İsti havalarda necə qidalanmaq lazımdır? — Siyahı

İsti havalarda necə qidalanmaq lazımdır?
00:22
09.06.2019
3074
Maraqlı
A

Getdikcə temperaturu yüksələn yay aylarında orqanizm hansı qidalardan zərər görür? Nə yeyib, nə içmək lazımdır?

Çox insanların mədə-bağırsaq pozulmalarına, zəhərlənməsinə, təzyiqinin qalxmasına, özünü pis hiss etməsinə səbəb isti ilə uyğun gəlməyən yemək-içməkdir.

“Ölkə.Az” Medicina.az-a istinadən 35 dərəcə temperaturdan sonra uzaq durmalı olduğunuz qidaların siyahısını təqdim edir.

1. Qəhvəyə yox de

Kofemanlar  yəqin ki, bunu qulaqardına vuracaq. Amma qəhvəni səhər tezdən saat 10-a kimi içə biləriz. Və ya sərin, soyuq kondinsionerli yerdəsinizsə mümkündür. Amma günortaya doğru hava qızdıqca, qəhvə içməkdən özünüzü saxlayın. Bu damar və ürəyi yüklədib, istidə onların işinə mane olacaq. Təbii ki, təzyiq də qaçılmazdır.

2. Meyvə-tərəvəz, göyərti çox təmiz yuyulmalıdır

Yayda meyvə-tərəvəzdən, xüsusən çiy halda yedikdə bəzi pozulmalar baş verir. Yayda bişmiş, qızardılmış tərəvəz əvəzinə  çiyini yemək daha yaxşıdır. Amma bir şərtlə ki, meyvə-tərəvəz yaxşıca yuyulmalı, o dərəcədə də ki, sanki dezinfeksiya edilibmiş kimi.

3. Yoqurt və süd məhsullarını azaldın

Əgər marketdən aldığınız yoqurt və ya istənilən süd məhsulu – qaymaq, kəsmik və s. 2 saatdan artıq salafanda, yolda, masada qalıbsa, onu atın, yeməyin. Əgər süd məhsulunda turş dad hiss etdinizsə, tullayın.

Çünki isti havada bu məhsullarda bakteriyalar sürətlə çoxalır, bağırsaqlara zərbə dozasına çatır. Onların xeyrindən çox zərərini görəcəksiz.

4. Gündüzlər yeməyib, gecələr çox qida qəbul etməyin

İstinin təsirindən insan səhər və günorta az qala heç nə yemir, su içir, bununla da gün ərzində çox kalori itirsə də, lazımi enerjini almır. Axşam və gecə hava bir az sərinləyir və adamda vəhşi bir aclıq yaranır. Yayda insanlar gecələr ət, kabab, çörək, yağlı qidalar yeyir. Bu isə ürək, qaraicyər, ümumilikdə orqanizm üçün zərərlidir və kökəlmək fə qaçılmazdır. Nə qədər ac olsanız da, axşamlar şorba, soyuq qidalar, salatlar yeyin.

5. Çox tərlədən qidalardan uzaq durun

Yediyimiz qidalar tər ifrazına təsir edir. Bunu alimlər araşdırıb ki, ən çox tərləyən insanlar çörək, qənd, qazlı su, acı souslar, istiot, fast-food qəbul edənlərdir. Yayda çox ədviyyat da yemək olmaz. Yalnız limon şirəsindən başqa.

6. Salat və şorbalar 1 gündən artıq saxlanmamalıdır

Yayda bişirilən və ya soyuq qidalar olan şorba və salatlar dərhal yeyilməlidir. Soyuducuda belə saxlamaq olmaz. Hətta qatıqdan doğramac belə hazırlanan kimi yeyilməlidir.

7. Balıq və ət 12 saatdan sonra yararsızdır

İsti havalarda toyuq, ət, balığın bişirilib yeyilməsinə 10 saat vaxtınız var. Əti, toyuğu alıb, maşında 5-6 saat rayona, dağa-bağa maşında aparmaq olmaz. O artıq bakteriyalarla çirklənmiş sayılır. Soyuducuda isə 10 saat qalır. Ona görə alınan kimi bişirib yeyin.

8. Buzlu su içməyin

Soyudunun buzluğundan su içmək mədə-bağırsaq, öd üçün təhlükəlidir, sonra günlərlə vəziyyəti düzəltmək üçün əziyyət çəkəcəksiz.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Dünyanın ən qara materialı yaradıldı: təsadüfən ortaya çıxdı

Dünyanın ən qara materialı yaradıldı: təsadüfən ortaya çıxdı
02:36
Bu gün
473
Maraqlı
A
Massaçusets texnologiya institutunun alimləri işığı 99.995 faiz nisbətində uda bilən material təqdim ediblər.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, mühəndislər dünyanın ən qaranlıq səthini, demək olar ki, fərqli bir məqsəd üçün aparılan sınaq zamanı təsadüfən ixtira ediblər. Təbiətdə aşkar edilən ən qara rəng Avstraliyada yaşayan quşların lələkləri ilə əlaqədardır - bunun səbəbi cənnət quşlarının lələklərindəki kol və qarmaqların xüsusi bir açıda yerləşməsi və lələklərə daxil olan işığın əks olunduğu deyil, əksinə içindəki boşluqlara girməsidir.

Qara kömür işığın "yalnız" 96 faizini udmaq gücündədir və Yerdəki ən qara material olan Vantablack (şaquli olaraq düzəldilmiş nanotube massivləri, şaquli istiqamətdə nanotubes serialları) üzərindəki radiasiya hadisəsinin 99,965 faizini təşkil edir, yəni çox keçmir. Bu baxımdan quş lələkləri. Bənzər bir prinsipə görə "hərəkət edir" - material alüminium folqa üzərində "böyüyən" şaquli nanotubes əkməkdən ibarətdir. Vantablacka girən fotonlar bu nanotublar arasında itir və praktik olaraq geri əks olunmadan istiyə çevrilir. Yeni materialın yaradıcıları alüminium və karbon nanotübutları ilə də təcrübələr aparıblar, lakin məqsədləri keçiricilərin istilik və elektrik xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmaq yollarını tapmaq olub. Buna nail olmaq üçün mütəxəssislər bunun üçün xlor ionları olan duzlardan istifadə edərək alüminiumun səthindən bir qat oksidi çıxardıblar.

Bənzər bir şəkildə əldə edilən nanotubesləri böyüdükdən sonra mütəxəssislər ixtiralarının nə qədər qara olduğunu təəccüb ediblər və yalnız sonrakı ölçmələr göstərib ki, yeni material 99,995 faizədək işığı qəbul edə bilər, yəni ən yaxın "təbii analoqdan" on qat az və daha az analoq göstərib. Alimlər hesab ediblər ki, onların inkişafı yüngül "səs-küydən" çəkinməyin vacib olduğu bütün sahələrdə - məsələn, kosmik teleskopların inşasında çox praktik tətbiqlərə sahib ola bilər. Bununla yanaşı, alimlər gələcəkdə bəşəriyyətin daha da qara materiallar yarada biləcəyini istisna etmirlər.                        

Müşfiq Məmmədov
Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0

"Parasetamol" təhlükəli imiş — Hamilə qadınlar və 11 yaşa qədər uşaqlar...

02:21
Bu gün
283
Maraqlı
A
"Parasetamol" dərmanının hamilə qadınlar üçün gözlənilməz təhlükəsi müəyyənləşib.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, İngiltərədəki Bristol Universitetinin alimləri, hamiləlik dövründə "parasetamol" istifadəsinin altı aydan 11 yaşa qədər uşaqlarda pozğun davranışa səbəb ola biləcəyini müəyyən ediblər.

Tədqiqata 14 min uşaq qatılıb, onların 43 faizi hamiləliyin yeddinci ayında ağrıları aradan qaldırmaq üçün "parasetamol" qəbul etdiklərini etiraf ediblər.

Mütəxəssislər yaddaş, zəka əmsalı, məktəbə qədər inkişaf səviyyəsi, xasiyyət və davranış üçün testlər keçiriblər. Analar tərəfindən ağrıkəsici dərmanların istifadəsinin yüksək hiperaktivlik riski və gənc uşaqlarda diqqəti yayındırması ilə əlaqəli olduğu ortaya çıxıb. Oğlanlar dərmana qızlardan daha çox həssas olublar. Sonrakı yaşlarda mənfi təsirlər müşahidə edilməyib.

Nəticənin xarici sosial amillər, eləcə də qadınların parasetamol qəbul etməsinin səbəbləri təsir etmədiyi qeyd olunub. Alimlərin fikrincə, nəticələr hamiləlik dövründə qadınların dərman qəbul etməsində diqqətli olmaları tövsiyəsini təsdiqləyib.       

Müşfiq Məmmədov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1
BAĞLA