Müsəlman ölkəsi Küveyt işğalçı Ermənistana niyə kömək edir? — Araşdırma + FOTOLAR

Müsəlman ölkəsi Küveyt işğalçı Ermənistana niyə kömək edir?
15:48
25.10.2016
37095
Analitika
A

Küveyt, Azərbaycan, Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı Asiya Müsəlmanları Komitəsi və Ermənistan

Yaxud, Dağlıq Qarabağ, işğal edilmiş torpaqlar, suriyalı erməni və kürd əsilli qaçqınlar və islam ölkəsinin işğalçı və xristian dövlətə yardımları.

Küveytin islam ölkəsi olması heç kimə sirr deyil. Küveyt Azərbaycanı özünə qardaş dövlət hesab edir. Ancaq maraqlıdır ki, həmin islam ölkəsi olan Küveyt Ermənistana da yardımlar etməkdə davam edir. Hətta iş o yerə çatıb ki, Azərbaycanda planlaşdırılan layihələr Ermənistanda həyata keçirilir.

Ölkə.Az Küveyt-Ermənistan münasibətləri və islam dövlətinin durmadan Ermənistana yardımları barədə araşdırma təqdim edir.

2016-cı ildə Küveyt Dövlətində bu ölkənin xeyriyyə təşkilatı olan Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı Asiya Müsəlmanları Komitəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası arasında birgə fəaliyyət haqqında Memorandum imzalanıb. İmzalanmış Memorandum əsasında tərəflər Azərbaycanda müxtəlif sahələri əhatə edən layihələrin həyata keçirilməsi üçün birgə əməkdaşlıq haqqında razılıq əldə ediblər. Belə layihələrdən biri də Bakı şəhərində ahıllar üçün reabilitasiya və sağlamlıq mərkəzlərinin tikintisinin həyata keçirilməsi olub. Amma, təklif olunan bu layihənin icrası üçün Ermənistan Dövlətinə yardım ayrılıb. 20 ildən artıq bir dövr ərzində Azərbaycan və Küveytin İKT-də sərgilədiyi qardaşlıq və dostluq siyasəti, Küveytin daima təcavüzkar Ermənistana qarşı Azərbaycana verdiyi dəstək bir anda unudulub, təcavüz nəticəsində yardıma ehtiyacı olan insanların yaşayış şəraitinin qismən də olsa yaxşılaşdırılması məqsədi ilə Azərbaycanda xeyriyyə layihələrinin həyata keçirilməsi üçün İmzalanmış Memorandum icrasız qalıb. Əvəzində Küveyt Dövləti tərəfindən Azərbaycan torpaqlarının 20%-ni işğal edən təcavüzkar Ermənistan Dövlətinə maddi yardım ayırıb. Bundan əlavə, Küveyt Dövləti məlum Suriya hadisələrində ölkələrindən qaçaraq Ermənistanda sığınacaq tapmış ermənilərə də yardım etmək niyyətlərini açıqlayıb.

Əldə etdiyimiz dəqiq məlumata görə, Bakı şəhərində ahıllar üçün reabilitasiya və sağlamlıq mərkəzlərinin tikintisinin həyata keçirilməsi üçün Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı Asiya Müsəlmanları Komitəsinə layihə təqdim edilib. Layihəyə əsasən Binəqədi ərazisində ahıllar üçün reabilitasiya və sağlamlıq mərkəzi tikilməli idi. Layihənin dəyəri isə 400 min manat dəyərində olub. Ancaq qeyri-müəyyən səbəblərdən həmin layihə Azərbaycanda həyata keçirilmir. Əvəzində Ermənistana həmin layihəyə üçün Küveyt dövləti 1.5 milyon dollar pul ayırıb.

Küveytin alraimedia.com saytı bununla bağlı belə bir məlumat yayıb:

Küveyt Dövləti və Ermənistan Respublikasının rəsmi xəbərlər və internet saytlarında "Küveytin qardaş Ermənistana 1,5 milyon ABŞ dolları yardımı" başlıqlı xəbər dərc edilib.

"2016-cı ilin avqust ayında Ermənistan Respublikasının Sosial Təminat naziri Ardem Asaturyanilə Küveyt Dövlətinin Ermənistan Respublikasındakı səfiri Bəssam əl-Qəbəndi arasında saziş imzalanıb. İmzalanmış sazişə əsasən Küveyt Dövləti qardaş Ermənistana qocalar evi, ahıllar üçün reabilitasiya və sağlamlıq mərkəzlərinin təşkil olunması məqsədi ilə 1,5 milyon ABŞ dolları vəsait ayırmışdır. Bu vəsait Küveytin Ermənistan xalqına olan hörmətinin bir nümunəsidir.

Ermənistan İctimai Məsələlər və Əmək naziri Ardem Asaturyan Küveytin humanitar fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib.

Asaturyan Küveytin Ermənistandakı səfiri Bəssam əl-Qəbəndinin təqdim etdiyi mərasimdə deyib ki, bu yardım təqdirəlayiqdir, Küveyt dövlətinin xeyriyyə sahəsindəki danılmaz rolunu göstərir, hər iki ölkə xalqları arasında qardaşlıq və dostluq münasibətlərini əks etdirir.

Səfir Bəssam əl-Qəbəndi isə bildirib ki, Küveytin xeyriyyə layihələrinə kömək göstərməsi bütün sahələrdə iki dost və qardaş ölkəni birləşdirən xoş münasibətlər çərçivəsində baş verib".

Link: http://www.alraimedia.com/ar/article/local/2016/08/06/699326/nr/kuwait

Bu məsələ Azərbaycan xalqını və ictimaiyyətini çox narahat edir. Küveyt Dövləti və xalqının kimin tərəfində olması məsələsinə açıqlıq gətirilməsi üçün bu dövlətin müvafiq orqanlardan soruşulması tələb olunur. Maraqlısı bundadır ki, Azərbaycanda 400 min manata nəzərdə tutulan layihə Ermənistanda hansı səbəbdən 1.5 milyon dollara həyata keçirilib? Nəzərə alsaq ki, Azərbaycanda qiymətlər də ucuz deyil, hətta Ermənistana baxanda çox bahalıdır, o zaman sual olunur, eyni layihə Ermənistanda nəyə görə bu qiymətə həyata keçirilib? Kim qarantiya verir ki, 1.5 milyon dollar ahıllar üçün reabilitasiya və sağlamlıq mərkəzinin tikintisinə xərclənib?

Küveytin Ermənistana yardımı bununla bitmir. Küveytin Ermənistan Respublikasındakı səfiri Bəssam Məhəmməd əl-Qəbəndi Ermənistanın Mühacirət İşləri naziri xanım Haranuş Akopyana 100 min ABŞ dolları həcmində ianə bağışlayıb. Maraqlısı ondadır ki, həmin ianə Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı tərəfindən ödənilib. Təşkilatın adının Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı olmasına baxmayaraq xristian bir ölkəyə ianə ayırması maraqla qarşılanır. Sual olnur, Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı nəyə görə xristian bir dövlətə ianələr ayırır? O xristian dövlət ki, müsəlman ölkəsinin ərazisini işğal edib, 1 milyondan çox insanı yersiz, yurdsuz qoyub, minlərlə insanı vəhşicəsinə qətlə yetirib. Küveyt dövlətinə xatırlatma, Dağlıq Qarabağ müharibəsini ermənilər Ermənistan-Azərbaycan yox, "erməni-müsəlman" müharibəsi adlandırırdı.

Küveytin Ermənistana ayırdığı 100 min dollarlıq ianə Küveytin rəsmi KUNA agentliyində bu cür işıqlandırılıb:

""Küveyt Ermənistana ikinci dəfə kömək əlini uzadıb"

Küveytin Ermənistan respublikasındakı səfiri Bəssam Məhəmməd əl-Qəbəndi Ermənistanın Mühacirət İşləri naziri xanım Haranuş Akopyana 100 min ABŞ dolları həcmində ianə bağışlayıb. İanə ölkədəki suriyalı qaçqınların təlim-tərbiyə ehtiyaclarının təmin edilməsi üçün verilib. Səfirliyin bəyanatında deyilir ki, bu yardım küveytli siyasi xadimlərin, başda cənab Əmir Şeyx Sabah Əhməd Cabir Sabahın birbaşa təlimatı ilə Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı tərəfindən verilib.

Ermənistan Mühacirət İşləri nazirinin yaydığı bəyanatda isə nazirlik edilən bu yardımları yüksək qiymətləndirib, Küveyt dövlətinin humanitar fəaliyyətdə hər zaman öndə getdiyini bildirib.

Xatırladaq ki, bu, Küveyt dövlətinin Ermənistana etdiyi ikinci yardımdır".

Küveytin Ermənistana yardımlarının ardı-arası kəsilmir. Burada ən təhlükəli məsələ isə Küveyt dövlətinin suriyalı qaçqınlara pul ayırmasıdır. Həmin qaçqınlar ki, onlar hamısı ya erməni əsillidir, ya da kürd. Yayılan məlumatlara görə, Ermənistan dövləti Suriyadan qaçqın gələn erməni və kürd əsilli insanları işğal altındakı Dağlıq Qarabağ ərazisinə yerləşdirir. Bunun isə Azərbaycan üçün necə təhlükəli bir şey olmasını izah etməyə belə dəyməz.

Küveytin KUNA agentliyi Küveytin suriyalı qaçqınlara yardım etməsini bu şəkildə işıqlandırıb:

""Cənab Əmirin humanitar fəaliyyətinin yüksək qiymətləndirildiyi Ermənistanda Küveytin adı nümunəvi dərs otağına verilib"

Bugün Ermənistanda suriyalı qaçqınların oxuyacağı dərs otağına Küveyt dövlətinin adı verilib. Bu ona görədir ki, Cənab Əmir Şeyx Sabah Əhməd Cabirin humanitar sahədəki işləri yüksək qiymətləndirilir. Küveytin Ermənistan Respublikasındakı səfiri Bəssam Məhəmməd əl-Qəbəndi paytaxt Yerevanda Nartus məktəbində yeni sinfin açılışı ilə əlaqədar Mühacirət İşləri naziri xanım Haranuş Akopyan və Təhsil-tərbiyə Nazirliyinin nümayəndələrinin iştirak etdiyi mərasimdə deyib ki, belə bir nümunəvi sinfin açılması cənab Əmirin məzlum xalq və dövlətlərə uzatdığı “ağ əllər”in səmərəsidir.

Küveyt Xəbər Agentliyinin verdiyi məlumata görə, səfir belə nümunəvi dərs otağının açılmasının Suriyalı qaçqınlara kömək edilməsi ilə əlaqədar ölkə əmiri Cənab Şeyx Sabah Əhməd Cabirin verdiyi təlimatın səmərəsi olduğunu bildirib. O deyib ki, cənab Əmirin təlimatı Beynəlxalq İslam Xeyriyyə təşkilatı və onun rəhbəri cənab Abdullah Mətuq tərəfindən həssaslıqla yerinə yetirilir.

Ermənistan Mühacirət İşləri naziri xanım Haranuş Akopyan öz növbəsində deyib ki, Küveyt dövlətinin etdiyi yardımlar təqdirəlayiqdir. Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı Ermənistandakı suriyalı qaçqınlara iki dəfə yardım göstərib. İki dəfə ayrılan ianənin miqdarı 200 min dollar məbləğində olub. İlk dəfə yardım 2013-cü ildə göstərilib. Bu ilk göstərilən yardım ölkədəki suriyalı qaçqınların qida və tibbi ehtiyaclarını ödəmək, onları gündəlik lazım olan şeylərlə təmin etmək, onların təhsil almasına şərait yaratmaq məqsədi güdür".

Küveytin suriyalı qaçqınlara yardım ayırması bununla bitmir. Küveyt dövləti davamlı olaraq Ermənistana bu tip yardımlar edir. Ermənistan Mühacirət İşləri naziri xanım Haranuş Akopyan Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatının Ermənistandakı suriyalı qaçqınlara 100 min dollar həcmində ianə ayırma təşəbbüsünü alqışlayıb.

Haranuş Akopyan Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı nümayəndə heyəti və Küveytin Ermənistandakı səfir Bəssam əl-Qəbəndi ilə görüşündə bildirib ki, Küveyt Ermənistandakı suriyalı qaçqınlara humanitar yardım göstərən ilk ərəb dövlətidir.

Erməni nazir onu da əlavə edib ki, humanitar yardım təşəbbüsü iki ölkə arasında bütün sahələrdə əlaqələrin inkişaf etdirilməsinə doğru müsbət addımdır.

Ölkədəki suriyalı qaçqınların sayının 8 minə çatdığını və hər gün artdığını deyən Haranuş Akopyan bildirib ki, bu qaçqınların məişət ehtiyaclarının təmin edilməsi üçün maliyyə vəsaitinə ehtiyac vardır. Nazir Küveyt dövlətini daha çox kömək göstərməyə çağırıb.

Küveyt dövlətinin Ermənistandakı səfiri Bəssam əl-Qəbəndi isə öz növbəsində bildirib ki, səfirlik Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı ilə danışıb və təşkilatın rəhbəri Abdullah Mətuq Ermənistandakı suriyalı qaçqınlara 100 min dollar ayırmağa razılaşıb.

Həmçinin təşkilatın nümayəndə heyətinin başçısı Məhəmməd Buğis bildirib ki, Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı Suriyaya qonşu ölkələrdə, o cümlədən Ermənistanda yerləşmiş suriyalı qaçqınların ehtiyaclarını ödəmək üçün əlindən gələni etməyi düşünür və daha çox yardım ayırmaq istəyir.

Görüşdə iştirak edən, Ermənistanda Suriyalı Qaçqınların Ehtiyaclarını Təmin Koordinasiya Mərkəzinin sədri Lena Helciyan bildirib ki, Küveyt dövləti Ermənistandakı suriyalı qaçqınlara kömək edən ilk ərəb dövlətlərindəndir. O, həm nümayəndə heyətinə, həm də qaçqınların vəziyyəti haqqında küveytli məsul şəxslərə məlumat verən səfir Bəssam əl-Qəbəndiyə öz təşəkkürünü bildirib.

Qeyd edək ki, Beynəlxalq İslam Xeyriyyə Təşkilatı nümayəndə heyəti Ermənistana etdiyi rəsmi ziyarət çərçivəsində suriyalı qaçqınların məskunlaşdığı məktəb və qaçqın düşərgələrinə baş çəkib.

Küveyt dövlətinin bu yardımları etməsində heç şübhəsiz Küveyt Dövlətinin Ermənistan Respublikasındakı səfiri Bəssam əl-Qəbəndiarasın xüsusi əməyi var. Səfirin fəaliyyəti nəticəsində Küveyt dövləti Ermənistana durmadan yardımlar edir. Bəs Küveytin Azərbaycandakı rəsmi səfiri hansı işlərlə məşğuldur? Küveyt Azərbaycana niyə bu tip yardımları dayandırıb? Çox güman ki, biz bunu Küveytin Azərbaycandakı rəsmi səfirinin "fəaliyyətinə" borcluyuq.

Mediadamızda Küveytin Ermənistana etdiyi yardımlar barədə xəbərlər çıxdıqdan sonra Küveytin Azərbaycandakı səfirliyinə müraciət etdik və səfirlə görüşüb, suallarımızı cavablandırmağını xahiş etdik. Ancaq səfirlikdən bildirdilər ki, səfir Bakıda yoxdur. Bu gün isə əldə etdiyimiz məlumata görə, səfir Bakıdadır və tədbirlərin birində iştirak edib.

Qeyd: Yazı bir təxəyyül məhsulu deyil, Küveytin rəsmi media orqanlarında gedən məqalələrə və əldə etdiyimiz sənədlərə əsaslanır.

Redaksiya: Küveytin Azərbaycandakı səfirliyinin mövqeyini dərc etməyə hazırıq.

Səxavət Məmməd
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Belarus tranziti Baltikyanı ölkələri tərk edir — ANALİTİKA

Belarus tranziti Baltikyanı ölkələri tərk edir
18:03
06.01.2018
842
Analitika
A
Ötən ilin avqust ayında Rusiya prezidenti Vladimir Putin Kalininqradda ölkənin şimal-qərb nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı ilə bağlı keçirilən müşavirədə Belarusun neft şirkətlərinin üzərinə yerli neft məhsullarını Rusiya limanlarından, xüsusilə Ust-Luqa və Sankt-Peterburq limanları vasitəsilə ixrac etmək öhdəliyinin qoyulmasını təklif edib.

"Ölkə.Az" "Reporta"-a istinadən xəbər verir ki,  V.Putin bununla bağlı bəyanatında təklfini belə izah edib:

"Belarusun neft emalı zavodlarında bizim neftimiz emal olunur (orada başqa ölkələrin nefti yoxdur və çətin ki, bundan sonra da olsun), bu səbəbdən bunu vahid çərçivə halına salmaq lazımdır. Bizim neftimiz bilavasitə öz infrastrukturumuza bağlı olmalıdır”.

Rusiya prezidentinin bəyanatına Baltikyanı ölkələr dərhal reaksiya verib. Litvanın baş naziri Saulyus Skvernyalis bildirib ki, Belarus neft məhsullarının Rusiya limanları və Rusiya dəmir yolları vasitəsilə ixracı Belarus üçün əlverişsiz və təhlükəlidir. S.Skvernyalis qeyd edib ki, Rusiya limanları qışda donur və bu iqlim şəraiti neft məhsullarının daşınması üçün təhlükəli və həssas məsələdir. Litva baş nazirinin fikrincə, şərq dövlətlərinin rəhbərləri tez-tez iqtisadi maraqları nəzərdə tutmayan siyasi qərarlar qəbul edirlər. O, Litva siyasətçilərini Belarus yüklərinin Litva dəmir yolları vasitəsilə Klaypeda limanına tədarükünün davam etdirilməsini təmin etməyə çağırıb.

Lakin baş nazirin çağırışı qəzet yazılarından kənara çıxmayıb. Artıq 2017-ci ilin sonunda Belarus neft tranzitinin istiqamətinin dəyişməsi prosesi başlayıb: Belarus neft məhsullarının ilk 72 min tonu Baltikyanı ölkələrdən deyil, Rusiya vasitəsilə ixrac olunub.

Ötən ilin 8 dekabrında "Belneftxim” konsernin sədri İqor Lyaşenko bildirib ki, Belarus və Rusiya əlverişli şəraitin yaranacağı təqdirdə, 2018-ci ildə Rusiya limanları vasitəsilə ixrac həcminin 1 milyon tona çatdırılmasını razılaşdırıb.

Bu iqdisadi baxımdan əsaslandırılmış qərardırmı?

Qərb analitiklərinin fikrincə, nəqlin istiqamətinin dəyişdirilməsi Belarus neft emalı zavodları üçün ziyanlı olacaq. Çünki Ust-Luqa, Primorsk və Rusiyanın Leninqrad vilayətinin digər limanları Belarus neft emalı zavodlarından ən azı 800 kilometr aralıda yerləşir. Bu isə Ventspils, Riqa və Klaypeda limanları ilə müqayisədə kifayət qədər uzaqdır. Bunun nəticəsi kimi, nəql qiymətləri Baltikyanı ölkələrdən fərqli olaraq dəfələrlə çoxdur. 2017-ci ilə qədər Belarus neft məhsullarının hər bir tonunun Baltikyanı ölkələr vasitəsilə ixracı 6-8 dollara başa gəlirdisə, Rusiya vasitəsilə bu rəqəm 12-18 dollar təşkil edib.

Lakin Rusiya tarif rejiminə elə dəyişikliklər etdi ki, Belarusa artıq yükləri Baltikyanı ölkələr vasitəsilə deyil, Rusiya limanlarından ixrac etmək sərfəli oldu. Əvvəl Rusiya Dəmir Yolları yükdaşıma tariflərinə 25% endirim tətbiq edirdisə, sonra bu rəqəm 50%-ə çatdırıldı, hazırda isə kompleks tariflər tətbiq olunur.

Belarusun neft məhsullarına tətbiq olunan güzəştli şərtlər yüklərin Baltikyanı ölkələrdən deyil, məhz Rusiya limanları vasitəsilə daşınmasını daha əlverişli edib.

Nəql üçün vaxt itkisi ilə bağlı Rusiya maliyyə eksperti İqor Yuşkov bildirib ki, əgər bu, yekun gəlirə təsir göstərmirsə, nəqlin müddəti əhəmiyyətli deyil: "Əsas məsələ aparılan bütün əməliyyatlardan sonra hesabda nə qədər pulun qalmasıdır. Əgər Rusiya marşrutundan istifadə zamanı Baltikyanı ölkələrlə müqayisədə vəsait daha çox qalırsa, təbii ki, məhz Rusiya limanları seçiləcək. Bunun hansı müddətə başa gəlməsi isə elə də əhəmiyyətli deyil.”

İqor Lyaşenko

Nəticə etibarilə 2018-ci ildə Rusiya vasitəsilə daşınan neft məhsullarının həcminin 12 dəfə artırılması planlaşdırılır, ekspertlərin hesablamalarına görə, beş il sonra Belarusun neft nəqlinin əsas hissəsi Baltikyanı ölkələrdən yan keçəcək.

Bu qərarın siyasi məqamları nədən ibarətdir?

Vladimir Putinin avqust bəyanatından sonra Belarus KİV-lərində Baltikyanı ölkələrin limanlarının loqistika baxımından müəyyən müstəvidə daha rəqabətədavamlı olacağı barədə qeydlər yer alıb. Rusiyalı ekspertlərin bu məsələyə münasibəti özünü çox ləngitməyib: Belarusun Rusiya neftini hansı şərtlərlə əldə etdiyi kimi, vacib bir məsələni də unutmaq olmaz.

"Xam neftin Belarusa tədarükü məsələsini tranzitin hansı limanlar vasitəsilə həyata keçirilməsi ilə tam şəkildə əlaqələndirmək mümkündür. Xatırladım ki, Belarusun xeyrinə misli görünməmiş qərar qəbul edilib: Bu 20 milyon ton neft ixrac etmək hüququ verməklə yanaşı, "rekreasiya fəaliyyətinə" daha 6 milyon ayırmasını təmin edir. Bu səbəbdən, belaruslar riyazi hesablamalar apararaq onlara nəyinsə sərf etmədiyini deyərkən onu da unutmalı deyillər ki, bu şərtlər əsasında Belarusa tədarük bizə də sərf etmir. Bununla belə, biz bunu edirik”, - deyə Rusiya Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun rəhbəri Konstantin Simonov bildirib.

Konstantin Simonov

Sonda qeyd edək ki, Baltikyanı ölkələrdə 2017-ci ildə daha da şiddətlənən Qərbə və NATO-ya meyilli əhval-ruhiyyə öz "bəhrəsini verdi". Litva və Latviya Rusiyanın iştirakı ilə həyata keçirilən bütün iri strateji layihələrdən məhrum oldular, Rusiya bazarlarına çıxışı və Rusiyadan olan nəql imkanlarını itirdilər. İndi isə Belarus vasitəsilə həyata keçirilən tədarük imkanları da əllərindən çıxmaqdadır.

ŞƏRH YAZ
0

Məhərrəm Əliyev Heydər Əliyevdən yazdı

Məhərrəm Əliyev Heydər Əliyevdən yazdı
12:07
12.12.2017
1436
Analitika
A

Tarix sübut etmişdir ki, hər bir xalqın, dövlətin inkişafında dahi şəxsiyyətlərin, siyasi liderlərin çox böyük rolu olmuşdur. Siyasi müdriklik, dövlət idarəçiliyində yüksək səriştə, milli maraqların hər şeydən üstün tutulması, qətiyyətlilik və dəmir iradə liderlərin fəaliyyətinin ana xəttini təşkil edir. Azərbaycan xalqı xoşbəxtdir ki, onun belə keyfiyyətlərə malik, Vətəninə və millətinə əvəzsiz xidmətləri ilə əbədilik qazanmış ümummilli lideri – Heydər Əliyevi var. 

Azərbaycanın milli dövlətçiliyinin xilaskarı və müstəqilliyinin təminatçısı, bütöv bir xalqı böyük məhrumiyyətlərdən qorumağa və onun ən şərəfli tarixini yaratmağa nail olmuş ümummilli lider Heydər Əliyevin siyasi irsi, ölməz ideyaları, dövlət inkişafı kursu onun vəfatından sonra da yaşadı, uğurla davam etdirildi. Dahi öndərin Fəxri xiyabanda ucaldılmış abidəsi əbədi ziyarətgaha çevrildi. 
Heydər Əliyevi hər şeydən, hər kəsdən fərqləndirən cəhəti onun doğma xalqının qəlbini fəth etməsidir. Bu fəthi ilə o, xalqının, bugünkü və gələcək nəslin qəlbində əbədi yaşayır və yaşayacaqdır.

Heydər Əliyev şəxsiyyəti, irsi tam öyrənilməmiş bir salnamədir. Onu dönə-dönə oxumaq, öyrənmək, təbliğ etmək lazımdır, çünki Heydər Əliyevin ömrü elə yaşadığımız Azərbaycan tarixinin parlaq səhifələridir. Bu tarixin otuz ildən artıq dövrü məhz xalqını və vətənini canından artıq sevən ən böyük azərbaycanlı, ulu öndər Heydər Əliyevlə bağlı olmuşdur. 

İstər Azərbaycana rəhbərlik etdiyi sovet dönəmində, istər Moskvada SSRİ kimi nəhəng və qüdrətli bir dövlətin ən yuxarı eşalonunda yüksək rəhbər vəzifələr daşıdığı vaxtlarda Heydər Əliyev sadə adamlardan tutmuş ən böyük siyasi xadimlərin də etiraf etdiyi kimi əlahiddə dühası baxımından həmişə seçilmişdir.

Moskvada xüsusi orta milis məktəbində təhsil aldığım illərdə yaxşı xatirimdədir ki, hələ o dövrdə Heydər Əliyevə çox böyük maraq var idi, hər kəs onun iti zəkasına, idarəçilik məharətinə həsəd aparır, onun barəsində çox müsbət fikirlər səsləndirirdilər. Bu dahi şəxsiyyətə olan xüsusi rəğbətimin təzahürü idi ki, Ulu Öndərin çıxışlarını mütəmadi mütaliə edirdim. Hətta imtahanlar verərkən Heydər Əliyevdən sitatlar gətirməyim müsbət qiymətləndirilirdi. Bu ondan irəli gəlirdi ki, Heydər Əliyevin qüsursuz, anlaşıqlı, dolğun çıxışları onu ustad bir müəllim kimi xarakterizə edirdi. 

Baxmayaraq ki, Heydər Əliyevin o zaman sovet hakimiyyətində təmsil olunmasını hiddətlə qarşılayanlar ona qarşı paxıllıq, riyakarlıq nümayiş etdirərək, çirkin kampaniyalar apararaq 1987-ci ildə Ulu Öndəri məcburi istefaya göndərilmişdilər, onu tanıyanlar, sevənlər bununla heç cür barışmır, əksinə ona olan məhəbbətini, dəstəyini əsirgəmirdilər. Hələ 1988-ci ilin ilk mitinqlərindən başlayaraq, Azərbaycan xalqı üzləşdiyi ciddi problemləri həll etməyə qadir siyasətçini görür və onun yenidən Azərbaycan rəhbərliyinə qayıtmasını arzulayırdı. Lakin həmin vaxtlarda görkəmli siyasətçi, dövlət xadimi Heydər Əliyev ciddi təqib olunur, onun və tərəfdarlarının xalqla birləşməsinə hər vəchlə maneçilik törədilirdi. Minlərlə adamın mitinq və nümayişlərə Heydər Əliyevin portretləri ilə çıxması onu yenidən rəhbər görmək arzusunun ümumxalq miqyasında, açıq şəkildə ifadəsi idi. Bakı şəhəri Sabunçu (o vaxtkı Lenin) polis idarəsində cinayət-axtarış bölməsinin rəhbəri olduğum həmin illərdə dahi rəhbərin portretini iş otağında böyük fəxr hissi ilə saxlayırdıq.

Təsadüfi deyildi ki, xalqın öz qüdrətli rəhbəri ilə birləşəcəyindən qorxan imperiya Heydər Əliyevin hər vəchlə Azərbaycana qayıtmasına mane olurdu. Sovet rəhbərliyinin 1990-cı ilin yanvarında xalqımıza qarşı qanlı faciəni törətdiyi ən ağır vaxtda Heydər Əliyev həyatını təhlükə altına ataraq Azərbaycanın Moskvadakı daimi nümayəndəliyinə gələrək, burada təşkil olunan etiraz mitinqində çıxış etmiş və 20 yanvar faciəsinə siyasi qiymət verərək, mərkəzin və respublika rəhbərliyinin hüquqazidd əməllərini ifşa etmişdir.
Tarixin bu məsuliyyətli və çətin, lakin şərəfli dövründə xalqı ilə olmağı, ona kömək etməyi vacib bilən Heydər Əliyev 1990-cı ilin iyulunda Bakıya gəlir və onu qarşılayanlardan biri kimi Ulu Öndərlə ilk tanışlığımız olur. Həmin vaxt qardaşı Cəlal Əliyevin evində qalan Heydər Əliyevə qarşı təhdidlər səngimir, onu Bakını tərk etmədiyi təqdirdə istənilən hadisənin baş verə biləcəyi ilə hədələyirlər. Heydər Əliyev Naxçıvana getmək məcburiyyətində qalır. Yaxşı xatirimdədir, Cəlal Əliyevlə görüşümüzdən sonra ertəsi günü Vasif Talıbovla (Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri) birgə Heydər Əliyevi Naxçıvana yola salmaq üçün aeroporta apardıq və onu təyyarənin salonunadək ötürdük. Sonralar Naxçıvanda olarkən də Ulu Öndərlə görüşlərimiz olmuşdur. Yaşının çox və səhhətində müəyyən problemlərin olmasına baxmayaraq hər zaman qamətli duruşu, daxili gücə və özünəgüvənə malik olması, simasında ifadə olunan möhkəm iradəlilik və qətiyyətlilik əlamətləri, səsindəki amiranəlik Ümummilli Lideri ilk görünüşdən məğrur sərkərdəyə bənzədir, onun bundan sonra da xalqına xidmət etmək iqtidarında olduğunu göstərirdi. Təbiətən çox təmkinli olsa da, baş verən haqsızlıqlara qarşı hər zaman barışmaz idi. O, güclü siyasi fəhmə, taleyüklü məsələləri həll etmək bacarığına, dəmir iradəyə və zəngin idarəçilik təcrübəsinə malik idi. 

Azərbaycançılıq məfkurəsinin parlaq daşıyıcısı olan Heydər Əliyev öz müdrik siyasəti, dönməz əqidəsi və tarixi uzaqgörənliyi sayəsində milli dövlətçilik ideyasının gerçəkləşdirilməsinə, müasir Azərbaycan dövlətinin qurulmasına və xalqımızın müstəqillik arzusuna çatmasına nail olmuşdur. 

1991-ci ildə öz dövlət müstəqilliyini bərpa edən xalqımız çox çətin sınaqlardan keçmiş, qanı bahasına qazandığı müstəqilliyi yenidən itirmək təhlükəsi ilə üzləşmişdi. Həmin dövrdə Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik maraqları ilə üst-üstə düşməyən, bir çox hallarda isə onlara zidd olan qeyri-ardıcıl, səriştəsiz siyasətin aparılması, silahlı birləşmələrin özbaşınalığı, xaos və vətəndaş qarşıdurması, erməni təcavüzü bu təhlükəni daha da dərinləşdirirdi. Möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, "Əfsuslar olsun ki, müstəqilliyimizin ilk illərində Heydər Əliyev hakimiyyətdə deyildi. Əgər olsaydı, biz böyük itkilərlə üzləşməzdik". Məhz belə bir ağır dövrdə – 1993-cü ildə xalqımızın təkidli tələbi ilə ümummilli lider Heydər Əliyev hakimiyyətə qayıdaraq müstəqilliyimizi məhv olmaqdan xilas etmək kimi çox çətin və şərəfli missiyanı öz üzərinə götürdü. O dövrdə təsəvvür etmək çətin idi ki, ömrünün müdrik çağında olan və çoxsaylı təhdidlərə məruz qalan Heydər Əliyev yenidən hakimiyyətə qayıtsın. Buna rəğmən bu güclü şəxsiyyətin heç nədən çəkinmədən, öz həyatını belə təhlükəyə ataraq, sözün əsl mənasında, "ömrümün qalan hissəsini də xalqıma bağışlayıram" deyib, meydana atılması xalqı və dövləti qarşısında misilsiz fədakarlığı idi. 

Məhz Ulu Öndərin apardığı müdrik siyasət nəticəsində müstəqilliyimiz qorunub saxlanılmış, atəşkəsə nail olunmuş, dövlətlə xalqın birliyi təmin edilmiş, bütün sahələrdə demokratik islahatlara başlanılmış, güclü dövlətin möhkəm təməli qoyulmuşdur.
Hamımızın yaxşı xatirindədir ki, müstəqilliyin ilk illərində olan vəziyyət dövlət qurumlarından da yan keçməmiş, respublikanın prokurorluq, ədliyyə, polis, milli təhlükəsizlik, gömrük orqanlarında kadr siyasəti ciddi şəkildə təhrif olunmuş, həmin orqanlar öz üzərlərinə düşən sabitlik və əmin-amanlığın qorunması, vətəndaşların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi vəzifəsini unudaraq hərəsi bir siyasi qüvvəyə xidmət edirdi.

Respublikada cərəyan edən hadisələri dərindən təhlil edən Heydər Əliyev həm də yaxşı dərk edirdi ki, Azərbaycanın müstəqilliyini təmin etmək, onu möhkəmləndirmək, ölkədə demokratik hüquqi dövlət qurmaq, köklü islahatlar aparmaq üçün, ilk növbədə, ictimai-siyasi sabitlik, qanunçuluq, hüquq qaydası təmin edilməlidir. "Dövlət - dövlətçiliyi qorumalıdır" fikrini dönə-dönə vurğulayan Heydər Əliyev çox qəti və prinsipial mövqedən çıxış edərək ciddi intizam, tələbkarlıq və dövlət mənafeyi kimi amilləri ön plana çəkmişdi. Ölkədə geniş vüsət almış cinayətkarlığın bütün ünsürlərinə qarşı qəti mübarizə aparmaq üçün 1994-cü ilin avqustun 9-da imzaladığı xüsusi Fərman qanunçuluğun və hüquq qaydalarının möhkəmləndirilməsində əsaslı dönüş yaratmışdı. Eyni zamanda, milli dövlətçiliyin inkişafında korrupsiyanın aradan qaldırılmasının əhəmiyyəti nəzərə alınaraq bu ümumbəşəri sosial bəla ilə mübarizəyə başlanılmışdı.

Heydər Əliyev qətiyyətinin ifadəsi olan bu mühüm tədbirlərin həyata keçirilməsində iştirakımı daim xatırlayır, Ulu Öndərin fəaliyyətimə verdiyi dəyərdən böyük fəxarət duyuram. Həqiqətən, 10 ilə yaxın bir müddətdə bu dahi şəxsiyyətlə birgə çalışmaq, onun rəhbərliyi ilə keçirilən tədbirlərdə iştirak etmək qürurvericidir. Ümummilli liderin etimadı sayəsində 1993-cü ildən uzun müddət Bakı şəhəri Baş Polis İdarəsinin rəisi vəzifəsində fəaliyyət göstərmişəm.

1993-1998-ci illər Azərbaycanda ən gərgin illər idi. Bu illərdə Bakı şəhəri kimi böyük bir şəhərin təhlükəsizliyi, sözsüz ki, təmin olunmalı idi. Az qala hər gün mitinqlər keçirilir, müxtəlif təxribat xarakterli addımlar atılırdı. Bütün bunların öhdəsindən gəlmək isə asan iş deyildi. Dahi rəhbərin qarşımızda qoyduğu tapşırıqları yerinə yetirmək ən ümdə vəzifəmiz idi. 

1994-cü ilin oktyabrı və 1995-ci ilin martında baş vermiş dövlət çevrilişi cəhdləri, ölkə Prezidentinin fiziki məhvinə yönəldilmiş sui-qəsdlər görülmüş kompleks və çevik əməliyyat tədbirləri nəticəsində tamamilə aradan qaldırılmış, onların təşkilatçıları ifşa olunaraq, respublikada siyasi qarşıdurma yaratmaq cəhdlərinə qətiyyətlə son qoyulmuşdu.

1995-ci ildə Heydər Əliyevə sui-qəsd təşkil etmək istəyən cinayətkarlar işlədiyim dövrdə Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən aşkarlanaraq yaxalanmışdır. Hətta o zaman Heydər Əliyev bu cinayətin açılmasına görə bizə təşəkkür də etmişdi. 

"Hər bir insanın taleyi xalqın taleyinə çevrilməlidir" deyən Heydər Əliyev necə böyük qəlb və mənəviyyat sahibi olduğunu, şəxsiyyətcə böyüklüyünü sonrakı dövrdə öz cinayətkar əməllərini dayandıran, qanuna əməl edən qanunsuz silahlı birləşmələri də cinayət məsuliyyətindən azad etməsi ilə təsdiqlədi. 

Heydər Əliyevin böyüklüyü, dövlətçilik səriştəsi onda idi ki, o, hüquqi dövlət quruculuğu işində humanizm prinsiplərindən yerində və düzgün istifadə etməyi uzaqgörənliklə, müdrikliklə bacarırdı. 

Onun hər zaman xalqının yanında olduğuna, Heydər Əliyevi böyük bir izdihamın müşayiət etdiyinə, hər bir vətəndaşa qayğı ilə yanaşdığına şahid olmuşam, bir rəhbər kimi onunla birgə tədbirlərdə iştirak etmişəm. Ümummilli Lider Azərbaycanı bir xalq, Vətən, dövlət olaraq çox sevirdi. Azərbaycanlı olması ilə fəxr etməsi, "Azərbaycan" kəlməsini gözləri yaşara-yaşara söyləməsi Ulu Öndərin Vətənə olan sevgisinin sübutudur: "Hər bir insanın milli mənsubiyyəti onun qürur mənbəyidir. Mən həmişə fəxr etmişəm, bu gün də fəxr edirəm ki, mən azərbaycanlıyam!" 

Xalqın əbədi sevgisini qazanan ulu öndər Heydər Əliyev daxili və xarici qüvvələrin dövlət çevrilişi, sui-qəsd və təxribat cəhdlərinə baxmayaraq, öz həyatı, sağlamlığı bahasına gecəli-gündüzlü fədakar əməyi hesabına dövlət müstəqilliyimizi yenidən bərqərar etdi. Azərbaycan dağılmaqda olan ölkədən inkişaf edən, tərəqqiyə qoşulan ölkəyə, vətəndaş müharibəsi astanasında olan ölkədən vətəndaş həmrəyliyi olan ölkəyə çevrildi. 

Müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu və memarı, xalqımızın xilaskarı kimi Azərbaycanın müstəqillik tarixini yazan ümummilli liderimiz Heydər Əliyev qısa zamanda misilsiz xidmətləri ilə, köklü demokratik hüquqi dövlət quruculuğu, mütərəqqi hüquqi, o cümlədən məhkəmə-hüquq islahatları ilə tariximizin parlaq səhifələrini yazdı.

Azərbaycanın özü qədər əbədi olan dahi öndər Heydər Əliyevin ölkənin dərin ictimai-siyasi və iqtisadi böhrandan çıxarılmasında, vətəndaş müharibəsinin qarşısının alınmasında, Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin qorunmasında və möhkəmləndirilməsində, dövlətimizin beynəlxalq aləmdə böyük uğurlar qazanmasında, Azərbaycan dövlətçiliyinin nəaliyyətlərində müstəsna xidmətləri xalqımız tərəfindən sonsuz məhəbbət və dərin ehtiram hissi ilə yad edilir, onun əziz xatirəsi daim qəlbimizdə yaşayır.

Bu gün ölkəmizin sürətli hərtərəfli inkişafı onu deməyə əsas verir ki, ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulmuş uğurlarımız müstəqil dövlətçilik prinsipləri ilə daha da möhkəmlənir. Çünki bu iş, bu siyasi xətt müasir şəraitdə möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla həyata keçirilir, ölkəmizin tərəqqisinə və xalqımızın rifahına hesablanmış genişmiqyaslı və ardıcıl islahatlar bu gün öz real bəhrəsini verir.

Bizim isə ən böyük vəzifəmiz Heydər Əliyevin ideyalarının inkişafı və Azərbaycan tarixinin yeni şanlı səhifələrinin yazılması naminə möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin ətrafında sıx birləşərək, ona layiqli yardımçı olmaqdır.

Məhərrəm Əliyev,
Azərbaycan Respublikası
ədliyyə nazirinin müavini

ŞƏRH YAZ
2
BAĞLA