“Qar yağsaydı, hava təmizlənərdi” — Mif, yoxsa reallıq?

“Qar yağsaydı, hava təmizlənərdi”
15:58
12.12.2019
20645
Maraqlı
A
Uşaqlıqdan qulağımız “qar yağsaydı hava təmizlənərdi” sözünü tez-tez eşidir. Maraqlıdır ki, bu fikrə inananların sayı çoxdur. Başqa bir deyimə görə qışda uzun müddət yağıntı olmayanda, zökəm xəstəliyi, soyuqdəymələr artır. Bu da qarın yağmasını gözləyənlərin əhvalına pis təsir edir. Çünki onlar qarla şəfa tapacaqlarına inanırlar.Bütün bunlar həqiqətə uyğundurmu, yoxsa əfsanədir?

“Ölkə.Az” sözügedən mövzuda apardığı kiçik araşdırmanı təqdim edir.

 

Qar nədir? Necə və nədən yaranır?

Qar - çox kiçik buz kristallarından ibarət atmosfer yağıntısıdır. O buludda  temperatur 0 °C-dən aşağı olduqda yaranır, yerə enməsi 4 °C tempraturdan aşağı olduqda baş verir.

Bu  atmosfer möcüzəsinin də öz növləri var. Çox soyuq olmayan havada yağan qar, bir neçə dənəciklərlə birləşib meydana lopa-lopa qar dənələrini çıxarır.

Şaxtalı olmayan hava da isə, su və buz birləşərək sulu qar formasında yağır. Yerə çatdıqda isə yerin istiliyindən əriyib gedir.  Bundan başqa qarın düyü qar, quru qar kimi də növləri var.


Boran isə qarın  küləklə birlikdə meydana gəldiyi vəziyyətidir. Görüntü məsafəsini azaldır, gediş-gəlişi çətinləşdirir. Boran zamanı həmçinin yollar buz bağlayır.

Qar, havanın soyuq olduğunun göstəricisi kimi qəbul edilir. Ancaq əslində,  qar yağanda, temperaturu yüksəldir, soyuğu azaldır. Havadakı toz və zəhərli hissəcikləri, yoluxucu virusları  yerə endirərək, təmizləyir. 

Deməli, sizə inandırıcı gəlməsə də, yağan qar atmosferə istilik verir. Bundan əlavə, o yerə düşdükdə bir yorğan kimi onu bürüyüb, təbii istiliyini saxlamağına kömək edir, bitki və heyvanları soyuqdan qoruyur. Bu da onların  tələf olmasının qarşısını alır.

На изображении может находиться: ночь, растение и на улице

Нет описания фото.

Ən maraqlısı isə qar dənəcikləridir. Sən demə, indiyə qədər yağan milyardlarla qar dənələri, heç biri o birisinə bənzəmir. Belə ki, 1931-ci ildə Amerikalı Vilson Betley adlı bir fotoqrafın “Qar kristalları” kitabı satışa çıxarılır. Vilsonun uzun müddət 2500- dən çox qar kristallarının üzərində apardığı təcrübə bütün dünyanı heyrətə salır. Məlum olur ki, qar dənəcikləri əsrarəngiz olmağı ilə yanaşı hər biri özünəməxsus quruluşa malıkdir.

Dünyaya yağan heç bir qar dənəsi o birisinə bənzəmir. Vinson özü bu inanılmaz fakt  haqqında belə qeyd etmişdi: 
“Böyüdücü ilə baxdıqda qar dənələrinin möcüzəvi quruluşunu gördüm. İndiyə gədər bu gözəlliyin başqaları tərəfindən görülməməsini utandırıcı hal hesab edirəm”.


Əvvəldə qeyd etdiyimiz kimi, qışda uzun müddət qar yağmayanda qrip infeksiyası, zökəm xəstəliyi şikayətləri artır, insanın immun sistemi zəifləyir. Bunun da ən önəmli səbəbi atmosferdə virusların miqdarının çoxalmasıdır. 


Çünki zərərli viruslar qış fəslinə görə isti keçən havalarda, çoxalaraq parazitləri artırır.

Ancaq hava mənfi dərəcəyə enəndə yağan qar mikrobları havada məhv edib, onların yerə enməsinə maneçilik törədir. Çünki zərərli mikroorqanizmlərin soyuq havada özünü qoruma mexanizmi olmadığından, onlar dərhal məhv olurlar.

Belə məlum olur ki, həqiqətəndə yağan qar virusları öldürərək, bizi xəstəliklərdən qoruyur.

Ona görə qar yağanda deyinməzdən öncə düşünün. Yağan qarın sonradan palçığa çevrilib yolları iflic vəziyyətinə salması haqqında yox, onun xeyirini daha çox fikirləşin. Qarın  gözəlliyindən zövq alıb,  gətirdiyi təmiz havanı ciyərlərinizə çəkin.

Bura qədər hər şey çox yaxşıdır. Ancaq unutmamalıyıq ki, biz qışda yalnız açıq havada gəzmirik. Vaxtımızın demək olar ki, çox hissəsini qapalı məkanlarda keçiririk. Soyuq havada məhv olan viruslar, fürsət tapan kimi bizimlə isti məkanlara üz tutaraq orada artıb çoxalırlar. Çox təəssüf ki, bu qapalı məkanlarda qarın yağması da bizə kömək olmur.

Bunun üçün qış aylarında sadalanan yollarla özümüzü yoluxucu mikroblardan qoruya bilərik:


- Fərdi təmizliyinizə fikir verin. Tez-tez əllərinizi sabunla yuyun;


- Oturduğunuz məkanın havasını tez-tez dəyişin, otaq istiliyini çox yüksəltməyin;


-  Bacardığınız qədər xəstə insanlarla əl verib, öpüşüb- görüşməyin. Onlarla bir yerdə çox olmayın, əgər buna məcbursunuzsa, qoruyucu maskadan istifadə edin;

- Çoxlu mövsümü meyvə-tərəvəzlər qəbul edin;


- Gündə mütləq 6-8 saat yatın;


- Fiziki və zehni stresdən uzaq durun;


- Kondisionerlərin hava təmizləyicisini tez-tez təmizləyin;


- Siqaret çəkməyin, çəkilən yerlərdən uzaq durun;

Çalışın hər zaman sağlamlığınızı qoruyasınız...

Vüsalə Balayeva
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Son 10-15 il ərzində Azərbaycanda...

Son 10-15 il ərzində Azərbaycanda...
23:54
27.01.2020
245
Maraqlı
A
Cüzam bakterial infeksiyadır. Onun törədicisi vərəm çöpləri ilə çox oxşardır. Həmin xəstəlik isti ölkələrdə daha çox yayılıb. Mütəxəssislər bildirirlər ki, cüzam xəstəliyi səbəbindən vəfat edənlərin nəşləri yandırılmalıdır. Çünki cüzamın törədiciləri ən azı 2, ortalama isə 9-20 il ərzində sağ qala bilirlər. İnfeksiya hava-damcı vasitəsilə yoluxur.

"Ölkə.Az" bildirir ki, bu barədə AZƏRTAC-a həkim-dermatonevroloq Səbinə Əhmədova məlumat verib.

Bu xəstəliyin müxtəlif formalarının olduğunu deyən həkim-dermatonevroloq bildirib: "Xəstəliyin vərəmə oxşar olan tipi tuberkloid xoşxassəlidir. Daha ağır forması lipromatoz tipidir. Cüzamın digər forması isə dəqiqləşdirilməmiş tip adlanır və onun gedişatı həm vərəmə, həm də cüzama çox oxşayır. Son 10-15 il ərzində Azərbaycanda cüzamın ağır formalarına rast gəlinməyib. Ölkəmizdə dispanser qeydiyyatında olan cüzamlı xəstələrin əksəriyyəti yüngül və müalicəyə tabe olunan formadan əziyyət çəkirlər. Həmin xəstəliyə mübtəla olanlar Bakının Umbakı qəsəbəsi ərazisində yerləşən Respublika Cüzam Xəstəxanasında dövlət vəsaiti hesabına müalicə edilirlər".

Bu xəstəliyin yüngül tipi olan tuberkloid tipinin ləkələrlə, nadir hallarda isə düyüncüklərlə səciyyələndiyini vurğulayan Səbinə Əhmədova deyib: "Lipromatoz tip cüzam nəzərəçarpan klinik əlamətlərlə - "şir üzü" siması, caynaqlı, sallanan əl, pəncədə olan xoralar ilə xarakterizə olunur. Cüzamın bu forması bədxassəli sayılır və yoluxuculuğa daha çox meyillidir. Belə tipdən əziyyət çəkən xəstələr çox azdır. Xəstəliyin bu növü klinik baxımdan ləkələrlə səciyyələnir, müəyyən vaxtdan sonra isə həmin ləkələrin üzərində qabarcıqlar, yəni, lipromalar əmələ gəlir. Lipromalar üzərində hissiyyat - temperatur və ağrı hissiyyatı itir. Xəstələrdə həm nevroloji, həm də dermatoloji əlamətlər müşahidə olunur".

S.Əhmədovanın sözlərinə görə, cüzam daha çox immuniteti zəif olan insanlarda rast gəlinir, bruselyoz, vərəm, onkoloji xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər və uşaqlar arasında yoluxma riski daha yüksəkdir. "Bu xəstəlik bakterial infeksiya olduğuna görə uzunmüddətli xüsusi antibiotiklərlə müalicə edilir. Cüzam xəstələri profilaktika üçün izolyasiya olunmalı, diaqnoz dəqiqləşdirilənə və onlar tam sağalana qədər xüsusi şəhərciklərdə saxlanmalıdırlar. Bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da belə məkan mövcuddur və paytaxtın Umbakı qəsəbəsində yerləşir. Həmin şəhərcikdə xəstələr üçün hər bir şərait yaradılıb.

Azərbaycanda yaşam səviyyəsi, qida məhsullarının keyfiyyəti yüksək olduğundan ölkəmizdə belə xəstələrin sayı azdır. Çünki cüzam xəstələrinin sayının çoxluğu həmin ölkədə qida məhsullarının keyfiyyətinin və yaşayış səviyyəsinin aşağı olmasının göstəricisidir", - deyə həkim-dermatonevroloq qeyd edib.

Mütəxəssis bildirib ki, ata və ana cüzamlı olsalar da, ana bətnindəki uşaq sağlam olur. Çünki xəstəlik qan vasitəsilə anadan dölə keçmir.

ŞƏRH YAZ
0

Bakıda satışda olan ən bahalı 10 mənzil — FOTO/QİYMƏT

Bakıda satışda olan ən bahalı 10 mənzil
19:45
27.01.2020
920
Maraqlı
A
Ölkədə iqtisadi artım, urbanizasiya hər il yeni-yeni daşınmaz əmlak təkliflərinin sayının artmasına səbəb olur.

Bu sahədə ən böyük seçim Bakıda mövcuddur. Paytaxtda müştərilərə hər zövqə və qiymətə uyğun evlər və mənzillər təklif olunur.

"Ölkə.Az" BAKU.WS-in hazırladığı ən bahalı10 mənzil və evin siyahısını  təqdim edir.

1. Neftçilər prospektindəki səkkiz otaqlı mənzil, 1053 m² - 3,600,000 AZN

2. 28 May metro stansiyası yaxınlığında 5 otaqlı mənzil 480 m² - 3,500,000 AZN

3. Xətai metro stansiyasının yaxınlığında altı otaqlı mənzil, 400 m² - 3,400,000 AZN

4. Nəsimi metro stansiyasının yaxınlığında altı otaqlı mənzil, 400 m² - 3,400,000 AZN

5. Üzeyir Hacıbəyov küçəsindəki beş otaqlı mənzil, 418 m² - 3,030,303 AZN

6. Mərdəkan kəndindəki on otaqlı ev, 800 m² - 3.000.000 AZN

7. Nobel prospektində 5 otaqlı mənzil, 1045 m² - 3 000 000 AZN

8. Üzeyir Hacıbəyov küçəsində, 4 otaqlı mənzil, 265 m² - 2 555 000 AZN

9. İçərişəhər metro stansiyasının yaxınlığında 4 otaqlı mənzil, 330 m² - 2 500 000 AZN

10. Neftçilər prospektində beş otaqlı mənzil, 450 m² - 2 444 444 AZN

 
ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA