Moskvadan Paşinyana sərt sillə və ya Ermənistanda inqilabi terrorun ilk cücərtiləri — Siyasi şərh

Moskvadan Paşinyana sərt sillə və ya Ermənistanda inqilabi terrorun ilk cücərtiləri
18:58
15.04.2019
12065
Analitika
A
Müttəfiqləri də Ermənistandan üz döndərməyə başlayıb.

“Qazprom”un  “Qazprom Ermənistan”da kütləvi ixtisarlara başlaması və Rusiyanın Ermənistana satdığı qazın hər min kubmetrinə olan qiymətinin minimum 15 dollar qaldıracağı ilə bağlı açıqlamaları erməni cəmiyyətində ciddi ajiotaja səbəb olub.

Artıq erməni ekspertlər Moskvanın bu hərəkətini Ermənistanın müttəfiqdən üz döndərməsi və “iki stul” siyasətinin fiaskosu kimi dəyərləndirirlər. “İki stul” siyasətinin Serj Sərkisyan hakimiyyətinə necə baha başa gəldisə, həmin siyasətin Paşinyan tərəfindən də davam etdirilməsi yeni hakimiyyətə baha başa gəlməyə başlayıb. Moskva artıq Paşinyan hakimiyyətini dolayısı vasitələrlərlə cəzalandrımağa başlayıb. Mokva ənənəvi birbaşa təzyiq taktikasından əl çəkərək erməni cəmiyyətini yeni hakimiyyətdən narazı salaraq Paşinyan  hakimiyyətini  cəzalandırmaq  istəyir. Bunun üçün də “Qazprom Ermənistan”da kütləvi ixtisarlara başlamaq, o cümlədən qazın qiymətinin artırırlması barədə niyyətini açıqlayıb.  Rusiyanın bu hərəkəti Ermənistanda  ciddi narahatçılıq və məyusluğa səbəb olub. Artıq erməni  cəmiyyəti nə edəcəyini bilmir. 2018-ci ilin mayında baş verən inqilabda  erməni cəmiyyətinin ölkədə sosial-iqtisadi böhranın normallaşmasına və sabitliyin bərqərar olacağına azacıq ümid var idisə, indi artıq olub-qalan ümidlər də puça çıxmaq üzərədir. Çünki ötən bir il ərzində yeni hakimiyət  sosial-iqtisadi vəziyyətin yaxşılaşdırılması istiqamətində  verdiyi vədlərin heç birini yerinə yetirə bilmədi. Əksinə mövcud böhran daha da  dərinləşdi. Yeni hakimiyyətin bir əli ilə Qərbdən, digər əli ilə Rusiyadan yapışmaq siyasəti öz effektini vermədi. Nə Qərb, nə Rusiya İrəvanın səmimiyyətinə inanmadı. Nəticədə  Ermənistan bir Azərbaycan zərb məsələsində  deyildiyi kimi “Əli aşından, Vəli aşından da oldu”.

“Qazprom”un  son addımlarını isə  baş nazir Nikol Paşinyan   aprelin 15-də jurnalistlərə açıqlamasında Moskvanın bu addımını Ermənistana təzyiq vasitəsi kimi istifadə  dəyərləndirib.  Erməni iqtisadşı ekspert Vardan Bostancyan isə “Qazprom Ermənistan”da baş verən olaylarla bağlı  “1 in.am”- a müsahibəsində   təəssüflə baş verən  hadisələrin artıq siyasi faktora çevrildiyini qeyd edib:

 “ Rusiya kimi güclü bir dövlət Ermənistanı etirbarlı tərəfdaş kimi görmək istəyirdi... Bu gün Ermənistanın özünü qazla təmin etmək üçün Rusiyadan başqa alternativi yoxdur. Baxmayaraq  ki, alternativ variant kimi İrandan qaz almaq üçün  cəhdlər edirik, ancaq hələlik bu istədiyimiz nəticəni vermir. Əgər belə bir imkan olsaydı, Ermənistan çoxdan  bu alternativdən yararlanardı. Iranın yürütdüyü siyasəti nəzərə alsaq, o zaman əminliklə deyə bilərik ki, Ermənistanın bu ölkədən qaz almaq perspektivi uğurla nəticələnməyəcək. Alternativin  olmaması isə Rusiyanı öz qazını bahalaşdırmaq baxımından tam hüquqa malikdir və bunu edə bilər.  Nə qədər ki, Rusiya ilə siyasi münasibətlər normallaşmayıb və təzyiq prosesini dayandırmayıb qazın qiyməti istənilən vaxt qalxa bilər”.

Bostancyan eyni zamanda Paşinyan hakimiyyətinin yürütdüyü siyasəti tənqid edərək bildirib ki, onun yürütdyü siyasət nəticəsində cəmiyyətdə qeyri-müəyyənlik və məyusluq yaranıb.

 “Artıq erməni cəmiyyətinin sabaha ümidi yoxdur. Buna da səbəb  hakimiyyətə gəlişi zamanı verdiy vədlərə əməl etməməsi, əksinə vəziyyətin daha da pisləşməsidir. O baxımdan mən ölkədə yaranmış durumdan çox narahatam”, - erməni ekspert  qeyd edib.

Ümumiyətlə erməni politoloq və ekspertlər  hesab edirlər ki, Paşinyanın  məğlubiyyəti ilk növbədə bölgələrdən və kəndlərdən başlayacaq. Səbəbi də indiyə kimi effektli idarəetmə sisteminin yaradılmaması ilə bağlıdır. Yəni, verdiyi vədlərin fiaskoya uğrmasıdır. Effektiv idarəetmə sistemin yaradılmaması nəticəsində əsasən kəndlərdə və əyalətdə yaşayan insanların həyat şəraitinin pisləşməsinə səbəb olub. Ona görə də son aylarda bölgələrdə mütəmadi olaraq etriaz aksiyaları keçirilir. Bu etiraz dalağası isə vüsət almaqdadır və bütün bölgələri əhatə etməkdədir. Odur ki, Ermənistanda verilən vədlərin yerinə yetirilməməsi,  əksinə baş nazir Paşinyanın populist  bəyanatları sanki  asta işləyən minanı xatırladır və günün birində  çox pis formada partlayacaq.
Burada digər bir məqam isə Paşinyan komandasının yekcins  və təcrübəsiz olmasıdır. Komanda təcrübəsiz olduğundan  fikir ayrılıqları yaranmaqda və bu proses dərinləşməkdədir.  Paşinyan bunu artıq görür və “yumşaq əl” taktikasından “dəmir əl” taktikasını seçməyi planlayır. Ancaq bunun hansı effekt verəcəyi  də bəlli deyil. Bu, Paşinyan hakimiyyətinin daha sürətlə dağılmasına rəvac verə bilər.  Paşinyan ilk olaraq sosial şəbəkələrdə barəsində  sərt  yazılara reaksiya verməkdədir.

 Aprelin 4-də sosial şəbəkə iştirakçısının  Paşinyan hakimiyyətini dövləti məhv etməkdə ittiham edən bir status yazıb.  Sosial şəbəkə iştirakçısı  öz statusunda bunları qeyd edib: “Bu hökumət Ermənistanı məhv edərək, Böyük Turana yol açmaq üçün  hakimiyyətə gəlib”.

 Bundan sonra Paşinyan Təhlükəsizlik xidmətinin rəhbərinə  həmin şəxs barəsində  ciddi tədbir görmək barədə göstəriş verib. Onu bu göstərişi qısa zamanda həyata keçirilib. 

Müxalifət Respublikaçılar partiyasının  sədr müavini  Armen Aşotyan son günlərdə  Paşinyan hakimiyyətinin tənqidi fikirlərə dözməyərək,  kəskin reaksiya  verməsini ciddi problemlərə yol açacağını bildirib. O, qeyd edib ki, erməni cəmiyyəti qısa zamanda  inqilabi terrorun şahidi olacaq. Onun fikrincə, Paşinyan verdiyi vədlərə əməl edə bilmədiyindən reytinqi cəmiyyətdə sürətlə aşağı düşür və ölkədə idarəetməni həyata keçirə bilmir: “O, öz hakimiyyətini qoruyub-saxlamaq üçün  inqilabı terrora əl atacaq” .

Baş verənlər bir daha onu sübut edir ki, Ermənistan nə qədər işğalçı siyasətinə son verib Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlər qurmayıb, bu ölkənin xilası mümkün deyil.

Mürtəza Bünyadlı
Ölkə.az

ŞƏRH YAZ
0

“Bəzi qüvvələrin məqsədi Azərbaycanı emosional addımlara sövq etməkdir” — Ekspert Keşikçidağ məsələsindən danışdı

“Bəzi qüvvələrin məqsədi Azərbaycanı emosional addımlara sövq etməkdir”
12:25
16.07.2019
25895
Analitika
A
Son dövrlərdə Cənubi Qafqaz bölgəsində gesosiyasi proseslər yeni bir mərhələnin astanasına qədəm qoyub. Bölgədə marağı olan beynəlxalq güclərin bölgə uğrunda mübarizəsi açıq formada özünü biruzə verməkdədir. Gürcüstanda baş verən olaylar bunun bariz göstəricisidir. Hətta bəzi qüvvələr yaranmış situasiyadan faydalanaraq Gürcüstandakı daxili qüvvələrin rolundan istifadə edərək Azərbaycanla münasibətlərin korlanmasına cəhd edirlər. Bu qüvvələr müxtəlif xarakterli təxribatlara əl atmaqla iki ölkə və xalq arasında münasibətlərin gərginləşdirilməsinə çalışırlar. Bu istiqamətdə son bir neçə ayda davamlı olaraq bir sıra təxribatlar həyata keçirməkdədirlər. Növbəti təxribat isə iki gün öncə Azərbaycan sərhədləri daxilində yerləşən “Keşikçidag” məbədində sərhədçilərimizə qarşı baş verdi. Ancaq Azərbaycan tərəfi təmkinlilik və ayıqlılıq nümayiş etdirərək təxribatçıların təxribatına uymadı.

Rəsmi Tiflis əvvəlki hadisələrdən fərqli olaraq bu dəfə tez reaksiya verərək hadisəni pislədi. Rəsmi Bakı isə diplomatik kanallar vasitəsi ilə öz etirazını çatdırdı.

Bölgədə yaranmış durumla bağlı ekspert  Zaur İbrahimliyə müraciət etdik.

 “Ölkə.Az”a açıqlamasında bölgədə baş verən prosesləri dəyərləndirən Z. İbrahimli deyib ki, Azərbaycan  geosiyasi tələyə düşməkdən qaçmalıdır.
“Azərbaycan sərhədçisi ilə bağlı insidenti müzakirə edərkən aşağıdakı məqamlar və ümumi kontekst də mütləq nəzərə alınmalıdır: Birincisi, hazırda Gürcüstanda daxili siyasi mühit gərgin olaraq qalır və bu ölkənin qeyri-rəsmi rəhbəri Bidzina İvanişvilinin mövqelərini getdikcə zəiflədir. Rusiyalı deputatlarla bağlı etirazlara laqeyd qala bilməyən Moskva eyni zamanda İvanişvilinin də çox zərbə almasında maraqlı deyil. Məhz buna görə Tbilisiyə qarşı iqtisadi sanksiyalar tətbiq edilmədi. Bu vəziyyətdə prezident Zurabaşvili də daxil olmaqla İvanişvili komandasını xilas etmək, həm də öz simasını saxlamaq Kremlin əsas vəzifələrindən sayılır. Bunun ən yaxşı üsullarından biri daxili siyasi diskursu dəyişmək, ictimai diqqəti, vətəndaşları siyasi gündəlikdən yayındırmaqdır. Həmçinin İvanişvili komandasına xal qazandırmaqdır. Bunun ən optimal yolu isə Keşikçidağ məsələləsini yenidən aktuallaşdırmaqdır.

İkincisi, Bakıda Azərbaycan-Türkiyə-Gürcüstan üçtərəfli görüşü dünən baş tutub. Üçtərəfli formatda görüşlər, hərbi təlimlər Rusiya tərəfindən ABŞ və NATO-nun layihəsi kimi nəzərdən keçirilir. Tbilisinin Türkiyə və Azərbaycanla hərbi-siyasi müstəvidə əməkdaşlığı dərinləşdirməkdən çəkindirmək də Rusiyanın Cənubi Qafqazda əsas geosiyasi ev tapşırıqlarından biridir. Azərbaycanla ərazi mübahisələrinin qabardılması Türkiyə ilə münasibətləri də zərbə altında qoyacaq. Bir az əvvəl isə Rusiya TV-ləri Batumi və və digər turist zonalarının guya türklər tərəfindən alınaraq zəbt edilməsi barədə intensiv təbliğat aparırdılar”, - ekspert qeyd edib.

O, əlavə edib ki, Gürcüstanla bağlı proseslər iyunun binici yarısında bu ölkənin baş naziri Mamuka Baxtadzenin ABŞ-a səfərindən sonra başladı: 
“ABŞ rəsmiləri faktiki olaraq Tblisidən Anakliya limanının tikintisini dəstəkləməyi ultimativ şəkildə tələb etdilər. Bundan sonra hökumət bəyan etdi ki, limanın tikilıməsi ilə bağlı konsorsiuma maliyyə öhdəliklərinin icrası ilə əlaqədar güzəşt edəcək. Halbuki, az əvvəl konsorsiumla müqavilənin pozulması gündəliyə gəlmişdi. Rusiya XİN rəsmisi Karasin isə bildirmişdi ki, ABŞ bütün qırmızı xəttləri keçir. Çünki Vaşinqtonda açıq bəyan etmişdilər ki, Tblisinin NATO yolunu açmağa çalışırlar. Bu hadisələrin ardından Gürcüstanda daxili siyasi proseslər gərginləşdi və İvanaşvili iqtidarı üçün real təhdidlər yaranıb. İndi Moskvanın əsas vəzifəsi 4 ilə əvvəl Moldovoda olduğu kimi İvanişvilini qorumaq və zaman udmaqdır. Bunun da əsa yolu milli hissləri körükləmək, “xarici düşmənə qarşı birləşmək” zərurəti yaratmaqdır. 

Burada digər əsas məqamlardan biri də  İvanaşvilinin hər zaman əsas vəzifəsi Gürcüstan-Azərbaycan əlaqələrində strateji inkişafı tormozlamaq, müəyyən həddə qədər durdurmaq olub. Azərbaycandan enerji daşıyıcılarının ixracından tutmuş, tranizt razılaşmaları və digər məsələlərdə hər zaman mövcud konsensusu pozmaq, maksimalist mövqe tutulması da bu yanaşmanın təzahürüdür”.

Ekspertin fikrincə, Azərbaycan təmkinini qorumalıdır: 

“Topxana hadisələri ilə bağlı müqayisə aparmaq olar, amma indi fərqli zamandır, şərtlər fərqlidir. Bu məsələdə hökumətdən çox cəmiyyətimiz, diasporamız fəal olmalıdır. Amma qurulan tələyə düşməmək şərtilə. Yuxarıda qeyd etdiyim səbəblərdən emosiylara yol vermək olmaz. Bu addımların əsas məqsədi məhz Azərbaycanı emosional addımlara sövq etməkdir. Bütün strategiya buna hesablanıb. Diqqətli, təmkinli, müdrik və fəal olmağımız gərəkir”.

 Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Biznes dünyasında SOCAR Azərbaycan ilə assosiasiya olunur — Aleksey Kalaçevin şərhi

Biznes dünyasında SOCAR Azərbaycan ilə assosiasiya olunur
10:39
15.07.2019
5660
Analitika
A
Dünya brendlərinə çevrilmiş milli şirkətlər, məhsulun istehlakçıları olan şirkətlər və vətəndaşlar üşün ölkənin siması deməkdir.

 “Ölkə.Az” xəbər verir ki, bunu Media.Az-la söhbətində Rusiyanın “FİNAM İnvestisiya holdinqi” Səhmdar Şirkətinin analitik-eksperti Aleksey Kalaçev deyib.
Onun sözlərinə əsasən, məhsula və brendə olan xoş münasibət əsasən ölkənin nümayəndələrinə də şamil edilir:

“”Qazprom” bir çoxları üçün Rusiyanı, “Microsoft” və “Apple” ABŞ-ı, “Mercedes” Almaniyanı, “Mitsubishi” Yaponiyanı ifadə edir və SOCAR da biznes dünyasında Azərbaycanla assosiasiya olunur. Bunun məqsəd olmasından asılı olmayaraq, bu assosiasiya şirkətin imicinə, ölkənin obrazına təsir edir”.
Müsahibimiz qeyd edir ki, idman və mədəni tədbirlərin sponsorluğu hazırda şirkət imicinin əhəmiyyətli bir hissəsidir. Bunu öz növbəsində şirkətin dünya arenasında nüfuzunun artmasına xidmət edən “yumşaq güc” də adlandırmaq olar.

“Bundan başqa, qeyd etmək istəyirəm ki, bu gün inkişaf edən dünyada müasir iqtisadiyyat biznesin sosial funksiyasına daha böyük önəm verir. Keyfiyyətli məhsul təklif etmək azdır, effektiv və gəlirli olmaq kifayət etmir, biznesin cəmiyyətə təqdim etdiyi xoş niyyətləri və faydanı nümayiş etdirmək lazımdır”, - deyə Aleksey Kalaçev qeyd edib.

Ölkə.Az

 

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA