Nürnberq məhkəməsi — tarixin ən müəmmalı səhifəsi

Nürnberq məhkəməsi
12:11
14.10.2016
7625
Maraqlı
A

Bu ilin oktyabr ayında Üçüncü Reyxin ali rəhbərliyinin nümayəndələri üzərində keçirilən məhkəmədən 70 il keçdi. Bu məhkəmə "Tarixin məhkəməsi" adlandırılır.

Ölkə.Az saytında dünyanın ən maraqlı və ilk məhkəməsinin bilinməyən tərəflərini işıqlandırmaq qərarına gəldik.

Hər şey necə başladı

Hələ 1942-ci ildə Sovet Rusiyası nasist cinayətkarlarını mühakimə etmək üçün hərbi tribunal yaradılması barədə fikir bildirmişdi. Stalin isə bir neçə dəfə bildirmişdi ki, ikinci dünya müharibəsinə səbəb olan şəxslər beynəlxalq məhkəmədə əməllərinə görə cavab verməlidirlər.
Çerçil isə düşünürdü ki, əsas hərbi cinayətkarları əsir götürən kimi edam etmək lazımdır. 1945-ci ildə ABŞ və Böyük Britaniya əhalisinin 70 faizi bu fikri dəstəkləyirdi.

O dövr üçün beynəlxalq tribunal yenilik sayılırdı. Eyni zamanda qeyd etmək lazımdır ki, 1914-1918-ci ildə birinci dünya müharibəsi zamanı törətdikləri cinayətlərə görə Almaniya ordusunun heç bir komandanı və zabiti cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməmişdi və cəzalandırılmamışdı.

İkinci düna müharibəsində qalib gələn dövlətlər 1945-ci ilin yay ayında keçirilən London konfransında beynəlxalq hərbi tribunalın yaradılması barədə razılığa gəldilər. 1945-ci il 29 avqust tarixində əsas hərbi cinayətkarların siyahısı dərc edildi. Bu siyahıda 24 nəfərin adı var idi.

Hərbi cinayətkarlara qarşı dörd müxtəlif istiqamətdə ittiham irəli sürüldü:

1. Müxtəlif ölkələrə qarşı aqressiv hərəkətlər
2. Dünyaya qarşı cinayət
3. Hərbi cinayətkarlıq
4. Bəşəriyyətə qarşı cinayət

Maraqlısı odur ki, sonuncu bənd alman hüquqşünasları tərəfindən əlavə edilib. Onların fikrinə görə, müttəfiqlər tərəfindən Drezdenin bombalanması, Xirosima və Naqasakiyə nüvə hücumunu da bu bəndə əlavə etmək olardı.

1945-ci ilin 18 oktyabr tarixində ittiham materialları artıq hazır idi. Məhkəmə prosesinə bir ay qalmış hər bir müttəhim bu materiallarla tanış oldu. Material ilə tanış olduqdan sonra nasist partiyasının funksioneri Robert Ley özünə qəsd etdi. Digər müttəhimlər isə hakim qarşısına çıxdı.

London sazişinə əsasən, beynəlxalq hərbi tribunal dörd dövlətin, yəni ABŞ, SSRİ, Böyük Britaniya və Fransanın nümayəndələrindən təşkil edilmişdi. Məhkəmənin sədri britaniyalı hüquqşünas Ceffri Lourens idi.

11 ilmə

Prosses başlayana qədər heç kəs şübhə etmirdi ki, məhkəmə hökmün oxunması ilə başa çatacaq. Hakimlərdən tələb edilən o idi ki, müttəhim kürsüsündə əyləşən hər bir cinayətkarın günah dərəcəsini müəyyən etsinlər. ABŞ və Böyük Britaniya tərəfi müttəhimlərə son söz vermək fikrində deyildilər. Amma fransız və sovet nümayəndələri bu fikrə etiraz etdilər.

Tribunal 217 günə başa çatdı. 403 dinləmə keçirildi. Bu dinləmələr ümumi olaraq 24 min saat demək idi. İclas stenoqramları yazılmış sənədlərin hündürlüyü 10 metr idi. 3 milyon sənəd və uzunluğu 2400 metr olan kinolent arxivə göndərildi. Məhkəmə zalına daxil olmaq istəyən 60 min nəfərə buraxılış vərəqəsi verildi. 116 şahid ifadəsi dinlənildi. Proses eyni anda 4 dildə keçirilirdi. Məhkəmə təcrübəsində ilk dəfə olaraq tərcüməçilərdən ibarət qrupdan istifadə edildi.

250 nəfər mətbuat nümayəndəsi məhkəmənin gedişatı barədə dünyanın müxtəlif dövlətlərinə xəbər ötürüb.

Sübut olaraq çoxsaylı şahid ifadələri, əsir düşərgələrinin sakinləri, foto və kino sənədlərdən istifadə edildi. Eyni zamanda, ittiham olunanlar tərəfindən imzalanmış və yazılmış əmrlər, raportlar da sübut kimi istifadə edilib.

Bu sənədlər və ifadələr əsasında məlum oldu ki, Üçüncü Reyxin hərbi və iqtisadi cinayətlərindən başqa digər planları da olub. Nasist rəhbərliyinin hərbi əsirləri və işğal edilmiş ölkə sakinlərinin kütləvi məhvi ilə bağlı ciddi planları da var imiş.

Müttəhimlər özlərini şux tutur, vaxtı uzadaraq cəzadan yayınmaq istəyirdilər. Onlar düşünürdülər ki, gərgin beynəlxalq vəziyyət onların lehinə işləyə bilər. 1946-cı il 5 mart tarixində Çerçil çıxışında soyuq müharibənin başladığı barədə siqnal verdi. Bu isə məhkəmənin öz mənasını itirəcəyi barədə fikir formalaşdırmışdı.

Amma müttəhimlərin arzusu reallaşmadı. 11 nəfər asılma yolu ilə edam cəzasına məhkum edildi. Martin Borman tapılmadığı üçün onun haqda çıxan hökm qiyabi idi. Qalan digər müttəhimlər barədə isə müxtəlif həbs cəzaları hökmü oxundu.

Yekun və nəticələr

Demək olar ki, Nürnberq prosesi beynəlxalq cinayət hüququnun başlanğıc tarixi oldu. 1950-ci ildə Nürnberq prinsipləri hazırlandı.

ABŞ-da gizli məhkəmə prosesi

ABŞ dövləti isə nasistlərin maliyyəçi və alimlərinin sirrini öyrənmək üçün 11 məhkumu gizli surətdə dindirib. Nürnberq prosesindən sonra dünyada belə bir fikir formalaşdı ki, Üçüncü Reyxin bəşəriyyətə qarşı cinayət işləyən bütün rəhbərliyi cəzalandırılıb. Amma əslində bir məsələ diqqətdən kənarda qalıb. Nürnberq məhkəməsində cinayətkarlarla yanaşı amerikalılarla əməkdaşlıq etməkdən boyun qaçıran, dövlət sirrlərini bölüşməkdən imtina edənlər də cəzalandırıldı.

Dirsəyə qədər qana bulaşan nasist cəlladları ya cəzadan yayına bildi, ya da minimum həbs müddətinə məhkum edildi. Bəzi müttəhimlər isə gizli surətdə yoxa çıxdı. Bir müddət sonra yoxa çıxan müttəhimlərin sorağı okeanın o tayından, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin gizli laboratoriyalarından gəldi.

Bu günə qədər də Sovet İttifaqının niyə birinci Nürnberq prosesində iştirak etdiyi, növbəti proseslərdə kənarda qaldığının məntiqli cavabı yoxdur. Qeyd etmək lazımdır ki, 12 proses keçirilib. Amerikalılar 16 proses tələb etsələr də, sonradan müxtəlif səbəblərə görə say azaldıldı. "Anenerbe" gizli cəmiyyətinin üzvlərinə qarşı keçirilən prosesi həkim-qatillər prosesi ilə birləşdirdilər. Üçüncü Reyxin nəhəng maliyyə maqnatları prosesi isə ləğv edildi. Hakim və ittihamçı qismində həmişə amerikalılar iştirak edirdi. SSRİ-nin Nürnberq məhkəməsində Aleksandr Volçkovun rəhbərliyi ilə iştirak edən nümayəndə heyəti ifadə verməkdən imtina edib.

Fransızların xidmətindən imtina edən amerikalılar bu işin öhdəsindən təkbaşına gəldilər. Vaşinqton və Moskva arasında nasist rəhbərliyinin cəzalandırılmasına aid gizli yazışmalar 2046-cı ildə açılacaq. Bu zaman isə SSRİ nümayəndə heyətinin proseslərdə niyə iştirak etmədiyi məlum olacaq.

Kiçik ittihamların hamısı amerikalılar tərəfindən həyata keçirilib. Bu məhkəmə prosesi 1946-cı ildən 1949-cu ilə qədər keçirilib. Amerikalı hakimlər qarşısına 185 müttəhim çıxarıldı. Onlardan 142-si günahkar elan edildi. 24 nəfərə ölüm hökmü oxunsa da, 11 nəfər əhf edildi və 13 nəfər edam edildi. Henrix Gimmler, Valter Vyüst və Volfram Ziversin rəhbərlik etdiyi gizli "Anenerbe" təşkilatının rəhbərliyi üzərində də məhkəmə keçirildi. İttiham edilənlərdən cəmi dörd nəfər həkim idi. Bu siyahıda fürerin şəxsi həkimi Karl Brandt da var idi. Digər müttəhimlər isə "məxfi alim" elan edilmişdi.

Gizli təşkilatın adminstrativ idarəetməsini həyata keçirən Zivers edam edildi. Vyüst isə sərbəst buraxıldı. Zivers amerikalılarla əməkdaşlıq etməkdən boyun qaçırmış, yeni silah texnologiyalarının gizlədildiyi yeri deməmişdi. Vyüst isə amerikalılara bildiyi hər şeyi demiş, gizli laboratoriyaların ünvanını bildirmiş və orada işləyən alimlərin siyahısını vermişdi.

"Anenerbe" təşkilatına qarşı keçirilən prosesin ümumi nəticəsi belə idi: 7 nəfər edam edildi, 5 nəfər ömürlük həbsə məhkum edildi. 4 nəfər isə 10-20 il arası həbs cəzası aldı. 7 nəfər isə bəraət aldı.

Bəraət alan 7 nəfərin 3-nün dəqiq ölüm tarixi məlumdur. Konrad Şefer, Ziqqi Ruff, Adolf Pokornıy və Georq Velts hara yoxa çıxdı? Velts, Şefer və Ruffun izlərinə 70-ci illərdə ABŞ-da rast gəlindi. Amma hakimiyyət tərəfindən susdurulan mətbuat bu mövzuya bir də qayıtmadı.

Qeyd etmək lazımdır ki, "Anenerbe" gizli təşkilatında 50-yə yaxın idarə var idi. Amma maraqlısı odur ki, bu qədər işçidən cəmi 7 nəfər edam edildi, 9 nəfər həbs cəzası aldı. Qalanları hara yoxa çıxdı? Ölkə.Az-ın oxucularına bildirmək istəyirik ki, bu sualın cavabı yenə ABŞ kəşfiyyat orqanlarındadır. Amma narahat olmayın, araşdırmalarımız davam edir. Yəqin ki, yaxın vaxtlarda bu barədə də araşdırmanı Ölkə.Az saytının oxucularına təqdim edəcəyik.

Hikmət
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Qəfil hədiyyə, dəvət və ya romantik görüş ola bilər — Günün qoroskopu

Qəfil hədiyyə, dəvət və ya romantik görüş ola bilər
09:00
Bu gün
714
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" günün ulduz falını təqdim edir:

Qoç - Səhər saatlarından etibarən əhvalınız pisləşməsin. Bədbinliyə qapılmayın. Ötən günlərdə yaşanan hadisələr indiki proseslərə bilavasitə təsir edir.

Günün ikinci yarısında hansısa işə həddən artıq vaxt və qüvvə sərf etsəniz, yaşam tonusu səviyyəsinin aşağı düşməsi qaçılmazdır. Pozitiv olun, kiçik problemləri böyütməyin. Yaxınlarınızla ünsiyyətdə səmimi olun. Aqressiv davranmayın.

Buğa - Fəaliyyətinizdə harmoniyaya nail olun. Təfərrüatlarına bələd olmadığınız, detallarını dəqiqləşdirmədiyiniz işə başlamayın. Belədə, yarıyolda zəiflədiyinizi, imkanlarınızın tükəndiyini hiss edə bilərsiniz.
Başladığınız işi bitirin.
Günün ikinci yarısında yaxınlarınızla münasibətlərdə sərinləşməyə imkan verməyin. Emosional olmayın. 
Yaxın ətrafınızdakı insanların dediklərinə aqressiv münasibət bəsləməyin.

Əkizlər - Adi, yeknəsəq günlərdən biridir. Hisslərə yox, məntiqə əsaslanaraq hərəkət edin. Belədə, fəaliyyətinizdə və dəyər verdiyiniz insanlarla münasibətlərdə xoşagəlməz sürprizlərlə qarşılaşmayacaqsınız.
Günün ikinci yarısında qəfil istəklər, çılğın ideyalar istisna deyil. Yeni layihəni və ya istəyi reallaşdırmaq fikrinə düşməzdən əvvəl motivləri ayırd etməyə can atın. 
Axşam saatlarında ailə üzvləri və qohumlarla münasibətləri intensivləşdirin. Xoş emosiyalı anlar olacaq.

Xərçəng - Ətrafınızda baş verən hadisələrə təkan verən səbəbləri aydınlaşdırın. Şəxsi münasibətlər, istəklər və arzularla yanaşı, tərəfdaşlarla şəriklərin planları da önəmlidir. Çalışdığınız kollektivdə mübahisə etməsəniz, hər şey yaxşı olacaq.
Günün ikinci yarısında əhvalınızda ciddi dəyişikliklər olacaq. Ani çətinliklər sizdə durğunluq yaratmasın. Şübhələr planların gerçəkləşdirilməsinə mane ola bilər.
Axşam saatlarında normal istirahət edin.

Şir - Mühüm qərarlar üçün yaxşı gündür. Tələsməyin, yaxşıca düşünüb qərar verin. Yaşamınızın sahibi ola bilərsiniz. Peşəkar mövqelərinizi səbatlaşdırın.
İşlə bağlı yeni münasibətlərin başlanması, sərfəli əməkdaşlıq istisna deyil.
Günün ikinci yarısında sizi xoş sürpriz gözləyir. Qəfil hədiyyə, dəvət və ya romantik görüş ola bilər.
Səfər və ya səyahəti planlaşdıra bilərsiniz. Yaşam arealının dəyişdirilməsi faydalıdır, əhval-ruhiyyənizi yaxşılaşdıra bilər.
Yaşam potensialı səviyyəsi yüksəkdir.

Qız - Kiçik problemlərin çözülməsi, cari məsələlərin həlli üçün uğurlu gündür. Ciddi və ağır işlərə başlamayın. Səhv etmədən onları başa vurmaq asan deyil. Təmaslarda diqqətli, sərrast olun. Yeni tanışlıq, nüfuzlu insanın dəstəyi və ya yardımı istisna deyil.
İşdə rəhbərliklə problemləri müzakirə etmək, yeni layihəni nəzərdən keçirmək olar.
Günün ikinci yarısı bilik, informasiya bazasını genişləndirmək, yeni təcrübə əldə etmək üçün əlverişlidir. Alınmış məlumatların mübadiləsində xeyir var. Mühüm qərarlar qəbul etməyə tələsməyin.
Şəxsi münasibətlərdə diqqətli və həssas olun. İndi emosiyaların təsiri altında yanlış addım ata bilərsiniz.

Tərəzi -  Şəraitin formalaşdırdığı məqamlardan yararlanın. Hər olaydan xeyir tapmaq olar. Yeni tərəfdaşlarla işgüzar əməkdaşlığa başlamağın zamanıdır.
İşinizdə faydalı ola biləcək praktik məlumat və bilgilər əldə edin.
Sənədləşdirmə, icazə və rüsxətlərin alınması, məmurlarla görüş, sizin üçün mühüm məsələlərin həllinin asılı olduğu adamlarla danışıqlar üçün yaxşı zamandır. Dostlar sizi xoş xəbərlərlə sevindirəcəklər.
Yaxınlarınızda sizin üçün maraqlı xəbərlər var.

Əqrəb -  Maraqlı tanışlıqlar vəd edən gündür. Diqqətə layiq olan insanlar sizinlə maraqlanacaqlar. İstənilən görüş yaxşı keçəcək. İşgüzar fəaliyyət və maliyyə ilə bağlı məsələləri qeyri-formal şəraitdə müzakirə etmək olar. Kommersiya fəaliyyəti gəlir verəcək.
Köhnə dostları yada salın. Onlardan birində faydalı məlumat və ya maraqlı təklif ola bilər.
Günün ikinci yarısında alış-veriş etmək olar.
İdmanla məşğul olmağı unutmayın.
Aktiv və gümrah olmağa çalışın.

Oxatan - Səhər saatlarında alacağınız məlumat və gələcək informasiyanı dəqiqləşdirin. İlkin təəssüratlar hansısa olay və ya konkret şəxs barədə fikir yürütmək üçün yetərli deyil.
Təmkinli olun, soyuqqanlı davranın.
Günün ikinci yarısında cari problemlərin çözülməsi ilə məşğul olun. İllüziyalara qapılmayın, boş vədlərə aldanmayın. Mümkün uğursuzluq qorxusu əlinizi işdən soyutmamalıdır.
Yaxınlarınızı anlamağa meylli olun.

Oğlaq - Yaxın ətrafınızdakı insanlarla münasibətlərinizi gərginləşdirməyin. Səmimi, anlayışlı insan təsiri bağışlayın. Həmkarlar, tərəfdaşlar, müştərilər və iş yoldaşları ilə təmaslarda praqmat olun.
Rəqiblərin sizi üstələməsinə imkan verməyin.
Günün ikinci yarısında qəfil hücuma məruz qala bilərsiniz. Aqressiyanın qarşısını dərhal alın. Amma bunu düşünülmüş şəkildə edin. Sevdiyiniz insanla ünsiyyətdə köhnə umu-küsünü xatırlamayın, müzakirə etməyin.

Dolça - Çətin, qarışıq, xaosu xatırladan gündür. Əsla gözləmədiyiniz hadisələr baş verəcək. Hadisələrin məcrası nəzərdə tutmadığınız istiqamətə yönələ bilər. Nəzərdə tutduğunuz planları reallaşdırmaq üçün var qüvvənizlə çalışın.
Gününi ikinci yarısında əvvəlki səhvlərin fəsadlarını, yanlışlıqların nəticələrini aradan qaldırın. Texniki nasazlıq əlavə zəhmət tələb edir.
Həmkarlarla anlaşılmazlıqları çözün. 
Dəyər verdiyiniz insanla münasibətlərdə qarşılıqlı etimad xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Balıqlar - Tənbəl, astagəl, ətalətli olmayın. Diqqətiniz dağınıq olmasın. İlk baxışdan əhəmiyyətsiz təsir bağışlayan məsələlərin əslində ciddi əhəmiyyəti var.
Boş müzakirələr, mənasız söhbətlərdən uzaq olun.
Günün ikinci yarısında ən mühüm problemlərin həllinə başlayın. İkinci dərəcəli məsələləri müvəqqəti olaraq təxirə salın.
Danışmaqla bahəm, qulaq asmağı da bacarsanız, yaxşıdır

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Gəncənin qədim nanə arağının 7 faydas — Hansı xəstələrə lazımdır? – RESEPT

Gəncənin qədim nanə arağının 7 faydas
07:00
Bu gün
1361
Maraqlı
A
Bu araq növü, daha doğrusu nanənin cövhəri Azərbaycanda ən azı 200 illik tarixi olan türkəçarə reseptidir. Təbii müalicəvi xüsusiyyətlərə malik nanə, cəfəri, şahtərə, şaftalı yarpağından hazırlanan araqların sirri Gəncə və ətraf rayonlarda qorunub saxlanılıb və bu gün də ora gedəndə insanlar ailələri, xəstələri üçün xüsusi olaraq nanə arağı sifariş edir. Adına "araq" deyilməsinə baxmayaraq, bu tipli məhlullar adi spirtli içkilər kimi istifadə olunmur, orqanizmdə gedən proseslərin tənzimlənməsindən tutmuş şəkərli diabet, böyrək, ürək xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilir.

Ölkə.Az medicina.az-a istinadən  nanə arağının hansı xəstəliklərdə faydalı olduğunu təqdim edir.

1.Nanə arağı həzm orqanlarının ən müxtəlif pozulmaları: sancı, köp, meteorizm, ağrılar, ürəkbulanma, qusma, diareya, zəhərlənmə, kolit zamanı çox müsbət təsir edir, həzmə kömək edir, iştahı açır

2.Bağırsaqlarda qurd və parazitləri məhv edir

3.İmmuniteti qaldırır, orqanizmi yeniləyir

4.Burun, boğaz yollarını dezinfeksiya edir, anginada qarqara olunur, burun axmasında burun yuyulur

5.Stress, depressiya zamanı sinirləri sakitləşdirir

6.Baş və miqren ağrılarında gicgaha çəkilir, bir qədər içilir

7.Qan dövranını yaxşılaşdırır, ürək ritmini normaya salır, yüksək təzyiqdə içilir
 
Eləcə də nanə arağı toksin təmizləyici, ödqovucu, qızdırma salıcı, iltihab əleyhinə təsirə malikdir.
Kosmetik vasitə kimi yağlı üz dərisi, sınaqlar, kəpəkli baş dərisində çəkilə bilər.

İstifadəsi:

Böyük insanlar bu hallarda ilk 3 gündə yarım stəkandan da bir az miqdarda içə bilər. Daha sonrakı müalicələrdə dozanı artıra bilər.

Eləcə də qarqara, burun yuma, qarını, mədəni masaj etmək, gicgahlara, alına çəkmək olar

Körpə uşaqlara 6 ayından sonra damcı-damcı vermək olar. 5 yaşından sonra 1 xörək qaşığı içirmək olar.

Hazırlanması:

İndi bir çoxları nanə arağı satmaq üçün onu kustar və ya digər təzə metodlarla çəkməyə çalışsa da, əsl nanə arağının hazırlanması əziyyətli, zəhmətli və çətindir. Gəncədə çox az sayda, qədimdən bu işlə məşğul olan ailələrin nəsildən-nəsilə keçən təmiz misdən qazan, güyüm, ney və digər avadanlıqları var.
 
Bu avadanlıqlardan süzülən nanənin buxardan alının distillə suyu "nanə arağı" adlanır və onda heç  bir spirt, araq olmur.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA