Moldovada dövlət çevrilişi olub? — Politoloq rəyləri

Moldovada dövlət çevrilişi olub?
00:17
26.10.2017
749
Analitika
A
Moldovada maraqlı qanun qüvvəyə minib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, oktyabrın 20-də Moldovanın Konstitusiya Məhkəməsi Nazirlər Kabinetinin prezidentin öz vəzifələrini yerinə yetirməkdən imtina etdiyi halda dövlət başçısı səlahiyyətlərinin başqa vəzifəli şəxs tərəfindən icra edilməsinin mümkünlüyü ilə bağlı sorğusuna baxıb. Məhkəmə İ.Dodonun müvəqqəti olaraq öz vəzifələrini yerinə yetirmək vəziyyətində olmadığını və onun səlahiyyətlərinin parlament sədri və ya baş nazir tərəfindən icra edilə biləcyini açıqlayıb.

Bu qanundan bəhrələnən Moldova parlamentinin spikeri Andrian Kandu ölkə başçısı İqor Dodonun səlahiyyətlərinə yiyələnib. Bu barədə parlamenin mətbuat xidməti məlumat yayıb. Məlumatda bildirilir ki, A.Kandu Prezident Administrasiyasından parlamentə bütün zəruri sənədlərin daxil olacağı təqdirdə oktyabrın 24-də Eujen Sturzanın müdafiə naziri vəzifəsinə təyin edilməsi haqqında sərəncam imzalamaq niyyətindədir.

Moldovalı siyasətçilərin bir çoxu bu prosesi ölkədə dövlət çevrilişi kimi qələmə verirlər. Onların fikrincə, ölkə rəhbəri öz iradəsilə rəhbərlik edə bilmirsə, onun yerinə digərləri qərar qəbul edirlərsə, bu artıq liderin fəaliyyətsizliyidir. İqor Dodonun yerinə qərar qəbul etmək, onun vəzifələrini icra etmək ölkədə dövlət çevrilişi kimi izah edilir.

Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Maqsud Məmmədov “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Moldovada məsələnin həll edilməsi üçün referendum keçirilməlidir. Ekspertin fikrincə, ölkə qanunlarına əsasən, əgər parlament həmin şəxsə ölkəni idarə etməyi etibar etmirsə, bu yekun qərar hesab olunmamalıdır.

“Bu hakimiyyətin mənimsənilməsi kimi başa düşülməməlidir. Əgər bu insanı ölkə idarəçiliyindən kənarlaşdırırlarsa, düşünürəm ki, artıq Moldovada dövlət çevrilişi baş verib. Ölkə rəhbərliyi referendumla dəyişdirilməli idi”, - deyə M.Məmmədov bildirib.

Politoloq Eldar Namazov “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, hazırda Moldovada hakimiyyət uğrunda çəkişmələr gedir. Onun sözlərinə görə, belə vəziyyət ölkə üçün yaxşı heç nə vəd etmir.

“Moldovada nazirlərin təyinatı ilə bağlı mübahisə düşmüşdü. Prezident də öz səlahiyyətlərini icra etməkdən imtina etmişdi. Ona görə də, məhkəmənin qərarı ilə həmin nazirləri parlamentin sədri qəbul etdi. Lakin bu qarşıdurma gec-tez kiminsə xeyrinə həll edilməlidir. Moldova prezidenti də istəyir ki, ölkəni prezident üsul-idarəsinə keçirtsin. Respublikanın bütün icra səlahiyyətləri onda olsun. Ona görə də, bu siyasətdə barışıq gözləmirəm. Moldovada ya prezident komandası qalib gəlməlidir, bununla da, ruspərəst qüvvələr hakimiyyətə gələcəklər, yaxud da, bu qarşıdurmada Nazirlər Kabineti ilə parlament qələbə çalacaq. Bu zaman prezident vəzifəsini itirmiş olacaq. Düşünürəm ki, Moldovada çox ciddi qarşıdurma ola bilər”, - deyə E.Namazov bildirib.

Politoloq Sülhəddin Əkbər “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Moldovada əvvəldən prezidentlə parlament arasında ciddi fikir ayrılığı vardı. Onun sözlərinə görə, sonradan bu anlaşılmazlıq qarşıdurmaya səbəb olub:
“Moldovada əsasən xarici siyasətlə bağlı qarşıdurma yaranıb. Qərbyönümlü qüvvələrlə, rusiyapərəst qüvvələr arasında qarşıdurma yaranıb. Bu problem öz həllini tapmalıdır. Əks halda Moldova hökumətinin işləməsi mümkünsüzdür. Düşünürəm ki, Moldovada çıxış yolu erkən seçkilərin keçirilməsidir. Əgər erkən seçkilər keçirilməsə, bu münaqişə daha da böyüyəcək. Münaqişənin həlli üçün mütləq növbədənkənar seçkilər keçirilməlidir. Yoxsa Moldovada siyasi proseslər kənara da çıxa bilər”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”

ABŞ Türkiyəni Rusiyaya “qısqanır”
21:37
17.11.2017
590
Analitika
A
ABŞ hərbi hava qüvvələri müşavirinin müavini Hydi Qrant Türkiyə ilə bağlı açıqlama verib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, açıqlamaya əsasən, əgər Türkiyə Rusiyadan “S-400” raket hücumundan müdafiə sistemini alsa, NATO texnologiyalarıəldə etmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Qrant Türkiyəyə “S-400” sistemləri mövzusunda xəbərdarlıq edib: "Əgər Türkiyə “S-400” alsa, NATO texnologiyaları əldəetmə imkanı məhdudlaşdırılacaq. Növbəti mərhələdə isə Türkiyənin “F-35” tipli 5-ci nəsil bombardman təyyarələri əldə etmə və istifadə imkanlarına qarşı tədbirlər görülə bilər".

“S-400” müqaviləsinin Türkiyə ilə NATO arasındakı hərbi əməkdaşlığa ciddi təsir edəcəyini qeyd edən Haydi NATO strategiyasının “S-400”sistemlərilə əməkdaşlığa icazə vermədiyini vurğulayıb. Əgər Türkiyə "S-400"ləri alsa, ABŞ-ın necə davranacağını hələ müəyyənləşdirmədiyini deyən Qrant davam edib: "Əvvəlcə müqavilənin həyata keçirilib-keçirilməyəcəyinə, gələcəkdə bir yerdə necə işləyəcəyiməzə baxacağıq. Amma hazırda bu sistemlərlə əməkdaşlıq etməyəcəyimizi söyləyə bilərəm".

Yayılan xəbərlərlə bağlı Türkiyə və Rusiya mətbuatında müxtəlif şərhlər yazılır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ABŞ bu və ya digər addımlarla Türkiyəyə təzyiqlər edir ki, Rusiya ilə əlaqələrini genişləndirməsin. Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Elxan Şahinoğlu “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, əslində verilən bəyanatlar Türkiyəyə qarşı təhdid və təzyiqlər kimi qiymətləndirilməməlidir. Onun fikrincə, ABŞ Türkiyə kimi müttəfiqini itirəcəyindən ehtiyatlandığı üçün bu tip addımlar atır.

“ABŞ-dan Türkiyəyə elə güclü təzyiq olduğunu düşünmürəm. Çünki Türkiyə eyni tipli raketləri NATO-dan almaq istəyirdi. Onlar Türkiyəyə bu tipli silahları satmırdılar. Ona görə də, Türkiyə hökuməti havadan müdafiə raketlərini Rusiyadan almağa məcbur oldu. Bu səbəbdən də, hazırda Amerikanın tələbi məntiqli deyil. Türkiyə NATO-ya lazımdır. Ona görə də, Amerikada təzyiq yox, narahatlıq bildirirlər. Bütün hallarda Amerika Türkiyənin NATO-dan çıxmasının təşəbbüskarı olmayacaq”, - deyə E.Şahinoğlu bildirib.

Ekspertin fikrincə, NATO Türkiyəyə qarşı ikili münasibət bəsləyir: “Türkiyə Rusiya ilə hərbi əməkdaşlığı getdikcə artırmaq fikrindədir. NATO buna görə Türkiyəyə qarşı təzyiqləri artıra bilməz. Çünki Türkiyə NATO-ya lazımdır. Lakin onların Türkiyəyə ikili münasibəti var. NATO təlimlərində Norveçdə qoyulan stenddə düşmənlərin fotoları asılıb. Fotolar içində Mustafa Kamal Atatürkün və Ərdoğanın şəkli olub. Bu səbəbdən də, Ankara Norveçdə keçirilən NATO təlimlərindən 40 hərbçisini geri çağırıb. Türkiyə Qərblə əməkdaşlıqda böhran yaşayır. Amerika Suriya məsələsində radikal kürdlərə dəstək verir. Avropa Birliyi də üzvlüyə qəbul etmir. Ərdoğan hökuməti də məcbur olub alternativ istiqamətlərə yönəlir. Bu istiqamətlərdən biri də Rusiya ilə hərbi və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsidir”.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür? — Prezidentlərin sirləri barədə POLİTOLOQ RƏYİ

Putinlə Ərdoğan niyə tez-tez görüşür?
22:27
16.11.2017
916
Analitika
A
Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə türkiyəli həmkarı Rəcəb Tayyib Ərdoğan 7-ci dəfə görüşəcək.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mətbuatı məlumat yayıb. Verilən məlumata görə, Rusiyanın Soçi şəhərində İran, Türkiyə və Rusiya arasında üçtərəfli Suriya müzakirələri keçiriləcək. Türkiyəni görüşdə prezident Ərdoğan təmsil edəcək. Bu, Ərdoğanın Putinlə 6-cı görüşü olacaq. Prezidentlərin görüşü 22 noyabr tarixinə planlaşdırılıb. İranı isə görüşdə prezident Ruhani təmsil edəcək.

Qeyd edək ki, 2017-ci il ərzində Ərdoğan Putinlə 6 dəfə görüşüb. Onlar arasında bu ilin 11 ayı ərzində 13 dəfə telefon danışığı olub. Bu isə iki ölkə tarixində rekord sayılır. Dünya mətbuatında vurğulanır ki, iki ölkə rəhbəri bu ilin son aylarında daha sıx münasibətdə olublar. Dünya siyasətçiləri məsələyə müxtəlif aspektdən yanaşırlar. Azərbaycanlı mütəxəssislər də iki ölkə rəhbərinin tez-tez görüşməsinə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Adıgözəl Məmmədov “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Putinlə Ərdoğanın tez-tez görüşü əslində bir neçə səbəbdən baş tutur.

“Birinci məsələ iki ölkə rəhbərinin arasında fikir ayrılıqlarını olmasıdır. Hələlik Putin Ərdoğanla ümumi rəyə gələ bilmir. İranın dövlət başçısının da artıq bu müzakirəyə qoşulması Rusiyanın mövqeyini gücləndirəcək. Burada Bəşər Əsəd rejiminin reanimasiyasında söhbət gedir. Faktiki olaraq İŞİD-in sonuna çıxılıb. Bundan sonra Suriyanın gələcək taleyi müzakirə olunur. Etiraf etmək lazımdır ki, Suriyada əsas söz sahib Rusiyadır. Düzdür Suriyada PKK və YPG kimi kürd qruplaşmaları ABŞ tərəfindən çıxış edirlər. Onları da, başqa regionda olduğu kimi neytrallaşdırmaq çox asandır. Putin də, bu səbəbdən ümumi razılaşmaya can atır. O, çalışır ki, Ərdoğan Bəşər Əsədlə kontakta girsin. Ola bilsin ki, Əsədi keçid dövrü üçün saxlayırlar. Sonradan ölkə rəhbərliyinə başqası gətirilə bilər. Lakin hazırda Suriyada əsas Rusiyaya bağlı rejimin taleyi müzakirə olunur”, - deyə A.Məmmədov bildirib.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA