Özünü oyundankənar vəziyyətə salanlar — Mürtəza Bünyadlı

Özünü oyundankənar vəziyyətə salanlar
14:10
09.12.2019
6532
Analitika
A
Fevralın 9-da keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkilərinə start verilməsi ilə ölkənin ictimai-siyasi həyatında bir canlanma müşahidə olunmaqdadır. Artıq seçkidə iştirak etmək istəyən siyasi qüvvələr, birliklər və müstəqil şəxslər seçkiyə hazırlaşır. Hətta bir çoxları namizədliklərini irəli sürməklə bağlı Dairə Seçki Komissiyalarına müraciət ediblər. Bəzi siyasi partiyalar isə partiya olaraq qatılmaq niyyətində olduğundan bu günlərdə Mərkəzi Seçki Komissiyasına müraciət edəcəklər və işlərini bu istiqamətdə qurub hazırlıqlarını görürlər. Ancaq ənənəvi müxalifətin radikal qanadı olan AXCP və Milli Şura seçkilərdə iştiraka tərəddüd edir. Özünü Azərbaycanın aparıcı və ya “ana müxalifəti” hesab edən bu kəsimi daha çox boykota köklənib.

Baxmayaraq ki, siyasi partiyanın əsas  məramı seçkilərdə iştirak etməklə öz siyasi iddiasını  təmin etməkdən ibarətdir. Demokratik, sivil  mübarizə yolu ilə hakimiyyətə gəlişini və yaxud da qanunverici orqanda uğur əldə etməyin yeganə yolu seçkidən keçir. Qeyri-demokratik və qeyri-sivil metodlar, inqilablar isə qəbuledilməzdir. Biz son iki onillikdə qeyri-sivil, qeyri-demokratik və yaxudda rəngli inqilablar adı altında ölkələrdə baş verən hakimiyyət dəyişikliklərinin xalqlara və dövlətlərə  necə baha başa gəldiyinin şahidi olmaqdayıq. Görürük ki, həmin ölkələrdə xaos, böhranlar dava hələ də davam etməkdədir. Odur ki, hakimiyyətə gəlməyin yeganə yolu seçkidir. Bunun üçün də yetərli siyasi gücə malik olmalısan. 

 AXCP və Milli Şura seçkinin guya demokratik olmayacağını bəhanə edib, daha çox boykot taktikasına meyllənməsinin bir adı var - uğursuzluğunu bu taktika ilə ört-basdır etmək. Ancaq ilk olaraq onu  qeyd etmək lazımdır ki, hansısa siyasi qüvvə özünü ölkənin aparıcı  qüvvəsi hesab edirsə, deməli, həmin qüvvənin ictimai-siyasi proseslərə yetərincə təsiretmə  imkanına malik olmalıdır. Lakin bu gün Azərbaycanda uzun illərdir ki, real ictimai-siyasi proseslərə təsir gücünə malik  yeganə siyasi qüvvə varsa, o da hakim Yeni Azərbaycan Partiyasıdır.  Azərbaycan müxalifəti uzun illərdir ki, ölkədəki ictimai-siyasi proseslərə təsir imkan və mexanizmlərini itiriblər. Bunun da əsas səbəbi müxalifət düşərgəsinin düzgün taktika seçib mübarizə apara bilməməsidir. Müxalifətin  son 20 ildən artıq müddətdə yürütdüyü səhv  taktika nəticəsində hər zaman uğursuzluğa düçar olub. Biz bu gün də bu taktikanı müşahidə etməliyik. Amma müxalifətin seçkini boykot etməsi onun iflası, gücüzlüyü, uğrusuzluğunu bu başdan boynuna almaq deməkdir.
Ümumiyyətlə, bir məsələni xatırlamaq yerinə düşər ki, Azərbaycanda boykot taktikası mümkün deyil, Bunun üçün  nə siyasi, nə də ki, hüquqi mexanizmlər mövcud deyil. Boykot taktikası o zaman  effektiv ola bilər ki, seçki qanunvericiliyinə görə, seçkidə seçicinin 50 faizindən çox və ya hansısa digər konkret seçici iştirakını göstərən rəqəm göstərilsin.  Azərbaycanın mövcud seçki qanunvericiliyinə əsasən  belə bir tələb yoxdur. Yəni seçkinin baş tutması üçün  neçə faiz seçicinin iştirakı nəzərdə tutulmur. Seçki qanunvericiliyinə görə, seçkidə iştirak  edib daha çox səs toplayan şəxs deputat seçilir. Sadəcə, əgər seçkidə iki namizəd eyni səs toplayıbsa, o zaman DSK  2 həftə ərzində təkrar seçki keçirir və  təkrar seçkidə daha çox səs toplayan şəxs deputat olur. Yəni, qanunvericilik və hüquqi cəhətdən seçkinin boykot edilməsi qeyri-mümkündür.
İkinci variant kimi siyasi gücdən istifadə edib, seçkini boykot etməyə gəlincə bu  proses də elə asan deyil. Əgər müxalifətin belə gücü varsa,  elə seçkidə iştirak edəb uğur əldə etməsi, boykotdan daha asandır. Çünki boykot mexanizmi daha çox  insan və digər resurlar tələb edir. Müxalifətin isə belə bir gücü olmadığından, aktiv boykot taktikasını da qeyri- mümkün edir.
Aktiv boykotu mümkünsüz edən ikinci əsas digər amil isə Azərbaycanda parlament seçkisinin proporsional seçki sistemi ilə deyil, mojaritar sistem əsasında keçirilməsidir. Çünki bu sistemdə siyasi partiyalar iştirak etsə də, daha çox fərdi iştiraka üstünlük verilir. Belə olan halda seçkini boykot edən partiyanın təmsilçisi təmsil etdiyi təşkilatın qərarına uymayaraq   seçkidə iştirakda qərarlı ola bilər. Bu da  yuxarıda  qeyd etdiyimiz kimi boykot taktikasını imkansız edir.
Burada passiv boykotdan söhbət gedə bilər ki, bu da ancaq siyasi qüvvənin uğur qazana bilməyəcəyini əvvəlcədən bildiyindən bir bəhanə ilə belə taktikaya üstünlük verir. AXCP seçkini boykot taktikasını seçərsə, bu həmin qüvvənin seçkidə məğlubiyyətini, iflasını hansıa formada sığortalaması deməkdir. Hətta passiv boykot belə effekt verə bilməyəcək. Çünki əksər müxalifət qüvvələrinin iştirak etdiyi seçkini passiv boykot etmək heç bir nəticə vermir. Bu əksinə boykot taktikası seçən qüvvənin iflasının sürtələndirilməsinə və oyundankənar vəziyyətə düşməsinə gətirib çıxarır. Belə demək mümkünsə, hansı siyasi qüvvə özünü bu seçkidən kənarda qoyacaqsa, nəticə etibarə ilə ən çox itirən və uduzan da həmin partiya olacaq.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Politoloq: “Davos Forumu xarici investisiyaların cəlb edilməsi baxımdan önəmlidir”

Politoloq: “Davos Forumu xarici investisiyaların cəlb edilməsi baxımdan önəmlidir”
15:47
23.01.2020
702
Analitika
A
“Davos Beynəlxaq Forumu Azərbaycan üçün hər zaman əhəmiyyətli olub. Azərbaycan Prezidenti 2007-ci ildən etibarən davamlı olaraq Davos Forumunda iştirak edir. Çünki Davos Forumu iqtisadiyyata investisiyaların cəlb edilməsi, ölkənin iqtisadi inkişafı və bu istiqamətdəki tövsiyyələri baxımından çox əhəmiyyətli bir platformadır”.

 Bunu “Ölkə.Az” a açıqlamasında politoloq Qabil Hüseynli deyib.

Onun sözlərinə görə, bu ilki Davos Forumu öncəsi Azərbaycan Prezidentinin Forumun saytında ölkəmizin 2007-2019-cu ili əhatə edən iqtisadi inkişafı əks olunan məqaləsi çap olunub.

“Məqalədə ötən bu müddət ərzində Azərbaycanın təşəbbüsü və aktiv iştirakı ilə bölgədə irimiqyaslı enerji və logistika, digər kommunikasiya layihələri gerçəkləşdirilib. Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəmərindən sonra TAP, TANAP kimi qaz kəmərləri, o cümlədən Avropa ilə Şərqi birləşdirən Bakı-Tiflis-Qars dəmiryol xətti çəkilib. Eyni zamanda Rusiya ilə İranı birləşdirən və çox böyük səmərə verə biləcək “Şimal-Cənub” dəmiryol xəttinin çəkilişindən danışılır. Bundan başqa Azərbaycanın qədim İpək Yolu xətti üzrə şosse yollarının çəkilişi və bu yolların  beynəlxalq layihələrin tərkib hissəsi olduğu qeyd olunub.

Məqalədə həmçinin 2007-ci ildən bu gündədək  Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafı, yoxsulluğun azalması, əhalinin maddi rifah halının yaxşılaşması konkret rəqəmlərdə öz əksini tapıb.

Məqalədə Prezident Azərbaycana xarici investisiyaların cəlb olunması baxımından Davos Forumunun xüsusi önəmini də qeyd edib” - o vurğualyıb.
Q. Hüseynli bildirib ki, bu il keçirilən Davos Forumu orada keçirilən görüşlər  həm  Azərbaycan  iqtisadiyyatı haqqında real təsəvvür yaradılması, həm investisiyaların cəlb edilməsi,  bir sıra ölkələrlə yeni əlaqələrin qurulması baxımından yeni perspektivlər açır.

“Ümumiyyətlə  Azərbaycan Prezidentinin Davos Forumunda iştirakı yüksək elmi, texnoloji tutumlu  investisiyaların ölkəmizə cəlb edilməsi baxımından  səmərəli olub. Bunun nəticəsidir ki, bu gün Azərbaycan  iqtisadiyyatı dünyanın sənaye baxımdan inkişaf etmiş 47 ölkələri sırasına daxildir.  Bu inkişaf dinamikası durmadan artır”- Q.Hüseynli bildirib.

Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“The Jerusalem Post”: “Qara Yanvar” Azərbaycanın müstəqilliyinə gedən yolda dönüş nöqtəsi oldu

“The Jerusalem Post”: “Qara Yanvar” Azərbaycanın müstəqilliyinə gedən yolda dönüş nöqtəsi oldu
00:37
20.01.2020
1024
Analitika
A
1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə əvvəlcədən fövqəladə vəziyyət elan edilmədən sovet silahlı qüvvələrinin bölmələri Bakı şəhərinə və Azərbaycanın digər regionlarına yeridildi. Dinc əhaliyə amansızcasına divan tutulması nəticəsində yüzlərlə insan qətlə yetirildi, yaralandı və itkin düşdü.

"Ölkə.Az" bildirir ki, bu fikirlər İsraildəki "Cəmiyyət üçün beynəlxalq layihələr" qeyri-hökumət təşkilatının rəhbəri, beynəlxalq münasibətlər sahəsində tanınmış ekspert Arye Qutun İsraildə çıxan ingilisdilli nüfuzlu "The Jerusalem Post" qəzetində nəşr edilmiş "Qara Yanvar" Azərbaycanın müstəqilliyinə gedən yolda dönüş nöqtəsi oldu" sərlövhəli məqaləsində yer alıb.

Müəllif yazıda vurğulayır ki, 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet tankları və qoşunları Bakının küçələrini işğal edərək dinc sakinləri kütləvi şəkildə qırmasını azərbaycanlılar "Qara Yanvar" adlandırıblar.

Müəllif qeyd edir ki, əsgərlər insanları yaxın məsafədən güllələyir, tankları və zirehli transportyorları qəsdən minik maşınlarının üstünə sürür, həmin maşınlardakı dinc vətəndaşları öldürür, xəstəxanalara atəş açır, tibbi-sanitar heyətin yaralılara kömək göstərməsinə mane olurdu.

"Qoşunların şəxsi heyəti yaralıları süngü-bıçaqlarla ölüm həddinə çatdırırdı. 5,45 millimetr kalibrli Kalaşnikov avtomatında ağırlıq mərkəzi dəyişdirilmiş güllələrdən istifadə edilməsi insanları sadəcə sıradan çıxarmaqla kifayətlənmədən onların əzab-əziyyətini qat-qat artırır, bu halda ölüm labüd olur.

Yanvarın 20-sində səhər Bakıda dəhşətli mənzərə yaranmışdı: bir vaxtlar gözəl şəhərin küçə və meydanları qana boyanmış, insan cəsədləri maşınlar tankların tırtılları altında əzilmiş, evlər gülləbaran edilmişdi. O dəhşətli gecədə Azərbaycanın, xüsusən Bakının dinc sakinləri şok yaşadılar.

Arye Qut yazıda bildirir ki, çoxsaylı şahid ifadələrindən göründüyü kimi hərbçilər eybəcər hala salınmış hərbi texnika ilə əzilmiş cəsədləri və ayrı-ayrı bədən hissələrini hadisə yerindən aparır, beləliklə törədilmiş əməllərin izlərini itirməyə çalışırdılar.

Yanvar faciəsinin kökləri Ermənistanın Azərbaycana qarşı davam edən təcavüzündə idi. 1988-1990-cı illərdə baş vermiş hadisələrin açıq-aydın göstərdi ki, Ermənistan Mərkəzdəki sovet hökumətinin tam dəstəyinə güvənərək qonşu respublikanın ərazisinin bir hissəsini ilhaq etmək niyyətində idi. 1990-cı ilin yanvarında sovet silahlı qüvvələri tərəfindən Bakıda həyata keçirilmiş cəza tədbirləri öz miqyasına, qəddarlığına və qurbanların sayına görə 1989-cu ilin aprelində Tbilisidə və 1991-ci ilin yanvarında Vilnüsdə törədilmiş oxşar hadisələrdən daha dəhşətli idi. Bu, dövrünü başa vurmuş sovet imperiyasının final konvulsiyaları idi.

Arye Qut yazır: "Azərbaycanlı vətənpərvərlər, yəhudi qız və rus həkim, həmçinin bir azərbaycanlı uşaq qardaş məzarında dəfn edildi. Bu, Azərbaycanın dəhşətli faciəsi idi.

İsrailli ekspertin fikrincə qanlı "Qara Yanvar" Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin sonunun başlanğıcı və Sovet İttifaqının dağılmasının başlanğıcı oldu.

https://www.jpost.com/Opinion/Black-January-became-the-starting-point-of-Azerbaijans-independence-614561?fbclid=IwAR29JUezEVsnFJ8aSbg70ZLuamRE9el7ByeRsSDo_CXuOUOk_SJqeeAQpzs

Arye Qut qeyd edir: "Bakıda törədilmiş qanlı hadisələrə baxmayaraq, 1990-cı il 20 yanvar günü Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə tarixində qəhrəmanlıq səhifəsi oldu. 1990-cı il yanvarın 20-də Azərbaycan xalqı, hərbi, mənəvi və siyasi təcavüzə məruz qalsa da, o, tarixi qəhrəmanlıq ənənələrini davam etdirməyə, Vətənin azadlığı və müstəqilliyi naminə kommunist sisteminin ən amansız hücumlarına davam gətirməyə qabil olduğunu göstərdi. 1990-cı il 20 yanvar faciəsindən 30 il keçir. Azərbaycan xalqının müqəddəs and yeri olan Şəhidlər xiyabanını hər gün ziyarət edirlər, şəhidlərin məzarları üzərinə qırmızı qərənfillər qoyulur, "Əbədi məşəl" memorialında odlar yurdunun rəmzi olan alov heç vaxt sönmür".

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA