Kosmosda Yeri əhatə edən gözəgörünməz qalxan kəşf edilib — Dünya alimləri ŞOKDA

Kosmosda Yeri əhatə edən gözəgörünməz qalxan kəşf edilib
14:17
19.01.2018
11270
Maraqlı
A
Van Allen radiasiya qurşağında üçüncü qurşaq kəşf edilib.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə məqalə "Front Line Desk" jurnalında dərc edilib. Kəşf edilən qurşaq yüksək enerjili elektron və protonlarla doludur.

Yerin maqniq qurşağı tərəfindən yerində saxlanılan Van Allen radiasiya qurşağı Günəşə cavab olaraq genişlənir və daralır. Bu radiasiya qurşaqları ilk dəfə 1958-ci ildə kəşf edilsələr də, alimlər cəmi iki qurşaq müşahidə ediliblər. Bu qurşaqlar Yerdən 42.500 km hündürlükdə yerləşir.

Ötən il Kolorado universitetinin alimi,  professor Deniel Beyker və onun komandası 2012-ci ildə kosmosa göndərilən ikiqat zondun köməyi ilə üçüncü qurşağı kəşf edib. Tədqiqatın nəticələrinə əsasən, üçüncü qurşaq əvvəlcədən məlum olan daxili və xarici qurşaqların arasında yerləşir. Bu qurşağın fərqi odur ki, kosmik havadan asılı olaraq yaranır və yoxa çıxır.

Bu qurşağın təyinatı açıq-aydın məlumdur: qurşaq "qatil" elektronların qarşısını alır və onlara Yerin atmosferinə keçməyə imkan vermir. Yüksək sürətlə hərəkət edən bu elektronlar kifayət qədər dağıdıcı ola bilərlər. Onlar kosmonavtlar və orbital peyklər üçün təhlükə kəsb edirlər. Onlar hətta kosmik sistemi sıradan çıxara bilərlər.

Yerin maqnit sahəsi bu qurşaqları yerində saxlayır. Amma işıq sürəti ilə hərəkət edən elektronlar gözəgörünməz qüvvə tərəfindən məhv edilir.

Gözəgörünməz qalxan kəşf edilənə qədər, alimlər düşünürdülər ki, elektronlar atmosferin yuxarı təbəqələrində hava tərəfindən məhv edilir. Amma görünən odur ki, elektronlar gözəgörünməz qalxan sayəsində heç atmosferin yuxarı təbəqələrinə də keçə bilmirlər.

Hazırda alimlər qalxanın necə yaranması və işləməsini araşdırırlar.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

15 illik təcrübənin nəticəsi — Bu qidalar gözünüzü kor olmaqdan qoruyur

15 illik təcrübənin nəticəsi
12:52
Bu gün
1233
Maraqlı
A
Uestmid institutunun bir qrup alimi 15 il davam edən tədqiqatın nəticələrini açıqlayıblar.

 “Ölkə.Az” xəbər verir ki, gündəlik olaraq tərkibində nitrat olan tərəvəz qəbulu kor olma riskini aşağı salır.

15 il davam edən təcrübədə Avstraliyanın yaşı 49-dan çox olan 2 min sakini iştirak edib. Məlum olub ki, gündəlik tərkibində 100-142 milliqram nitrat olan tərəvəzləri qəbul edən insanlarda makulodistrofiya riski 35% azalıb. Bu sıraya çuğundur, ispanaq və yaşıl salat daxildir.

Makulodistrofiya gözün sarı ləkəsinin dağılmasıdır. Bu zaman hüceyrələri qidalandıran damarlar məhv edir. Məhz bu xəstəlik yaşlı adamlarda kor olma riskini artırır.

Bir müddət əvvəl isə alimlər müəyyən etmişdilər ki, həftədə bir dəfə sitrus meyvəsi qəbul etmək gözü degenerasiyadan qoruyur.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Azərbaycana gələn BƏƏ rezidentlərinin sayı iki dəfə artıb

Azərbaycana gələn BƏƏ rezidentlərinin sayı iki dəfə artıb
15:24
21.10.2018
5330
Maraqlı
A
İyul ayında vizaların hava limanlarında rəsmiləşdirilməsi rejimi tətbiq edildikdən sonra növbəti iki ay ərzində Azərbaycana səfər edən BƏƏ rezidentlərinin sayı iki dəfə artıb və bu sayın gələcəkdə daha da artacağı gözlənilir.

"Ölkə.Az" AzərTac-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycanın Dubay və Şimal Əmirliklərindəki baş konsulu Cavidan Hüseynov nüfuzlu ingilisdilli “Gulf News” qəzetinə müsahibəsində deyib. Məqalədə, viza qaydalarının sadələşməsindən sonra Azərbaycanın BƏƏ rezidentlərinin səyahət ediləsi məkanlar siyahısına əlavə olunduğu qeyd olunub.

C.Hüseynov müsahibədə bildirib ki, vizaların hava limanlarında rəsmiləşdirilməsi proseduru bu yay 26 iyul tarixindən etibarən başlanıb. Sözügedən rejim tətbiq edilməyə başlandıqdan sonra BƏƏ-dən Azərbaycana səfər edən turistlərin sayında ikiqat artım müşahidə olunur.

O deyib: “Hazırda BƏƏ rezidentləri asanlıqla Azərbaycana səfər edə bilər və ölkəmizə olan turist vizalarını Bakıda, eləcə də Azərbaycanın digər bölgələrində yerləşən hava limanlarından əldə edə bilərlər. Əksəriyyətli Dubayda olmaqla, BƏƏ-də təxminən 7 min azərbaycanlı yaşayır. Onların təqribən 10 faizi dövlət sektoru, xüsusən enerji sektorunda, digərləri turizm, təhsil, xidmət və ya media kimi müxtəlif sektorlarda çalışır, bəziləri də şəxsi bizneslə məşğuldurlar. Azərbaycandan BƏƏ-yə ərzaq məhsulları, meyvə, tərəvəz, çərəz, avtomobil hissələri və daxili yanma mühərrikləri ixrac edilir. BƏƏ-dən Azərbaycana isə elektrik cihazları, nəqliyyat vasitələri, yedək parçalar, kimyəvi məhsullar, sürtkü yağları, tikinti materialları və aksesuarları və borular idxal edir”.

Baş konsul xüsusi vurgulayıb ki, bu ilin sonunda iki ölkə arasında ticarətin təşviqi məqsədilə Dubayda Azərbaycanın ticarət ofisinin rəsmi açılış mərasimi baş tutacaq. Onun sözlərinə görə, ticarət nümayəndəsi artıq təyin olunub və ofis artıq fəaliyyət göstərir və bu yeni addım Azərbaycan məhsul və mallarının BƏƏ-də təşviqinə yönəlib.

C.Hüseynov əlavə edib ki, Dubay Ticarət və Sənaye Palatasının statistikasına əsasən, 2017-ci ildə Azərbaycanla ticarət dövriyyəsi, təxminən, 221 milyon ABŞ dolları həcmində olub. O, ümidvardır ki, iki ölkə arasında mövcud olan “səmimi, yaxın və mehriban münasibətlər” səbəbindən, sözügedən rəqəm bu il daha da artacaqdır.

Diplomat qeyd edib ki, 2018-ci il BƏƏ dövlətinin qurucusu Şeyx Zayed bin Sultan Əl Nəhyanın 100 illik yubileyi ilə əlaqədar “Zayed İli” kimi qeyd olunur. Bu il, həmçinin Azərbaycan üçün də əlamətdardır. Belə ki, 2018-ci ildə Azərbaycanda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasının 100 illiyi qeyd olunur.

“1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin təsis edilməsi xalqımız üçün tarixi və əlamətdar bir hadisədir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqdə və müsəlman dünyasında ilk parlamentli demokratik respublika olub. 23 ay yaşamasına baxmayaraq, bu dövrdə xeyli işlər görülüb. Həmin müddətdə bir çox islahatlar aparılıb”, - deyə C.Hüseynov bildirib.

“Belə islahatlardan biri irq, cins, etnik və dini mənsubiyyət ayrımı olmadan bütün əhaliyə seçki hüququnun verilməsi olub. Bu Avrasiya ölkəsi qadınlara kişilərlə eyni siyasi hüquq verən ilk müsəlman ölkəsi olub. Həmin dövrdə, həmçinin Bakı Dövlət Universiteti yaradılıb, bütün təhsil müəssisələrində tədris Azərbaycan dilində aparılmağa başlanıb.

Diplomat Prezident ilham Əliyevin bu ili Azərbaycanda “Xalq Cümhuriyyəti İli” elan etdiyini diqqətə çatdıraraq vurgulayıb ki, ölkəmizdə və dünyanın hər yerində Cümhuriyyətin 100-cü ildönümünü qeyd edilir və bu gün Azərbaycan beynəlxalq arenada öz mövqelərini gücləndirir. “Bir sözlə, mən fəxrlə deyə bilərəm ki, ölkəmiz öz müstəqilliyini əldə etdikdən sonra bir çox nailiyyətlər əldə edib və güclü dövlətə çevrilib”, - deyə C.Hüseynov vurğulayıb.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA