Putin Trampa güzəştə getməyəcək — Regionla bağlı məkrli oyunlar

Putin Trampa güzəştə getməyəcək
22:24
23.11.2017
5178
Analitika
A
Rusiya prezidenti Vladimir Putin və ABŞ prezidenti Donald Tramp telefonda danışarkən Soçidə keçirilən Suriya görüşü barədə müzakirə aparmayıblar.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, bu barədə Ağ Evdən rəsmi açıqlama verilib. Bildirilib ki, iki dövlət başçısı danışıqlar zamanı Suriyanın gələcək taleyilə bağlı söhbət aparsa da, Soçidəki görüşə toxunmayıb.

“Onlar bu barədə müzakirə aparmayıblar. Putin və Tramp arasında Soçidə Türkiyə, Rusiya və İran prezidentlərinin Suriya məsələsinə dair üçtərəfli sammiti barədə heç bir danışıq olmayıb”, - deyə açıqlamada bildirilib.

Bu açıqlamadan sonra xarici mətbuatda Putinin Trampa “xəyanət” etdiyi barədə açıqlamalar yazıldı. Bir çox siyasətçi Putinin Trampla Suriya ilə bağlı məsələdə danışarkən Soçi görüşündən bir kəlmə də etməməsini hörmətsizlik kimi qiymətləndirdi.

Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə başqa aspektdən yanaşırlar. Politoloq Oqtay Sadıqzadə “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, ABŞ diplomatiyası üçün Rusiyanın mövqeyi həmişə ən axırıncı məsələ olub. Onun sözlərinə görə, Rusinanın Amerikanın əleyhinə olan addımları belə ABŞ üçün xıdra məsələdir. 

“ABŞ Suriya məsələsinə görə, Yaxın Şərq siyasətini dəyişməyəcək və Rusiyanın mövqeyini də nəzərə almayacaq. Vaşinqtonun gələcək planlarında da bu fikir yoxdur. Sadəcə Suriya məsələsində kiçik məqamlarda Rusiya ilə razılaşa bilər. Məsələn Bəşər Əsədin hakimiyyətdə qalması və şiə tayfalarının mövcudluğu ilə bağlı hansısa güzəştə gedə bilər. Lakin ABŞ İranın qəti əleyhinədir. Bu səbəbdən də, Rusiyanın Suriyada İranla ittifaqına susmayacaq. Rusiya isə maliyyə sanksiyalarına məruz qalmış ölkədir. Bu səbəbdən də, Rusiya ABŞ-a qarşı mühüm qərar qəbul edə bilməz”, - deyə O.Sadıqzadə bildirib.

Politoloq Ceyhun Mahmudlu isə “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, Suriya problemlərilə bağlı ABŞ-ın mövqeyi Rusiyanın siyasi kursu ilə eyni deyil. Onun sözlərinə görə, hərənin bölgədə xüsusi marağı var.

“ABŞ-ın Suriya ilə bağlı mövqeyi ilk illərdəki kimi deyil. Amerika bununla bağlı siyasi kursunu dəyişib. Bu səbəbdən də, Putin Trampla Soçi görüşü ilə bağlı danışa da, bu barədə heç söhbət açmaya da bilərdi. Putin də çox güman ki, bu barədə danışmağı lazım bilməyib. Lakin bu o demək deyil ki, Rusiya Suriya ilə bağlı məsələdə ABŞ-ın mövqeyini saymır. Bu mümkün də deyil. Yəni burada hansısa xəyanətdən söhbət gedə bilməz. Amerikanın Rusiyadan fərqli olaraq Suriyaya birbaşa müdaxiləsi yoxdur. Yəni, ABŞ ordusu birbaşa olaraq Suriyaya girməyib. İndiyə qədər Suriyada hər kəsi narahat edən problem İŞİD terrorçuları idi. Bu da hazırda həll olunmaq üzrədir. İŞİD-in Suriyada məhv edilməsində əsas rolu Rusiya oynayıb. Əlbəttə ki, bu səbəbdən də, regionda əsas qərar qəbul edəcək qüvvə elə Rusiyanın özü olacaq. Lakin burada ABŞ-ın da mövqeyi və maraqları nəzərə alınacaq”, - deyə C.Mahmudlu bildirib.

Qeyd edək ki, noyabrın 22-də isə Soçidə Türkiyə, Rusiya və İran prezidentlərinin Suriya məsələsinə dair üçtərəfli sammiti keçirilib. Tədbirdə Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Rusiyanın dövlət başçısı Vladimir Putin və İran prezidenti Həsən Ruhani iştirak ediblər. Tədbirdən sonra jurnalistlər üçün mətbuat konfransı keçirilib. Konfransda çıxış edən liderlər çox önəmli məsələlər barədə açıqlamalar veriblər. Onun sözlərinə görə, 3 ölkənin gəldiyi razılığa görə, Suriya Milli Dialoq Konqresi yaradılıb.

Noyabrın 21-də Rusiya prezidenti Vladimir Putin və ABŞ prezidenti Donald Tramp arasında telefon danışığı olub. Telefon danışığı zamanı tərəflər Suriyanı, İranı, Əfqanıstanı, Şimali Koreyanı və Ukraynanı müzakirə ediblər. Məlumata əsasən, telefon danışığı bir saata yaxın davam edib. Putin və Tramp telefonda danışarkən Soçidə keçirilən Suriya görüşü barədə müzakirə aparmayıblar.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Moskvadan Paşinyana sərt sillə və ya Ermənistanda inqilabi terrorun ilk cücərtiləri — Siyasi şərh

Moskvadan Paşinyana sərt sillə və ya Ermənistanda inqilabi terrorun ilk cücərtiləri
18:58
15.04.2019
9785
Analitika
A
Müttəfiqləri də Ermənistandan üz döndərməyə başlayıb.

“Qazprom”un  “Qazprom Ermənistan”da kütləvi ixtisarlara başlaması və Rusiyanın Ermənistana satdığı qazın hər min kubmetrinə olan qiymətinin minimum 15 dollar qaldıracağı ilə bağlı açıqlamaları erməni cəmiyyətində ciddi ajiotaja səbəb olub.

Artıq erməni ekspertlər Moskvanın bu hərəkətini Ermənistanın müttəfiqdən üz döndərməsi və “iki stul” siyasətinin fiaskosu kimi dəyərləndirirlər. “İki stul” siyasətinin Serj Sərkisyan hakimiyyətinə necə baha başa gəldisə, həmin siyasətin Paşinyan tərəfindən də davam etdirilməsi yeni hakimiyyətə baha başa gəlməyə başlayıb. Moskva artıq Paşinyan hakimiyyətini dolayısı vasitələrlərlə cəzalandrımağa başlayıb. Mokva ənənəvi birbaşa təzyiq taktikasından əl çəkərək erməni cəmiyyətini yeni hakimiyyətdən narazı salaraq Paşinyan  hakimiyyətini  cəzalandırmaq  istəyir. Bunun üçün də “Qazprom Ermənistan”da kütləvi ixtisarlara başlamaq, o cümlədən qazın qiymətinin artırırlması barədə niyyətini açıqlayıb.  Rusiyanın bu hərəkəti Ermənistanda  ciddi narahatçılıq və məyusluğa səbəb olub. Artıq erməni  cəmiyyəti nə edəcəyini bilmir. 2018-ci ilin mayında baş verən inqilabda  erməni cəmiyyətinin ölkədə sosial-iqtisadi böhranın normallaşmasına və sabitliyin bərqərar olacağına azacıq ümid var idisə, indi artıq olub-qalan ümidlər də puça çıxmaq üzərədir. Çünki ötən bir il ərzində yeni hakimiyət  sosial-iqtisadi vəziyyətin yaxşılaşdırılması istiqamətində  verdiyi vədlərin heç birini yerinə yetirə bilmədi. Əksinə mövcud böhran daha da  dərinləşdi. Yeni hakimiyyətin bir əli ilə Qərbdən, digər əli ilə Rusiyadan yapışmaq siyasəti öz effektini vermədi. Nə Qərb, nə Rusiya İrəvanın səmimiyyətinə inanmadı. Nəticədə  Ermənistan bir Azərbaycan zərb məsələsində  deyildiyi kimi “Əli aşından, Vəli aşından da oldu”.

“Qazprom”un  son addımlarını isə  baş nazir Nikol Paşinyan   aprelin 15-də jurnalistlərə açıqlamasında Moskvanın bu addımını Ermənistana təzyiq vasitəsi kimi istifadə  dəyərləndirib.  Erməni iqtisadşı ekspert Vardan Bostancyan isə “Qazprom Ermənistan”da baş verən olaylarla bağlı  “1 in.am”- a müsahibəsində   təəssüflə baş verən  hadisələrin artıq siyasi faktora çevrildiyini qeyd edib:

 “ Rusiya kimi güclü bir dövlət Ermənistanı etirbarlı tərəfdaş kimi görmək istəyirdi... Bu gün Ermənistanın özünü qazla təmin etmək üçün Rusiyadan başqa alternativi yoxdur. Baxmayaraq  ki, alternativ variant kimi İrandan qaz almaq üçün  cəhdlər edirik, ancaq hələlik bu istədiyimiz nəticəni vermir. Əgər belə bir imkan olsaydı, Ermənistan çoxdan  bu alternativdən yararlanardı. Iranın yürütdüyü siyasəti nəzərə alsaq, o zaman əminliklə deyə bilərik ki, Ermənistanın bu ölkədən qaz almaq perspektivi uğurla nəticələnməyəcək. Alternativin  olmaması isə Rusiyanı öz qazını bahalaşdırmaq baxımından tam hüquqa malikdir və bunu edə bilər.  Nə qədər ki, Rusiya ilə siyasi münasibətlər normallaşmayıb və təzyiq prosesini dayandırmayıb qazın qiyməti istənilən vaxt qalxa bilər”.

Bostancyan eyni zamanda Paşinyan hakimiyyətinin yürütdüyü siyasəti tənqid edərək bildirib ki, onun yürütdyü siyasət nəticəsində cəmiyyətdə qeyri-müəyyənlik və məyusluq yaranıb.

 “Artıq erməni cəmiyyətinin sabaha ümidi yoxdur. Buna da səbəb  hakimiyyətə gəlişi zamanı verdiy vədlərə əməl etməməsi, əksinə vəziyyətin daha da pisləşməsidir. O baxımdan mən ölkədə yaranmış durumdan çox narahatam”, - erməni ekspert  qeyd edib.

Ümumiyətlə erməni politoloq və ekspertlər  hesab edirlər ki, Paşinyanın  məğlubiyyəti ilk növbədə bölgələrdən və kəndlərdən başlayacaq. Səbəbi də indiyə kimi effektli idarəetmə sisteminin yaradılmaması ilə bağlıdır. Yəni, verdiyi vədlərin fiaskoya uğrmasıdır. Effektiv idarəetmə sistemin yaradılmaması nəticəsində əsasən kəndlərdə və əyalətdə yaşayan insanların həyat şəraitinin pisləşməsinə səbəb olub. Ona görə də son aylarda bölgələrdə mütəmadi olaraq etriaz aksiyaları keçirilir. Bu etiraz dalağası isə vüsət almaqdadır və bütün bölgələri əhatə etməkdədir. Odur ki, Ermənistanda verilən vədlərin yerinə yetirilməməsi,  əksinə baş nazir Paşinyanın populist  bəyanatları sanki  asta işləyən minanı xatırladır və günün birində  çox pis formada partlayacaq.
Burada digər bir məqam isə Paşinyan komandasının yekcins  və təcrübəsiz olmasıdır. Komanda təcrübəsiz olduğundan  fikir ayrılıqları yaranmaqda və bu proses dərinləşməkdədir.  Paşinyan bunu artıq görür və “yumşaq əl” taktikasından “dəmir əl” taktikasını seçməyi planlayır. Ancaq bunun hansı effekt verəcəyi  də bəlli deyil. Bu, Paşinyan hakimiyyətinin daha sürətlə dağılmasına rəvac verə bilər.  Paşinyan ilk olaraq sosial şəbəkələrdə barəsində  sərt  yazılara reaksiya verməkdədir.

 Aprelin 4-də sosial şəbəkə iştirakçısının  Paşinyan hakimiyyətini dövləti məhv etməkdə ittiham edən bir status yazıb.  Sosial şəbəkə iştirakçısı  öz statusunda bunları qeyd edib: “Bu hökumət Ermənistanı məhv edərək, Böyük Turana yol açmaq üçün  hakimiyyətə gəlib”.

 Bundan sonra Paşinyan Təhlükəsizlik xidmətinin rəhbərinə  həmin şəxs barəsində  ciddi tədbir görmək barədə göstəriş verib. Onu bu göstərişi qısa zamanda həyata keçirilib. 

Müxalifət Respublikaçılar partiyasının  sədr müavini  Armen Aşotyan son günlərdə  Paşinyan hakimiyyətinin tənqidi fikirlərə dözməyərək,  kəskin reaksiya  verməsini ciddi problemlərə yol açacağını bildirib. O, qeyd edib ki, erməni cəmiyyəti qısa zamanda  inqilabi terrorun şahidi olacaq. Onun fikrincə, Paşinyan verdiyi vədlərə əməl edə bilmədiyindən reytinqi cəmiyyətdə sürətlə aşağı düşür və ölkədə idarəetməni həyata keçirə bilmir: “O, öz hakimiyyətini qoruyub-saxlamaq üçün  inqilabı terrora əl atacaq” .

Baş verənlər bir daha onu sübut edir ki, Ermənistan nə qədər işğalçı siyasətinə son verib Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlər qurmayıb, bu ölkənin xilası mümkün deyil.

Mürtəza Bünyadlı
Ölkə.az

ŞƏRH YAZ
0

Ermənistanın ağır böhrandan çıxmaq üçün yeganə yolu işğal etdiyi torpaqları azad etməsidir — Siyasi ŞƏRH

Ermənistanın ağır böhrandan çıxmaq üçün yeganə yolu işğal etdiyi torpaqları azad etməsidir
18:43
10.04.2019
5605
Analitika
A
Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində sonuncu Vyana görüşü danışıqlar prosesində münaqişənin sülh yolu ilə həlli istiqamətində konkret addımların atılmaması bir daha sübut etdi ki, danışıqlar prosesi hər an pozula və bölgəni genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar cənginə ala bilər. Danışıqlar prosesinin pozulmasının əsas səbəbkarı isə işğalçı Ermənistanın hər vəchlə prosesi pozmağa yönəlik təxribatçı hərəkətləridir.

Bununla da işğlaçı  Ermənistan mövcud status-kvonu saxlayıb, vaxt udmaq istəyir. Uzağa getmədən Vyana görüşünün keçirildiyi bir zamanda Ermənistanın müdafiə naziri David Tonoyan  ABŞ-da erməni lobbisi ilə görüşü zamanı işğal etdikləri torpaqlardan geri çəkilməyəcəyi, əksinə yeni əraziləri işğal edəcəyi ilə bəyanat verməsi bu qəbildən olan misaldır. Ermənistanın baş naziri də Tonoyanın mövqeyini dəstəkləyərək, Tonoyandan başqa cür  mövqe gözləmədiyini dilə gətirərək “əgər o, başqa  cür fikir səsləndirsəydi vəzifəsindən azad edərdim” bəyanatını verir. Bu, İrəvanın Qarabağ münaqişəsinin həllində maraqlı olmadığını və işğal siyasətini bundan sonra da davam etdimək niyyətində olduğunu ortaya qoyur. Düzdür, Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun “mənimlə razılaşmayanlar Zakir Həsənozvla hesablaşmalı olacaq”, müdafiə naziri Zakir Həsənovun “istərdim ki, ilkiin addımı qarşı tərəf atsın və  Tonoyanla İrəvanda görüşərdim” bəyanatını verməsindən sonra işğalçı tərəf mövqeyində dəyişiklik edərək sülh istədiklərini bəyan etdilər.

Ancaq insanda  təəssüf və ikrah hissi oyadan digər bir məqam var. Bu da ondan ibarətdir ki, Ermənistan tərəfinin beynəlxalq hüquqa zidd, terrorçu hərəkətlərinə beynəlxalq təşkilatların, xüsusən də münaqişənin həllində vasitəçilik missiyasını həyata keçirən ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədr ölkələrinin heç bir reaksiya verməməsidir. Çünki işğalçı Ermənistan rəhbərlərinin bu bəyanatlarından sonra münaqişə tərəfləri arasında vəziyyət yenidən gərginləşib və  hərbi ritorik söz döyüşü eskalasiyanı daha da dərinləşdirir.

 Ermənistanın niyyəti bəllidir. Hər vəchlə Azərbaycanı təxribata sövq etmək. Ancaq bu alınacaq iş deyil və Azərbaycan nə baş verdiyinin fərqindədir. Baxmayaraq ki, Azərbaycan ordusu işğal altında olan torpaqları qısa zaman kəsiyində işğaldan azad etməyə hazırdır  və buna qadirdir.  Ermənistan tərəfi də bunu yaxşı dərk edir ki, hərbi əməliyyatlar başlasa, erməni ordusu Azərbaycanın müzəffər ordusu qarşısında tab gətirə bilməyəcək. Necə ki, bunu Azərbaycan ordusu 2016-ci ildə Aprel döyüşləri və 2018-ci ilin mayında isə Naxçıvan da Günnüt  əməliyyatı zamanı sübut etdi.

Azərbaycan ordusunun döyüş psixoloji hazırlıq səviyyəsi və əhval-ruhiyyəsi  yüksək səviyyədədir. Ordu Ali Baş Komandanın əmrinə hazır durumdadır.
Buna baxmayaraq,  Azərbaycan tərəfi günbə gün ordunu daha da inkişaf etdirmək, ordunu müasir hərbi texnika ilə təmin etmək, həmin silahlardan  hərbi əməliyyatlrda istifadə etmək üçün mütəmadi təlimlərin keçirilməsi və döyüş əməliyyatlarında  dünya praktikalarını öyrənmək istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir.

 Elə bu günlərda Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Müdafiə Naziriliyinin Xüsusi Təyinatlılarının hərbi hissəsində keçirdiyi görüşdə çıxışı zamanı səsələndirdiyi bir fikrə diqqət yetirmək lazımdır.

 “Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə gəldikdə, bizim mövqeyimiz dəyişməz olaraq qalır. Bu məsələ yalnız ölkəmizin ərazi bütövlüyü çərçivəsində öz həllini tapmalıdır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri icra edilməlidir, Ermənistan silahlı qüvvələri işğal edilmiş torpaqlardan qeyd-şərtsiz çıxarılmalıdır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrində məhz bu ifadələr öz əksini tapıbdır. Danışıqların davam etdirilməsi prosesi başlanıb”- deyən Ali Baş Komandan əlavə edib ki, müharibə hələ bitməyib və biz torpaqlarımızı işğaldan azad etməyə hazır olmalıyıq.
Çünki Azərbaycan tərəfi yaxşı bilir ki, Ermənistanın destruktiv fəaliyyəti nəticəsində danışıqlar prosesi dalan dirənib  və münaqişənin həlli ilə məşğul olan ATƏT MQ həmsədr ölkələr bu istiqamətdə ciddi addımlar atmırlar. Vasitəçilər işğlaçı tərəfə işğalçı siyasətinə son verməsi üçün təzyiq etmək əvəzinə, ikili standart tətbiq edərək bölgədə maraqlarının təmin olunması istiqamətində fəaliyyət göstərirlər. Qarabağ münaqişəsinin həllində vasitəçilik missiyasının tutduğu bu qeyri-müəyyən mövqe danışıqlar prosesini daha da kövrək edir və bölgədə genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların hər an başlamasına zəmin yaradır. Əgər Minsk Qrupu həmsədrləri  bölgədə yeni müharibənin alovlanmasını istəmirlərsə, o zaman işğalçı Ermənistana təzyiq edib,  danışıqlar prosesində Azərbaycanın irəli sürdüyü şərtləri qəbul etdirməyə nail olmalıdırlar.  Minsk qrupu həmsədr ölkələri  onu da anlamalıdır ki, münaqişənin uzanması təkcə Ermənistana deyil, eyni zamanda onların da maraqlarına ziyandır. 

Azərbaycan prezidentinin bu günlərdə  hərbçilərlə görüşündə səsləndirdiyi kimi, Ermənistan işğalçı siyasətdən əl çəkməzsə onu daha ağır günlər gözləyir: 

“Mən dəfələrlə bunu bildirmişəm, bir daha demək istəyirəm ki, Ermənistanı bu ağır böhranlı vəziyyətdən çıxarmaq üçün bir yol var, o da Azərbaycan ilə münasibətləri normallaşdırmaqdır. Biz buna hazırıq. Ancaq əlbəttə ki, buna nail olmaq üçün bir şərt var - Ermənistanın silahlı qüvvələri işğal edilmiş torpaqlardan çıxarılmalıdır”.

Bu gün Ermənistanın üzləşdiyi ağır siyasi, iqtisadi, sosial böhrandan  yeganı çıxış yolu var. Bu da işğalçı siyasətinə son verib, Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlər qurmasıdır. Nə qədər ki, Ermənistan bu siyasətinə son verməyib, bu ölkənin daha ağır günlər gözləyir və hakimiyyətə hansı qüvvənin, yaxud da şəxsin gəlməsindən asılı olmayaraq, üzləşdiyi bu böhrandan xilas edə bilməyəcək. Çünki Ermənistanın işğalçı siyasətinə qarşı Azərbaycan daha  təsirli - dünyadan təcrid siyasətini həyata keçirir və bu da öz bəhrəsini verməkdədir. Ermənistan ağır iqtisadi-sosial böhran içində inləyir, ölkədə demoqrafik vəziyyət günü-gündən pisləşir. Əhali sürətlə ölkəni tərk edir.   

Bura onu da əlavə etmək olar ki, mövcud status-kvonun davam etməsi bölgədə marağı olan Minsk qrupu həmsədrlərininin də marağına uyğun deyil.  Azərbaycan tərəfininin də bir səbr kasası var və o artıq dolmaq üzrədir. Azərbaycan o günə hazırlığını davam etdirir və ordusunu gücləndirir.
Azərbaycan ordusu məqam yetişdikcə  kiçikhəcmli uğurlu əməliyyatları ilə torpaqlarımızı işğaldan azad edir və düşmən mövqeləri üzərində nəzarəti gücləndirir. 2016-ci il Aprel döyüşlərindəın sonra Naxçıvan istiqamətindəki əməliyyat bunun bariz nümunəsidir. Bu əməliyyatlar zamanı ordumuz 11 min hektar əraziyə nəzarəti götürməklə yanaşı  strateji yüksəkliklərə ələ keçirməklə Ermənistanı Dağlıq Qarabağla birləşdirən yola tam nəzarət etməyə imkan yaradıb. 

Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Ermənistanın işğal siyasətinə son verməsindən ilk qazanan elə bu ölkə özü olacaq. Bu proses nə qədər tez olarsa, bir o qədər yaxşı olar. Ermənistanın işğala son verməsi nəinki bölgədə, ümumiyyətlə qonşu bölgələrdə də sabitliyin, təhlükəsizliyin  bərqərar olmasına və sürətli inkişafına təkan vermiş olacaq. Bunu Ermənistana rəhbərlik edən və onu himayə edən qüvvələr nə qədər tez anlasa yaxşıdır. Onsuz da  Azərbaycan torpaqlarından vaz keçən deyil. Sülhlə olmasa da, güc yolu ilə torpaqlarını azad edəcək. Azərbaycan ordusu da buna hazırdır.

Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA