Niyə yata bilmirik?

Niyə yata bilmirik?
22:14
10.10.2018
3502
Maraqlı
A
Hər insan yaşından, cinsindən, milliyyətindən, sağlamlıq vəziyyətindən və sosial statusundan asılı olmayaraq yuxusuzluqla qarşılaşa bilər. Hətta tam sağlam və həyatda uğurlu olanlar da bəzən bu problemlə üzləşir. Statistikaya əsasən hazırda dünyanın hər üç sakinindən biri yuxusuzluq problemindən əziyyət çəkir.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu sözləri AzərTac-a müsahibəsində nevroloq Xəyalə Məmmədova deyib.

Həkim bildirib ki, orta hesabla insana 7-9 saatlıq yuxu kifayət edir: “Lakin buna baxmayaraq 4-5 saatlıq yuxu ilə kifayətlənən unikal adamlara də rast gəlmək olar. Tamamilə yuxusuz yaşamaq mümkün deyil. Fərdi olaraq yuxunun müddəti yaşdan, sinir sistemindən və həyat tərzindən asılıdır. Yuxusuzluq tibbi dildə “insomniya” adlanır. Əsl insomniyadan o zaman söhbət gedə bilər ki, insan gündəlik həyatda özünü pis hiss etdiyindən, zəiflikdən, yorğunlundan və tez əsəbiləşməkdən şikayət etsin”.

Ümumiyyətlə heyvanlarda yuxusuzluğun görülmədiyini deyən nevroloq, bu problemin müəyyən intellektə sahib varlıqlara xas xəstəlik olduğunu qeyd edib: “Qadınlar gənclik dövrlərində daha çox yuxusuzluqla qarşılaşırlar. Bunu da bu dövrün həddən artıq emosional olması ilə əlaqələndirmək olar. Kişilərdə isə yuxusuzluğun başqa səbəbləri var və qadınlara nisbətən daha irəli yaşlarında meydana çıxır. Bu, əsasən karyera və ya ailə həyatı ilə bağlı yaranan problemdir. Bəziləri yuxusuzluğun hansısa xəstəliyin göstəricisi olduğunu düşünür. Əlbəttə ki, bu hal müxtəlif xəstəliklərlə yanaşı müşahidə oluna bilər. Bunun üçün yatan zaman diskomfort və ya ağrı hiss olunursa, ilk növbədə, əsas problem-kəskin mədə yarası, bağırsaqların iltihabı, döş qəfəsi xəstəlikləri və s. müalicə olunmalıdır. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, yuxusuzluq daha çox nevroz və depressiya zamanı müşahidə olunur ki, bu da müalicə olunduqda keçib gedir”.

Həkim yuxusuzluqla qarşılaşan bəzi xəstələrin həkimə müraciət etməkdən qorxduqlarını bildirib: “Bunun səbəbi isə odur ki, həkim yuxugətirici dərmanlar təyin edə bilər. İnsanlar isə bu preparatlara alışacaqlarından və onlar olmadan özləri yuxuya gedə bilməyəcəklərindən qorxurlar. Bu barədə mütəxəssislərin öz fikirləri var. Onlar bildirirlər ki, qısa müddətli insomniya bir qayda olaraq stressin əlaməti kimi meydana çıxır. Belə olan halda psixoterapevtin yardımı müsbət nəticə verə bilər. Əlbəttə ki, uzun müddət davam edən stress nəticəsində yuxusuzluğun xroniki hal alma ehtimalı artır. Bu ən çox ağır ailə problemləri, iqtisadi böhranlar zamanı baş verir. Lakin belə olduqda əksər insanlarda dərhal orqanizmin yardımçı imkanları işə düşür və insan qənaətbəxş olmayan bu vəziyyətə uyğunlaşır”.

Xəyalə Məmmədova bəzən yuxusuzluğun özünün əsas xəstəlik hesab olunduğunu deyib: “Qısa müddətli yuxusuzluq zamanı həkim bir-iki gün üçün yuxugətirici təyin edə bilər. Bu zaman vərdiş əmələ gəlmir, yuxusuzluq inkişaf etmir və sağlamlığa heç bir zərər dəymir. Mütəmadi olaraq yuxu gətirici dərman preparatının 3-4 gün ərzində qəbul olunması, həqiqətən də, vərdiş yarada bilər. Lakin bundan yaxa qurtarmaq üçün bir neçə gün kifayətdir. Başqa bir məsələ psixoloji amildir. Həblərdən imtina etmək istəməyən insanı bu preparatlardan ayırmaq çox çətindir. Bu sahə üzrə mütəxəssisin fikirlərinə nəzər salsaq görərik ki, həkim səbəbsiz 2-3 həftə yuxusuzluqdan əziyyət çəkən pasiyentə gündəlik tutmağı tövsiyə edir. Gündəliyə hər gün nə vaxt yatdığını, nə vaxt oyandığını, gün ərzində nə baş verdiyini, necə yuxuya getdiyini yazmaq məsləhət görülür. İki həftə sonra məlum olur ki, yuxusuzluq işdə olan periodik xoşagəlməzliklər və narahatlıqla əlaqədardır. Ona stress əleyhinə dərman preparatı, o cümlədən yuxu gətirici təyin edilir. Bu yuxugətirici sxem üzrə deyil, konkret əsəbilik situasiyalarında qəbul edilir. Bir ay sonra problem tamamilə həll olunur və dərman preparatlarına qarşı heç bir vərdiş əmələ gəlmir”.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Öz niyyət və planlarınızı gizlətməyin

Öz niyyət və planlarınızı gizlətməyin
01:30
Bu gün
2677
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" Milli.Az-a istinadən günün ulduz falını təqdim edir:

Qoç - günün ilk yarısında mənfi təmayüllərin təsiri güclü olacaq. Ehtiyatlı olun, sayıq davranın. Peşəkar fəaliyyətlə bağlı mühüm məsələləri həll etmək üçün yaxşı zaman deyil. Sizə yardım və dəstək vəd edən insanların yardımlarına bel bağlamayın. Kömək etmək istədiklərini deyən insanlar sizin maraqlarınızı nəzərə almırlar.

Günün ikinci yarısında müsbət təmayüllərin təsiri güclənəcək. Axşam saatları maraqlı ünsiyyət və görüşlər zamanıdır.

Yaşam potensialının səviyyəsi yüksək olsa da, orqanizmi sınağa çəkməyin. İfrata varmaq xroniki ağrıları gücləndirə bilər.

Buğa - yaranmış situasiyanı mümkün qədər tez dəyərləndirməyə çalışın. Situasiyanı düzgün qiymətləndirsəniz, gününüz pis keçməyəcək. Yanlış ümidlər və illüziyalardan qurtulmağa çalışın. Bu, sizə xoş olmasa da, problemin öhdəsindən gəlin. Ünvanınıza deyilən tənqidlərə diqqətlə qulan asın. Eşidəcəyiniz sözlər arasında məntiqli, ağıllı ifadələr də var.

İşgüzar görüşlərdə soyuqqanlı və sayıq olun. Vədlər verməyin, çünki onlara riayət etmək asan deyil. İşdə həmkarlarla fikir ayrılıqları ola bilər.

Günün ikinci yarısında isə şəxsi münasibətlər müstəvisində problemlər həllini tapacaq. Müsbət təmayüllərin təsiri güclənir. Ciddi çətinliklər olmayacaq. Axşam saatlarında yaxınlarınızı xoş xəbərlərlə sevindirməyə çalışın.

Ailə üzvlərinizin istəklərini nəzərə alın.

Əkizlər - emosiyalarınızı nəzarətdə saxlayın. Hisslərinizi cilovlaya bilməsəniz, bunun heç bir yaxşı nəticəsi olmayacaq. Adi vaxtlarla müqayisədə münaqişələrin sayı sürətlə artır. Etiraf edin ki, belə situasiyanın formalaşmasında özünüz də suçlusunuz. İşdə həmkarlar və rəhbərlik istənilən səhvinizə diqqət yetirəcək, sizi nəzarətdə saxlayacaqlar. Təkbaşına gördüyünüz böyük həcmdə işi onlar görməyəcəklər.

Günün ikinci yarısında mühüm məsələləri yaxınlarınızla müzakirə etməyin. Problemləri təkbaşına həll etməyə çalışmayın. Seçiminiz sual doğura bilər. Həll və çözüm axtarışını bir qədər ertələməyə can atın.

Axşam saatlarında gəzintiyə çıxmayın.

Xərçəng - bu gün əməlli-başlı çalışmalısınız. Əldə edəcəyiniz uğurlar gələcək qələbələrinizin rəhni ola bilər. Yeni işgüzar münasibətlərə başlamaq üçün pis zaman deyil. Yeni müttəfiqlər və hamilər axtarışına başlamaq olar. Səyləriniz əbəs olmayacaq. Gördüyünüz işlərə görə mükafat və ya ödəniş əldə etmək asan olmasa da, narahat olmayın. Sonucda ödəniş səxavətli olacaq.

Günün ikinci yarısında bilik və informasiya əldə etmək, yaxşı məsləhətlər almağa can atın. Peşəkar fəaliyyət sahəsində başqasının təcrübəsindən yararlana bilərsiniz. Şəxsi münasibətlərinizin rəvan olmasına çalışın.

Axşam saatlarında səhhətinizdə problemlər yarana bilər. Narahat olmayın, ciddi ağrılar olmayacaq.

Şir - günün ilk yarısında aktiv və qətiyyətli olun. Peşəkar fəaliyyət sahəsində əhəmiyyətli uğurlar əldə edə bilərsiniz. Saatlar keçdikcə sədlər və maneələrin sayı artacaq. Etibar etdiyiniz müttəfiqə, köhnə dosta üz tutaraq yardım istəyə bilərsiniz. Bununla belə, müraciətinizə rədd cavabı da istisna deyil.

Yeni işgüzar təmaslara və əməkdaşlığa başlamaq olar. Yerinə yetirilməsi çətin, bəzən də mümkünsüz vədlər verməyin.

Şəxsi münasibətlərdə intuisiyaya bel bağlayın. Diqqətli olsanız, səhvlərin sayı azalacaq, dürüst həllin tapılması sürətlənəcək.

Nagahani etiraf, nəzərdə tutulmamış görüş istisna deyil.

Qarşı tərəfin rəğbətini qazanmağa çalışın.

Qız - günün ilk yarısında maksimum dərəcədə ehtiyatlı davranın. Sizi aldatmağa, fırıldaq və kələyin qurbanı etməyə çalışan insan var. Mənfi təmayüllərin təsiri saatlar keçdikcə azalacaq. Son vaxtlar sizi narahat edən bir sıra məsələlər həllini tapa bilər. Yeni işlərə başlamağa tələsməyin. Həmin işləri həyata keçirəcəyiniz yolda dəf ediləsi çox çətin problemlər yarada bilər.

Günün ikinci yarısında bəzi planları dəyişmək, nəzərdə tutulmuş əyləncələrdən imtina etmək gərəkdir. Çətin vəziyyətə düşmüş yaxınınıza yardım edin. Maliyyə probelmləri yaranarsa, onları çözməyin yollarını arayın.

Qəfil hədiyyə və gəlir istisna deyil.

Tərəzi - əsas məsələ sakitliyi qorumaq və ya heç olmasa, belə görüntü yaratmaqdır. Qeyri-rəvan, gərgin gündür. Mahiyyət etibarilə pis zaman deyil. Sadəcə, başınızı itirməyin, çaş-baş qalmayın. Yeni layihə və işlərin reallaşdırılmasında irəliləyə bilərsiniz.

Daşınmaz əmlakla bağlı anlaşmalara nail olmaq, habelə ev üçün nə isə almaq olar.

Təmkinli və səbrli olsanız, yaranmış problemləri həll etməklə yanaşı yeni layihələrin gerçəkləşdirilməsinə başlaya bilərsiniz.

Günün ikinci yarısı faydalı məlumatın əldə olunması, yarımçıq işin başa çatdırılması istisna deyil. Sırf məişət məsələləri, praktiki məqamlarla bağlı ailədə fikir ayrılığı yarana bilər. Ciddi anlarda yaxınlarınız və ailə üzvləriniz sizi dəstəkləyəcəklər.

Əqrəb - bu günə hansısa mühüm işi planlaşdırıbsınızsa, təkbaşına və müstəqil işləməyə hazır olun. Müttəfiqlərlə dil tapmaq asan deyil. Sizi yanlış anlayacaqlar. Birgə layihələrin həyata keçirilməsi fikir ayrılıqları və münaqişələr yarada bilər.

Sənədlərlə çalışmaq, yaxın gələcəklə bağlı planlar qurmaq, maliyyə məsələlərini həll etmək olar.

Günün ikinci yarısında yaxınlarınızla münasibətlər rəvan və harmonik olacaq. Səmimiyyət, qayğı, diqqətə ehtiyacı olanların istəklərini nəzərə alın. Öz niyyət və planlarınızı da gizlətməyin. Sizə dəyər verən insanlar yardımlarını əsirgəməyəcəklər.

Oxatan - aktiv və qətiyyətli olun. Sizinlə mübahisə etmək çətindir. Amma bu, o demək deyil ki, bütün məsələlərdə haqlısınız. Yaxın ətrafınızdakı insanların barənizdə dedikləri sözlərə diqqətlə qulaq asın. Səfər və səyahətlər planlaşdırılandan artıq vaxt alacaq. Qəfil təxirəsalma və gecikmə mühüm görüşün baş tutmamasına səbəb ola bilər. Amma narahat olmayın, görüşəcəyiniz insan sinirlənməyəcək.

Günün ikinci yarısı maliyyə məsələlərinin həlli üçün düşərli zamandır. Anlaşmalar, sövdələşmələr, alış-veriş üçün pis vaxt deyil. Yaradıcılıq potensialının səviyyəsi yüksəkdir. Təxəyyül və bacarıq tələb edən işlərdə aktiv olun.

Oğlaq - peşəkar fəaliyyət sahəsində çiyinlərinə düşən yüklər az deyil. Yeni öhdəliklər və qayğılar peyda olur. Gördüyünüz əməyin müqabilində istədiyiniz məbləği ala bilmirsiniz. Vaxtınızı dürüst dəyərləndirsəniz, çox iş görə bilərsiniz. Uğurlarınız məhsuldar çalışa bilməyən insanlarda paxıllıq yaradır.

Günün ikinci yarısında aldığınız bütün məlumatları və informasiyaları yoxlayın. Kimsə sizi aldatmağa, manipulyasiyalarının qurbanına çevirməyə çalışacaq.

Şəxsi münasibətlərdə irəliləyiş baxımından əlverişli zamandır. Yaxınlarınızla təmaslarda heç bir çətinlik çəkmədən ümumi dil tapacaqsınız.

Ailə üzvlərinin xətrinə dəyməyin. Sərt və aqressiv olmayın.

Dolça - özünüzü həddən artıq yormayın, görə biləcəyiniz işlərə başlayın. İmkan və potensialınızın hüdudsuz olmadığını bilin. İfrat yorğunluq qıcıq mənbəyi ola bilər. Başağrısı və yuxusuzluq yarada biləcək məqamların sayının azaldılmasına çalışın.

Ən mühüm işlərdən savayı yerdə qalan işlərin hamısını başqalarına həvalə edə bilərsiniz.

Günün ortalarında mühüm görüşlər keçirmək olar. Bir şərtlə ki, həmin qarşılaşma xoş ortamda olsun.

Yeni tanışlıqlar, maraqlı görüşlər istisna deyil. Yaxın ətrafınızdakı insanlarda özünüzlə bağlı xoş təəssürat yaratmağa çalışın.

Yeni münasibət qurularsa, onun ömrü uzun olacaq.

Balıqlar - uğurlu gündür, çətin problemlərinizi həll edə bilərsiniz. Rəqiblər və bədxahlarla müqayisədə mürəkkəb işləri daha tez başa vura bilərsiniz. İşgüzar tərəfdaş və ya işdəki rəhbərliklə münasibətlərinizdəki çoxdankı ixtilafı çözə bilərsiniz. Peşəkar mövqelərinizi daha da möhkəmləndirin. Amma son vaxtlar bədxahlarınızı dəstəkləyən insanların son zamanlar mövqelərini dəyişməsi şübhəlidir. Buna inanmayın.

Günün ikinci yarısı olaylarla zəngin olacaq. Sizinlə maraqlanacaqlar. Amma əfsuslar olsun ki, onların arasında diqqətə və etibara layiq olmayanlar az deyil.

Ümumi işə başlamazdan əvvəl bu insanın davranışına diqqətlə nəzər salın.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Bu bitki müqəddəs bağlarda yetişdirilib, mumiyalara vurulurdu...

Bu bitki müqəddəs bağlarda yetişdirilib, mumiyalara vurulurdu...
00:29
Bu gün
2409
Maraqlı
A
Vaxtilə lavanda bitkisi ticari, mədəni və dini əhəmiyyət daşıyırdı. Qədim misirlilər onu müqəddəs Fiva bağlarında yetişdirirdi. Misirdə mumiyaların balzamlanmasında istifadə edilən maddənin əsas komponentlərindən biri də lavanda olub. Keçən əsrin 20-ci illərində Misir fironu Tutanxamonun mumiyasından ətirli lavandanın qalıqları tapılıb. Deməli, lavanda min illər boyu öz ətrini saxlaya bilir.

"Ölkə.Az" AzərTac-a xəbər verir ki, gözəl ətrinə və dadına görə lavanda qədim zamanlardan tanınırdı. Qədim romalılar bitkidən suyu ətirləndirmək üçün istifadə edirdilər. Latınca “lavare” yuyunmaq deməkdir, lavandanın adı da elə həmin sözdən götürülüb. Orta əsrlərdə lavanda həm ədviyyat, həm də dərman bitkisi kimi çox yüksək qiymətləndirilirdi. Onu qurudaraq digər ətirli bitkilərə qarışdırıb kiçik kisəciklərə doldurur, kisəciklərin ağzı tikilir və quru yerdə saxlanılırdı. Ətirli kisəciklərdən ağrılı nahiyəyə qoymaq üçün və miqren xəstəliyi zamanı geniş istifadə edilirdi. Lavanda parazit cücüləri, milçəkləri və s. qovmaq üçün şkaflara və ipək parçaların arasına səpilirdi.

Onu əsasən iki məqsədlə- ədviyyat kimi və efir yağlarının alınması üçün yetişdirirdilər. Lavandadan ən çox Fransada efir yağı istehsal edilir və il ərzində ondan 60-70 ton efir yağı alınır. Distillə yolu ilə alınan efir yağından tibb, kosmetologiya və ətriyyat sahəsində istifadə edilir. Lavanda spirti antiseptik vasitə kimi bəzi məlhəmlərin tərkibinə daxildir. Bunlardan əlavə lavanda ədviyyat bitkisi kimi italyan, fransız və ispan kulinariyasında, xüsusilə ətli yeməklərin hazırlanmasında geniş tətbiq edilir. Onun ətrini daha da gücləndirmək üçün şüyüd və adaçayı ilə birlikdə istifadə edirlər.

Fransada bitki diuretik, Avstriyada sakitləşdirici kimi tətbiq olunur. Bolqarıstanda bitkinin çiçəklərindən sinir və həzm sistemi xəstəliklərində, Polşada isə dəmləməsindən orta qulağın iltihabı (otit) zamanı istifadə edirlər.

Revmatizm xəstəliyinin, taxikardiya və miqren tutmaları zamanı lavanda yağı spirtdə həll olunaraq qəbul edilir. Lavanda qrip xəstəliyi zamanı müsbət təsir göstərir, oyanıqlığı azaldır, yuxusuzluğun, isterik reaksiyaların qarşısını alır, istənilən dəriyə müsbət təsir göstərir. Lavanda orqanizmin infeksion xəstəliklərə qarşı müqavimətini artırır, iltihab əleyhinə təsirinə görə sistit, uretrit və vaginitlərin müalicəsində istifadə edilir, şlakları orqanizmdən xaric edir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA