Qəznəvi şahzadəsini güləşdə yıxan Türk qızı kim olub?

Qəznəvi şahzadəsini güləşdə yıxan Türk qızı kim olub?
16:56
05.04.2018
3149
Maraqlı
A
10-cu əsrdə yaranan Qəznəvilər dövlətinin qonşu dövlətlərlə münasibəti o qədər də xoş olmayıb. Qəznəvilər Qaraxanlı hökmdarı I Əhməd xan ilə dostcasına münasibətlər qurmuşdular. Beləki, Ceyhun çayı sərhəd qəbul edilmiş və Mahmud Qəznəvi Qaraxanlı xanzadəsi ilə evlənmişdi.

 “Ölkə.Az” bu gün oxuculara bu toyla bağlı bilinməyən faktı təqdim edir. Faktı redaksiyamıza tarixçi Əkbər Nəcəf verib. 

“Qəznəvilər ilə Qaraxanlılar dövləti arasında yaranan sülhü gücləndirmək məqsədi ilə Qəznəvi hökmdarı Sultan Mahmud, Qaraxanlıların Qərb hissəsinin (Mavəraünnəhrin) hakimi İliq Xanın qızını oğlu Məsud üçün istəyir. İki tərəf arasında uzun danışıqlardan sonra xanın qızı böyük dəbdəbə ilə Özkənddən Qəzvinə gəlin aparılır.

Böyük bir toy mərasimi təşkil edilir. Ancaq mənbələrdə toydan çox toy gecəsi bəy ilə gəlin arasında meydana gələn dava yadda qalıb. Zifaf gecəsi gəlinlə-bəyin otağında baş verən həngamə o qədər böyük olub ki, bütün sarayı ayağa qaldırıb.

Əslində isə hadisə belə olub: Bəylə-gəlin gərdəyə girmədən əvvəl güləş tutublar. Güləş sırasında Qaraxanlı qızı Qəznəvi şahzadəsi Məsudun kürəyini vurub yerə. Güləş o qədər çətin keçib ki, otaqda çıxan böyük səs-küyə bütün saray ayağa qalxıb. Mənbələrin verdiyi məlumata görə, Türk xatun ayağı ilə Məsudu yerə yıxıb. Bu hadisədən sonra türklər arasında bir atalar sözü yaranıb: "Qızla güləşmə, qısaraq ilə yarışma".

Həmin şahzadə Məsud daha sonra Qəznəvi dövlətinin hökmdarı olub və 1040-cı ildə Dandanakan döyüşündə Səlcuqlara məğlub olmuşdur”,- deyə tarixçi bildirib.

Qeyd edək ki, iki dövlət arasında dostluq əlaqələri I Əhməd xanın Xorasana hücumu ilə pozuldu. Sultan Mahmudun Hindistan yürüşündən istifadə edən I Əhməd xan Xorasana qüvvə göndərdi. Bu xəbər Sultan Mahmuda çatdıqda Hindistan yürüşünü təxirə saldı və üzünü Xorasan tərəfə çevirdi. 1006-cı ilin oktaybr-noyabr aylarında Xorasan Qaraxanlı ordusundan təmizləndi. 1008-ci ildə Bəlx yaxınlığında baş vermiş döyüşdə Qaraxanlılar məğlub edildilər.
Yeni Qaraxanlı hökmdarı Mənsur Arslan xan, Sultan Mahmud ilə sülh imzaladı. Lakin Qaraxanlılarda ara müharibələri yenidən başladı və Yusif Qadir xan Qaraxanlı Mahmud Qəznəvidən kömək istədi. Hindistan yürüşündə olan Sultan Mahmud bu təklifi qəbul etmədi. Lakin sonradan ittifaq bağlayan Mənsur Arslan xan ilə Yusif Qadir xan 1019-1020-ci ildə Xorasana yeni bir Qaraxanlı yürüşü etdilər. Bu yürüşün də heçbir nəticəsi olmadı və Qaraxanlı qüvvələri darmadağın edildilər.

Qaraxanlı dövlətindəki ara müharibələrinin qarşısını ala bilməyən Yusif Qadir xan yenidən Sultan Mahmuddan kömək istədi. Bu dəfə təklifi qəbul edən Mahmud Qəznəvi, 1025-ci ilin mart-aprel aylarında Səmərqənddə Yusif Qadir xanla görüşdü. Sultan Mahmud Yusif Qadir xanın qardaşını ələ keçirsə də onu öldürmədi və bir müddətdən sonra Qaraxanlılar arasındakı ara müharibələrindən çəkildi.
Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Nevada səhrasında müəmmalı ağ piramida — Yadplanetlilərin sirli bazası (FOTOLAR)

Nevada səhrasında müəmmalı ağ piramida
19:02
Bu gün
152
Maraqlı
A
“Google Earth” də “40°20'41"N 117°20'48"W” koordinatlarını daxil etsək, Nevada ştatındakı səhrada müəmmalı binanı göstərəcək.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, bu bina səhranın tam ortasında yerləşir. Əgər kameranı binadan bir az kənara fırlatsaq və uzaqlaşdırsaq, uzunluğu bir kilometrdən çox olan ağ üçbucaq görəcəyik. Bu struktur sünidir və onun sərhədləri dəqiq çəkilib. Bununla yanaşı, onun nəydən ibarət olduğu məlum deyil. Elə bil ki, yuxarıdan nəhəng nəsə buraxıblar və bu nəhəng aparat güclü isti ilə daş və qumu ağardıb.

Üçbucağın yanındakı tikililər nə fermaya, nə də heyvan axuruna bənzəyir. Sonuncu dəfə fotolar 2014-cü ilin may ayında lentə alınıb. Amma ağ üçbucaq bu ərazidə 1994-cü ildən mövcuddur. 1994-cü ildə isə ətrafda heç bir bina yoxdur!

Müəmmalı üçbucağı yerli sakin üzə çıxarıb. O, məşhur 51-ci Zonanı tapmaq istədiyi zaman bu tapıntı ilə üzləşib.  Batl Mauntin sakini Nevada ştatındakı 51-ci zonanı və UNO qəzasının izlərini araşdırırmış. O, bu barədə MUFON saytına məlumat verib.

Ufoloqların fikrinə əsasən, bu ərazidə uzun illər əvvəl UNO və ya məxfi hərbi təyyarə qəzaya düşüb. Bu səbəbdən də qəzanı və nəticələrini öyrənmək üçün tədqiqat işləri aparılıb.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Həkimlərdən xəbərdarlıq: “Pirsinq çox təhlükəlidir, risk etməyin”

Həkimlərdən xəbərdarlıq: “Pirsinq çox təhlükəlidir, risk etməyin”
14:10
Bu gün
1929
Maraqlı
A
Bir çox hallarda pirsinq infeksiya, allergiya və zədələrə səbəb olur.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, bir sıra dünya həkimləri  pirsinqin təhlükəli olduğunu qeyd edirlər. Çünki bəzən pirsinq güclü qanaxma, herpes, iltihaba səbəb olur.
Dərini gözəllik üçün deşmək min illərdir təcrübə edilir. Misir fironları, romalı legionerlər, orta əsr dənizçiləri, mayalılar, kral ailəsinin üzvləri də bunu ediblər. Sivil dünyada isə pirsinq üçün sadəcə qulağı deşir və sırğa asırdılar. 1980-ci illərdə ABŞ-ın marjinal cəmiyyətlərində bədənin digər üzvlərinə də pirsinq taxmaq populyarlıq qazandı. Son on ildə isə bu dəb bütün dünyada yayılmağa başladı. 

Pirsinqi əsasən gözəllik salonlarında edirlər və bir çox hallarda bu salonlar tibbə aidiyyatı olmayan salonlardır. Əgər gigiyena və aseptik qaydalara rayət edilsə, adi üsuldur. Amma tez-tez fəsadlar barədə xəbərlər yayılır. Bir qayda olaraq deşilən yerin iltihabı ilə həkimə müraciət edilir.
Rusiyalı professor, tibb elmləri üzrə doktor İrina Korsunskaya məsələ ilə bağlı deyib:

“Bu, adi bakteriya infeksiyasıdır. Salonlarda steril edilməmiş alətlərlə işləyəndə üzə çıxır. Bunu müalicə etmək olur və xüsusi problem yaranmır. Amma bəzək əşyasının hansı metaldan hazırlandığını bilməyəndə ciddi fəsadlar yaranır. Pirsinq etmədən əvvəl allergiyaya səbəb olub-olmayacağını öyrənmək lazımdır. Bəzən metal əşyaların bədənə yeridilməsi toksik reaksiyaya səbəb olur və dəridə dəyişikliklər üzə çıxır.

Bir çoxları düşünür ki, qızıl və gümüş infeksiyaya qarşı qoruyur. Amma mütəxəssislər bunun belə olmadığını deyir. Bahalı metaldan olan bəzək əşyalarını dezinfeksiya etmək lazımdır. Əgər bu metalları dezinfeksiya etməsək, zağlanır. İnsanlar düşünürlər ki, pirsinqi gümüşdəndir. Amma adi metaldır və reaksiya başlayır, zərərli maddələr orqanizmə düşür”.

Dodaq, dil pirsinqi bəzən bir və ya bir neçə dişin itirilməsinə, damaq iltihabına səbəb olur. Stomatoloqlar bunu çoxdan bəyan ediblər. Müntəzəm olaraq metal bəzək gəzdirmək dişi və damağı qıcıqlandırır.

Həkimlər dilin deşilməsinin əleyhinədirlər. Çünki bu, angina və nəfəsalma probleminə səbəb ola bilər. Bundan başqa güclü qanaxma da baş verə bilər.
Alimlər bildirirlər ki, pirsinq eyni zamanda B, C hepatit və hətta QİÇS viruslarının yayılmasına səbəb ola bilər. Bu, əsasən də cinsiyyət orqanlarına taxılan pirsinqlərdə baş verə bilər.

Hikmət Həsənov
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA