Nüşabə Ələsgərli dərslik yazdı — FOTO

Nüşabə Ələsgərli dərslik yazdı
16:52
08.07.2019
4400
Mədəniyyət
A
Əməkdar artist, Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin müəllimi Nüşabə Ələsgərli dərs vəsaiti yazıb.

Sənətçi "Ölkə.Az"ın əməkdaşı ilə söhbətində bildirib ki, "Şəfiqə Axundova yaradıcılığının üslub xüsusiyyətləri" adlanan kitab Azərbaycan musiqişünaslığı üçün ilkdir:

"Kitabda Şəfiqə xanımın əsərlərinin musiqi dili, üslub xüsusiyyətləri araşdırılıb. Onun yaradıcılığında əsas əhəmiyyət kəsb edən vokal musiqisi olduğuna görə, həm onun janr xüsusiyyətlərini, həm də musiqi dilinin özünəməxsus cəhətlərini üzə çıxartmışıq. Kitab üç hissədən ibarətdir. Birinci fəsildə Axundovanın yaradıclığının mərhələləri yer alıb.  İkinci fəsildə vokal yaradıcılığında milli üslub xüsusiyyətlərinin təhlilinə yer verilib. Bura vokal əsərləri, həmçinin xalq musiqisi üslubuna əsaslanan mahnılar da aiddir. Üçüncü fəsil isə "Şəfiqə Axundovanın "Gəlin qayası" operasında muğam ənənələrinin təzahürü" adlanır".   

Qeyd edək ki, kitabın elmi redaktoru sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ellada Hüseynova, rəyçisi Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, professor Məryəm Babayevadır.


İntiqam VALEHOĞLU
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Rəşid Behbudovla bağlı ilk dəfə oxuyacağınız XATİRƏLƏR — Mübariz Tağıyev DANIŞIR

Rəşid Behbudovla bağlı ilk dəfə oxuyacağınız XATİRƏLƏR
17:37
Bu gün
1366
Mədəniyyət
A
Bu gün Azərbaycanın korifey sənətkarı, SSRİ-nin xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Rəşid Behbudovun doğum günüdür.

“Ölkə.Az” olaraq dahi sənətkarla uzun illər çalışmış Xalq artisti Mübariz Tağıyevlə əlaqə saxladıq. O, əməkdaşımız ilə söhbətində bildirib ki, çox xoşbəxt insandır ki, Rəşid Behbudovla uzun müddət çalışıb, onu yaxından tanıyıb.

“Mən çox xoşbəxtəm ki, 18 il Mahnı teatrında onunla çalışmışam. O müddətdə gördüklərim, eşitdiklərim ömrümün sonuna qədər mənə bəs edər. Ora böyük bir akademiya idi. Rəşid müəllim bizə yaxınlaşıb heç nə demirdi. Sadəcə hər zaman tapşırırdı ki, o, çıxış edəndə, səhnənin arxasında dayanıb baş verənlərə baxaq. Burada səhnə mədəniyyətindən söz getmirdi, sadəcə o, istəyirdi ki, biz mahnının yaranma prosesini, onu tamaşaçıya necə çatdıracağımızı bilək.

Mən bir daha çox xoşbəxtəm ki, Mahnı teatrı ilə Azərbaycanın rayonlarını, kəndlərini qarış-qarış gəzmişəm. Müəyyən yerlər var ki, inandırım sizi, qış vaxtı biz balaca lampanın altında konsert proqramı ilə çıxış etmişik. Rəşid müəllim hər işin incəliklərinə qədər düşünürdü. Elə yerlər vardı ki, ora elektrik generatoru belə aparırdı. Bəzən deyirdilər ki, Rəşid müəllim biz də var narahat olmayın, deyirdi ki, yox mənim inandığım bu cihazdı bunu qurun. O, işinə bu cür məsuliyyətlə yanaşan biri idi. Adi xırda məsələlərə belə incəliklə yanaşırdı ki, konsert zamanı heç bir problem olmasın. Çünki, Rəşid müəllim üçün fərqi yox idi hansı səhnədə konsert verir. Onun üçün böyük, kiçik proqram yox idi. Bütün çıxışlarına çal-çağır kimi yanaşırdı, hamısı onun üçün eyni idi”.
Əməkdaşımızla söhbətində Xalq artisti Behbudovun insanı keyfiyyətlərindən də söz açıb.

“Bundan başqa Rəşid müəllimin böyük ürəyi vardı. Onu tanımayanlar çox xəsis insan kimi qələmə verməyə çalışırlar. Mən dəfələrlə müsahibələrimdə demişəm. Ansambl üçün, kollektiv üçün ailə başçısı kimi əlindən gələni edirdi. Sadəcə ad günlərində, toylarda çox iştirak etməyi sevmirdi, öz maddi köməyini edirdi. Çünki, məclislərdə iştirak edəndə insanların diqqəti onda qalırdı, məclis yaddan çıxırdı. Bu da onu çox sıxırdı”.

Daha sonra ifaçı Rəşid Behbudovla bağlı əsgərlik xatirəsini də yada salıb.

“1972-ci ildə əsgərlikdə idim. Bir də gördüm məni qornizonun generalının yanına çağırırlar. Mən də əsgərəm, özümü itirdim. Generalın otağına papaqsız girmdim, içəri girən kimi generala əsgər salamı verdim. General mənə baxıb güldü. Gülə-gülə mənə “əlini sal aşağı, papaqsız əsgər salamı verməzlər” dedi. Mən də cavan adam, generalın qarşısında özümü itirdim.

General təəccüblə mənə baxıb dedi ki, “Rəşid Behbudov şəxsən özü sənə görə, mənə teleqram vurub. Sən çox xoşbəxt insansan”. Daha sonra məndən soruşdu ki, “Məgər siz, tanışsınız?”. Mən də sıxılaraq cavab verdim. O gündən mənim üzümə bütün qarnizonun qapıları açıq idi. Rəşid Behbudova böyük hörmət var idi. Bir tərəfdən də  məndə böyük bir məsuliyyət yarandı ki, bir səhv addım atıb, onun adına xələl gətirməyim.  Sonra 1973-cü ildə əsgərliyimi bitirib,  qayıtdım Bakıya, yenidən Mahnı Teatrında çalışmağa başladım.

Bilirsiniz, dahiləri yetişdirmək mümkün deyil. Dahilər doğulanda dünyaya dahi kimi gəlir. Rəşid Behbudov da məhz belə dahilərdən idi. O, rejissorluğu da, musiqinin bütün janrlarını da bilirdi. İncəsənətin bütün sahələrindən xəbərdar idi. 

Hərdən Rafiq Babayevlə məşq edirdi. Ona caz musiqisi ilə bağlı tövsiyələrini verirdi. Rafiq təəccüblə mənə deyirdi, cazın dərinliklərini Rəşid haradan bilir, haradan oxuyub. O, vaxt məlumat almaq üçün internet yox idi. Görün, bu necə dərin insan idi. O, böyük bir kollektivin atası idi. Burada cazz da, estrada da, xalq musiqisi də, rəqs də vardı. Təsəvvür edin, Rəşid müəllimin rəqsdən necə anlayışı vardı.  Biz Hindistanda səfərdə olanda orada bir musiqiyə rəqs qurulurdu. Hind rəqsləri jestlərdən ibarətdir, hər hərəkətin öz mənası var. Rəşid müəllim bunun dərinliyini bilirdi. Rəqqasə nəyisə səhv edəndə tez onu tuturdu, deyirdi bax burada bunu yanlış etdin. Rəqqasəni yormuşdu (gülür). Orada çox möhtəşəm konsert proqramı ilə çıxış etdik. Sən demə, konsert zamanı rəqqasə bir hərəkəti yanlış edib. Bu Rəşid müəllimin nəzərindən qaçmayıb, konsertdən sonra qızdan soruşur ki, sən bunu niyə belə etdin? Moskvada bir rəqs müəllimi vardı, Monoxin rəqqasə dedi ki, müəllimim mənə belə demişdi edim. Rəşid Dehlidən Moskvaya zəng vurub o müəllimdən soruşur ki, həqiqətənmi o hərəkəti rəqqasəyə elə öyrədib. Yəni o insan bu cür dahi idi”.

Əməkdaşımızla söhbətində Xalq artisti Rəşid Behbudovun çox gözəl natiq olduğunu da bildirib.

“O, həm də böyük diplomat, natiq idi. Bir dəfə biz İngiltərədə olanda ziyafətə dəvət olunmuşduq. İki nəfər Moskvadan diplomat vardı, bir də biz. Ziyafətdə Rəşid müəllimə söz verildi, o durub orada elə bir çıxış etdi ki, inandırım sizi diplomatlara söz veriləndə dedilər ki, bizim əvəzimizə Rəşid müəllim çıxış etdi. Demək istədiyimiz bütün sözləri bizim əvəzimizə o dedi”.

Sonda ifaçı Rəşid Behbudovun Azərbaycanı dünyada təmsil edən dahi insanlardan biri olduğunu da vurğulayıb.

“Azərbaycanı uzun illər Rəşid ilə tanıyıblar. O, hər zaman Azərbaycanı dünyada layiqincə təmsil edib. Allah ona qəni-qəni rəhmət etsin. Qəbri nur ilə dolsun”.

Vüsalə Balayeva
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Qasımova bacıları hər ay müftə əmək haqqı almaq istəyirdilər”

“Qasımova bacıları hər ay müftə əmək haqqı almaq istəyirdilər”
11:17
Bu gün
3809
Mədəniyyət
A
Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı Xalq artisti Xuraman Qasımovanın ittihamlarına münasibət bildirib.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, teatrın mətbuat xidmətinin “Qafqazinfo”ya açıqlamasında qeyd olunur:

“Xuraman Qasımovanın səsləndirdiyi fikirlərin heç biri həqiqətə uyğun deyildir. Qasımova bildirir ki, onu və bacısını "cavan qız ikən" Teatrdan uzaqlaşdırıblar. Nəzərə alsaq ki, Xuraman və Fidan Qasımovalarla əmək müqaviləsinə 2005-ci ildə xitam verilib, o zaman F.Qasımovanın 58 (1947-ci il təvəllüdlüdür), X.Qasımovanın isə 54 yaşı (1951-ci ildə doğulmuşdur) var idi. Həm də onlara heç kəs Operada çıxış etməyi qadağan etməyib, sadəcə onlar repertuarda məşğul olmadıqlarına görə, ştatdan azad edilib, tamaşa haqqı ödənilməklə işə keçiriliblər. Onlar bununla razılaşmaq istəmirdilər, ona görə ki, illərlə səhnəyə çıxmadıqları halda hər ay müftə əmək haqqı almaq istəyirdilər.

Nigar Şabanovanın bəyanatına gəldikdə, o artıq öz cavabını alıb, ona cavab verən Xalq artistlərini heç kəs məcbur edib efirə göndərməyib, onlar öz təşəbbüsləri ilə verilişə çıxıb həqiqəti söyləmək istəyiblər. Gənclərə qayğı məsələsi Opera və Balet Teatrında ən yüksək səviyyədədir. Layiq olanlar bu Teatrın səhnəsində öz yerini tutur və onların inkişaf etməsi üçün Teatr rəhbərliyi hər cür şərait yaradır. Son 20-25 il ərzində Opera və Balet Teatrının səhnəsində ilk addımlarını atan gənclərin bir çoxu bu gün artıq yüksək fəxri adlar daşıyırlar, müxtəlif beynəlxalq mükafatlara layiq görülüblər, səsləri dünyanın mötəbər Teatr və konsert salonlarından eşidilir. Xuraman Qasımova bu həqiqətləri görmək istəmir və ya görməməzliyə vurur. Bir daha təkrar etmək istəyirik ki, Opera və Balet Teatrının səhnəsinə heç kəs pul ödəyib gəlmir, burada çıxış etdiklərinə görə onlara pul verilir.

Xuraman Qasımovanın daha bir ittihamı haqqında: "Opera Teatrında səviyyəsiz tamaşalar çoxdur". Əgər Qasımova 2005-ci ildən bu yana Teatra gəlmirsə, tamaşaların səviyyəsi barədə necə mühakimə yürüdə bilər? Opera və Balet Teatrının tamaşalarında xarici qonaqlar, diplomatik korpus nümayəndələri, səfirlər, Azərbaycan elitasının nümayəndələri vaxtaşırı iştirak edirlər. Əgər tamaşaların səviyyəsi onları qane etməsə onlar təkrarən Teatra gələrlərmi? Fikir söyləmək üçün Teatra gəlmək və tamaşalarda iştirak etmək lazımdır.

X.Qasımova "Koroğlu" tamaşası haqqında danışır, atın səhnədə süründüyünü iddia edir. "Koroğlu" operasının hər bir tamaşası "Mədəniyyət" kanalı ilə lentə alınır və sonradan televiziyada nümayiş olunur. Nədənsə atın süründüyünü heç kəs müşahidə etməyib, gülünc və cəfəngiyyat dolu fikirdir. Bu at Teatrın şəxsi atı deyil, o hər dəfə İdman və Gənclər Nazirliyinin tabeliyində olan Atçılıq idmanı və Müasir Beşnövçülük üzrə İOEUPM-dən icarəyə götürülür və qeyd etmək lazımdır ki, hər dəfə Teatra ən yaxşı cins atlar göndərilir.

Daha bir ağ yalan - "teatr bu dəqiqə Sumqayıtdan kənara çıxmır". Qasımovaya demək istəyərdik ki, Teatr nəinki Sumqayıtdan kənara çıxmır, hətta Azərbaycanın hüdudlarından çox-çox kənarda belə qastrol səfərlərində olur. Teatrın muğam və balet truppaları, simfonik orkestri bir çox yaxın-uzaq ölkələrdə - Rusiya Böyük Teatrı, Sankt-Peterburqun Mariinski Teatrı, Belarusun Böyük Akademik Opera və Balet Teatrı, Türkiyənin İstanbul və Ankara Opera və Balet Teatrları, Fransa, Almaniya, Qətər və s. ölkələrdə çıxış etmiş və etməkdədir. 

Teatrın ayrı-ayrı solistlərinin fərdi və qrup halında çıxışlarının coğrafiyası isə daha genişdir. Afaq Abbasova. Fidan Hacıyeva, Samir Cəfərov, Mənsum İbrahimov, Təyyar Bayramov və b. İtaliya, Fransa, Almaniya, Belçika, Avstriya, Çin, ABŞ, Koreya, Böyük Britaniya, Slovakiya, və onlarla başqa ölkələrdə çıxış edirlər. Bu gün Teatrın dirijorları Əyyub Quliyev, Yalçın Adıgözəlov, Orxan Həşimov dünyanın bir çox ölkələrində qastrol səfərlərində olurlar. Teatrın baş rejissoru Hafiz Quliyev Türkiyə, Rusiya, Çin, Belarus, Bolqarıstanda Azərbaycan klassiklərinin əsərlərini səhnəyə qoyur. Baş baletmeyster Kamila Hüseynova və dirijor Yalçın Adıgözəlov hazırda Türkiyədə F.Əmirovun "Nəsimi" baletinin quruluşu üzərində çalışırlar.

Uzun illər bundan əvvəl Azər Rzayevin Teatrda direktor olduğu zamankı qastrolların siyahısını da açıqlaya bilərik: Saratov, Voronej, Omsk, Həştərxan və s. Həm də bunlar A.Rzayevin xidmətləri olmayıb, o zamanki vahid SSRİ məkanında SSRİ Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən respublikalar arasında mədəni mübadilə çərçivəsində baş tutan tədbirlər idi.

X.Qasımovanın daha bir fikri: "mənim tələbəmi Teatra işə götürürlər, kağıza imza atdırırlar ki, "sən demə ki, Xuramanın tələbəsisən". Faktlarla danışmaq lazımdır, xanım. Hansı tələbə belə bir kağıza imza atıb? O nəyisə səhv salıb: Teatra işə qəbul edilərkən, işçilər əmək müqaviləsinə imza atırlar, başqa heç bir sənədə.

Ümumiyyətlə başdan başa yalan və iftiralarla dolu olan bu müsahibəni verməklə X.Qasımovanın özünü ictimaiyyətin yadına salmaq və xatırlatmaq məqsədi güddüyünü düşünürük, başqa cür ola bilməz.

Opera və Balet Teatrının fəaliyyəti haqqında həqiqətləri bu Teatrın daimi tamaşaçıları çox yaxşı bilir, kim bu həqiqəti bilmirsə, onları da tamaşalarımıza dəvət edirik”.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA