Murad Dadaşov: “Anar Məmmədxanovun ölümünü qəbul edə bilmirəm” — MÜSAHİBƏ

Murad Dadaşov: “Anar Məmmədxanovun ölümünü qəbul edə bilmirəm”
12:45
13.03.2017
1116
Mədəniyyət
A

Ölkə.Az saytının qonağı əməkdar artist, tanınmış şoumen, aparıcı Murad Dadaşovdur.

- İlk öncə yeni filminiz olan “Bayram axşamı” filmindən başlayaq. 6 aya ərsəyə gələn filmə çox diqqətlə yanaşmanız və can yandırmağınız hiss olunur. Bu, həm də sizin ilk filminizdir.

- Şirkətimizin 16 yaşı tamam oldu və ən gözəl hədiyyəni özümüz özümüzə etdik. Mən əslində kinodan uzaq bir insanam. Səbəbi isə istehsal prosesinin ağır olmasıdır. Kinonu daha çox izləməyi sevirəm. Bu gün kinoya maraq artıb, yeni filmlərimiz işıq üzü görür. Bu çəkilən filmlər film bazarını inkişaf etdirir. Bizim filmlər xarici və türk filmləri ilə rəqabətə girir, bəzi hallarda hətta onları üstələyir. Bu film məni çox yordu. 6 ay vaxtımı aldı. Ən xırda detalına belə fikr vermişəm. Əvvəl planda olmasa da, amma sonra filmdə kiçik bir rol oynadım. Həmişə mənfi rol oynamaq istəmişəm. Hamı nədənsə məni komediya janrında görmək istəyir, amma mən bunu da sınamaq istəyirdim. Məncə alındı.

- Filmdən gözləntiləriniz nədir? Artıq son bir neçə ildir ki, kommersiya filmləri bazarda inkişaf edir. Sizin filmlə bərabər bir neçə iddialı film də təqdim olundu. Bu sizi qorxutmur ki?

- Bunun nəticəsini kassa göstərəcək. Təbii ki, ondan sonra deyə bilərik ki, film sevildi, ya yox. Mən filmlərə çox tənqidi yanaşıram. Yaradıcı heyət bu filmi mənə bəyəndirənə kimi çox əziyyət çəkib. Bir şeyi mənə bəyəndirmək çox çətindir. Bunu özüm üçün çəkmirəm ki, camaatımız üçün çəkirəm. Onlar da filmə bilet alır, niyə məsuliyyətsizlik edim? Biz komanda olaraq çalışırıq ki, hər işimiz keyfiyyətli olsun.

- Rəhbərlik etdiyiniz işçilərinizdən biri işinə məsuliyyətlə yanaşmazsa onu necə cəzalandırırsız, gözünüzü ağardırsınız?

- Çox tələbkar rəhbərəm. Bu yaxınlarda Walt Disney haqqında oxuyurdum. Dünyanın ən gözəl cizgi filmlərini yaradan bir şəxs ilk baxımdan xoş xasiyyət olsa da, həyatda çox qəddar biriymiş. Mən özümü onunla müqayisə etmirəm, çünki qəddar deyiləm. Məni hamı deyib-gülən adam kimi tanısa da, bir rəhbər olaraq mən işçilərimdən məsuliyyət və dəqiqlik tələb edirəm. Bir çoxları mənimlə əməkdaşlığa başlayarkən elə bilirlər ki, hər şey zarafatla olacaq. İlk növbədə mənim üçün işdir.

- Hal-hazırda xalqın böyük hissəsi türk istehsalı olan verilişlərə, əsasən seriallara baxır. Digər hissəsi isə rus məhsullarına. Sizcə telekanallarımızın bu vəziyyətinə səbəb nədir?

- Əminliklə deyirəm ki, Azərbaycan telekanalları böyük tamaşaçı itkisilə üzləşib. Bunun günahkarı təkcə telekanallar deyil. Bu gün keyfiyyətli bir iş ortaya çıxartmaq çox baha və çətindir. Azərbaycanda reklam büdcəsi aşağıdır. Telekanallar bizim kimi prodakşnlara müraciət edir və çox vaxt sponsurumuzu da özümüz tapırıq. Bu gün teleməkanda ən bahalı layihəni biz edirik – “Davam ya tamam”. Telekanallar böyük layihələr etməyə qorxur, həmin xərclərin altından çıxmayacağından ehtiyatlanır. Tamaşaçı da keyfiyyətli məhsul üçün başqa istiqamətə üz tutur.

Mənə elə gəlir ki, bunda hər kəsin günahı var. Televiziya ilə bağlı qərarlar qəbul edilməlidir. Bu vəziyyətdən çıxmaq üçün böyük bir araşdırma aparmaq lazımdır. Bəlkə dövlət səviyyəsində, bəlkə də media strukturlar səviyyəsində. Həmin tətqiqat nəticəsində isə bizim vahid televiziya yayım doktrinamız olacaq. Cənab prezidentimiz seriallarımızın inkişafı üçün böyük məbləğlər ayırdı. Artıq seriallarımız xalqı yavaş-yavaş başına toplamağa başlayır. Əminəm ki, bu nəticəni verilişlərdə də əldə etmək olar. Məncə, bütün televiziya rəhbərləri, media strukturları bir araya gəlməlidirlər. Oturub söhbət etməli, çıxış yollarını tapmalıyıq. İnanıram ki, bu labirintdən çıxacağıq.   

- Televiziyalarımızda çal-çağır tipli layihələr, palatka toyu formasında verilişlər hökm sürür. Sponsorlar da daha çox bu tip verilişlərə sərmayə qoyur.

- Nədənsə hamı düşünür ki, tamaşaçı bunu sevir, bu veriliş tutdu, buna pul yatıraq. O qədər bayağı verilişlər efir yayımı aldı ki, savadlı, mütaliyə edən, ziyalı insanlar efirlərdən “küsdü”. Onları qane edən verilişlər ya yayımlanmır, ya da çox az yayımlanır. İndi televiziyanın əsas izləyiciləri evdar qadınlardır. Mobil telefonlar, internet, kompüter televiziyanin ilkin mahiyyətini itirdi. O monitordur və orada nə istəsən göstərə bilərsən. Monitoru qoş “Youtube”da mahniya qulaq as, yaxud da oyun oyna və s. Biz dünyada məşhur olan “Davam ya tamam”ı Azərbaycana gətirdik. Hamı dedi ki, o qədər də populyar deyil. İnanın ki, bu şounun tamaşaçısı “bərk” tamaşaçıdır, qalıcıdır.

- Bir çox telelayihələrin və şouların aparıcısı, rəhbəri olmusunuz. “Davam ya tamam”a artıq ikinci dəfə “can” verdiniz. İlk dəfə uğursuzluğa düçar olması sizi qorxutmadı?

- Hətta eyni adla “Space Tv”də Mikayılın aparıcılığı ilə efirə çıxmışdı. Ad çox xoşuma gəlmişdi. Mikayıla özüm zəng edib verilişin adının halallığını aldım. Layihəni xaricilərlə işləyirik. Layihə 3 il ərzində bizim ofisdə müzakirə oldu. Maliyyə baxımından ona yaxın dura bilmirdik. “Endemol Shine” şirkəti ilə çalışmağa başladıq. Layihənin lisenziya haqqı çox yüksəkdir, tələbləri çoxdur. Düşünün ki, hər həftə otuz min manat oynanılır və bir nəfər də olsun şoudan əliboş getməyib. Hətta sizə bir sirr deyim, 2 nəfər ən böyük uduşu, otuz min manatı qazanıb. Çəkilişlər olub, amma hələ yayınlanmayıb.

- Həyatınızda dönüş nöqtəsi və yaxud da kuliminasiya nöqtəsi hansı olub?

- KVN-ə düşəndə. Oradakı uşaqlar mənim həyatımda izlər buraxıb. Anar Məmmədxanov, Timur və digərlərinin sayəsində püxtələşdim. KVN-dən televiziyaya gələndə dönüş nöqtəmi yaşadım. Mən düşünürdüm ki, KVN mənim həyatımda dönüş edib, amma televiziyaya gələndə gördüm yox. Bu belə deyil. Daha bir dönüş nöqtəm isə şirkət yaradanda oldu. Ən sonda isə daha bir dönüş nöqtəm 3 övladım olanda oldu. Artıq başa düşdüm ki, mən  auditoriya qarşısında məsuliyyət daşıyıram. Bir maraqlı əhvalat danışım sizə, bunu heç yerdə danşımamışam. “Maşın şou”nun tanıtım çarxını çəkmişdik. Bir az qrimlərdən istifadə edib, ulduzlardan qorxulu obrazlar yaratmışdıq. Sevinə-sevinə evə gəldim ailəlikcə açıb baxdıq. Yoldaşım ilk dəfə idi ki, mənim işimə rəy bildirib sevinclə bəyəndiyini bildirdi. Ailə üzvlərimiz də bəyəndi, amma gördüm ki, oğlum susub. Soruşdum, dedi ki, çox qorxdum. Mən qorxdumsa, digər uşaqlar da qorxacaq. Həmin sözlər qulağımda sırğa oldu və anladım ki, uşaqları da düşünmək lazımdır. Gedib qorxunc yerləri montajda çıxartdım. Başa düşdüm ki, hər yaş kateqoriyalarını nəzərə almalıyam.

- Sizi şoka salan xəbər hansı olub?

- Şokun mənfi və müsbət tərəfləri var. Mənfi tərəf yaxın dostlarımın dünyadan köçməsidir. Hələ də özümə gələ bilməmişəm. Anar Məmmədxanovun heyatdan getməsiylə barışa bilmirəm. Anarla bağlı həyatımda gözəl xatirələr var. Müsbət tərəf isə keçən il apreldə ordumuzun düşmən üzərində çaldığı zəfərlər oldu. Anar bunu eşitsəydi çox sevinərdi.

- Uzun müddətdir ki, aktyorluqdan kənardasınız. KVN-dən sonra sanki qeybə çəkildiniz. Sizi küsdürən nə oldu?

- Aktyorluqdan vaz keçməmişəm. Sadəcə daha böyük işlər görürəm. Şirkətimiz çoxşaxəlidir. Hamı məni yaxşı aparıcı kimi tanıyır. Amma mən yaxşı aparıcı deyiləm. Prodüserliyi aparıcılıqdan yaxşı bacarıram. Aparıcı kimi yox, prodüser kimi özümü bəyənirəm. Özümə qarşı tənqidi yanaşıram. Hərdən tez-tez danışıram, nitqimdə problemlərim olur və bu məni əsəbləşdirir. Özüm öz verilişimə baxmıram. O vaxt KVN-dən ayrılıb televiziyaya qədəm qoydum və uğurla addımladım. Daha sonra indiki KVN yarananda da məni dəvət etdilər getmədim. Amma bir tamaşaçı kimi gedib izləyirəm. Cabirlə çox yaxın dostuq. O, mənim qardaşımdır. Tahiri, Bəhramı, Cabiri, Azəri, Emili görəndə köhnə xatirələr, ürəyimdə xoş hislər oyanır. Etiraf etməliyəm ki, onlar bu gün formadadır, mən isə yox. Mən kadrarxası işçiyəm. Hər bir gözəl yuxunun sonu olduğu kimi bunun da sonu olmalı idi. KVN mənim üçün ən gözəl zirvələrdə bitdi. Bundan artıq neynəməliydik ki?!

- Bugünkü gündə KVN komandasına (red: Planet Parni iz Baku) televiziyalarımızda senzura qoyulub. Tahir İmanov da müsahibəsində bildirmişdi ki, bizi müxtəlif məmurlar sıxırlar, təzyiq göstərirlər. Bunun səbəbi nədir sizcə?

İnsanların ixtiyarına senzura deyilən bir anlayış buraxıldı. Halbuki, senzura ölçən aparat yoxdur. Bu dəqiqə telekanllarımızda elə verilişlər var ki, KVN-in elə-belə məşqi belə o verilişdən güclüdür. Düşünürəm ki, Tahirgilin tamaşalarına bəzi adamlar diqqətlə baxmır. Əgər diqqətlə baxılsaydı, senzura qoyulmazdı. O tamaşalara dövlət nümayəndələri, məmurlar və xalq gəlir. Senzura qoyulacaq nəsə olsaydı, əmin olun ki, sadaladığım şəxslər gəlməzdi. Onların tamaşalarında çox gülürəm, çox düşünürəm. İnanıram ki, yaxın zamanlarda hər şey yoluna düşəcək.

- Murad Dadaşov üzdə olan simadır. Ətrafınızda da yetəri qədər gözəl xanım var. Bunlar həyat yoldaşınızı qısqandırmır?

- Sevilirəm də neyniyim. (gülür) Səmimi etiraf edim ki, gözəl xanımlardan həmişə zövq alıram. Bilirsiz niyə az-az efirə çıxıram? Çünki özümü yaraşıqlı hesab etmirəm. Açıq etiraf edim ki, mən daxilən tənbəl adamam. İdmanla məşğul olmağı sevmirəm. Aparıcı yaraşıqlı, formada olmalıdır. Çalışıram ki, efirdə gözəl insanları göstərsinlər. Vallah-billah yaxşı, gözəl və bacarıqlı insan tapsaydım efirdən özüm çıxardım. Sadəcə “Maşın şou”nu məndən yaxşı heç kim apara bilməz. “Davam ya tamam”ı da məndən yaxşı bilən yoxdur. Mən bir vaxtlar çox məşhur olan “Mərc şou”nu bərpa edəcəm. Orada isə yeni aparıcılar olacaq.

- Artıq çəkidən əziyyət çəkirsiniz. Pəhrizlər bir işə yaramır? Hətta şirniyyat mağazanız da var və şirniyyat pəhrizin düşmənidir. Səhv etmirəmsə, mağazanızı da bir dəfə yarmışdılar.

- Çəki mənim yaralı yerimdir. İlıq su içirəm. Şirniyyatdan uzağam. Pəhrizlərə rəğmən arıqlaya bilmirəm. Alınmır ki, alınmır. Çox yeyən biri deyiləm. Səhərlər yemək yemirəm, axşamlar yediyim üçün nəticə göz önündədir. Şirniyyat mağazamızdan oğurluq edəndə içində heç nə yox idi. Ona görə oğurluq etməyə dəyməzdi. Oğru desəydi, vallah-billah özümüz qapını açardıq. Şüşənin və qapının ağzının dəyişdirilməsi ondan baha başa gəldi. Maket tortlardan birini və bir də telefon oğurlamışdılar.

- Monika Belucci fanatı idiniz deyəsən.

- Fanatı idim yox, hələ də fanatıyam. Hər zaman (gülür)

- Birbaşa əlaqəniz var idi?

- Vallah o vaxtlar onun üzündən evdə də qırğın düşdü. Smslər açılıb-töküldü. Mənə zəng vururdu, dedim ki, artıq bizdə olmaz, alınmaz. Gözlədim ərə getdi, sonra mətbuat üçün başqa açıqlama verdi ki, adımız bir çəkilməsin. (gülür)

- Görüşmək qismət olmayıb heç?

- Qismət olub təbii ki. Bakıda böyük bir butikin açılışına gəlmişdi. Ondan sonra isə birgə konsertdə olmuşuq. Uzaqdan dayanıb ona baxırdım. Sadəcə mən onu görürdüm, o, məni yox. (gülür) 

Niyam Şirinov
Fotolar: Nurlan Gülməmmədov

ŞƏRH YAZ
0

Leyla Əliyeva şeirlərini səsləndirdi — FOTOLAR

Leyla Əliyeva şeirlərini səsləndirdi
10:40
Bu gün
318
Mədəniyyət
A
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü, SEBA (Seul-Bakı) Azərbaycan-Koreya Mədəniyyət Mübadiləsi Assosiasiyasının təşkilatçılığı və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin dəstəyi ilə dekabrın 15-də Qəbələdəki Heydər Əliyev Konqres Mərkəzində vətənpərvərlik mövzusuna həsr olunmuş “Poeziya günü” keçirilib.

"Ölkə.Az" "Report"- a istinadən xəbər verir ki, 31 Dekabr - Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Günü ərəfəsində təşkil olunan tədbirdə Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvləri, ədəbiyyat və mədəniyyət xadimləri, gənc şairlər, həmçinin Qarabağ müharibəsinin Qəbələdən olan veteranları və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak ediblər.

“Poeziya günü”nün açılışında ümummilli lider Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin şair və yazıçılara diqqət və qayğısından, həmçinin hərbçilərlə görüşlərindən bəhs edən film nümayiş olunub.

Tədbirdə çıxış edən Xalq Şairi Nəriman Həsənzadə Azərbaycan ədəbiyyatında vətənpərvərlik mövzusunun bütün zamanlarda aktual olduğunu, müasir dövrümüzdə isə xüsusi önəm daşıdığını diqqətə çatdırıb.

Gənc şairlər Fərid Hüseynov, Gülnar Qasımlı, Lamiyə İsayeva, Zəhra Bədəlbəyli, Alsu Carçılı, Aynur Nurlu, Heyran Hüseynova və Şahanə Müşfiq müharibə, həmçinin Azərbaycan və Bakı haqqında şeirlərini səsləndiriblər. Şairlərin çıxışları Azərbaycan bəstəkarlarının musiqilərinin sədaları və videogörüntülərlə müşayiət olunub.

“Poeziya günü”nün ideya müəllifi Aynur Nurlu, quruluşçu rejissoru Azərbaycan Televiziyasının “Mədəniyyət” kanalının bədii rəhbəri Rövnəq Həsənzadədir.

Sonra Leyla Əliyeva özünün “Zəhranın xatirəsinə” və “Bakı” adlı şerlərini oxuyub.

Mərasimdə həm də tədbirin aparıcılığı həvalə olunmuş Nigar Həsənzadənin rəhbərliyi ilə “Söz” ədəbi layihəsinin iştirakçıları - Əsgər Novruzov, Leyla Qurbanova, Səbinə Vəlibəyova, Zaur Rəxşan və Firdovsi Rəsul müəllifi olduqları şerləri səsləndiriblər.

Proqram çərçivəsində xalq artisti Zülfiyyə Xanbabayeva, əməkdar artistlər Fərqanə Alimqızı və Sevda Ələkbərzadə, Azərbaycan Milli Konservatoriyasının dosenti, pianoçu Naibə Şahməmmədova və Qəbələ Uşaq Xoru zövq oxşayan mahnılar və musiqi ifa ediblər.

Tədbirdə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin dəstəyi və tövsiyəsi ilə yeni çapdan çıxmış “Gənc yazarların vətənpərvərlik mövzusunda şeirlər toplusu” təqdim olunub. Leyla xanım Əliyevanın, o cümlədən 47 gənc şairin, ümumilikdə, 61 şerinin yer aldığı kitab iştirakçılara və qonaqlara paylanılıb.

Sonda Leyla Əliyeva tədbir iştirakçıları ilə xatirə şəkilləri çəkdirib.

ŞƏRH YAZ
0

Azərbaycan kinosu və serial sektoru

Azərbaycan kinosu və serial sektoru
12:29
15.12.2017
435
Mədəniyyət
A

Şener DANYILDIZ


 

28 Dekabr 1895-ci ildə  Paris Grand Cafedə Lumiere qardaşlarının çəkdiyi film göstərisi kinonun yaranması kimi qəbul edilmişdir. İlk illərdə panayırlarda əyləncə kimi göstərilən, sonralar ticarətləşdirilən film zamanla bir əyləncə sektoru olması ilə yanaşı, ən məşhur və ən sürətli inkişaf edən vizual sənət kütlələrindən birinə çevrildi.

Kinonun yaranması hesab edilən 1895-ci ildən iki il yarımdan sonra, bir çox ölkələr hətta bu sahədə bir addım atmadıqları halda Azərbaycanda kino yarandı. 21 iyun 1898-ci ildə Bakıda üç qısa film yarandı. "Şəhər bağında xalq gəzintisi", "Qatarın dəmiryolu stansiyasına daxil olması" və "Bakı prospektləri" filmləri ilə Azərbaycan-Bakı kino tarixinin təməl daşları qoyuldu. Azərbaycan kinosu, demək olar ki, dünya kinosu ilə ilə eyni vaxta yaranmağa başlayıb.

1898-ci ildə yaranan Azərbaycan kinosunun yaranmasının 100 illiyini qeyd edərkən ümummili lider Heydər Əliyevin Azərbaycan konosu haqqında dediyi bir cümləsində Azərbaycan xalqının kinoya verdiyi əhəmiyyət öz əksini tapıb. 

Heydər Əliyev, “Ölkələrin mədəniyyət, sənət və elm sahəsində əldə etdikləri müvəffəqiyyətlər, o ölkənin dünya ölkələri arasındakı gücünü, nüfuz və hörmətini göstərir” - deyərkən Azərbaycan dövlətinin mədəniyyətə, sənətə və elmə verdiyi dəyəri göstərmişdir. 

Uzun illər kino sektorunun öndə gedən ölkələrindən olan Amerika Birləşmiş Ştatları, Fransa, İngiltərə, Almanya və s. kimi ölkələrdə kinonun yaranma tarixi ilə  Azərbaycan kinosunun yaranma tarixinin üst-üstə düşməsi  Azərbaycan xalqının bu sahəyə nə qədər önəm verdiyini göstərir. Yenə 2 avqust 1898-ci ildə "Bibiheybətdə neft fontanı yanğını", Əlahəzrət Buxara Əmirinin “Yolasalma mərasimi”, "Balaxanıda neft fontanı", "Şəhər bağında xalq gəzintisi", "Qafqaz rəqsi" (sənədli) və "İlişdin" adlı  qısa metrajlı filmlər göstərilmiş və bu filmlər, 1900-cü ildə Parisdə düzənlənən Dünya sərgisində  göstərilmişdir. 

Tarixə nəzərə alsaq, ortaya çıxan həqiqəti fərq etməmək mümkün deyil. Əgər dünya kinosunun yarandığı il 1895-ci ildirsə, 1900-cü ildə dünya kino bazarında artıq Azərbaycan filmləri də vardı. Bu rəsmi qeydlər Azərbaycan kinolarının dünya kinosuna paralel olaraq yarandığını və paralel olaraq inkişaf etdiyini bir daha sübut edir.

2 Avqust 1898-ci il tarixi Azərbaycan kinosu üçün bir başlanğıc tarixi olaraq qəbul edilmişdir ki, o tarixdən, daha doğrusu bir əsr sonra ümummilli lider Heydər Əliyevin 8 dekabr 2000-ci il tarixli fərman ilə 2 avqust kino işçilərinin peşəkar film və Azərbaycan kinosunun yaranması günü kimi qeyd olunur.

Azərbaycan kinosunun keçdiyi mərhələlərə 1898-ci ildən günümüzə qədər keçən zaman içində nəzər salsaq, qarşılaşdığımız məlumatlar, yenə dünya kinosu ilə bərabər bir dəyər görünüş sərgiləyir.

Xüsusilə, 1918-ci ilin may ayında, Azərbaycan Demokratik Respublikası elan edildikdən sonra yeni hökumət bir çox mədəni-siyasi islahatlar həyata keçirmişdir. Bu islahatların ən vacibi xarici ölkələrlə, eləcə də iqtisadi sahədə əlaqələrin inkişafı olmuşdur.

Xarici ölkələrlə qarşılıqlı mədəni mübadilələr sayəsində Azərbaycan xalqı dünya kino ilə tanışmaq şansına malikdir. 
1920-ci ildə Azərbaycanın bolşevik Ordusu tərəfindən işğal edilməsi nəticəsində hökumətin çökməsi belə kino həvəskarlarının həvəsini qırmamış, film çəkilişləri davam etmişdir. "Şərq xalqlarının qurultayı" və "26 Bakı komissarlarının dəfinə" 1920-ci ilin istehsalı filmləri olaraq Azərbaycan film arxivindəki yerlərini almışlar. Bu tarixdən üç il sonra,  yəni 1923-ci ildə Azərbaycanda ilk professional film studiyasını qurulması və 1925-ci ildə, filmatoqrafiyanın yaranması ilə, siyasi təlatümlərə, işğallara və iqtisadi çətinliklərə baxmayaraq Azərbaycan xalqının mədəniyyətə və eyni zamanda kinoya verdiyi əhəmiyyətin bir dəlilidir.
1950-ci illərə gəldikdə, görürük ki, Azərbaycanda hind filmlərinə tələb artır. Çünki xalq müsiqili hind filmlərini özlərinə daha yaxın bilirlər. Bu vəziyyət Aərbaycan rejissorlarının da diqqətindən kəna rqlmır. Hünd filmləri həftəsi keçirilir. Rejissorlar 
Hind filmləri həftəsindən sonra çəkdikləri filmlərə hind filmlərindən də çalarlar əlavə etməyə başlayırlar. Bunun nəticəsində, Azərbaycan kino tarixində hind filmlərindən ilhamlanan musiqili komediyalar yaranmışdı. 
Ancaq uzun müddət eyni axın üzərində durulmuş olmasından ötəri olsa gərək 60-cı illərə gəlindiyində Azərbaycan kinosunda açıq-aydın bir durğunluq görülməkdədir. Bu durğunluq 70-ci illərin əvvəllərinə qədər davam etmiş, rejissor və ssenarist Həsən Seyidbəylinin Azərbaycan kinosuna, düşünən, istehsal edən çox yönlü qəhrəmanlar gətirməsiylə film sektorunda bir hərəkətlənmə, inkişaf başlamışdır.

Bir çox rejissor və ssenarist bu filmi həmin simvolla Azərbaycanda hazırlamışdır. Təbii bu xarakterlərin tutulmasının ən əhəmiyyətli səbəbi, o dövrün həyatını əks etdirən simvollar olması da diqqət çəkici bir xüsusiyyətdir. Azərbaycan kinosunun opera ilə görüşü 70-ci illərdədir. Aydındır ki, ölkələrin yaşadığı müharibələr və iqtisadi çətinliklər əvvəlcə sənətçilərin əsərlərində əks olunur. Çünki ölkələrin sənətkarları belə hallarda dövlət məmurlarından çox əvvəl öz incəsənətlərini daxil etməyə başlayırlar. bu həqiqət Azərbaycanda da dəyişmir. Belə ki, Sovet coğrafiyasının 80-ci illərdə Azərbaycana müdaxiləsi; ölkə rəsmiləri, rəssamlar tərəfindən kətan, kino ejissorlar tərəfindən kino çərçivələri... Bu illərdə çəkilmiş filmlərin məsələləri adətən bu müdaxiləni təsvir edir.
1991-ci ildə Azərbaycan müstəqilliyini elan edənə qədər keçən bir müddətdə çəkilən filmlər, bütövlükdə Azərbaycan xalqının üsyanını, hüznünü ve xəyallarını anladan filmlərdir. Azərbaycanın 1991-ci ildə müstəqilliyini elan etməsindən sonra çəkilən filmlər isə, daha yüksək coşqunluqla çəkilmiş və müstəqiliyin təsiri hiss edilməkdədir.
Bundan əlavə, o illərin filmlərində olan mövzular Dünya kinosunun mövzusu ilə demək olar ki, üst-üstə düşür. Cəmiyyətin toplumları arasındakı sinif fərqləri, dövlət, millət arasında yaşananlar və fərdi həyat hekayələri, bu mövzulara nümunə olaraq göstərilə bilər.

XX əsrdə isə, Azərbaycan kinosunda tamamilə fərqli bir dövrün başlandığı görünür. Ancaq bu vəziyyət Azərbaycan kinosunda mənfi vəziyyət yaradıb; əksinə hökumət tərəfindən dəstəklənən gənc rejissorlar və ssenaristlər müvəffəqiyyətli filmlər etdi. Buna baxmayaraq, fərdi sektorun kinoya əhəmiyyətli qatqılar təmin edəcəyi aydındır.

Dünya kinosunu yaxından təqib edən bu yeni nəsil, həm drama və həm də vizual olaraq, şöhrəti ölkə sərhədlərinin xaricinə çıxan filmlər çəkmiş, bununla da  hər mərhələsində olduğu kimi, dünya kinosu ilə Azərbaycan kinosunun yan-yana getdiyini sübut etmişlər. Buna nümunə olaraq Asif Rüstəmovun "Ev", Əli İsa Capbarov'un "Düyüm", Elçin Musaoğlunun "40 Qapı", Şamil Nəcəfzadənin" Qala", Çingiz Rəsulzadənin “Gəlinciklər”  filmlərini göstərmək olar. Bu filmlər beynəlxalq kinofestivallarda nümayiş etdirilib və böyük uğurlara imza atıb.
Azərbaycan kinosunun bugünkü vəziyyəti uğurlu  və çox başarılı sayılabilir. Əlbətdə, bu uğurun qazanılmasının səbəbləri vardır. Bunlardan birincisi və ən önəmlisi Azərbaycan xalqının mədəniyyətə, sənətə verdiyi önəmdirsə, ikincisi isə son illərdə dövlətin sənətə və sənətkara verdiyi maddi və mənəvi dəstəyidir.
Mərhum Cumhurbaşkanı Heydər Əliyevin zamanında başladılan bu dəstək, indi Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin tərəfindən davam etdirilir. 

Azərbaycan Mədəniyyət nazirliyindən verilən məlumatlara nəzər saldıqda Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan kinosuna verdiyi maliyə dəstəyi 2004-cü ildə 850 min, 2005-ci ildə 1 milyon 400 min, 2006-cı ildə 2 milyon, 2007-ci ildə isə 3 milyon 300 min manat olduğunu və illər arasındakı artıma baxıldığında verilən dəstəyin harada isə 100% artaraq davam etdiyini görürük.

20 fevral 2007 tarixinde Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycanda kino sənətinin inkişafına dair” imzaladığı qərar da, Azərbaycan hökümətinin kinoya verdiği önəm və dəyərin ölçüsüdür.

Azərbaycan hökümətinin kinoya verdiyi bir başqa dəstək isə, gənç kino sənətkarı yetişdirəcək olan  təşkilatların sayının çoxaldılmasıdır. Burada təhsil alan tələbələrin kino, 
drama, vizual və texniki məsələlərdə Dünya səviyəsində təhsil almaqda və çəkdikləri filmlərlə beynəlxalq  film arenasında boy göstərməkdədirlər. 

Azərbaycan hökümətinin gərək öz ölkəsində, gərəksə də digər ölkələrin düzənlədikləri “Film həftələri” və “Film festivalları” içərisində yer alması da Azərbaycan xalqının və dövlətinin Azərbaycan kinosuna verdiyi dəstəyin sübutudur.

Qısacası, 1898-ci ildə adım atdığı kino dünyasına Azərbaycan sözün yaxşı mənasında 
Çox şüylər vermişdir.  Özündə Azərbaycan mədəniyyətini yansıdan filmlər bugünə qədər olduğu kimi, bundan sonra da Dünya Kino Platformunda qazandığı yeri qoruyacaq kimi görünməkdədir. 

Azərbaycan film sektorunda son illərdə sürətli bir dəyişim və inkişaf görülməkdədir. Gərək kino, gərəksə də teleserialların çəkilişində qazanılan uğurlar göstərir ki, kino sektoru 
Azərbaycanın iktisadi dinamizminə və inkişaf dönəmində sratejik bir yardım edəcək bir dönəmə gelmişdir. Bu üzdən kino sektoru, stratejik bir sektor olaraq yeniden ələ alınmalı və Azərbaycanın xarici siyasət, mədəniyyət və turizmə potensialı baxımdan dəyərləndirilməlidir. Emənilərin Garabağda etdikləri soyqırımı dünyaya doğru bir şəkildə anlatılması üçün də kino sektorunun inkişaf etməsi cox əhəmiyyətlidir.

Türkiyə; dövlətin katkısı yanında, özəl sektorun da köməyi  ve yeni istehsallarla kino və teleserial sektoru sahələrində son 5 ildə  böyük uğurlar əldə etmişdi. Yeni çəkilən filmlər, xüsusən də, teleseriallar başda olmaqla Orta Doğu ölkələri olmaq üzərə Balkanlardakı müsəlman ölkələr arasında özünə bir xeyli alıcı tapmışdı. Həmçinin müsəlman olmayan ölkələr də bu teleserialları sevdi. Türk teleserialları bu gün 50-dən çox ölkəyə satılır.

Türk teleseriallarının ən önəmli xüsusiyyəti xalqın xoşuna gedəcək yeni üzlər tapmasıdır. Eyni zamanda, geniş kütlələrə xitab edən, onların hisslərinə tərcüman olan mövzuları ələ almasıdır. Maddi sıxıntılar yaşayan kəsimlərin; eşqləri, gündəlik problemləri, həyata baxışları bu teleseriallarda geniş şəkildə işlənmişdir. Diqqət etsək, görərik ki, bu mövzular yalnız Türk xalqını düşündürən mövzular deyildir. İnsanlığın ortaq dərdləri, gündəlik qayğı və maceraları və eşqləri təbii ki, bu teleserialların buluşduğu ortaq mövzulardır ki, bu mövzularda millət,  din və s. kimi insanlığın ortaq dəyərləri önə çıxmışdır. Bu  teleseriallardakı xarakterlər əlbəttə ki, öz milli dəyərlərini və mədəniyyətlərini əks etdirir, ancaq bu dəyərlər eyni zamanda,ümumi dəyərlərdir. Belə ki, insana aid olan hər şey işlənmışdir. Məsələn, Türk və Yunan arasında sevgi və ya mədəniyyət mübarizəsi və ya xalq və hökmdar arasında tarixi bir soyuqluq, münaqişələr və ortaq dəyərlər bu teleseriallarda  ez-tez xatırlanır.

Demək olar ki, hər bir ölkədə orta auditoriya bu siqmentlərdən ibarətdir; bu da böyük bir bazar tapır. Ən az 5 il qədər də bunu davam etdirəcəyi görülür. Həmən-həmən hər ölkədə teleserial seyriçisi orta hesabla bu kəsimlərdədir. 
Türk teleseriallarına bir yandan da zənginlərin həyatı gətirilərək, zəngin, lüks içində yaşayanların acıları, bəzən məğlubiyyətə uğramaları, ədalətin zəfər çalması geniş xalq kütlələrinin xoşuna getmiş, böyük rəğbət görmüşdü. Televizyon və kino tənqidçilərinin təxminləri bu yöndədir ki, televizyon dünyası bu zamanın sonunda da yarışma və aile programlarına yönələcəkdir. 
Azərbaycan kinosu xüsusən teleserial sektoru, xüsusilə müsəlman ölkələrində bir yer tapmaq məqsədi ilə, Türk teleserialının təcrübələrini nəzərə almalıdır. Kino sektorunun tanıdılmasında mədəniyyətə

Kino sektoru; mədəni, iqtisadi fəaliyyətlərdən irəli gələn təbliğat, bir çox ölçülərdə güclü təsir göstərən kütləvi ünsiyyətin vacib bir vasitədir. Azərbaycan film sənayesi, milli film sənayesini gücləndirmiş nümunəvi ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycan film sənayesinin maraqlı tərəfləri ilə yanaşı ideoloji hüquqlar, iş şəraiti, iqtisadi və maliyyə qaydaları kimi sahələrdə daha konkret və planlaşdırılmış addımlar atmalıdır. Bu, həm daxili bazarın dinamikasına fayda verəcək, həm də Azərbaycanın beynəlxalq arenada yeri və rolu güclənəcəkdir.
Kino sənayesi günümdə dünya, xüsusilə Amerika kinosunun hökmranlığı altında. Lakin, bir çox başqa ölkələr kimi, Azərbaycan kinorejissyorları texniki və estetik cəhətdən uğurlu istehsallarda böyük başarılar qazanmışlar.  Bununla birlikdə, dünyada kino sənayesinin kommersiya quruluşu və inhisarlığı səbəbiylə, bir çox ölkənin müvəffəqiyyətli filmləri tamaşaçıya çatmaqda çətinlik çəkir. Eyni şey Azərbaycan üçün də keçərlidir. Türk film sənayesində son illərdə yaşanan inkişaflar və yenidən qurulan bazarlar, Türk-Azərbaycan ortaq film istehsallarının şansını daha da artıracaq. İki qardaş ölkə kino sənayesində, eləcə də hər bir sahədə birlik, bərabərlik nümayiş etdirəcəklər. 

Azərbaycan son on beş ildə hər bir sahədə inkişaf edir. Eyni zamanda kino sahəsində uğur qazanmaq üçün güclü imkanları vardır. Azərbaycan  “Avroviziya mahnı müsabiqəsi”ndə birincilik qazandığı zaman bir çox ölkələr bu müvəffəqiyyəti qısqanclıqla qarşılayarkən həmişə olduğu kimi Türkiyənin qardaşlığına şahid oldu. Azərbaycan xalqının eyni müvəffəqiyyəti kino sahəsində gözləmək hüququ var.

Mən Azərbaycan kinosunun inkişafını görür və “ki dövlət, bir millət“ kimi tanınan Türkiyə  Respublikasının vətəndaşı kimi alqışlamaqdan qürur duyuram 

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA