“Məqsəd Türkiyəni zəiflətməkdir” — Kürd referendumunun gizlin məqamları

“Məqsəd Türkiyəni zəiflətməkdir”
21:47
25.09.2017
582
Analitika
A
Bu gün Şimali İraq Kürd Muxtariyyatının müstəqillik referendumu keçirilib.

"Bu referendum bir çox dövlətlərin suvernliyi üçün təhlükəlidir".

Bu barədə azərbaycanlı politoloq İlqar Altay “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib. Onun sözlərinə görə, bu referendum Türkiyə, İran, İraq və Suriya üçün təhlükədir.

Referendum indiyə qədər niyə keçirilmirdi?

“Referendum kürd müstəqil dövlətinin yaradılması deməkdir. Bu da Türkiyə, İran, İraq və Suriya üçün təhlükədir. Bu referendumun İraqda keçirilməsinə şərait yarandı. Onlar da İraqın zəifləməsindən istifadə edərək bu addımı atdılar. Maraqlıdır ki, ruslar və Qərb dövlətləri kürdləri dəstəkləyirlər. Ruslar elə Sovet dövründən kürdləri dəstəkləyiblər. Təkcə Amerika buna qarşı idi. Çünki bu Türkiyə üçün zərərlidir. Bir NATO dövləti və yaxşı müttəfiq olaraq Türkiyəyə zərər dəyməsi ABŞ üçün xoş deyildi. Lakin son illər iki dövlət arasında yaranmış problemlər və müttəfiqlikdə soyumalar Amerik və Qərb ölkələri tərəfindən kürdlərə referendum keçirtmək üçün şərait yaradıldı”, - deyə politoloq bildirib.

Ruslar kürdlərə kömək etməyə həmişə hazırdılar.

İ.Altay deyir ki, Amerika nə qədər kürdlərə kömək etsə də, onlar daha çox Rusiyaya yaxındılar. Onun sözlərinə görə, Moskva tarixən kürdlərin arxasında dayanıb.

Azərbaycanın xalq və dövlət olaraq bu referenduma qarşı çıxması borcudur.

Siyasətçi əlavə edib ki, Azərbaycan dövləti gözlənilən kimi bu referenduma qarşı çıxıb: “Azərbaycan separatçılıqdan əziyyət çəkir. Əgər biz separatçılığı dəstəkləsək, yaxud buna yox deməsək, bizim üçün ayıb olar. Çünki 25 ildən çoxdur Qarabağ separatçıların əlindədir. Ona görə də, cənab prezident və hökumət nümayəndələri, eləcə də cəmiyyət İraq dövlətində kürdlərin separatçı formada dövlət qurmasına qarşıdır”. 

Şimali İraq Kürd Muxtariyyatının müstəqilliyini heç kim tanıyan deyil. 

İlqar Altayın fikrincə, kürdlər özləri üçün referendum keçiriblər: “Referendumdan sonra kürdlər öz sərhədlərini müəyyən edəcəklər. Onlar milli xüsusiyyələrini rüşeym halında saxlayacaqlar. Öz dövlətçilik sxemlərini yaradacaqlar. Gözləyəcəklər ki, münbit vəziyyət yaranan kimi dövlətlərini elan etsinlər”.

Hansı hallarda kürdlər dövlətlərini elan edə bilər?

İ. Altay deyir ki, iki halda kürdlər dövlətlərini elan edə bilərlər: “Birinci halda İraq dövləti buna rəsmi razılıq verməlidir. İkinci hal isə, fövqəladə vəziyyət yarandıqda, Təhlükəsizlik Şurası bu işə qoşulur. Onda da, gərək bu məsələyə bütün üzv dövlətlər yekdil olaraq razılıq versinlər. Məsələyə veto qoyan olmasın. Bir sözlə, bu referendum kürdlərin güclənməsinə imkan yaratdı. Yəni dövlətçiliyin rüşeymi yaradıldı. Regionda olan bəzi dövlətlərin buraxdığı səhv bu məsələdə mühüm rol oynadı. Bunun da gələcəkdə ağır nəticələri ola bilər”. 

Kürd dövlətinin yaradılmasına kimlər əngəl yarada bilər?

İlqar Altayın fikrincə, artıq bunun qarşısı alına bilməz: “Bura başqa dövlətlər girə bilməzlər. Ancaq İraq qoşunları məsələyə müdaxilə edə bilər. Hazırda İraq qoşunlarının gücü yoxdur ki, prosesə müdaxilə etsin. Böyük dövlətlərin qəbul etdiyi qərarla, artıq kürdlərin dövlətini yaratması üçün əsas zəmin hazırlanıb”.

Kürd dövlətinin yaranmasında ABŞ ilə Rusiyanın maraqları üst-üstə düşür.

Siyasətçi son olaraq bildirib ki, kürdlərin referendum keçirtməsində Abş və Rusiyanın öz maraqları var:

“Fikir versək görərik ki, bu məsələdə Amerika ilə Rusiyanın maraqları çarpışmır. Onlar heç bir-birilərini də bu məsələdə günahlandırmırlar. Çünki kürdlərin suverenliyi hazırda hər iki dövlətə sərf edir. Lap dərinə getsə, burada məqsəd Türkiyəni zəiflətməkdir”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Ya pul verin, ya da hərbi bazalarınızı yığışdırın” — Yerevan Rusiyaya eyham vurur

“Ya pul verin, ya da hərbi bazalarınızı yığışdırın”
22:04
19.06.2018
4369
Analitika
A
Politoloq Stepan Qriqoryana inansaq, Ermənistan Gümrüdə Rusiya hərbi bazasının yerləşdiyi torpaq sahəsinə görə icarə haqqını artırmağa hazırlaşır.

"Ölkə.Az" Virtualaz.org-a istinadən xəbər verir ki, Qriqoryan baş nazir Nikol Paşinyanın həyat yoldaşının baş redaktoru olduğu “Haykakan jamanak” qəzetində dərc etdirdiyi və Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə həsr olunmuş məqaləsində hesab edir ki, Rusiya hərbi bazaları üçün təmənnasız və müddətsiz torpaq sahəsi ayrılması ədalətsiz və misli görünməmiş hadisədir. O qeyd edir ki, hətta Rusiyaya heç də az “sadiq” olmayan Belarus, Tacikistan və Qırğızıstan da öz ərazilərində Rusiya hərbi bazalarının yerləşdirilməsinin müqabilində xeyli məbləğdə pul alırlar.

Metsamor AES-in Rusiyanın ixtiyarına verilməsi, bir sıra iri sənaye obyektlərinin və az qala ölkənin bütün energetika sisteminin Rusiyaya “hədiyyə” edilməsi ona gətirib çıxarıb ki, Ermənistan regionda bütün əsas “kozır”larını həmişəlik itirib. Eyni zamanda, Ermənistanda mövqelərini xeyli möhkəmləndirdikdən sonra Rusiya atom yanacağının qiymətlərini kəskin qaldırıb və atom-elektrik stansiyasının bağlanmasından əldə edə biləcəyi bütün üstünlüklərdən istifadə etməyə çalışır.

“Rusiya AES-in bağlanmasına kompensasiya olaraq Aİ-nin Ermənistana təqdim etməyə hazır olduğu maliyyə dəstəyini əlinə keçirməyə hazırlaşır. Müxtəlif dəyərləndirmələrə görə, bu yardım 500 milyon dollar təşkil edə bilər. Bundan sonra, faktiki olaraq, Türkiyənin Metsamor AES-in bağlanması tələbini yerinə yetirdikdən sonra Moskva Ankaradan Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin digər sahələrində bir sıra güzəştlərə nail olacaq”, - politoloq bildirir.

Müəllifin əlində olan məlumatlara əsasən, Rusiya erməni maraqlarını hesaba almayaraq, Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi məsələsində Azərbaycana kifayət qədər güzəştə getməyə hazırdır. Bir şərtlə ki, Azərbaycan da Moskvaya güzəştə getsin.

“Rusiyanın niyyətləri özünü keçmiş SSRİ ərazisində mövcud olan “tanınmamış dövlətlər”ə münasibətinin analizində də görünür. RF-nin konsulluq xidmətləri Dnestryanının, Abxaziyanın və Cənubi Osetiyanın sakinlərinə tamamilə sərbəst şəkildə Rusiya vətəndaşlıq pasportları paylayır. Bu ərazilərin liderləri Moskvada dövlət səviyyəsində qəbul edilirlər. Bunu Rusiya tərəfindən açıq dəstəkdən məhrum olunmuş Dağlıq Qarabağ Respublikasının rəhbərliyi barədə demək mümkün deyil. Eyni zamanda, Ermənistan hakimiyyəti Rusiyanı özünün yeganə strateji tərəfdaşı hesab etməkdə davam edir”, - C.Qriqoryan hiddətini bildirir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Paşinyann daha pozucu və təxribatçı siyasət aparmağa çalışır”

“Paşinyann daha pozucu və təxribatçı siyasət aparmağa çalışır”
00:56
10.06.2018
7119
Analitika
A
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində yaradılmış qondarma rejimin Dağlıq Qarabağ münaqişənin nizamlanması ilə bağlı danışıqlarda tərəf kimi iştirak etməli olduğu barədə bəyanatının məqsədi danışıqları uzatmaqdan başqa bir şey deyil.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu Trend-ə açıqlamasında "Bakı Xəbər" qəzetinin baş redaktoru Aydın Quliyev deyib.

Baş redaktor bildirib ki, N.Paşinyan yeni vəzifəsində özünü konstruktiv göstərməyə cəhd etsə də, əslində özündən əvvəlki hakimiyyətdən daha aqressiv, daha pozucu və təxribatçı siyasət aparmağa çalışır:

"Paşinyan bu gün Qarabağ probleminin həlli üçün illərdən bəri formalaşmış danışıqlar formatını dəyişməyə cəhd edir. Onun qondarma rejimin danışıqlar prosesində tərəf kimi iştirakı ilə bağlı iddiası formatı dəyişmək cəhdidir. Bilirsiniz ki, ATƏT-in Minsk qrupunun mandatına uyğun olaraq münaqişənin tərəfləri Azərbaycan və Ermənistan, münaqişənin maraqlı tərəfləri isə Dağlıq Qarabağın Azərbaycan və erməni icmalarıdır. Danışıqlar da Azərbaycan və Ermənistan arasında gedir. Bu format çərçivəsində Azərbaycan indiyə qədər Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin əsl mahiyyəti barədə dünyada lazımi rəy yarada bilib. Bütün dünya bilir ki, Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın torpağıdır, Ermənistan təcavüzkardır, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionu və ətraf 7 rayonu işğal altındadır. Dünya artıq qəbul edir ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində və ilkin olaraq status-kvonun dəyişdirilməsi şərtii lə həll olunmalıdır. Bu gün Paşinyan bu fikri ortaya atmaqla formalaşmış həmin siyasi və hüquqi çərçivəni dəyişməyi hədəfləyib. Burada da məqsəd Dağlıq Qarabağ münaqişəsində danışıqlar prosesini yubatmaqdan başqa bir şey deyil. Paşinyan indi də qondarma rejimi dünyaya müstəqil subyekt kimi tanıtmağa cəhd edir. Bu da danışıqları pozan, qeyri-konstruktiv hərəkətdir və indiyə qədər əldə olunmuş nəticələri alt-üst etmək məqsədi güdür. Çox güman ki, Minsk qrupunun həmsədrləri bunu anlayacaq və Paşinyanın bu siyasətinin qarşısında lazımi maneələri qoyacaq".

Ekspert qeyd edib ki, bu gün dünya Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin əsl mahiyyətini anladığı üçün Azərbaycan yalnız substantiv danışıqlara hazırdır:

"Vaxt uzatmaq, vaxt itirmək Azərbaycana sərf etmir. Paşinyanın məqsədi bu substantiv danışıqlardan yayınmaqdır. Amma məqsədinə çata bilməyəcək".

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA