Məhv olan Atlantida haqqında bilmədiklərimiz — 10 MARAQLI FAKT

Məhv olan Atlantida haqqında bilmədiklərimiz
15:12
06.06.2018
5589
Maraqlı
A
Atlantida haqqında bilməyən, eşitməyən insan demək olar ki, yoxdur.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, bu qitə bir sutka ərzində suyun dibinə gedib. Bu barədə kim məlumatlıdır? Atlantida əslində olubmu? Başqa nələr bilirik?

Atlantida haqqında qədim yunan filosofu Platon məlumat verib. Onun “Timey” və “Krit” əsərlərində bu barədə bilgilər var. Kitablar eramızdan əvvəl 360-cı ildə yazılıb.

Platon əsərdə yazır ki, yunan müdriki Solon Misir sarayında kahin kimi xidmət edəndə bu məsələni öyrənib. Yunanıstana qayıdanda Solon bunu qohumu Dropidə danışıb. Dropid isə oğlu Kritə bəhs edib. Krit bunu nəvəsinə, nəvəsi isə Sokrat və dostları ilə bölüşüb.

Bu siyahını tarixi və elmi fakt kimi yox, Platonun hekayəsi kimi qəbul etmək olar. Biz Atlantidaya inanmalıyıqmı? Hələlik elm dəqiq bir şey demir. Amma itirilmiş şəhərlər tapılır və tapılmaqda davam edəcək. 

 

Bizə yer məlumdur

Atlantida haqqında çoxlu kitablar yazılıb, sənədli filmlər çəkilib. Bəziləri Santorini, bəziləri isə Bimini Atlantidanı gizlədən yer kimi göstərir. Əgər Platonun mətninə baxaq: “Altantida Atlantik okeandan çıxdı. Ada Herakl sütunlarının qarşısında olub”.

Herakl sütunları isə Hibraltar boğazında, İspaniya və Afrikanı ayıran dar dəniz zolağında yerləşir.

2011-ci ildə arxeoloq Riçard Froynd və onun komandası Atlantidaya bənzər şəhərlər tapıblar. Şəhərlər İspaniyada, Donana milli parkındakı bataqlıqda aşkar edilib. Məlum olub ki, parkın yerləşdiyi Kadis şəhəri Herakl sütunları ilə üz-üzədir. Bu isə alimi Atlantidanın bataqlıq altında olduğu fikrinə sövq edib.

Bu tapıntı isə mətndəki süjetlə üst-üstə düşür:

“Bu hissələrdə dəniz keçilməzdir. Çünki yolda palçıq var”.

Kadis həm də Qərbi Avropanın ən qədim şəhərlərindən biridir. Ehtimal edilir ki, şəhər eramızdan əvvəl 700-cü ildə finikiyalılar tərəfindən salınıb. Bəzi mənbələr isə bu tarixin e.ə. 1100-cü il olduğunu qeyd edir.

Yunan əfsanələri isə şəhərin daha qədimə aid olduğunu bildirir. Qədim dövrlərdə şəhərin adı Qades olub. Mətndə isə Qades vətəndaşlarının Qadeyr adlandırdığı şahzadə-atlantdan söz açılır. Atlantidanın uzaq şərq hissəsi bu şahzadəyə məxsus olub. Adanın bu hissəsi müasir Kadisə baxmalı idi. Bu səbəbdən tarixə əsasən, Kadis və ya Qades şahzadənin şərəfinə adlandırılıb.

 

Atlantida yarımtanrı adını daşıyır

Bir çoxları elə düşünür ki, Atlantida adını Atlantik okeanının şərəfinə alıb. Amma əslində tam əksinədir. Əfsanəyə əsasən, yunanların dəniz tanrısı Poseydonun Klito adlı qadın-atlantdan 5 əkiz oğlu olub.

Poseydon 10 oğlunun hər birinə adanın müxtəlif yerlərini verib. Qadeir oğlanlar arasında yaşa görə ikinci idi. Onun böyük qardaşı Atlas şəhəri öz adına adlandırdı. Atlas sonradan bütün adanı ələ keçirdi və ətrafdakı okean da onun şərəfinə adlandırıldı. Onun övladları da Atlantidanı idarə etməli idilər.

 


 

Tarixin yarısı yoxdur

Biz bilirik ki, Platon Atlantida haqqında iki kitab yazıb. Bu gün “Timey”in tam, “Krit”in isə yarı versiyasına sahibik. “Yunan tanrılarının başçısı Zevs bütün tanrıları yığdı və dedi”... məhz bu yerdə kitab yarıda qalıb.

Platonun bu hissəni qəsdən yarıda saxladığı və ya mətnin sonradan itdiyini dəqiq bilmirik. Platon isə Atlantida haqqında üçüncü- “Germokrat” kitabını yazmağı planlaşdırırdı. Bu teoriyanı sübut edən bir neçə fakt var. “Krit” kitabında deyilir: “Krit, biz sizin arzunuzu yerinə yetirəcəyik və Germokrata da sizə və Timeyə verdiklərimizi verəcəyik”.

Bundan başqa hər üç kitabın adı gizli ismarış da verə bilər. Timey sözü qədim yunan sözü olan “tio”dan gəlir və oxumaq deməkdir. Krit sözü qədim “krima” yunan sözündən gəlir və mənası məhkəmə deməkdir. Germokrat isə “Hermes” sözündən gəlir və yunan tanrılarının elçisi deməkdir.

Timey Afinanı tərənnüm edir. Krit isə Zevsin Atlantida məhkəməsi ilə başa çatır. Germokrat nə deyə bilərdi? Biz Germokrat haqqında nə bilirik? O, hərbi lider idi və Pelopon müharibəsində Sirakuzun Afinaya qarşı müdafiəsini təşkil edib. Atlantida tarixinə bənzəyir. Afina şəhər dövlətləri Atlantidanın hücumuna qarşı mübarizə aparıb.

 

Atlantida barədə

Solon qədim yunan filosoflarının ən müdrükü sayılır. Mətnə əsasən, Solon Atlantida barədə Misirdə məlumat əldə edib. O, kahinlərdən ən qədim məlumatları almaq istəyib. Bunun üçün isə kahinlərə ən qədim yunan tarixini danışıb. O, Subasmadan və ilk insandan bəhs edib. Solonu dinləyən kahin deyib:

“Solon, sizin aranızda yaşlı insan yoxdur. Sizin təfəkkür cavandır. Sizin aranızda ənənələri daşıyan və ötürən qədim təfəkkür yoxdur”.

Sonra kahin deyib ki, Solonun doğma şəhəri Afina düşündüyündən də qədimdir. Misirlilərin qədim mətnlərinə əsasən, Says şəhəri (Solon və kahinin olduğu şəhər) 8000 il əvvəl inşa edilib. Bu mətndə həm də qeyd edilib ki, Afina Saysdan da min il əvvəl inşa edilib. Bu dövrdə afinalılar atlantlarla müharibə aparıblar.

Solon eramızdan əvvəl 630-560-cı illərdə yaşayıb. Əgər bu tarixçə düzdürsə, Atlantida eramızdan əvvəl 9.500-cü ildə məhv olub. Deməli, Atlantida müasir Türkiyə ərazisindəki Göbəkli Təpə məbədi ilə eyni yaşdadır. Göbəkli Təpə eramızdan 10 min il əvvəl inşa edilib və dünyanın ən qədim məbədidir.

Platona görə

Yuxarıda da qeyd etdik, bunu tarixi fakt kimi qəbul etmək olmaz. Amma Krit kitabında tarixçənin doğru olduğu iddia edilir: “Qəribə də olsa, Solon tərəfindən təsdiqlənən hekayəni dinlə”.

Platon açıq-aşkar deyir ki, bəzi miflər simvolikdir. Kitabında isə Atlantidanın mifik yox, real olduğunu iddia edir.

Atlantida imperiya olub

Bəziləri düşünür ki, Atlantida okean suları ilə əhatə olunan ada olub. Amma Platon bildirir ki, Atlantida imperiya olub və adadan idarə edilib: “Atlantida adasında böyük və gözəl imperya var idi. Bu imperiya bütün adalar və qitənin digər hissəsinə hökmranlıq edirdi. Atlantida sakinləri Liviyanı, Misirə qədər olan ərazini,  Tirreniya və Avropanı da fəth etmişdilər”.

Tirreniya mərkəzi İtaliyanın başqa bir adıdır. Bu isə o deməkdir ki, Atlantida müasir Toskana və Avropada qurulub. Afinalılar belə böyük imperiyaya necə qalib gəliblər? Yəqin bunu Platonun özü də bilməyib.

 

Amerika barədə məlumatlı idilər

Ehtimal edilir ki, Platon Atlantidanı fəlsəfə xətrinə ortaya atıb. Misirli rahib deyib: “Bu adadan digər adalara yol var idi. Bu yol ilə əsl okeanın əhatə etdiyi qarşıdakı qitəyə keçmək mümkün idi”.

Atlantik okeanının digər tərəfində hansı qitə var idi? Bu qitə o qədər böyük olmalı idi ki, böyük bir okean əhatə etsin. Bəlkə də qədim yunanlar və misirlilər Amerika barədə məlumatlı idilər və orada olublar? 1970-ci ildə məşhur səyyah Tur Xeyerdal 6 nəfərlik heyət ilə “Ra II” adlı gəmi ilə Mərakeşdən Barbadosa 57 günə çatdılar. Bu səfər sübut etdi ki, zəncirli qayıqlar okean səfərlərinə tab gətirir və qədim dünya sakinləri Atlantik okeanını üzüb keçə bilərdilər. 

Qədim Afinada qadınlar hərbi xidmətə çağırılıb

Müasir dövrdə qadınların silahlı qüvvələrə cəlb edilməsi adi hala çevrilib. 2500 il əvvəl isə yunanlar üçün bu gülməli sayılardı. Platonun şagirdi Aristotel deyirdi: “Susmaq qadının şərəfidir”.

Amma eramızdan əvvəl 9500-cü ildə Afinada vəziyyət başqa idi. Platonun fikrinə görə, savaşda qadınlar və kişilər eyni cərgədə idilər. Bəlkə də Platon ideal dövlət arzulayırdı. Bəlkə də eramızdan əvvəl 9500-cü ildə afinalılar düşməni məğlub etmək üçün hər yola atıblar.

Platon insanları okeandan uzaq saxlamağa çalışırdı

Əgər yunanlar Aralıq dənizinin sərhədlərindən kənarda nə olduğunu bilsəydilər, digər insanların da bunu bilməsini istəyərdilərmi? Mümkündür ki, yox. Bəlkə də bu səbəbdən Platon yazırdı ki, Atlantik okeanını üzüb keçmək mümkün deyil.

Alim yazırdı: “Amma sonra güclü zəlzələ və subasma oldu. Bir günün içində kişilər yerin dibinə getdilər. Atlantida adası da dənizin dibinə gömüldü”.

Platonun fikrinə görə, bunun nəticəsində Hibraltar boğazında palçıq yarandı. Bu isə boğazı keçməyə imkan vermirdi. Alim iddia edirdi ki, okeanı keçmək mümkün deyil. Bəlkə Platon insanları okeandan uzaq saxlamağa çalışırdı? Bəlkə Atlantik okean həqiqətən çox çirkli idi və onu qayıqla keçmək mümkün deyild? Əgər qayıqlar çox kiçik idisə, piyada niyə keçmək mümkün deyildi?

Bəşəriyyət məhv olub və bir neçə dəfə də məhv olacaq

Misirli kahin Solona deyib ki, onun heç bir hekayəsi elə də qədim deyil. Çünki Solonun qədim həqiqətlərdən xəbəri yox idi. Bəşəriyyət məhv olmuşdu, yenə də məhv olacaq.

“Bəşəriyyət müxtəlif səbəblərdən məhv olacaq. Bu səbəblərdən biri su və od olacaq. Tanrılar Yeri su ilə təmizləyəndə dağlarda yaşayan çobanlar sağ qalacaq”.

Əgər kataklizmalardan sonra sağ qalan insanlar dağ sakinləridirsə, uzaq keçmişlərini bilmirlər...

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0

Məkrli bədxahların təxribatlarına uymayın — Günün ulduz falı

Məkrli bədxahların təxribatlarına uymayın
00:52
Bu gün
1207
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" "Milli.Az"a istinadən günün qoroskopunu təqdim edir:

Qoç - ağır gün olsa da, mübarizə hədəfi seçməyə çalışmayın.

Rəqiblər sakitləşiblər. Enerji və aktivliyinizdən qarşınızda duran problemlərin həlli üçün yararlansanız, yaxşı nəticələr əldə edəcəksiniz.

İşdə rəhbərlik, özəl fəaliyyətdə isə nüfuzlu şəxslərlə təmaslarda diqqətli və həssas olun. Sərt danışmayın, sözləriniz neqativ reaksiya yaratmasın. Zarafatlarınıza sərhəd qoyun.

Yaxınlarınıza diqqətlə yanaşın, qayğı bəsləyin. Amma hamiliyiniz ifrata varmasın.

Buğa - ağır fiziki işlərə başlamayın. İntellektual fəaliyyətə üstünlük verin. Mühüm məsələlələrin çözülməsində tərəfdaş və şəriklərin mövqelərini nəzərə alın. Aktual saydığınız məqamda istəyinizə çatmaq üçün ifrat dərəcədə aqressiv olmayın.

Günün ikinci yarısında ikinci dərəcəli, mənasız məsələləri çox önəmli saymayın. Sənədləşdirmədə gecikmələrə yol verməyin. Əks halda təxirəslamalar və ləngimələr ciddi problemlər yarada bilər.

Əkizlər - ağır, görüləsi işlərin çox olduğu gündür. İndiyədək rəğbət bəslədiyiniz insanlarla ünsiyyətdən çox tez yorula bilərsiniz.

Maliyyə və əmlakla bağlı xoşagəlməz xəbərlər istisna deyil.

Yaranmış problemləri həll etmək üçün hadisə yerində olmalısınız.

İnsanların gur olduğu yerlərdən kənarda çalışın, tədbirlərə qatılmayın. Belə tədbirdə narahatlıq hissinin yaranması, kiminləsə sərt danışmağınız istisna deyil.

Alış-verişdə bədxərclik etməyin.

Xərçəng - intuisiyanıza həddən artıq güvənməyin. Real biliklər və təcrübəni heç bir halda "altıncı hiss" əvəzləyə bilməz. Tapşırıq, yaxud sifarişi yerinə yetirmək üçün mühüm informasiyanın çatışmazlığını hiss edirsinizsə, həmin məlumatı arayın. Çalışdığınız kollektivdəki situasiyanı izləyin.

Günün ikinci yarısında maliyyə məsələlərində tələsik qərar verməyin. Kredit götürməzdən bütün nüansları araşdırın.

Axşam saatlarında normal istirahət edin.

Şir - günün ikinci yarısında öhdəlikləri asanlıqla yerinə yetirərək məqsədə çata bilərsiniz. İnnovasiyalardan istifadə edin. Önəmli məsələlərin həlli üçün əlverişli zamandır. Faydalı əlaqələri inkişaf etdirin.

Günün ikinci yarısında maddi rifahınızın asılı olduğu insanlarla təmasları aktivləşdirin. İşgüzar təmaslarda passivlik nümayiş etdirməyin. Yazışmalarda diqqətli olun. Tərəfdaşlarla problemləri müzakirə edin. Qarşı tərəfə sayğı nümayiş etdirin.

Qız - mənasız vurnuxma və səbəbsiz tələskənliyə heç bir ehtiyac yoxdur. İşləri ahəstə şəkildə, aramla görün. Diqqətsizlik sonradan önəmli məsələnin sonucuna çox pis təsir edə biləcək absurd, ağır səhvə səbəb ola bilər.

Günün ikinci yarısında olayları diqqətlə izləyin. Dəyər verdiyiniz insanların səhhəti ilə maraqlanın. Dostlarla əlaqə saxlayın.

 

Axşam saatları əyləncəyə yollanmazdan əvvəl gedəcəyiniz yer barədə zəruri məlumatları əldə edin.

Tərəzi - fərdi maraqlarınızı kollektivin mənafeyinə qurban verməyin. Günün ilk yarısından işlərdə aktiv olun. Müəyyən məsələlərdə gecikmələr, təxirəslamalar istisna deyil. İşdə həmkarlarınızla mənasız münaqişələrə yol verməmək üçün tapşırıqları təkbaşına yerinə yetirin.

Günün ikinci yarısında yaxın ətrafınızla təmasları minimuma endirin. Peşəkar fəaliyyət sahəsindəki bilikləri artırın. İmkan yaranarsa, vəziyyətin təfərrüatları barədə bilgilənin. Heç bir rəqib sizi qəflətən haqlamamalıdır.

Əqrəb - günün ilk yarısında ən önəmli məsələlər ailə və evlə bağlıdır. Yaxınlarınızın problemlərinin həllində aktiv iştirak edin. Fərdi məlumatların qorunmasına və konfidensiallığın təminatına xüsusi diqqət yetirin.

Günün ikinci yarısında elektron poçtunuzun parolunu dəyişin. İşdə həmkarlarla, fəaliyyətinizdə önəmli insanlarla təmasların qorunmasına, saxlanmasına xüsusi fikir verin.

Ciddi rəqiblə üzləşmə ehtimalı yaranarsa, zəruri arqumentlərə yiyələnin. Davranış modelində düzəlişlər etmək olar.

Oxatan - uzunmüddətli planın həyata keçirilməsinə başlamaq üçün əlverişli zamandır. Yaxın ətrafınızdakı insanlarla ünsiyyətinizdə diqqətli olun. Dəyər verdiyiniz insanın qəlbinə toxunası hərəkətlər etməyin.

Günün ikinci yarısında yeni tanışlarla bağlı gözləntiləriniz çox olmamalıdır. Yalnız özünüzə, biliyinizə, təcrübənizə güvənin. Faydalı təmasların sayını artırın. Nüfuzlu insanın himayəsinə və dəstəyinə zərurət yarana bilər.

Oğlaq - yeni və genişmiqyaslı işlərə başlamayın. Hazırda məşğul olduğunuz işləri yarımçıq qoymayın, onları tamamlayın. Alış-verişdə çox pul xərcləməyin. Böyük məsrəfləri ertələyin.

Günün ikinci yarısında önəmli danışıqları yad gözlərdən və bədxahların qulaqlarından uzaq ortamda aparın. Tələskənliyə qapılmayın. Həmsöhbətinizlə sayğılı davranın. Danışmaqla yanaşı, sizə deyilənlərə diqqətlə qulaq asın.

Dolça - aşkar həll variantları və asan yollardan imtina etməyin. Bu gün məqsədə məhz onların vasitəsilə çata bilərsiniz. Ənənəvi metodlardan yararlanmaqla, təbii ki, novator olmayacaqsınız, amma can atdığınıza çatacaqsınız. Ətrafınızdakı mühit gərginləşsə də, soyuqqanlı və təmkinli olun.

Məkrli bədxahların təxribatlarına uymayın.

İşlə bağlı məsələləri telefon danışıqları və ya yazışma ilə yox, bilavasitə görüşdə müzakirə edin.

Günün ikinci yarısı faydalı məlumatlar vəd edir.

Balıqlar - günün ilk yarısında həddən artıq aktiv olmayın. Bir qədər aramla çalışın. Cari işlərin müəyyən qismini ertələmək gərəkdir. Diqqəti əsas məqsədə yönəldin. Dostlar və tərəfdaşlarla birgə fəaliyyətdə xeyir var.

Eqoist olmayın.

Günün ikinci yarısında yaxın perspektivlə bağlı planlarda bəlli dəyişikliklər etmək gərəkdir. Yaxın ətrafınızdakı insanlarla təmaslarda quru rəsmiyyət və ciddiyyətin səviyyəsini artırmayın. Səmimi, qayğıkeş insan olun.

Yeni dostlarla tanış ola bilərsiniz.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

WhatsApp-dan növbəti YENİLİK

WhatsApp-dan növbəti YENİLİK
23:34
22.06.2018
2337
Maraqlı
A
WhatsApp istifadəçilərinin çoxdan gözlədiyi yenilik artıq hər kəs üçün əlçatan olub.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, WhatsApp-ın tətbiq etdiyi yenilik nəticəsində istifadəçilər 4 nəfərlə eyni vaxtda danışa biləcək.

Əvvəl bəzi istifadəçilər yararlana bildiyi bu imkandan yaxın zamanda hər kəs istifadə edəcək. Fərqli ölkə və qitələrdən WhatsApp istifadəçilərin yeni özəllikdən istifadə edə bildiklərini artıq Tvitterdə paylaşıb.

iOS, Android və Windows kimi telefon istifadəçiləri WhatsApp-ın yeni imkanından yararlanmaq üçün əvvəlcə proqramı yeniləməlidir. Bir nəfərlə görüntülü danışarkən sağ tərəfdə küncdəki "Əlavə et" düyməsinə toxunmaqla istədikləri istifadəçini seçib qrup söhbətə əlavə edə bilərlər.

Hələ ki, qrup söhbətində ancaq 4 nəfərlə danışmaq mümkündür. Çağırdığınız bütün istifadəçilər təklifi qəbul edəndən sonra ekran 4 yerə bölünəcək və hər bir istifadəçini ayrı-ayrılıqda görə biləcəksiniz.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA