İskəndəriyyə kitabxanasındakı Mars xəritəsinin sirri — Ermənilər xəritəni niyə gizlədirlər?

İskəndəriyyə kitabxanasındakı Mars xəritəsinin sirri
14:00
14.04.2018
8052
Maraqlı
A
İskəndəriyyə şəhəri eramızdan əvvəl 332-331-ci illərdə Makedoniyalı İskəndər tərəfindən salınıb.

 Bu kitabxanada qədim dövrə aid qiymətli kitablar, əsərlər xəritələr olub.

“Ölkə.Az” bu gün İskəndəriyyə kitabxanasında olan Mars xəritəsi barədə məlumatı oxucuları ilə bölüşəcək.

İskəndərin ölümündən sonra Ptolemeylər sülaləsi dövründə İskəndəriyyə şəhəri Misirin paytaxtı və Aralıq dənizinin ən böyük limanına çevrilir. Kitabxana isə eramızdan əvvəl III əsrin əvvəllərində yaradılıb.

Bəzi mənbələrə görə, kitabxanada 100 mindən 1 milyona qədər əlyazma olub. Yanğın və qarətlərə məruz qalsa da, kitabxana 1000 ildən çox mövcud olub. Amma VII əsrdə ərəblər kitabxananı tamamilə məhv ediblər.

Uzun illər tarixçilər ehtimal edirdilər ki, qədim dövrün qiymətsiz məlumatları tamamilə məhv olub. Amma sonradan Avropa və Asiyanın müxtəlif ölkələrində kitabxanaya məxsus tarixi sənədlər üzə çıxmağa başladı. O dövrün savadlı insanları bu əlyazmaları qoruyub-saxlamışdılar. Onlar hökumətdən və hakimiyyətdən gizli olaraq bu vacib sənədlərin surətini çıxarır, originalı isə digər ölkələrə göndərirdilər. Məzi mənbələrə görə, əlyazmaların bir hissəsi Tibetdəki monastr kitabxanalarında saxlanılır.

Ermənistandakı Eçmiəzdin kilsəsində də bu əlyazmalardan bəziləri saxlanılır. Amma təəssüflər olsun ki, sonradan əraziyə yerləşən ermənilər bu əlyazmaları öz adlarına çıxmağa başlayıblar. Buradakı əlyazmalardan birində Marsın səthinin xəritəsi təsvir olunub. Marsın ətrafında isə, planetin peyki təsvir edilib.

Bu kəşf dünya elmini heyrətə saldı. Xəritənin üzərində isə latın dilində qısa yazı var idi. Bu, qədim Misir mətninin tərcüməsi idi. Xəritənin nə vaxt və kim tərəfindən hazırlanması barədə heç bir məlumat yoxdur.

Qədim Misirdə və Qalliyada optik linzalar o dövrdə mövcud olsa da, Marsın peykini heç kəs teleskopu ilə görə bilməzdi. Bunu hətta XIX əsrdə Avropanın ən böyük rəsədxanasında da görmək mümkün deyildi.

Marsın peyki ilk dəfə 1877-ci ildə ABŞ-dakı dəniz rəsədxanasında kəşf edilib. Amma qədim xəritədə sadəcə peyk təsvir edilib. Amma təəssüflər olsun ki, xəritə sonradan Ermənistan milli akademiyasına təhvil verilib. Sonradan isə xəritəni və əlyazmanı gördüm deyən olmayıb. Bu günə qədər də Eçmiəzdində tapılan xəritədən xəbər yoxdur. Görünür, ermənilər bu xəritəni məqsədli şəkildə gizlədirlər.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Facebook” “Messenger”ə yeni faydalı funksiya əlavə edib

“Facebook” “Messenger”ə yeni faydalı funksiya əlavə edib
19:57
21.03.2019
1873
Maraqlı
A
Bir müddət bundan öncə “Facebook” şirkəti “Messenger”ə “Dark Mode” rejimi əlavə etmişdi. İndi isə şirkət daha bir faydalı funksiyanı anons edib.

“Ölkə.Az” “Technote”yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə “Gagadget” saytı məlumat yayıb.

Xəbərə əsasən, “Messenger”ə konkret bir mesaja cavab vermək funksiyası əlavə olunub. Bunun sadəcə olaraq müəyyən bir mesajın üzərinə klikləyib saxlamaq və daha sonra “Reply” düyməsini klik etmək lazımdır.

Maraqlısı ondadır ki, bu funksiya “Facebook Messenger”ə hələ indi əlavə olunub. Belə ki, “Facebook”un sahib olduğu “Whatsapp”da bu funksiya artıq çoxdandır ki, var. Konkret mesajlara cavab vermək funksiyası “Messenger”də artıq aktivləşdirilib.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Qaraciyəri qoruyan ərzaqlar — Piylənmənin də qarşısını alır

Qaraciyəri qoruyan ərzaqlar
18:50
21.03.2019
1674
Maraqlı
A
Qaraciyərin fəaliyyətinə, eyni zamanda, bir sıra xəstəliklərin və piylənmənin qarşısını almağa faydalı ərzaqlar hansılardır?

“Ölkə.Az”ın Medicina.az-a istinadən məlumatına görə, bir çox ərzaqlar kimi yulafın da tərkibində olan lifli maddələr artıq çəkidən qurtulmağa kömək edir ki, bu da qaraciyərin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.

Qəhvə

Düzgün qidalanmamaq və ya alkoqollu içkilərin qəbuluna baxmayaraq gündə 2-3 fincan qəhvə qaraciyərin fəaliyyətinin tənzimlənməsinə kömək edir və xərçəng riskini aradan qaldırır.

Yaşıl çay

Yaşıl çayın tərkibindəki antioksidantlar xərəçəngin yaranma riskini aradan qaldırır. Bu xüsusiyyət ispanaqda da var.

Qaragilə

Qaragilə bitkisinin tərkibi polifenol birləşmələrlə zəngindir. Bu da qaraciyərdə piy toplanmasının qarşısını alır.

Badam

Badamın tərkibində çoxlu miqdarda E vitamini var ki, bu da qaraciyər piylənməsi ilə mübarizədə kömək edir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA