Mərkəzi Bankdan manatla bağlı — VACİB QƏRAR

Mərkəzi Bankdan manatla bağlı
10:26
07.06.2019
11220
İqtisadiyyat
A
Azərbaycan Mərkəzi Bankının İdarə Heyəti uçot dərəcəsinin 8,75%-dən 8,5%-ə endirilməsi haqda qərar qəbul edib.

"Ölkə.Az" Report-a istinadən xəbər verir ki, faiz dəhlizinin yuxarı həddi 10,5%, aşağı həddi isə 6,5% (uçot dərəcəsinə ±2%-lik simmetrik diapazonda) səviyyəsində müəyyən edilib.

Bu qərar faktiki inflyasiyanın hədəf diapazonunun (4±2%) mərkəzindən aşağıda olması, inflyasiya gözləntilərinin sabitliyi, xarici mühitin əlverişli qalması və yenilənmiş makroiqtisadi proqnozlar nəzərə alınmaqla qəbul olunub.

İnflyasiya prosesləri. İnflyasiya gözlənilən trayektoriyada dəyişir. 2019-cu ilin aprel ayında 12 aylıq inflyasiya hədəf çərçivəsində olmaqla 3.1% təşkil etmişdir. Ərzaq və xidmətlər üzrə qiymət artımı (müvafiq olaraq 3.5% və 3.8%) hədəf intervalında formalaşmışdır. Qeyri-ərzaq məhsullarının qiymətləri isə 1.4% yüksəlmişdir. May ayında mövsümi amillərin təsiri ilə istehlak səbətində mühüm xüsusi çəkiyə malik ərzaq məhsulların ucuzlaşması müşahidə edilmişdir.

İnflyasiya gözləntiləri. İstehlak qiymətlərinin cari dinamikası və valyuta bazarında tarazlıq inflyasiya gözləntilərini stabil saxlayır. Real sektor monitorinqinin nəticələrinə əsasən son ayda qiymət gözləntiləri ticarət, xidmət və tikinti sektorlarında azalmış, qeyri-neft emal sənayesində dəyişməz qalmışdır.

Kənd təsərrüfatı məhsulları mövsümi xarakterli amillərin təsiri ilə qarşıdakı bir neçə ayda da ərzaq inflyasiyasına azaldıcı təsir edəcəkdir. Proqnozlar 2019-cu ilin sonuna inflyasiyanın hədəf daxilində (4±2%) qalacağını göstərir.

Xarici şərait. Xarici sektorda müsbət meyillər davam etməkdədir. Cari ilin 4 ayında ixrac (malların ixracı) 25.4%, o cümlədən qeyri-neft ixracı 19.9% artmış, ticarət balansında 2.5 mlrd. dollarlıq müsbət saldo yaranmışdır.

Profisitli tədiyə balansı şəraitində ölkənin strateji valyuta ehtiyatları ilin əvvəli ilə müqayisədə 6.2% artaraq 47.5 mlrd. dollara çatmışdır.

Beynəlxalq konyunktur Azərbaycan üçün əlverişli olaraq qalır. Neftin qiyməti ilin əvvəlindən 24% yüksəlmişdir.

Dünya ərzaq qiymətləri aprel ayında ötən ilin eyni dövrünə nəzərən 2.2% aşağı düşmüşdür (Mənbə: BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı).

İqtisadi aktivlik. İqtisadi artım pozitiv dinamikasını saxlayır. 2019-cu ilin 4 ayında ötən ilin eyni dövrünə nəzərən real iqtisadi artım 2.1% təşkil etmişdir. Qeyri-neft sektorunda artım 2.1% olmuş və əsasən ticari sektordan qaynaqlanmışdır. Real sektorun monitorinqi əsasında hesablanan biznes inam indeksi son ayda qeyri-neft emal və xidmət sektorunda artmışdır.

İqtisadi artım həm xarici tələb, həm də daxili tələblə dəstəklənir. Yanvar-aprel aylarında ötən ilin müvafiq dövrünə nəzərən pərakəndə əmtəə dövriyyəsinin artım tempi (2.7%) əhali gəlirlərinin artım tempindən (5.5%) geri qalmışdır. Bu, ev təsərrüfatlarının hələ ki, əhəmiyyətli inflyasiya təzyiqi yaratmayan istehlak davranışı nümayiş etdirdiyini göstərir.

İnflyasiya riskləri. Qısamüddətli dövrdə inflyasiya üzrə risklər balansı tarazlı qiymətləndirilir. Buraya əlverişli beynəlxalq konyunktur, profisitli tədiyə balansı, tarazlı valyuta bazarı, antiinflyasion xarakterli monetar şərait və mövsümi amillər aiddir.

Ortamüddətli perspektiv üzrə risklər balansı mürəkkəbləşməkdədir. Xarici sektor üzrə başlıca qeyri-müəyyənlik qlobal iqtisadi artım perspektivlərinin pisləşməsi, ticarət müharibələrinin yeni dalğası və geosiyasi gərginlik fonunda neftin qiymət dinamikası ilə bağlıdır. Neftin may ayından başlayan ucuzlaşmasının davamlı xarakter alması iqtisadi gözləntilərə neqativ təsir edə bilər. Digər xarici risk mənbəyi dünya ərzaq bazarlarında bahalaşmanın davam etməsi və potensial inflyasiya idxalıdır. Ticarət tərəfdaşı ölkələrinin maliyyə bazarlarında qeyri-sabitlik riski isə nisbətən azalmışdır ki, bu da qabaqcıl ölkələrdə monetar siyasətin daha da sərtləşməsi gözləntilərinin azalması ilə izah edilir.

Daxili risk amillərinin reallaşması sosial xarakterli fiskal stimullar və maliyyə sektoru ilə bağlı qərarların istehlak bazarına və monetar sektora təsirinin miqyasından asılı olacaqdır. Son aylarda müşahidə edilən proseslər bu təsirlərin zaman üzrə yayıldığını göstərir. Qeyd olunan faktorların inflyasiyaya ötürücülüyü dərəcəsi tam olaraq ilin sonuna formalaşacaqdır. Mürəkkəbləşməkdə olan xarici fonda fiskal siyasətin mövcud qaydalar çərçivəsində həyata keçirilməsi, fiskal siyasətlə monetar siyasətin vahid çərçivədə sərt əlaqələndirilməsi dayanıqlı makroiqtisadi sabitliyin baza şərti olaraq qalır.

Monetar şərait. May ayının yekunu üzrə manatla pul bazası ilin əvvəlinə nəzərən 6.6% artmışdır ki, bu da inflyasiya hədəfinə nail olmaq baxımından məqbul səviyyədir. Mərkəzi Bankın sterilizasiya əməliyyatları üzrə qalığın azalması fiskal profisit şəraitində pul bazasını hədəf daxilində tənzimləməklə əlaqədardır.

Aşağı kredit aktivliyi şəraitində bank sisteminin likvidlik mövqeyində iri həcmli struktur profisiti qalmaqdadır. Yanvar-aprel aylarında kredit qoyuluşları 0.1%, o cümlədən hüquqi şəxslər üzrə 2.7% azalmışdır. Kredit aktivliyinin son illərdə də aşağı düşməsi iqtisadi artıma və məcmu təklifin genişlənməsinə neqativ təsir göstərməklə makroiqtisadi və maliyyə sabitliyinə xələl gətirir. Bu fonda cari ildə bankların xarici investisiya aktivliyi diqqəti cəlb edir.

Faiz dəhlizinin parametrləri barədə növbəti qərarlar faktiki inflyasiyanın proqnozla müqayisəsi, inflyasiya gözləntiləri, xarici mühitin dəyişimi və maliyyə bazarlarının buna reaksiyasından asılı olaraq qəbul ediləcəkdir.

Bu qərar 7 iyun 2019-cu ildən qüvvəyə minir. Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin faiz dəhlizinin parametrləri barədə növbəti qərarı barədə məlumat 2019-ci il iyulun 26-da ictimaiyyətə təqdim ediləcəkdir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Dollar və manatın bugünkü məzənnəsi

Dollar və manatın bugünkü məzənnəsi
10:20
Bu gün
381
İqtisadiyyat
A
Azərbaycan Mərkəzi Bankı 23 sentyabr tarixinə olan valyuta məzənnələrini açıqlayıb.

Mərkəzi Bankdan "Ölkə.Az"a verilən məlumata görə, hazırda ABŞ dollarının rəsmi məzənnəsi 1,7000 manat təşkil edir.

Manata nəzərən avronun məzənnəsi 1,8739 manat, 1 türk lirəsi 0,2962 manat, 1 rus rublu 0,0266 manat, 100 İran rialı 0,0040 manat, 1 gürcü larisi isə 0,5724 manatdır.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

İlin sonuna qədər problemli kreditlərlə bağlı şad xəbər olacaq

İlin sonuna qədər problemli kreditlərlə bağlı şad xəbər olacaq
11:16
22.09.2019
3535
İqtisadiyyat
A
Uzun illərdir Azərbaycanda mövcud olan problemli kreditlərlə bağlı ilk addım bu ilin fevralında Prezident İlham Əliyev tərəfindən "Fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Fərmanın imzalanması ilə atıldı.
"Ölkə.Az" modern.az-a istinadən xəbər verir ki, Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının iyunda açıqladığı məlumata görə, 31 may 2019-cu il tarixinə kompensasiya hesablanmış vətəndaşların 95,5%-nə ödənişlər edilib ki, bu da cəmi ayrılmış məbləğin 91,4%-ni təşkil edir:
 
"Müxtəlif səbəblərə görə (şəxslərin ölkə xaricində olması, vəfat edənlər və s.) kompensasiyaların alınması üçün müraciət etməmiş 27,5 min nəfər mövcuddur ki, onların 20,5 minə yaxını lisenziyası ləğv edilmiş bankların və bank olmayan kredit təşkilatlarının, 7 minə yaxını isə fəaliyyətdə olan bankların payına düşür. Həmin vətəndaşlar 31.05.2019-cu il tarixindən sonra da banklara və poçt rabitəsinin milli operatoruna müraciət edərək kompensasiya məbləğini ala bilərlər. Bundan əlavə, 13 minə yaxın vətəndaşın müraciəti üzrə isə araşdırmalar davam edir ki, Palatada yaradılmış Apellyasiya Komissiyası çərçivəsində bu müraciətlərin növbəlilik prinsipi əsasında cavablandırılması təmin ediləcək”.
 
Fərmanın icrası bu il dekabrın 31-dək tam yekunlaşdırılmalıdır. Maraqlıdır, indiyədək ödənilmiş kompensasiyalar hesabına problemli kreditlərin həcmi nə qədər azalıb?
 
"10 min dollardan çox borclar da həll oluna bilər”
 
İqtisadçı Vüqar Bayramov modern.az-a bildirib ki, növbəti aylarda problemli kreditlərlə bağlı yeni mexanizmlərin tətbiqi gözlənilir:
 
 
"Problemli kreditlərinin həllilə bağlı güzəştlərin verilməsi olduqca vacib idi. Güman edirik ki, bu, həm bank sektoruna, həm də vətəndaşların sosial həyatına müsbət təsir göstərib. Palata tərəfindən kompensasiya haqqı olan vətəndaşların siyahısı açıqlanıb, onlara ayrılan ödənişlər həyata keçirilib. Amma bütövlükdə fərmanın icrası 2019-cu dekabrın 31-dək davam edəcək.
 
Problemli kreditlərlə bağlı oktyabr, noyabr və dekabr aylarında yeni mexanizmlərin tətbiq edilməsi mümkündür. Proses başlanan zaman bir sıra təkliflərimizi hökumətə təqdim etmişik. Bunlardan birincisi, zaminlərlə bağlıdır. Çünki bəzi hallarda kredit götürən şəxs borcu özü ödəməyib, əvəzində zamin ödəyib. Amma kompensasiya zaminə deyil, kredit götürən şəxsə verilib. Öhdəliyi yerinə yetirən zaminlər hansı ki, kreditləri qaytarıblar, onlar kompensasiyadan yararlana bilməyiblər. Biz təklif etdik ki, zaminlərə məhkəməyə müraciət etmək hüququ verilsin. Amma təəssüf ki, bu təklif qəbul olunmadı.
 
Digər təklifimiz, 10 min dollardan artıq olan kreditlərin differensial olaraq, ilk 10 mininə güzəştin verilməsilə bağlıdır. Proses başlanan zaman təklifi hökumətə təqdim etmişik. Nəzərə alsaq ki, problemli kreditlərlə bağlı fərmanın icrası 2019-cu ilin sonunda başa çatacaq, bu təklifin qəbuluna ümid edirik. Ona görə də hüquqi baxımdan fərmana dəyişikliklər edilməsi, kreditlərin 10 min dollaradək hissəsinə differensial olaraq güzəştin verilməsi mümkündür. Ümid edək ki, ilin sonuna doğru bu istiqamətdə addımlar atılacaq. Çünki 10 min 1 dolları olan vətəndaş bu güzəştlərdən istifadə edə bilmədi. Bizi fiziki şəxslərin borclarının 10 min dollaradək olan hissəsinə güzəştin verilməsini təklif edirik və düşünürük ki, bunun qəbulu ədalətli olar. Zaminlərlə bağlı təklifin qəbulu artıq mümkün deyil, çünki kompensasiya ödənişləri edilib. Güman edirik ki, digər təklifimizin qəbulu mümkündür. Və 10 min dollardan çox borcu olan vətəndaşlarımızın da məsələsi həll ediləcək”.
 
Əhəmiyyətli azalma niyə yoxdur...
 
Ekspert qeyd edib ki, Fərmanın icrasından sonra problemli kreditlərin həcmi hiss olunacaq dərəcədə azalmayıb:
 
"Mərkəzi Bankın açıqladığı göstəricilərə əsasən avqustun 1-nə problemli kreditlərin həcmi 1 milyard 487 milyon manatdır. Proses başlananda, yəni fevral ayında problemli kreditlərin həcmi 1 milyon 574 milyon manat idi. Prosesdən sonra problemli kreditlərin həcmində 87 milyon manat azalma qeydə alınıb. Amma azalmadakı rəqəm böyük deyil. Rəqəmin kiçik olması hələlik bütün kompensasiyalar üzrə göstəricilərin açıqlanmamasıdır. Güman olunur ki, rəqəmlərin açıqlanması növbəti aylarda problemli kreditlərin həcminə öz təsirini göstərəcək”.
 
"Problemli kreditlərin çoxu biznes kreditləridir”
 
Onun sözlərinə görə, problemli kreditlərin çoxu ya qeyri-istehlak kreditləridir, ya da 10 min dollardan artıq olan kreditlərdir:
 
"Nəticə etibarilə kompensasiayların ödənilməsi həcmə o qədər də təsir göstərməyib. Təbii ki, ilin yekununda son rəqəmə baxıb onun əsasında fikir yürüdülə bilər. Amma gözlənilir ki, problemli kreditlərin həlli, biznes və 10 min dollardan çox olan kreditlərlə bağlı addımlar atıldıqdan sonra azaldıla bilər. Çünki struktura diqqət yetirsək, problemli kreditlərin həcmində biznes və 10 min dollardan artıq kreditlərin payı çoxdur”.
 
"İlin sonunadək 10 min dollardan çox borcu olanlara kompensasiya verilə bilər”
 
V.Bayramov bildirib ki, hazırda mübahisəli məsələlərə baxılır:
 
"Kompensasiya ödənişləri həyata keçirilsə də, hələ mübahisəli məsələlər var. Hansı ki, vətəndaşlar məhkməələrə müraciət edib. Ola bilər vətəndaş kompensasiya məbləğindən narazıdır, yaxud kompensasiyası düzgün hesablanmayıb və s. Fərmana dəyişikliklər edilərsə və 10 min dollardan artıq borclara differensial olaraq kompensasiya ödənilməsi nəzərə alınarsa, onların ilin sonunadək verilməsi mümkündür”.
 
"Qara siyahı”ya düşmüş müştərilərin aqibəti
 
İqtisadçı müştəri tarixçələrinin yenilənməsi məsələsinə də aydınlıq gətirib:
 
"Mövcud qaydalara əsasən, kompensasiya verildikdən sonra vətəndaşın krediti qalıbsa, restrukturizasiya olunur. Bu zaman vətəndaşa zaman tanınır. Yeni müqavilə bağlandıqdan 6 ay sonra vətəndaş yubanma olmadan kreditini ödəyirsə, o zaman adının "qara siyahı”dan çıxarılması ilə bağlı kommersiya bankına müraciət edə bilər. Əgər müştəri, 1 il dayanmadan öz öhdəliyinə əməl edirsə, kommersiya bankı onun adının "qara siyahı”dan çıxarılmasını təmin edir”.
ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA