KORONAVİRUSA YOLUXANLARIN SAYI - CANLI STATİSTİKA

Özünü oyundankənar vəziyyətə salanlar — Mürtəza Bünyadlı

Özünü oyundankənar vəziyyətə salanlar
14:10
09.12.2019
13271
Analitika
A
Fevralın 9-da keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkilərinə start verilməsi ilə ölkənin ictimai-siyasi həyatında bir canlanma müşahidə olunmaqdadır. Artıq seçkidə iştirak etmək istəyən siyasi qüvvələr, birliklər və müstəqil şəxslər seçkiyə hazırlaşır. Hətta bir çoxları namizədliklərini irəli sürməklə bağlı Dairə Seçki Komissiyalarına müraciət ediblər. Bəzi siyasi partiyalar isə partiya olaraq qatılmaq niyyətində olduğundan bu günlərdə Mərkəzi Seçki Komissiyasına müraciət edəcəklər və işlərini bu istiqamətdə qurub hazırlıqlarını görürlər. Ancaq ənənəvi müxalifətin radikal qanadı olan AXCP və Milli Şura seçkilərdə iştiraka tərəddüd edir. Özünü Azərbaycanın aparıcı və ya “ana müxalifəti” hesab edən bu kəsimi daha çox boykota köklənib.

Baxmayaraq ki, siyasi partiyanın əsas  məramı seçkilərdə iştirak etməklə öz siyasi iddiasını  təmin etməkdən ibarətdir. Demokratik, sivil  mübarizə yolu ilə hakimiyyətə gəlişini və yaxud da qanunverici orqanda uğur əldə etməyin yeganə yolu seçkidən keçir. Qeyri-demokratik və qeyri-sivil metodlar, inqilablar isə qəbuledilməzdir. Biz son iki onillikdə qeyri-sivil, qeyri-demokratik və yaxudda rəngli inqilablar adı altında ölkələrdə baş verən hakimiyyət dəyişikliklərinin xalqlara və dövlətlərə  necə baha başa gəldiyinin şahidi olmaqdayıq. Görürük ki, həmin ölkələrdə xaos, böhranlar dava hələ də davam etməkdədir. Odur ki, hakimiyyətə gəlməyin yeganə yolu seçkidir. Bunun üçün də yetərli siyasi gücə malik olmalısan. 

 AXCP və Milli Şura seçkinin guya demokratik olmayacağını bəhanə edib, daha çox boykot taktikasına meyllənməsinin bir adı var - uğursuzluğunu bu taktika ilə ört-basdır etmək. Ancaq ilk olaraq onu  qeyd etmək lazımdır ki, hansısa siyasi qüvvə özünü ölkənin aparıcı  qüvvəsi hesab edirsə, deməli, həmin qüvvənin ictimai-siyasi proseslərə yetərincə təsiretmə  imkanına malik olmalıdır. Lakin bu gün Azərbaycanda uzun illərdir ki, real ictimai-siyasi proseslərə təsir gücünə malik  yeganə siyasi qüvvə varsa, o da hakim Yeni Azərbaycan Partiyasıdır.  Azərbaycan müxalifəti uzun illərdir ki, ölkədəki ictimai-siyasi proseslərə təsir imkan və mexanizmlərini itiriblər. Bunun da əsas səbəbi müxalifət düşərgəsinin düzgün taktika seçib mübarizə apara bilməməsidir. Müxalifətin  son 20 ildən artıq müddətdə yürütdüyü səhv  taktika nəticəsində hər zaman uğursuzluğa düçar olub. Biz bu gün də bu taktikanı müşahidə etməliyik. Amma müxalifətin seçkini boykot etməsi onun iflası, gücüzlüyü, uğrusuzluğunu bu başdan boynuna almaq deməkdir.
Ümumiyyətlə, bir məsələni xatırlamaq yerinə düşər ki, Azərbaycanda boykot taktikası mümkün deyil, Bunun üçün  nə siyasi, nə də ki, hüquqi mexanizmlər mövcud deyil. Boykot taktikası o zaman  effektiv ola bilər ki, seçki qanunvericiliyinə görə, seçkidə seçicinin 50 faizindən çox və ya hansısa digər konkret seçici iştirakını göstərən rəqəm göstərilsin.  Azərbaycanın mövcud seçki qanunvericiliyinə əsasən  belə bir tələb yoxdur. Yəni seçkinin baş tutması üçün  neçə faiz seçicinin iştirakı nəzərdə tutulmur. Seçki qanunvericiliyinə görə, seçkidə iştirak  edib daha çox səs toplayan şəxs deputat seçilir. Sadəcə, əgər seçkidə iki namizəd eyni səs toplayıbsa, o zaman DSK  2 həftə ərzində təkrar seçki keçirir və  təkrar seçkidə daha çox səs toplayan şəxs deputat olur. Yəni, qanunvericilik və hüquqi cəhətdən seçkinin boykot edilməsi qeyri-mümkündür.
İkinci variant kimi siyasi gücdən istifadə edib, seçkini boykot etməyə gəlincə bu  proses də elə asan deyil. Əgər müxalifətin belə gücü varsa,  elə seçkidə iştirak edəb uğur əldə etməsi, boykotdan daha asandır. Çünki boykot mexanizmi daha çox  insan və digər resurlar tələb edir. Müxalifətin isə belə bir gücü olmadığından, aktiv boykot taktikasını da qeyri- mümkün edir.
Aktiv boykotu mümkünsüz edən ikinci əsas digər amil isə Azərbaycanda parlament seçkisinin proporsional seçki sistemi ilə deyil, mojaritar sistem əsasında keçirilməsidir. Çünki bu sistemdə siyasi partiyalar iştirak etsə də, daha çox fərdi iştiraka üstünlük verilir. Belə olan halda seçkini boykot edən partiyanın təmsilçisi təmsil etdiyi təşkilatın qərarına uymayaraq   seçkidə iştirakda qərarlı ola bilər. Bu da  yuxarıda  qeyd etdiyimiz kimi boykot taktikasını imkansız edir.
Burada passiv boykotdan söhbət gedə bilər ki, bu da ancaq siyasi qüvvənin uğur qazana bilməyəcəyini əvvəlcədən bildiyindən bir bəhanə ilə belə taktikaya üstünlük verir. AXCP seçkini boykot taktikasını seçərsə, bu həmin qüvvənin seçkidə məğlubiyyətini, iflasını hansıa formada sığortalaması deməkdir. Hətta passiv boykot belə effekt verə bilməyəcək. Çünki əksər müxalifət qüvvələrinin iştirak etdiyi seçkini passiv boykot etmək heç bir nəticə vermir. Bu əksinə boykot taktikası seçən qüvvənin iflasının sürtələndirilməsinə və oyundankənar vəziyyətə düşməsinə gətirib çıxarır. Belə demək mümkünsə, hansı siyasi qüvvə özünü bu seçkidən kənarda qoyacaqsa, nəticə etibarə ilə ən çox itirən və uduzan da həmin partiya olacaq.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Ermənistanın köməyinə Moskva gəlməyəcək” — RUSİYADAN AÇIQLAMA

“Ermənistanın köməyinə Moskva gəlməyəcək”
22:22
13.07.2020
7582
Analitika
A
12 iyul 2020-ci ildə Tovuz istiqamətində Ermənistan tərəfindən təşkil olunmuş hərbi təxribatdan sonra təmas xəttində münaqişənin başlama ehtimalı kəskin şəkildə artır.

"Ölkə.Az" bildirir ki, bu sözləri axar.az-a açıqlamasında rusiyalı siyasi ekspert Denis Korkodinov deyib. Onun sözlərinə görə, Bakı ilə İrəvan arasında sülhün təmin edilməsi yalnız iki şərtin mövcud olduğu halda baş verə bilər – işğal olunmuş Azərbaycan torpaqlarının tam azad edilməsi və atəşkəsin təmin olunması:

“Lakin Ermənistan bu şərtləri qətiyyən qəbul etmir və Azərbaycana qarşı müntəzəm olaraq təxribatlar törədir. Təxminən 30 il ərzində Bakı münaqişəni siyasi yolla nizamlamağa çalışırdı. İndi isə 12 iyul Ermənistanın süqutunun başlandığı gün ola bilər. Bakı son dərəcə qətiyyətli mövqedədir. Bu dəfə Ermənistanın köməyinə Moskva da daxil olmaqla, heç bir dövlət gəlməyəcək”, – deyə həmsöhbət qeyd edib.

ŞƏRH YAZ
0

Sülh, yoxsa müharibə? - Ermənistanın Qarabağla bağlı siyasəti — VİDEO

Sülh, yoxsa müharibə? - Ermənistanın Qarabağla bağlı siyasəti
21:42
13.07.2020
13689
Analitika
A
Məhşur alman strateqi və hərbi nəzəriyyəçisi Karl fon Klauzevits XIX əsrin əvvəllərində deyirdi: “Müharibə sadəcə siyasətin başqa vasitələrlə davamıdır”.

Ətrafımızda olan cəmiyyətlərin siyasətini izləmək bizim üçün öz ailə büdcəmizi izləmək qədər vacibdir. Çünki onların siyasətinin nə vaxt müharibəyə, həmin müharibənin isə nə vaxt hərbi zərbəyə çevriləcək anını ötürə bilərik. Bu isə düşmənin gücündən asılı olaraq, tam məhv olmaqdan tutmuş, ölümcül yara alaraq, uzun müddət sağalmağa qədər müxtəlif nəticələrə gətirib çıxara bilər. Şikəst olub, mübarizə əzmini və qabiliyyətini itirmək də istisna olunmur.

Bu baxımdan Ermənistanın yeni hakimiyyətinin Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı siyasəti böyük maraq doğurur. Ətraflı video-çarxda:

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA