Proqnoz: Dağ çaylarından daşqınlar keçəcək

Proqnoz: Dağ çaylarından daşqınlar keçəcək
20:00
21.04.2017
55
Ölkə
A
“2016-2017-ci illərin qış dövründə Böyük və Kiçik Qafqazın Azərbaycan hissəsinin dağ, qismən dağətəyi zonalarında qar örtüyünün yaranması prosesi ötən illərdən fərqli olaraq, oktyabr ayının 17-19-dan başlayıb. Fasilələrlə oktyabrın 3-cü ongünlüyündə və noyabrın 3-cü ongünlüyünün 1-ci yarısında davam edib”.

"Ölkə.Az"-ın xəbərinə görə, bu barədə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Departamentinin ölkədə qar-su ehtiyatlarının müəyyənləşdirilməsi məqsədilə apardığı qarölçmə işlərinin nəticələri, respublika çaylarında aprel, may, iyun ayları üçün yaz gursululuğunun və daşqın hadisələrinin axım proqnozunda bildirilib.
 
Proqnozda qeyd olunub ki, ötən ilin dekabr, bu ilin yanvar və fevral ayının 1-ci yarısında dağ və dağətəyi zonalarda sabit qar örtüyünün əmələ gəlməsi düşən qar hesabına daha çox olub. Yüksək dağlıq ərazilərdə havaların şaxtalı keçməsi qar örtüyünün qalmasına şərait yaradıb. Bu, gursululuq dövrünün formalaşmasında əsas rol oynayacaq.
 
“Lakin martın mülayim keçməsi və ayın 3-cü ongünlüyündə temperaturun yüksələrək nisbətən isti keçməsi orta və qismən yüksək dağlıq ərazilərdə qar ehtiyatının tədricən əriməsinə səbəb olub, nəticədə qar ehtiyatı azalıb. Bu il Böyük və Kiçik Qafqazın çay hövzələrində aparılan qarölçmə işlərinin nəticələri onu göstərir ki, yağan qar həm çoxillik normadan, həm də keçən il ilə müqayisədə çox olub” - deyə, proqnozda bildirilib.
 
Yaz-yay (aprel,may,iyun) ayları üçün gursululuq dövrünün proqnozuna gəlincə, transsərhəd çaylardan Kür çayından Şəmkir su anbarına axımın normanın 57-80, Qanıx çayından Mingəçevir su anbarına axımın normanın 55-82, Araz çayından Araz su anbarına axımın isə normanın 34-60 faizini təşkil edəcəyi gözlənilir.
 
Respublikanın dağ çaylarında - Böyük Qafqazın cənub-qərb (Balakən-Şəki,Oğuz-Qəbələ) yamacı çaylarında sululuğun çoxillik normanın 80-105, şimal-şərq (Quba-Qusar-Xaçmaz) yamacı çaylarında 63-90, Kiçik Qafqazın (Daşkəsən-Gədəbəy-Göygöl) çaylarında 75-100,  Naxçıvan MR və Lənkəran-Astara bölgəsi çaylarında isə normanın 45-85 faizini təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır.
 
Bu il qar ehtiyatının normadan çox olmasına və yaz (aprel-may-iyun) yağıntılarının normadan əsasən az gözlənilməsinə baxmayaraq, gursululuq dövrünün ayrı-ayrı günlərində gözlənilən leysan xarakterli yağışlar nəticəsində Böyük və Kiçik Qafqazın bəzi dağ çaylarından qısamüddətli daşqınların keçəcəyi ehtimal olunur.
 
Axım proqnozuna əsasən, bu il respublikanın daxili çay hövzələrində qarda olan su ehtiyatı çoxillik normadan çox olsa da, mart ayının mülayim keçməsi, ayın 3-cü ongünlüyündə temperaturun yüksələrək nisbətən isti keçməsi orta və qismən yüksək dağlıq ərazilərdə qar ehtiyatının tədricən əriməsinə səbəb olub və nəticədə qar ehtiyatı azalıb.
 
Qonşu Gürcüstan (Kür və Qanıx hövzələri) və Türkiyə (Kür və Araz hövzələri) ərazilərində qarda olan su ehtiyatı çoxillik normadan az olub.
 
Yaz-yay (aprel-may-iyun) yağıntılarının miqdarının çoxillik normaya yaxın və az, havanın orta temperaturunun isə normadan 0,5-1 dərəcə yüksək olacağı gözlənilir.
 
Qeyd olunanları nəzərə alaraq, aparılan hesablamalara və kompleks məlumatların təhlilinə əsasən, bu ilin gursululuq dövründə Böyük və Kiçik Qafqazın çaylarında sululuğun normaya yaxın və bir qədər az, Naxçıvan MR, Lənkəran-Astara bölgəsi və iri tranzit çaylarda isə normadan əsasən az olacağı gözlənilir.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Nanopeyklərdə astrofiziki eksperimentlərin qoyulması ilə bağlı müzakirələr aparılıb

Nanopeyklərdə astrofiziki eksperimentlərin qoyulması ilə bağlı müzakirələr aparılıb
00:53
Bu gün
876
Ölkə
A
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında ölkədə ilk dəfə buraxılacaq nanopeyklərdə astrofiziki eksperimentlərin qoyulmasının müzakirəsinə həsr olunan tədbir keçirilib.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, rəsədxanadan Azərtac-a bildiriblər ki, tədbirdə ABŞ-ın Merilend Universitetinin professoru, akademik Roald Saqdeyev, “Azərkosmos” ASC-nin sədri Rəşad Nəbiyev, sədrin müavini Rövşən Rüstəmov, AMEA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun direktoru, akademiyanın müxbir üzvü Misir Mərdanov və Milli Aviasiya Akademiyasının professorları Ənvər Həzərxanov, Ədalət Səmədov iştirak ediblər.

Rəsədxananın direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Namiq Cəlilov son illər qurumda görülən elmi işlər və beynəlxalq əlaqələr barədə məlumat verib. Qeyd edilib ki, elmi tədqiqatlar əsasən “Səma cisimlərinin fizika və dinamikası” istiqamətinə daxil olan iki problem – ulduz və qalaktikaların kompleks tədqiqi və Günəş və Günəş sistemi cisimlərinin fizika və dinamikası üzrə aparılır. Bundan başqa, rəsədxanada nəzəri astrofizika, kosmologiya, radioastronomiya, yüksəktezlikli radio siqnallarının ionosfer ssintilyasiyaları və onların müxtəlif kosmik hava faktorlarından asılılığı, astronomiyanın tarixi və başqa istiqamətlər üzrə də tədqiqatlar həyata keçirilir.

Rəsədxana direktorunun elmi işlər üzrə müavini Xıdır Mikayılov “Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının müşahidə imkanları” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. O bildirib ki, rəsədxananın cihaz parkı və xüsusilə ikimetrlik teleskopda yaradılmış şərait müasir standartlara cavab verə biləcək astronomik müşahidələr aparmağa imkan verir.

Rəsədxananın şöbə müdiri Canməmməd Rüstəmov “Nanopeyklərdə astrofiziki problemlərin həlli” mövzusunda məruzəsində qeyd edib ki, nanopeyklərdə fotometrik və paralel olaraq ikimetrlik teleskopda spektral müşahidələrin aparılması böyük kütləli parlaq ifratnəhəng ulduzlarda gedən fiziki proseslərin daha dəqiq anlaşılmasına, bu proseslərin düzgün modelinin qurulmasına imkan verəcək.

Tədbirdə nanopeyklərdə quraşdırılacaq kiçik teleskopların optik və texniki parametrlərinin seçilməsi ilə bağlı müzakirələr aparılıb.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Bakıda böyük söküntü qərarı — Gələn aydan başlanır + VİDEO

Bakıda böyük söküntü qərarı
22:47
20.04.2018
5701
Ölkə
A
"Hazırda “Sovetski”də yollar çəkilir. Aprelin axırı mayın əvvəllərindən etibarən isə bu ərazidə yenidən söküntü işlərinə başlanılacaq".

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bu barədə Real TV-ə müsahibəsində Baş nazirin müavini Abid Şərifov bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu il “Sovetski”də söküntü işlərinin davam etdirilməsi üçün vəsait ayrılıb.

“Bu il və gələn il 2500-ə yaxın evin sökülməsi nəzərdə tutulub. 2500 evi köçürmək asan deyil. Ona görə də hazırlıq işləri gedir. Böyük ehtimalla aprelin sonu mayın əvvəlində söküntü işlərinə başlanılacaq. Söküntü işlərinin aparıldığı ərazilərdə yol çəkiləcək, yaşıllıq və park salınacaq. Başqa işlərdən söhbət gedə bilməz”, - deyə Abid Şərifov qeyd edib.

Baş nazirin müavini Bakıda həyata keçirilməsi nəzərdə tutulan və başladılan pilot layihələr barədə də açıqlamalar verib.

Müsahibəyə daha ətraflı videomaterialda baxa bilərsiniz:

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA