İranda teatr, yoxsa Nəsrəddin şahın hərəmxanası? — Qacar xanədanına atılan çirkab

İranda teatr, yoxsa Nəsrəddin şahın hərəmxanası?
13:21
31.05.2017
26406
Maraqlı
A

Bu fotolar uzun müddətdir ki, həm sosial şəbəkələrdə, həm də internet resurslarında İran şahı Nəsrəddin şah Qacarın hərəmxanası kimi təqdim edilir. Dərd orasındadır ki, Rusiya internet portallarının bir neçəsində də bu fotolar bu adla təqdim edilir. Yerli sosial şəbəkə istifadəçiləri, internet portallarının müxbir və redaktorları ənənəvi "copy-paste" düsturuna sadiq qalaraq, eyni xəbəri olduğu kimi tirajlayıb oxucu və izləyiciləri dezinformasiya ilə yükləyirlər. Yazılan rəylərdə və başlıqlarda İran şahının zövqsüz olduğu, hərəmxanasına bığlı-saqqallı qadınların dəvət edildiyi yazılır. Eyni zamanda, bəzi "araşdırmaçılar" irəli gedərək o dövrdə homoseksuallığın dəb olduğunu, Qacar şahının isə kişilərdən yox, kişifason qadınlardan istifadə etdiyini yazırdı. Etiraf edim ki, bir müddət mən də bu versiyanın doğruluğuna inanırdım.

Daha sonra bəzi "antropoloqlar" fotolardakı "qadınların" erməni əsilli olduqlarını, hərəmxanaya gətirildiklərini qeyd etdilər. Hətta bəziləri daha irəli gedərək, erməni qadınlarının tüklü olduğunu, əsasən də burunaltı və çənə nahiyələrində cod tüklər olduğunu bildirdi. Yenə də etiraf edim ki, bu versiya da mənim ağlıma batırdı. Amma yenə də içimdə bir hiss bunun belə olmadığını deyirdi. Çünki tarixdə oxuduqlarımıza, sənədlərə və arxivlərə əsasən, şahların sarayına ölkənin ən gözəl qızları aparılırdı. Qacar şahının hərəmxanasında bu tipli qadınların mövcudluğu bu məsələ ilə tərs mütənasib idi. Baxdığım bir rus internet portalında isə, dəvət edilmiş "alim" bu qadınların həqiqətən də hərəmxana sakinləri olduğunu bildirib və "zövqlər müzakirə olunmur" cümləsi ilə fikrini tamamlayıb.

Ölkə.Az saytında araşdırma yazılar yazdığım üçün bu məsələni dəqiqliklə araşdırmaq qərarına gəldim.

Araşdırmalarım davam etdi və 1965-ci ildə nəşr edilmiş "Teatr Ensiklopediyası" kitabına rast gəldim. Sovet ensiklopediyası cildindən olan bu kitabın səhifələrində rastlaşdığım faktlar məni şoka saldı. Bu barədə oxucularımıza ətraflı məlumat vermək qərarına gəldim. Bu araşdırmaya, Ölkə.Az saytında yayımlanan bu məqaləyə inanmayanlar yuxarıda adı qeyd edilən kitabı vərəqləyə bilər.

19-cu əsrin sonlarında Qərbi Avropanın intellegensiya dairələri ilə təmasda olan şah sarayı və Qacarlar dövləti səhnə mədəniyyətinə böyük maraq göstərməyə başladı. İstər Novruz bayramlarında, istərsə də digər tədbirlərdə Nəsrəddin şahın sarayında məişət və satira xarakterli kiçik pyeslər oynanılırdı.

1890-cı ildə saray əyanları üçün ilk dövlət teatrı təsis edildi. Bu teatr Dar-əl-fünun texniki məktəbin nəzdində fəaliyyət göstərirdi. Teatrın banisi Mirzə Əli Əkbər xan Nəqqaşbaşı idi. Bu şəxs İranda müasir peşəkar teatrın banisi sayılır.

19-cu əsrin sonlarında İran teatrında Azərbaycanın məşhur dramaturqu Mirzə Fətəli Axundovun əsərləri oynanılırdı. Onun əsərləri 1973-cü ildə fars dilinə tərcümə edilərək çap edilmişdi. Bu pyeslər Təbriz və Tehranda ilk dəfə olaraq 1906-cı ildə auditoriya qarşısına çıxarıldı.

Yenə də qeyd etmək lazımdır ki, Avropa mədəniyyətinin vurğunu olan Nəsrəddin şah 1890-cı ildə yuxarıda adı qeyd edilən dövlət teatrının yaradılmasını əmr edib. Təbii ki, o dövrdə qadın rollarını oynamaq üçün kişi aktyorlardan istifadə edilirdi. Şərqdə qadınların səhnəyə çıxması qadağan edildiyi üçün bütün qadın rollarını kişilər ifa edirdi. İndi isə gəldik məsələnin pik nöqtəsinə, təbii ki yazının bu hissəsində bir çox oxucu artıq söhbətin nədən getdiyini anladı. Bəli, uzun müddətdir ki, sizlərə Qacar şahının hərəmxanası kimi təqdim edilən fotolar, sadəcə və sadəcə İran teatrının qadın rolunu ifa edən kişi aktyorların fotolarıdır.

 

Bir daha qeyd edim ki, o dövrdə Şərqdə heç bir halda qadınlar səhnəyə çıxmırdı. Diqqətli oxucular ən azından Bakıda və Azərbaycanda fəaliyyət göstərən teatrları yadlarına sala bilərlər. Çünki uzun müddət Azərbaycanda da qadın rolları kişi aktyorlar tərəfindən ifa edilib.

İranda isə ilk dəfə qadınlar 1917-ci ildə səhnəyə çıxıb.

Nəsrəddin Şah və xanımları

 

Solda-aktyorlar, sağda əsl İran xanımları

Hikmət
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Ətrafınızdakı insanları açıqlama, qərar və ya tələbinizlə heyrətləndirməyin — Günün qoroskopu

Ətrafınızdakı insanları açıqlama, qərar və ya tələbinizlə heyrətləndirməyin
01:14
Bu gün
676
Maraqlı
A
"Ölkə.Az" günün ulduz falını təqdim edir:

Qoç - çoxdan bəri yığılan işlər, hisslər və emosiyalarda güclü irəliləyiş olacaq. Hissləriniz dayanıqlı deyil.

Kənar təsir planlarınızı alt-üst edə bilər. Qəfil addım, etiraf, yaxın insanla mühüm söhbət ola bilər. Ətrafınızdakı insanların qayğısına qalın.

Əlavə işlərlə ifrat dərəcədə məşğul olmayın. İkinci dərəcəli işləri təxirə salın.

Gözlənilməz hadisə, emosiyaların partlayışı gərginliyin kritik həddə çatdığını göstərir.
İşlərin intensivliyini bir qədər azaldın. Təhlükəli dönəmdə diqqətli davranın.

Buğa - aktiv, enerjili iş günüdür. Nəzərdə tutulmamış situasiya yarana bilər. Avantürizmə varmayın. Ekstrimsiz çalışın, təmir işlərini təxirə salın.

Sizi həyəcanlandıracaq informasiya ala bilərsiniz. Bu məlumat fəaliyyət planınızı və ya kiminsə barədə fikrinizi dəyişə bilər.

Sizə əziz insanla münasibətlərini qoruyun. Anlaşılmazlıq və ya mübahisə yaranarsa, barışın, güzəştə gedin.

Ev işləri ilə məşğul olun.
Elektron əşyalarla "eksperiment" aparmayın, kompüteri qoruyun.

Səfər və ya aviauçuşlar məsləhət deyil.

Əkizlər - təşəbbüs, aktivliyin izharı, danışıqlar aparılması üçün uğurlu gün deyil. Xoşagəlməz təfərrüatlar, intriqalarla qarşılaşacaqsınız. Diqqəti cari işlərə yönəldin. Maliyyə və pul ilə bağlı məsələlərdə səhvə yol verməyin.

İndi görüləcək işi və ya başa vurulacaq bərpanı, təmiri təxirə salmayın.
Axşam saatlarında münasib ortamda istirahət edin.

Xərçəng - kursun dəyişməsi zamanıdır. Hesablamadığınız işlər, gözləmədiyiniz hadisələr yaşanacaq. Təşəbbüskar olmayın, cari işlərlə sakit şəkildə məşğul olun.

Önəmli heç nə baş verməsə belə, yeni təmayüllərə hazır olun. İdeyalar və niyyətləri gerçəkləşdirməyin yollarını arayın.

Risk etməyin. Səfər və səyahəti, evdə təmiri təxirə salın, kompüteri qoruyun. Yeni təəssüratlardan qaçmayın. Bu günün ideyaları çox maraqlı təsir bağışlasa da, onları gerçəkləşdirməyə tələsməyin.

Şir - gərgin və qarışıq gün olacaq. Yaxın ətrafınızdakı insanlarla münasibətlərdə qəfil məqamlar, istənməyən münaqişələr yarana bilər. İstənilən məsələdə mütləq şəkildə sizin fikrinizin apriorluğu şərt deyil. Eqoizm və təşəxxüs əleyhinizə işləyəcək.

Problemlərə reaksiyada ifrat dərəcədə emosional olmayın.
Günün ikinci yarısında aktivliyi bir qədər azaldın, təşəbbüsləri təxirə salın. Cari məsələlərin həlli ilə məşğul olun.

İş məhsuldarlığınız yüksək olsa da, özünüzü yormayın. Səhhətlə bağlı problemlər istisna deyil. Yardım və ya qayğı təklifi olarsa, inad etməyin. Əlavə işə razılaşmayın. İşinizin zəif məqamlarını nəzarətdə saxlayın.

Evdə təmir işlərini təxirə salın.

Qız - əməkdaşlıq və ya tərəfdaşlıqda çevriliş ola bilər. Olayların ciddilik və önəm səviyyəsi əvvəllər formalaşmış şərtlərdən asılıdır. Yeni təkliflər alsanız, düşünün, perspektivlərinizi dəyərləndirin.

İnadkarlıq etsəniz və absolyut həqiqət daşıyıcısı olduğunu düşünsəniz şəxsi münasibətlərinizdə ciddi problemlərin yaranması, sərinləşmə istisna deyil. Mürəkkəb intellektual məsələlərin həlli üçün əlverişli gündür.

Təşəbbüs zamanı deyil. Cari işlərlə məşğul olun. Səfər və səyahətə aludə olmayın.

Tərəzi - qəza riskinin az olmadığı gündür. Yaxın ətrafınızdakı insansanlarla münasibətlərdə gərginlik hiss olunacaq. Karmik düyünlər üzə çıxacaq, hadisələr sürətlənəcək. Sizə əhəmiyyətli münasibətlərin batininin bəzi nüansları aşkarlanacaq.

Qərar verərkən tərəfdaşın reaksiyasını diqqətlə izləyin. Bədbin və hirsli olmayın, impulsiv addımlar atmayın.

Yeni mövzu başlanacaq, yeni tədqiqatlara maraq oyanacaq. Səfər və ya səyahətdə ehtiyatlı olun.

Evdə təmiri, xüsusilə də elektriklə bağlı işləri təxirə salın.

Əqrəb - hadisələrdə proqnozlaşdırılmamış dönüşlər, qəfil xəbərlər, maraq dairəsinin yenilənməsi günüdür. Səfər, aviauçuş, səyahət məsləhət deyil. Tərəfdaşla əlaqələr və təmaslar aqressiya, stresə səbəb ola bilər.

İntellektual fəaliyyət, çətin problemlərin həlli üçün əlverişli gündür. Riskin olduğu sahələrdə ehtiyatlı davranın və arzuolunmaz nəticələri istisna edin. Hiyləgərlik etməyin, başqalarının həssas nöqtələrinə toxunmayın, səbrli olun.

Sevdiyiniz işlə məşğul olun, problemlərin sayını artırmayın.

Oxatan - işbirliyinə dəyər verdiyiniz tərəfdaşlarınıza qarşı iradların sayını azaldın. Problemlərin işinizə ciddi maneələr yaratdığı müstəvilərdə radikal addımlar ata bilərsiniz. Bu gün nəyinsə dağılması və ya arxada qalması istisna deyil.

İşlərdə və şəxsi münasibətlərdə eksperimentlərə can atmayın.
Təhlükəsizliyinizi təmin edin, təlimatları və qaydaları pozmayın. Axşam saatlarında tanımadığınız yerə yollanmayın, ətrafdakı insanlara öz fikirlərinizi təlqin etməyin.

Sərt və aqressiv davranmayın.
İşlərin rəvan məcrasına yenilik və dəyişikliklər etməyə tələsməyin. Emosiyaların təsiri altında hərəkət etməyin. Şəxsi münasibətlərdə inciklik üçün səbəb aramayın.

Tərəfdaşın səhvlərini bağışlamağı bacarın.

Oğlaq - yenildənqurma, gələcəklə bağlı yeni planların formalaşması sərt, rəqabətin kəskinləşdiyi şəraitdə gedir.

İntuisiyanın dediklərinə diqqətli olun. Fəaliyyət və hərəkət istiqamətlərinizi dəyişə biləcək olaylara diqqətli olun, zərurət yaranarsa, onların məcrasını dəyişməyə cəhd göstərin. Tərəfdaşlıqda, işgüzar və şəxsi münasibətlərdə yeniliklər istisna deyil.

Fəaliyyətinizlə belə dəyişikliklərə zəmin yaradın.
İşlər və şəxsi məsələlərdəki uğurlarınız indi qəfil situsiyalar, dəyişikliklər sınağından keçir.

Yaşamınıza daxil olan nəsnənin qarşısını almayın. Ətalətdə olan işi aktivləşdirmək, perspektivləri müəyyənləşdirmək zamanıdır.

Dolça - işdə aktivlik səviyyəsini bir qədər aşağı salın. İnformasiya və texnika ilə işdə yolverilməz dərəcədə sərbəst davranmayın. Kollektivdə münaqişə yaranan kimi onun qarşısını alın, böyüməsinə imkan verməyin.

Ambisioz insanın işlərinizə müdaxilə və sizə təsir cəhdləri ilə üzləşsəniz dərhal cavab verməyə tələsməyin. Təfərrüatları, bu insanın niyyətini və planlarını öyrənməyə çalışın.

Ətrafınızdakı insanları açıqlama, qərar və ya tələbinizlə heyrətləndirməyin.
İlkin etiraz impulslarını cilovlaya bilsəniz, böyük üstünlük qazanacaq, enerjinizi konstruktiv məcraya yönəldəcəksiniz.

Balıqlar - təklifləriniz yetərincə dəyərləndirilməyəcək. Çətin gündür. Məşğul olduğunuz məsələlərdən birində nəzərdə tutulmamamış çətinlik yarana bilər.

Yaxın insanlar sizi tam anlamır, əlavə yük və qayğılar "hədiyyə" etmək istəyirlər. Əsəblərin tarıma çəkildiyi bir dönəmdə təmkinli davranın, səbrli olun.

Fiziki iş və ya gəzinti əsəblərinizi normallaşdırmağa yardım edəcək.
Səfər və ya səyahətləri minimuma endirin.

Şəxsi münasibətlər üçün uğurlu gün deyil. Hadisələri tələsdirməyin. Ailə üzvləri ilə münasibətləri aydınlaşdırmağa çalışmayın.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Savaşçı”nın mövsüm finalında Azərbaycan bayrağı dalğalandırıldı — FOTO

“Savaşçı”nın mövsüm finalında Azərbaycan bayrağı dalğalandırıldı
23:10
24.05.2019
1212
Maraqlı
A
Türkiyədə yayımlanan və Azərbaycanda da kifayət qədər sevilən “Savaşçı” serialının mövsüm finalının çəkilişlərində maraqlı hadisə baş verib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, serialın baş rol ifaçıları, “Kılıç” dəstəsi Azərbaycan bayrağı açıblar. Bu barədə məlumatı “Ölkə.Az”a serialda Azərbaycan zabiti, yüzbaşı Bəxtiyar obrazını canlandıran Kənan MM məlumat verib.

“Turan ordusu vuruşduğu qüvvələrə qalib gəlir və ora bayraqlarını sancırlar. Mən də təşəbbüs göstərdim öz bayrağıma olan sevgimi nümayiş etdirdim. Mövsüm finalında sürprizlər olacaq və bəzi obrazlar serialı tərk edəcəklər. Mən gələn mövsüm də serialda Azərbaycan zabiti obrazını canlandıracam”, - deyə Kənan MM bildirib.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA