzluq, ailənin tələbləri, həyəcan və xaosla mübarizə aparmaq onlar üçün olduqca çətinləşir. Bütün bunlardan sadəcə ölməklə qurtula biləcəklərini düşünərək intihar edirlər. Çarəsizlik və qorxu onları intihar həddinə çatdırır.

Hansı amillər intihar riskini artırır?

- Depresiya da daxil olmaq üzrə psixoloji xəstəliklər;
- Yaxın dostlar və ya ailə üzvləri ilə mübahisə;
- Fiziki və ya cinsi istismar;
- Spirtli içki və ya narkotik maddə istifadəsi;


- Fiziki və ya tibbi problemlər (hamilə qalmaq və ya cinsi yolla keçən xəstəliklər);
- Zorakılıq qurbanı olmaq;
- Seksual qeyri-müəyyənlik;
- Ailə üzvləri və ya yaxın dostlardan birinin intihar etməsi;
- Duyğusal qeyri-sabitlik


İntihar etmək istəyən şəxs hansı addımları atar?

- İntihar və ya ölümlə bağlı zarafatlar etmək;
- "Öləndə hərşey bitəcək", "Kaş ki sonsuza qədər yox olabilsəydim ", "Ölsəydim, insanlar məni daha çox sevərdi" kimi cümlələr qurmaq;

- Ölümlə bağlı şeirlər yazmaq və ya şəkillər çəkmək;


- Yaralanmalara səbəb olan çox sayıda qəzalar;
- Dəyərli əşyalardan imtina etmək;
- Son dəfə görürmüş kimi dostlara və ya ailə üzvlərinə əlvida demək;
- Özünü öldürməyin yollarını araşdırmaq;
- Daha əvvəl intihara cəhd etmək;
-  Hər hansı bir vəziyyətlə əlaqədar birdən-birə fikir dəyişikliyi;
- Daha əvvəl onları narahat edən şeylərə reaksiya verməmək;
- Evdən qaçmaq;
- Vecsizlik;
- Münasibətlərdə problemlər;
- Yuxu və yemək rejiminin dəyişməsi;
- Dramatik şəxsiyyət dəyişiklikləri;
- Görünüşün get-gedə pisləşməsi;
- Həddən artıq içki içmək;
- Dəyişkən ruh halı;
- Fiziki zərərdən həzz alma    

Bəs kimlər daha çox intihara meylli olur?

- Daha yaxşı yaşamaq istəyənlər;
- Nəyisə öyrənməkdə çətinlik çəkənlər;
- Tənha insanlar;
- Özünə inamı olmayanlar;
- Depressiyada olan gənclər;
- Zorakılıq qurbanları; 
- Cəmiyyətdən təcrid olunan şəxslər;
- Təcavüzə məruz qalanlar

Depresiya əlamətləri nələrdir?

Qəzəbli və kinli əhval - Əksər insanlar depresiyanı narahatlıq və qəmginliklə ifadə edir. Depresiyada olan şəxs zəhlətökən, əsəbi, emosional və ya qəzəbli olmağa meyllidir.

Səbəbi olmayan ağrılar

Depresiyada olan uşaqlarda baş ağrısı və ürək bulantısı kimi psixomatik əlamətlər olur. Tibbi baxımdan heç bir açıqlaması olmayan bu ağrılar depresiyanın varlığını göstərir.
 
Tənqidlərə həssaslıq

Yeniyetmələr özlərini tam olaraq tapmadıqları üçün bütün xəbərdarlıqları özlərinə hörmətsizlik kimi qəbul edir və özlərini dəyərsiz hiss edirlər. 

Bu onları son dərəcədə həssas edir. Və onlar tənqidi heç bir şəkildə qəbul etmirlər. 

Uşağınızın intihar edəcəyindən şübhələnirsinizsə nə etməlisiniz?

Əgər övladınızın intihar edəcəyindən şübhələnirsinizsə başqa biri ilə deyil, özü ilə söhbət edin. Özünü necə hiss etdiyini soruşun və sadəcə qulaq asın. Onları anlamağa çalışın. Sadəcə onların qorxularını, qəzəblərini və qayğılarını başa düşsəniz onlara kömək edə bilərsiniz. 

Uşaqlarınızı gözardı etməyin, probləmlərinin kiçik və gülməli olduğunu deməyin. Əgər həqiqətən də kiçik bir problem olsaydı övladınız bunu özünə dərd etməzdi.

Sevginizi həmişə hiss etdirin. Qayğınızı heç zaman əskik etməyin və hər nə olursa olsun onun yanında olduğunuzu hiss etdirin.

Əgər uşağınızın intihara meylli olduğunu düşünürsüzsə, ən kiçik şübhəniz belə varsa özünüz həll etmək yerinə mütləq bir mütəxəssisə baş vurun.

Səbinə Cavadova
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Ayaqda qıcolmalara qarşı nə etməli — ƏN SADƏ ÜSUL

Ayaqda qıcolmalara qarşı nə etməli
09:42
Bu gün
3224
Maraqlı
A
Ayaq əzələlərinin qıcolması-qəflətən yaranan kəskin ağrıdır. Qıcolma zamanı əzələlər gərginləşərək sərtləşir və bərkiyir.

Qıcolmalar ayağın müxtəlif hissələrində, xüsusən baldır əzələlərində yaranır. Əgər qıcolma nadir hallarda baş verirsə narahat olmaq lazım deyil. Bu zaman rahat vəziyyət almaq və gərilmiş əzələləri yüngül masaj etmək lazımdır.

Qıcolmalar tez –tez baş verərsə onun yaranma səbəbini müəyyən etmək lazımdır.

SƏBƏBLƏRİ:

-orqanizmin maye itkisi (elektrolitlərin, mikroelementlərin orqanizmdən xaric olması)

-orqanizmdə vitamin və mineral maddələrin defisiti (kalsi, maqni, vitamin D) Bu maddələr sinir impulslarının əzələlərə ötürülməsində iştirak edirlər.

-həddindən artıq zülal qəbulu-kalsinin mənimsənilməsinə mane olur.

-temperaturun kəskin dəyişməsi (məs. soyuq suda çimdikdə )

-fiziki gərginlik (xüsusən idmançılarda )

-bəzi xəstəliklər (şəkərli diabet, varikoz, qalxanabənzər vəzi xəstəliyi, yastıpəncəlilik, baş beyin şişləri)

-stres-orqanizmin kalsi itkisinə səbəb olur.

Gecələr ayaqlarda yaranan qıcolmaların səbəbi və simptomları:

Gecələr ayaqda yaranan qıcolmaların səbəbi , bir qrup əzələlərin bədənin vəziyyəti dəyişən zaman gərginləşməsidir. Belə qıcolmalar güclü ağrıya səbəb olur. Qıcolmadan sonra yaranan ağrıların uzunmüddətli olmasının səbəbi spazm nəticəsində əzələlərdə toplanan laktatdır.

Gecələr yaranan qıcolmaların bir səbəbi də aşağı ətraflarda yaranan trombozlardır.

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən gecələr ayaqları, barmaqları uyuşan, qıcolan və dəhşətli ağrı verən insanlar üçün maraqlı sadə üsulu təqdim edir. Bunu etsəniz bu xoşagəlməz ağrı hissindən azad ola bilərsiz.

ŞƏRH YAZ
0

İmmuntet sistemini gücləndirən QİDALAR

İmmuntet sistemini gücləndirən QİDALAR
09:00
Bu gün
2565
Maraqlı
A
Koronavirusun sürətlə yayılmasından sonra immuntet sistemini gücləndirən qidaların hansılar olduğu maraq dairəsinə çevrilib.

''Ölkə.Az'' xəbər verir ki, immunteti gücləndirən qidaların başında protein dayanır. Yumurta, ət kimi qidalar qəbul edərək, gündəlik protein ehtiyacınızı qarşılayın. 

Günlük yeterli düzeyde protein tüketin
Omeqa 3 xüsusilə dəniz məhsullarında daha çoxdur. Omeqa 9 isə kətan toxumu, pəlpətöyün və qozun tərkibində var. Gündəlik qida periodunuza bu qidaları əlavə etmənizdə fayda var.

Omega 3 ve omega 9 almaya özen gösterin

İmmuntet sisteminizi gücləndirməyin vacib olduğu bu dövrdə tək qida dietalarından uzaq durun.

Şok diyetlerden uzak durun
Çəkinizə uyğun olaraq gündəlik ehtiyacınız olan kalori miqdarını almağa çalışın. Belə olan halda enerjiniz çox olar və immun sisteminiz təbii olaraq güclənər. 

Yeterli kaloriyi aldığınızdan emin olun
Meyvə və tərəvəzlərdə olan vitaminlər və minerallar sayəsində immun sistemi güclənər və orqanizmi viruslardan qoruyar. 

Meyve ve sebze her gün tüketin
Xüsusilə ev şəraitində hazırlanan qatığın tərkibində probiotik bakteriya, protein, D və B vitaminləri, Kalsium, Omega 3 kimi maddələr var. 

Yoğurt tüketmeye özen gösterin
Yeməkdən sonra atışdırma olaraq quru meyvələr yeməyə üstünlük verin. Qurudulmuş meyvələr immun sistemini gücləndirən ən başlıca vasitələrdən hesab olunur.

Ara öğünlerinizi kuruyemişler ile değerlendirin

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA