Məhv olan Atlantida haqqında bilmədiklərimiz — 10 MARAQLI FAKT

Məhv olan Atlantida haqqında bilmədiklərimiz
15:12
06.06.2018
6438
Maraqlı
A
Atlantida haqqında bilməyən, eşitməyən insan demək olar ki, yoxdur.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, bu qitə bir sutka ərzində suyun dibinə gedib. Bu barədə kim məlumatlıdır? Atlantida əslində olubmu? Başqa nələr bilirik?

Atlantida haqqında qədim yunan filosofu Platon məlumat verib. Onun “Timey” və “Krit” əsərlərində bu barədə bilgilər var. Kitablar eramızdan əvvəl 360-cı ildə yazılıb.

Platon əsərdə yazır ki, yunan müdriki Solon Misir sarayında kahin kimi xidmət edəndə bu məsələni öyrənib. Yunanıstana qayıdanda Solon bunu qohumu Dropidə danışıb. Dropid isə oğlu Kritə bəhs edib. Krit bunu nəvəsinə, nəvəsi isə Sokrat və dostları ilə bölüşüb.

Bu siyahını tarixi və elmi fakt kimi yox, Platonun hekayəsi kimi qəbul etmək olar. Biz Atlantidaya inanmalıyıqmı? Hələlik elm dəqiq bir şey demir. Amma itirilmiş şəhərlər tapılır və tapılmaqda davam edəcək. 

 

Bizə yer məlumdur

Atlantida haqqında çoxlu kitablar yazılıb, sənədli filmlər çəkilib. Bəziləri Santorini, bəziləri isə Bimini Atlantidanı gizlədən yer kimi göstərir. Əgər Platonun mətninə baxaq: “Altantida Atlantik okeandan çıxdı. Ada Herakl sütunlarının qarşısında olub”.

Herakl sütunları isə Hibraltar boğazında, İspaniya və Afrikanı ayıran dar dəniz zolağında yerləşir.

2011-ci ildə arxeoloq Riçard Froynd və onun komandası Atlantidaya bənzər şəhərlər tapıblar. Şəhərlər İspaniyada, Donana milli parkındakı bataqlıqda aşkar edilib. Məlum olub ki, parkın yerləşdiyi Kadis şəhəri Herakl sütunları ilə üz-üzədir. Bu isə alimi Atlantidanın bataqlıq altında olduğu fikrinə sövq edib.

Bu tapıntı isə mətndəki süjetlə üst-üstə düşür:

“Bu hissələrdə dəniz keçilməzdir. Çünki yolda palçıq var”.

Kadis həm də Qərbi Avropanın ən qədim şəhərlərindən biridir. Ehtimal edilir ki, şəhər eramızdan əvvəl 700-cü ildə finikiyalılar tərəfindən salınıb. Bəzi mənbələr isə bu tarixin e.ə. 1100-cü il olduğunu qeyd edir.

Yunan əfsanələri isə şəhərin daha qədimə aid olduğunu bildirir. Qədim dövrlərdə şəhərin adı Qades olub. Mətndə isə Qades vətəndaşlarının Qadeyr adlandırdığı şahzadə-atlantdan söz açılır. Atlantidanın uzaq şərq hissəsi bu şahzadəyə məxsus olub. Adanın bu hissəsi müasir Kadisə baxmalı idi. Bu səbəbdən tarixə əsasən, Kadis və ya Qades şahzadənin şərəfinə adlandırılıb.

 

Atlantida yarımtanrı adını daşıyır

Bir çoxları elə düşünür ki, Atlantida adını Atlantik okeanının şərəfinə alıb. Amma əslində tam əksinədir. Əfsanəyə əsasən, yunanların dəniz tanrısı Poseydonun Klito adlı qadın-atlantdan 5 əkiz oğlu olub.

Poseydon 10 oğlunun hər birinə adanın müxtəlif yerlərini verib. Qadeir oğlanlar arasında yaşa görə ikinci idi. Onun böyük qardaşı Atlas şəhəri öz adına adlandırdı. Atlas sonradan bütün adanı ələ keçirdi və ətrafdakı okean da onun şərəfinə adlandırıldı. Onun övladları da Atlantidanı idarə etməli idilər.

 


 

Tarixin yarısı yoxdur

Biz bilirik ki, Platon Atlantida haqqında iki kitab yazıb. Bu gün “Timey”in tam, “Krit”in isə yarı versiyasına sahibik. “Yunan tanrılarının başçısı Zevs bütün tanrıları yığdı və dedi”... məhz bu yerdə kitab yarıda qalıb.

Platonun bu hissəni qəsdən yarıda saxladığı və ya mətnin sonradan itdiyini dəqiq bilmirik. Platon isə Atlantida haqqında üçüncü- “Germokrat” kitabını yazmağı planlaşdırırdı. Bu teoriyanı sübut edən bir neçə fakt var. “Krit” kitabında deyilir: “Krit, biz sizin arzunuzu yerinə yetirəcəyik və Germokrata da sizə və Timeyə verdiklərimizi verəcəyik”.

Bundan başqa hər üç kitabın adı gizli ismarış da verə bilər. Timey sözü qədim yunan sözü olan “tio”dan gəlir və oxumaq deməkdir. Krit sözü qədim “krima” yunan sözündən gəlir və mənası məhkəmə deməkdir. Germokrat isə “Hermes” sözündən gəlir və yunan tanrılarının elçisi deməkdir.

Timey Afinanı tərənnüm edir. Krit isə Zevsin Atlantida məhkəməsi ilə başa çatır. Germokrat nə deyə bilərdi? Biz Germokrat haqqında nə bilirik? O, hərbi lider idi və Pelopon müharibəsində Sirakuzun Afinaya qarşı müdafiəsini təşkil edib. Atlantida tarixinə bənzəyir. Afina şəhər dövlətləri Atlantidanın hücumuna qarşı mübarizə aparıb.

 

Atlantida barədə

Solon qədim yunan filosoflarının ən müdrükü sayılır. Mətnə əsasən, Solon Atlantida barədə Misirdə məlumat əldə edib. O, kahinlərdən ən qədim məlumatları almaq istəyib. Bunun üçün isə kahinlərə ən qədim yunan tarixini danışıb. O, Subasmadan və ilk insandan bəhs edib. Solonu dinləyən kahin deyib:

“Solon, sizin aranızda yaşlı insan yoxdur. Sizin təfəkkür cavandır. Sizin aranızda ənənələri daşıyan və ötürən qədim təfəkkür yoxdur”.

Sonra kahin deyib ki, Solonun doğma şəhəri Afina düşündüyündən də qədimdir. Misirlilərin qədim mətnlərinə əsasən, Says şəhəri (Solon və kahinin olduğu şəhər) 8000 il əvvəl inşa edilib. Bu mətndə həm də qeyd edilib ki, Afina Saysdan da min il əvvəl inşa edilib. Bu dövrdə afinalılar atlantlarla müharibə aparıblar.

Solon eramızdan əvvəl 630-560-cı illərdə yaşayıb. Əgər bu tarixçə düzdürsə, Atlantida eramızdan əvvəl 9.500-cü ildə məhv olub. Deməli, Atlantida müasir Türkiyə ərazisindəki Göbəkli Təpə məbədi ilə eyni yaşdadır. Göbəkli Təpə eramızdan 10 min il əvvəl inşa edilib və dünyanın ən qədim məbədidir.

Platona görə

Yuxarıda da qeyd etdik, bunu tarixi fakt kimi qəbul etmək olmaz. Amma Krit kitabında tarixçənin doğru olduğu iddia edilir: “Qəribə də olsa, Solon tərəfindən təsdiqlənən hekayəni dinlə”.

Platon açıq-aşkar deyir ki, bəzi miflər simvolikdir. Kitabında isə Atlantidanın mifik yox, real olduğunu iddia edir.

Atlantida imperiya olub

Bəziləri düşünür ki, Atlantida okean suları ilə əhatə olunan ada olub. Amma Platon bildirir ki, Atlantida imperiya olub və adadan idarə edilib: “Atlantida adasında böyük və gözəl imperya var idi. Bu imperiya bütün adalar və qitənin digər hissəsinə hökmranlıq edirdi. Atlantida sakinləri Liviyanı, Misirə qədər olan ərazini,  Tirreniya və Avropanı da fəth etmişdilər”.

Tirreniya mərkəzi İtaliyanın başqa bir adıdır. Bu isə o deməkdir ki, Atlantida müasir Toskana və Avropada qurulub. Afinalılar belə böyük imperiyaya necə qalib gəliblər? Yəqin bunu Platonun özü də bilməyib.

 

Amerika barədə məlumatlı idilər

Ehtimal edilir ki, Platon Atlantidanı fəlsəfə xətrinə ortaya atıb. Misirli rahib deyib: “Bu adadan digər adalara yol var idi. Bu yol ilə əsl okeanın əhatə etdiyi qarşıdakı qitəyə keçmək mümkün idi”.

Atlantik okeanının digər tərəfində hansı qitə var idi? Bu qitə o qədər böyük olmalı idi ki, böyük bir okean əhatə etsin. Bəlkə də qədim yunanlar və misirlilər Amerika barədə məlumatlı idilər və orada olublar? 1970-ci ildə məşhur səyyah Tur Xeyerdal 6 nəfərlik heyət ilə “Ra II” adlı gəmi ilə Mərakeşdən Barbadosa 57 günə çatdılar. Bu səfər sübut etdi ki, zəncirli qayıqlar okean səfərlərinə tab gətirir və qədim dünya sakinləri Atlantik okeanını üzüb keçə bilərdilər. 

Qədim Afinada qadınlar hərbi xidmətə çağırılıb

Müasir dövrdə qadınların silahlı qüvvələrə cəlb edilməsi adi hala çevrilib. 2500 il əvvəl isə yunanlar üçün bu gülməli sayılardı. Platonun şagirdi Aristotel deyirdi: “Susmaq qadının şərəfidir”.

Amma eramızdan əvvəl 9500-cü ildə Afinada vəziyyət başqa idi. Platonun fikrinə görə, savaşda qadınlar və kişilər eyni cərgədə idilər. Bəlkə də Platon ideal dövlət arzulayırdı. Bəlkə də eramızdan əvvəl 9500-cü ildə afinalılar düşməni məğlub etmək üçün hər yola atıblar.

Platon insanları okeandan uzaq saxlamağa çalışırdı

Əgər yunanlar Aralıq dənizinin sərhədlərindən kənarda nə olduğunu bilsəydilər, digər insanların da bunu bilməsini istəyərdilərmi? Mümkündür ki, yox. Bəlkə də bu səbəbdən Platon yazırdı ki, Atlantik okeanını üzüb keçmək mümkün deyil.

Alim yazırdı: “Amma sonra güclü zəlzələ və subasma oldu. Bir günün içində kişilər yerin dibinə getdilər. Atlantida adası da dənizin dibinə gömüldü”.

Platonun fikrinə görə, bunun nəticəsində Hibraltar boğazında palçıq yarandı. Bu isə boğazı keçməyə imkan vermirdi. Alim iddia edirdi ki, okeanı keçmək mümkün deyil. Bəlkə Platon insanları okeandan uzaq saxlamağa çalışırdı? Bəlkə Atlantik okean həqiqətən çox çirkli idi və onu qayıqla keçmək mümkün deyild? Əgər qayıqlar çox kiçik idisə, piyada niyə keçmək mümkün deyildi?

Bəşəriyyət məhv olub və bir neçə dəfə də məhv olacaq

Misirli kahin Solona deyib ki, onun heç bir hekayəsi elə də qədim deyil. Çünki Solonun qədim həqiqətlərdən xəbəri yox idi. Bəşəriyyət məhv olmuşdu, yenə də məhv olacaq.

“Bəşəriyyət müxtəlif səbəblərdən məhv olacaq. Bu səbəblərdən biri su və od olacaq. Tanrılar Yeri su ilə təmizləyəndə dağlarda yaşayan çobanlar sağ qalacaq”.

Əgər kataklizmalardan sonra sağ qalan insanlar dağ sakinləridirsə, uzaq keçmişlərini bilmirlər...

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0

Rəhbərlik qarşınızda yüksək tələblər qoyur — Günün ulduz falı

Rəhbərlik qarşınızda yüksək tələblər qoyur
00:43
Bu gün
5201
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" milli.az-a istinadən günün qoroskopunu təqdim edir:

Qoç - böyük uğurlar əldə etmək istəyirsiniz. Amma əlverişli gün deyil. Ətrafınızdakı insanlar arasında sizə mane olmaq istəyənlər və ya sizdən öz maraqları üçün yararlanmaq fikrinə düşənlər az deyil. İşdə həmkarlarla dil tapmaq asan deyil. Rəhbərlik qarşınızda yüksək tələblər qoyur. O tələblərin hamısını yerinə yetirmək asan deyil.

Nikbin olun. Yanınızdakı şəxslərdən fərqli olaraq ruhdan düşməyin. Sizi qeyri-ciddilikdə suçlaya bilərlər. Məsuliyyətli olun. Mövqeyinizdən geri çəkilməyin, amma aqressivlik də etməyin. Əks təqdirdə ünvanınıza yeni tənqidlər eşidəcəksiniz.

Buğa - bu gün yaranacaq çoxsaylı çətinliklər peşəkar fəaliyyət sahənizdəki məsələləri vaxtında həll etməyə mane olur. İşdə rəhbərliklə fikir ayrılıqları istisna deyil. İş yerini dəyişmək barədə düşünə bilərsiniz. Yekun qərar verməyə tələsməyin. Bir qədər sonra, vəziyyət stabilləşəndə hər şeyin o qədər də pis olmadığını anlayacaqsınız.

Ənənəvi rejimə riayət edin. Spontan qərarlar əhvalınıza pis təsir edə bilər. Kulinar eksperimentlər üçün əlverişsiz gündür.

Əkizlər - əla və ya yaxşı nəticələrə nail olmaq üçün ənənəvi taktikadan imtina edərək riskə getmək lazımdır. Maraqlandığınız sualların cavabları uzaqda deyil. Gərəkli informasiya əldə etmək üçün çətinlik çəkmək gərəkdir.

Emosional durumunuza nəzarət edin. Ruhdan düşməyin, pərişanlığa qapılmayın. İşlərinizdə nizama riayət edin.

Yaxın ətrafınızdakı insanlarla münasibətlərə fikir verin. Münasibətləri təhlil edin, bəzi əlaqələrdən boyun qaçırın. Əks cinsin mənsubları ilə əlaqələri qaydaya salın. Özünüz istəmədən belə, təmaslarda problemlər yarada bilərsiniz.

Xərçəng - işgüzar görüşlər və mühüm məsələlərin müzakirəsi üçün əlverişli gün deyil. Əldə etdiyiniz bütün uğurlar hələlik ilkin səciyyəlidir. Onlara sonradan yenidən baxmaq olar.

Peşəkar fəaliyyət müstəvisində isə durum dəyişə bilər. Bu gün alacağınız təkliflər maraqlı təsir bağışlaya bilər. Amma saatlar keçdikcə şərtlər pisləşəcək.

Günün ikinci yarısında əhvalınızın pisləşməsi, xroniki xəstəliklər və ağrıların yaranması istisna deyil.

Pəhriz saxlayırsınızsa, şərtləri əsla pozmayın.

Axşam saatlarında gəzintiyə çıxın.

Şir - çoxsaylı kiçik problemlər əhvalınızı poza bilər. Yolunuzda qəflətən yaranan sədlər sizi ruhdan salmasın. Qüvvələrinizə inanın və nikbin olun. Yaxın ətrafınızdakı insanlar sizə güvənirlər. Onlara mənəvi dəstək olun.

Yeni romantik münasibətlərin başlaması mümkündür. Yeni taışlıqlardan biri az sonra ciddi təmasa çevriləcək və yaşamınızda mühüm rol oynayacaq.

Ailə münasibətləri üçün yaxşı gündür. Yaxınlarla dil tapmaq asan deyil.

Qız - istənilən format və xassəli dəyişikliklər üçün əlverişli gündür. Nə istədiyinizi, bunun üçün nə etmək gərəkdiyini dəqiqləşdirin. Bədxahlardan biri sizi yoldan çıxarmaq istəyir. Onun uğur əldə etməsinə imkan verməyin. Nüfuzlu şəxslə mübahisələrdə mövqeyinizi qoruyun.

Opponentlər haqlı olduğunuzu etiraf etmək məcburiyyətində qalacaqlar.

Yaxınlarınızla münasibətlərdə güzəştə getməyi bacarın. Dartışmanı münaqişəyə çatdırmayın. Fəqət, bütün təmaslarda harmoniyaya da bel bağlamayın.

Axşam saatlarında səhhətdə kiçik problemlər, yuxusuzluq ola bilər.

Tərəzi - çoxsaylı yeni ideyalar yaranır. Onları qulaqardına vurmayın. Yaradıcılıq potensialı səviyyəsi yüksəkdir. Müşahidələrinizdə dəqiq olun. Paradoksal nəticələrə gəlməyin, səlis davranın. Yaxın ətrafınızdakı insanlar sizdən nümunə götürməyə çalışırlar. Müttəfiq və həmfikirlərlə yanaşı, sizinlə çalışmaq, əməkdaşlıq yaratmaq istəyən insanlar peyda olur.

 

Təmirə başlamaq, yaşam arealında dəyişikliklər etmək olar. Ailə və məişət qayğılarını çözün. İşlər lap çox olsa belə, yorğunluqdan şikayətlənməyin.

Əqrəb - gün çətinliklər və problemlər vəd edir. Bütün bunlara rəğmən məqsədə doğru qətiyyətlə irəliləyin. Uğur istədiyiniz kimi asanlıqla əldə olunmur. Maliyyə çətinlikləri yarana bilər. Nəzərdə tutulmamış alış-verişə yollanmayın.

Səfəri təxirə salın. Bu gün səfər və ya səyahət yorucu, faydasızdır.

Fəaliyyət sahənizlə bağlı xoş xəbər alacaqsınız. Karyera müstəvisində irəliləmək şansı var.

Əyləncəyə vaxt yoxdur.

Oxatan - ilk baxışdan faydasız görünsə də, əslində böyük əhəmiyyət kəsb edən məlumat alacaqsınız. Bir qədər keçəcək və anlayacaqsınız ki, bu informasiya yetərincə dəyərlidir. İşgüzar fəaliyyət və ya şəxsi münasibətlər müstəvisində gözlənilməz təklifin alınması mümkündür. Yaşamınızda ciddi dəyişikliklərə hazırsınızsa, həmin təklifi qəbul edin.

Travma riskinin az olmadığı gündür. Səfərdə, səyahətdə, iti və kəsici alətlərlə iş zamanı ehtiyatlı olun. Sayıq davranın. Enerji potensialı səviyyəsi yüksəkdir.

Özünüzü yaxşı hiss edirsiniz. Yaralar tez sağalır.

Oğlaq - maliyyə məsələlərində mümkün qədər ehtiyatlı olun. Pulları itirmək çox asandır. Qazanc əldə etmək və ya itkiləri bərpa etmək üçün çox çətindir. İşdə və ya evdə münaqişələr ola bilər. Yalnız xoş sözlər eşitməyə adət etdiyiniz insanlar belə davranışınızdan narazı qaldıqlarını gizlətmirlər.

Günün ikinci yarısında əhvalınız pisləşə bilər. Emosional baxımdan mürəkkəb zamandır. Dözümsüz, qıxıqlı olmayın. Aqressiv davranmayın. Mənfi emosiyalarınızı cilovlayın.

Dolça - gün ilk baxışdan göründüyü təki pis deyil. Bəzi problemlər yaransa da, onları tez, əlahiddə səy göstərmədən həll edin. Yeni tanışlıqlar şəxsi münasibətlər və işgüzar fəaliyyət baxımından faydalı ola bilər.

Aktual məsələ ilə bağlı mövqeyinizi açıq bildirməkdən çəkinməyin. Fikirlərinizin yaxın ətrafınızdakı insanların düşüncələri ilə üst-üstə düşməməsindən qorxmayın. Hadisələrin inkişaf məcrası məhz sizin haqlı olduğunuzu göstərəcək.

Qəfil, nəzərdə tutulmamış səyahət və ya səfər pozitiv emosiyalar bəxş edəcək, sizə yeni nə isə öyrədəcək.

Yaxınlarınızla fikir ayrılıqlarını aradan qaldırın, ailədəki xoş münasibətləri bərpa edin.

Balıqlar - təfərrüatlara və xırdalıqlara diqqətli olun. Sənədlərlə, hesablamalarla iş zamanı sayıq davranın. Sizdən dəqiqlik tələb olunur.

Gəlir istisna deyil. Pula ehtiyacınız var.

Alış-veriş sərfəli ola bilər.

Bilik və bacarıqların artırılması, yeni təcrübənin mənimsənilməsi üçün əlverişli zamandır. Dünyagörüşünüzü artırın. Faydalı məlumatlarla informasiyaları tez yadda saxlayın. Gərəksiz xəbərləri yadda saxlamaqla hafizənizi yükləməyin.

Axşam saatlarını istirahətə həsr edin.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Ürək ritminin pozulması — XƏSTƏLİKDİRMİ?

Ürək ritminin pozulması
23:59
22.01.2019
2488
Maraqlı
A
Ürək ritminin pozulması və ya möhkəm döyünməsi - həyəcan doğuran narahat bir hissdir. Amma mütəxəssislər bildirirlər ki, bu cür halın səbəbi həmişə ürək xəstəliyi olmur.

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən qeyri-adi ürək döyünməsinin hansı hallarda ürək patologiyasından xəbər vermədiyini açıqlayır.

Normal halda insan ürək döyüntüsünü hiss etməməlidir. Amma bəzən bu hal yaşanır ki, həkimlər onu ürək döyünməsi adlandırırlar. Bu zaman ürəkdə qeyri-ritmik döyünmələr və  çırpınma hiss edilir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bir çox hallarda döyünmələr ürək xəstəlikləri ilə əlaqəli deyil. Hər bir insan vaxtaşırı olaraq bu cür vəziyyətə düşə bilər. Ürək sağlam olduqda bu heç bir təhlükə daşımır. Amma bu hal yanaşı olaraq digər əlamətlərlə uzun müddət davam edərsə, o zaman həkimə müraciət edilməlidir.

Ürək döyüntüləri ürəklə bağlı olmasa belə hansısa digər ciddi bir xəstəliyin əlaməti ola bilər. Buna görə də bu əlaməti görməzdən gəlmək olmaz.

Səbəbləri:

1)Stress. Bu amil ürək ritminin pozulmasının əsas səbəblərindəndir. Emosional zərbə, fiziki gərginlik və uzun müddətli həyəcan ürək döyünməsinə səbəb ola bilər.
 
2)Çox yorulma, yuxu pozulması da ürəyin işinə təsir göstərir.

3)Alkoqol. Spirtli içkilərdən həddən artıq istifadə ürək ritminin pozulmasına gətirib çıxarır. Həmçinin sinir sistemi oyadan qəhvə, cola, tünd çay kimi tonuslaşdırıcı içkilər, narkotik də sinir sistemini oyaradaq ürək əzələsinin sürətlə işləməsinə səbəb olur.

4)Ürək döyünməsinin səbəbi isti və bir sıra dərmanların təsiri də ola bilər.  Bu dərmanlara allergiya əleyhinə olan həblər, kortikosteroidlər və damarları genişləndirən bir sıra preparatlar daxildir.

Ürək ritmini aşağıdakı xəstəliklər də poza bilər: anemiya, qalxanabənzər vəzin hiperfunksiyası, diabet, menopauza. Hormonal balansın pozulması, yüksək hərarət ürək əzələsinə düşən  giziki gərginliyi artıraraq onun ritmini pozur. Həmçinin mədə və 12 barmaq bağırsaq, sinir xəstəlikləri və psixi pozğunluqlar da bu vəziyyətin yaranmasına səbəb olur.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA