Panik atak — Simptomları və müalicəsi

Panik atak
04:04
15.11.2019
1883
Maraqlı
A
Panik atak çox yayılmış nevroloji pozulmadır. Statistikaya görə, insanların 6-8%-i nevrozun bu növündən əziyyət çəkir.

"Ölkə.Az" psixologiya.net-ə istinadən bildirir ki, panik atak əsasən çox həssas, sinir sistemi zəif olan insanlarda inkişaf edir. Bu pozulma hər yaşda başlaya bilər, ən çox 20-35 yaşları arasında başlayır. Qadınlarda kişilərə müqayisədə 2-3 dəfə çox olur.

Panik atakın əlamətləri:

- Sinə ağrısı və ya sinədə sıxılma hissi

- Nəbzin tezləşməsi, taxikardiya

- Tərləmə

- Güclü təngnəfəslik, boğulma hissi

- Baş gicəllənməsi, çaşqınlıq hissi, huşunu itirəcək kimi olma

- Üşümə və ya əksinə istilik hissi

- Ürəkbulanması, qarın ağrısı

- Bədəndə titrəmə hissi

- Özünü və ətrafındakıları dəyişmiş, qəribə və fərqli hiss etmə

- Güclü ölüm, iflic keçirmə, dəli olma qorxusu.

Panik atak ani başlayır, get-gedə şiddətlənir, çox vaxt 10-30 dəqiqə, nadir hallarda 1 saata qədər davam etdikdən sonra özbaşına keçir. Bir neçə dəfə bu vəziyyətdə olan insan panik atakın təkrarlanmasından qorxmağa başlayır, onun yaxınlaşmasını hiss edir, daim narahat, əsəbi olur, qorxur, depressiyaya düşür. Xəstəyə elə gəlir ki, o, dəli olmağa başlayıb.

Bir çox hallarda xəstələr panik atakdan sonra həkim-həkim gəzməyə başlayır, müxtəlif müayinə və analizlərdən keçir. Əksər hallarda analizlər və müayinələr heç bir pozulmanı göstərmir. Xəstə ürəyində və ya beynində "təhlükəli xəstəliyin" olduğuna, ancaq həkimlərin bunu heç cür tapa bilmədiyinə inanmağa başlayır. Bu vəziyyət xəstəni çox üzür.

Bəzən həkimlər tərəfindən səhv diaqnoz qoyulur. Bu zaman xəstə antibiotik, təzyiq və ürək dərmanları, vitamin və s. dərmanlarla müalicə edirlər, ancaq müalicə heç bir effekt vermir.

Xəstələrin 60%-dən çoxu panik atakın gələcəyi yer və vəziyyətlərdən qaçmağa başlayır. Tək evdə qala bilməzlər, küçəyə tək çıxa bilməzlər, avtobus, gəmi, metro kimi nəqliyyat vasitələrinə, liftə minə bilməzlər, dar küçədən ya da körpülərdən keçə bilməzlər, bazar, böyük mağazalar kimi izdihamlı yerlərə girə bilməzlər. Xəstələrin, tək olarsa panik atak keçirəcəyini zənn etdikləri yerlərə gedə bilməməsi, o növ yerlərdə qala bilməməsi vəziyyətlərinə "aqrofobiya" deyilir.

Diaqnostika

Panik atakın diaqnozunu qoymaq üçün digər bu simptomlara səbəb ola bilən xəstəlikləri (ürək xəstəlikləri, qalxanvari vəzi fəaliyyətində pozulmalar, qanazlığı, epilepsiya və s.) istisna etmək lazımdır. Bunun üçün xəstəyə ümumi qan analizi, qalxanvari vəzi hormonlarının analizləri, kardioloji və nevroloji müayinələr və s. təyin edilir.

Müalicə

Panik atakın müalicəsi ilə psixoterapevt məşğul olur. Panik atak olanlar üçün ən uyğun müalicə üsulu dərman müalicəsi və psixoterapiyanın birlikdə icra edilməsidir.

Panik atakdan əziyyət çəkən insanlar psixoloji rahat şəraitdə yaşamalı, streslərdən uzaq olmalı, kifayət qədər yatmalı və dincəlməli, fiziki aktiv olmalı, normal qidalanmalıdır.

Xüsusi nəfəsalma gimnastikası da yaxşı kömək edir.

Panik hücumu əsnasında insanların öldüklərinə, havalandıqlarına ya da davranışlarının nəzarət altından çıxdığına dair heç bir tibbi məlumat yoxdur. Bu səbəblə panik atak keçirdiyiniz zaman bunun ölümcül olmadığını, havalanmağa gətirib çıxarmayacağını, hiss etdiyiniz narahatlığın keçəcəyini düşünməlisiniz.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1

Dünyanın ən məşhur SOUSLARI — SİYAHI

Dünyanın ən məşhur SOUSLARI
07:00
Bu gün
817
Maraqlı
A
Sous istənilən əsas yemək və ya qarnir üçün nəzərdə tutulan duru ədviyyatdır. Əvvəllər souslar qidaya duzlu ədviyyat kimi qatılırdı. Məsələm Yaponiyada soy sousunu duz əvəzinə istifadə edirlər. Sousları təkcə hazır yeməklərdə deyil, ərzaqların bişirlməsi zamanıda istifadə etmək olar.

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən bildirir ki, bir çox ərzaqları sousda qızardırlar, sous altında bişirirlər. Adətən sousların tərkibinə tərəvəzlər, bulyonlar, ədviyyatlar olur.

Souslar dadına, rənginə və hazırlanma qaydasına görə fərqlənirlər. Onlar əsasən tərkibində olan əsas komponentə görə adlanırlar (soğanlı, şokoladlı, xardallı, portağallı və s.) Hər bir ölkənin özünə məxsus sousu var. Məsələn gürcü tkemalisi, yunan dzazikisi, həmçinin bütün dünyada tanınan xardal və mayonez və s.

Həmin souslardan ən məşhuru və onların yaranması ilə bağlı maraqlı faktları təqdim edirik:

Ketçup
Təəcüblü olsa da, ketçupun vətəni Çin hesab olunur. Məhz buradan sous İngiltərəyə gətirilib. İlk əvvəl ketçupun tərkibi ançouslar, göbələk, lobya və qozdan ibarət olub. Yalnız iki əsir sonra naməlu aşbaz sousa pomidor əlavə edərək onu müasir ketçupa yaxın edir. Zamanla pomidorlar ketçupun digər inqrediyentləri sıxışdırıb. Müasir ketçupun tərkibi isə alman emiqrant Henri Haynsa məxsusdur. O sousa kraxmal və ədviyyatlar əlavə edib.

Mayonez
Demək olar ki, dünyada ən məşhur souslardan biridir. Onun adını Mayon şəhəri ilə əlaqəndirirlər.Rəvayətə görə, şəhərin mühasirəyə alındığı vaxt ərzaqlar tükənib və yeməyin dadını fərqli etmək üçün hersoq Rişelye nə isə yeni bir şey hazırlamaq qərarına gəlib. O yumurta sarılarını şəkər tozu, duz və limon şirəsi ilə qarışdırıb ora zeytun yağı əlavə edir. Beləcə şəhərin şərəfinə adlanan orijinal dada malik sous əldə edib.

Tabasko
Tabaskonun vətəni Amerika, Eyveri Aylend adalardır. Sous üçün yerli mədənlərdən çıxarılan duzdan və acı qırmızı tabasko bibərindən istifadə olunur. Hindu dilindən tərcümədə "Tabasko" "nəm torpaq ölkəsi" deməkdir. Əsil tabasko üçün duz bu gün də Eyveri Aylend mədənlərindən götürülür. Bibərlər xüsusi istixanalarda becərdilir, məhsul əllə yığılır. Bibər və duzu qarışdırırlar və 3 il ərzində ağ palıddan olan çəlləklərdə saxlayırlar. Daha sonra sous bibər tumlarından və qabıqdan təmizlənir və bir ay ərzində ağ sirkə ilə qarışdırılır. Nəticədə acı bibərli sous alınır. "Tabasko" təkcə Amerikada deyil, həmçinin İngiltərədə də populyardır. Hətta kraliça Yelizaveta bu sousu çox sevir. Tabasko həmçinin "Qanlı Meri" kokteylinin əsas inqrediyentlərindəndir.

Tkemali
Balıq, ət və quş yeməkləri ilə istifadə olunan ən məşhur sousdur.Bu həmçinin kartof və makaron məmulatları ilə də yaxşı uyğunlaşır. Tkemali gürcüstanın rəmzləırindən biri olan gəvalıdan hazırlanır. Gəvalıdan başqa tkemalinin tərkibinə sarımsaq və müxtəlif göyərtilər daxildir. Sous çox sadə hazırlanır.Gəvalının tkemali növü tumsuz və qabıqsız bişirilir, qaydadığı suda əzilir və qarışdırılı. Əzilmiş sarımsaq, göyərti, düz, istiot əlavə olunur və qaynadılır. Soyuyandan sonra sous hazır hesab edilir.

Quakamole
Meksika mətbəxinə aid və tərkibinə görə sousu xatırladan yemək. Ənənəvi olaraq sous avokado, limon şirəsi və duzdan ibarət olur. Adətən bura pomidor, istiot və digər ədviyyatlar əlavə olunur. Quakamole sözü atsteklərin dilindən götürülüb, bu sous əsasən Meksika və İspaniyada məşhurdur. Quakamole qarğıdalı çipsləri ilə yeyilir və istənilən yeməyin yanında təqdim edilə bilər. Bu sosus çox faydalı hesab edilir və əsasən vegetarianlar, sağlam həyat tərzinə üstünlük verənlər tərəfindən sevilir.

Bolonzey
İtaliya pastası üçün nəzərdə tutulan Bolonyez sousunun vətəni Bolonyadır. Makaron məmulatları üçün ən gözəl sous olan Bolonyezin ənənəvi tərkib hissələri - ət, bekon, soğan, kök, kərəviz, tomat pastası, ət bulyonu və qırmızı çaxırdır. Sousa süd və ya qaymaq da əlavə etmək olar.

Beşamel
Beşamel məşhur fransız sousudur. Süd, un və yağdan haırlanır. Lazanya, julyen və suflenin hazırlanmasında əvəzolunmazdır.

Pestro
Pesto italyan dilindən tərcümədə "əzmək" deməkdir. İtaliya mətbəxinin ən populyar sousu olan pestonu zeytun yağı, reyhan və pendirdən hazırlıyırlar. Təzə reyhanı qozla birgə əzillər və zeytun yağı, sarımsaq, rəndələnmiş parmezanla qarışdırırlar. Sous spagetti, balıq və brusketta üçün ideal əlavədir.

Soya sousu
Soya sousundan çinlilər artıq 3000 ildir ki istifadə edirlər. Həmin zamandan onun hazırlanma texnologiyası dəyişməyib: soy lobyaları suda qaynadılır və unla qarışdırılıb duzlanır. Sonra sousu uzun müddət ərzində acıdırlar: 40 gündən- 2-3 ilədək. Lobiyaların buraxdığı şirə zamanla qaralır. Soy sousu orqanizmin üçün çox faydalıdır, çünkü tərkibində dəmir, sink, B qrupuna aid vitaminlər və çox aminturşuları var.

Tartar
Fransada "Tatar sayağı sous" (Tartar sözü belə tərcümə edilir) adı altında qaynadalmış yumurta sarısı, göy soğan və bitki yağından ibarət məhlula deyilir.Adətən bu sous balıq və dəniz məhsulları yeməkləri, steyk, soyuq ət ilə yeyilir.Tartarı hazırlama üçün əvvlcə yumurta sarısı duz, qara istiot, limon şirəsi və üzüm sirkəsi ilə qarışdırılır. Sonra məhlula damcı damcı zeytun yağı əlavə edilərək qarışdırılır. Doğranılmış göy soğan ən sonda əlavə olunur. Daha sadə reseptdə yumurta sarısı göy soğanla qarışdırılır və mayonez əlavə olunur. Sousu acılı etmək üçün duzlu xıyar, soğan və sarımsaq əlavə etmək olar.

ŞƏRH YAZ
0

Yaxşı televizoru necə seçmək olar?

Yaxşı televizoru necə seçmək olar?
06:05
Bu gün
727
Maraqlı
A
Müasir dünyada televizorlar uzun müddətdir adi bir əşya olmaqdan daha irəli çıxıblar. Bu, istirahət və müsbət emosiyalar gətirən elektrotexnikanın populyar bir növüdür. Televizorun yanında tez-tez bütün ailə yığılır. Burada maraqlı şou, yaxşı bir film izləmək və ya dünyanın ən son hadisələri haqqında məlumat əldə etmək mümkündür. Lakin bu sevimli əşyanı alarkən, bazardakı böyük seçim hər hansı bir alıcını çaşdıra bilər. Əsas detallar

"Ölkə.Az" ted.az-a istinadən bildirir ki, bir çox alıcılar uyğun televizoru seçməkdə çətinlik çəkirlər. Çox vaxt bahalı mal almaq və istifadəçiyə tamamilə lazım olmayan funksiyalar üçün artıq ödəniş etmək qorxusu yaranır. Müxtəlif forumlarda televizor seçimi haqqında daha ətraflı məlumatı əldə etmək mümkündür. İstifadəçiyə lazım olan və ya lazım olmayan funksiyalar haqqında əvvəlcədən düşünmək lazımdır.

Diqqət yetirmək lazım olan əsas meyarlar arasında aşağıdakılar göstərilir:

İşıqlandırma və ekran növü;
Ekran göstəricisi və diaqonal;
Parlaqlıq səviyyəsi və kontrast;
Səs və əlavə bağlayıcı;
Tezlik və cavab vaxtı;
İdarə;
Digər funksiyaları.
Televizorların növləri

Keçmişdə bazarda cihazların kineskop və ya maye kristal variantlarını tapmaq mümkün idi. Əlverişli satış dəyərinə, onlar heç də pis olmayan görüntü təmin edirdilər. Zaman keçdikcə, müasir texnologiyalar köhnəlmiş modelləri sıxışdırdı. Bu gün LED-ekranları büdcə modellərinə aid etmək olar.

Bir çox istehsalçı cihazların bu cür variantlarını istehsal edir və onlara olduqca əlverişli qiymətlər qoyur. Qənaəti belə qurğuların əsas üstünlüyü adlandırmaq olar. Onlar elektrik enerjisinin kiçik miqdarını istehlak edirlər.

Lazer televizorlar ən bahalı modellərdən biridir. Onlar yüksək keyfiyyətli təsvir ötürür və uzun istismar müddəti ilə fərqlənirlər.

Necə səhv etməmək olar?

Elektrik cihazının satın alınmasını planlaşdırarkən, TV forumlarını oxumaq lazımdır. Burada əldə olunan təcrübəni bir-biri ilə fəal şəkildə bölüşən sadə alıcıların fikirlərini öyrənmək olar. Mağazaya gedərkən, büdcəni və cihazın görünüşünü müəyyənləşdirməlisiniz. Məsləhətçilərin yanlış seçimə gətirib çıxaracağından qorxmayın. Qurğuların işi haqqında elementar anlayışa malik olaraq, səhv seçim etməkdən qaçmaq mümkündür.

Alıcı televizorun pultunu xahiş edib kanalları dəyişməyə və cihazın əsas xüsusiyyətlərini öyrənməyə çalışmalıdır. Bu, uyğun seçimi etməyə kömək edəcək. Əməliyyat sisteminə, eləcə də ekran göstəricisinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Göstəricilər nə qədər yüksəkdirsə, görüntü daha keyfiyyətli olacaq.

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA