Regionda müharibə alovlana bilər

Regionda müharibə alovlana bilər
22:00
02.12.2017
21866
Analitika
A
İsrail ordusuna məxsus qırıcılar Suriyanın paytaxtı Dəməşq yaxınlığındakı İran hərbi bazasına hücum edib.

“Ölkə.Az” xəbər verir ki, Suriyadakı hava hücumundan müdafiə sistemləri İsrail qırıcılarına raketlə cavab verib. Məlumatı İsrailin “Haaretz” qəzeti yayıb. Xəbərə əsasən, Livanın hava sahəsindən istifadə edən qırıcılar Dəməşq yaxınlığındakı İrana məxsus hərbi bazaya hücum ediblər. Baza Şamın 13 kilometrliyindəki Əl Kisva qəsəbəsində yerləşir.

Bombardmandan sonra şiddətli partlayış səsləri eşidilib. Bildirilir ki, partlayışlardan sonra Dəməşq və ətrafındakı ərazilərdə elektrik enerjisi kəsilib. Suriya və İran tərəfi məsələ ilə bağlı açıqlama vermir. İsrail tərəfi isə şərh verməyi rədd edir.

Yayılan informasiyalardan sonra bir çox xarici və yerli mətbuatda bölgədəki vəziyyətlə bağlı həyəcan təbili çalınıb. Azərbaycanlı siyasətçilər isə məsələyə birmənalı yanaşmırlar. Politoloq Sülhəddin Əkbər “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, ilk öncə İsrailin hansı hərbi bazaya zərbə vurması tam dəqiqləşməlidir. Onun sözlərinə görə, məlumatlar dəqiqləşəndən sonra məsələni konkret müzakirə etmək olar.

“Bəzi məlumatlarda bildirilir ki, zərbələr İranın tikməkdə olan hərbi bazaya vurulub. Bəzi məlumatlarda isə Suriya ordusunun hərbi bazasındakı anbarlara həmlə edildiyi deyilir. Bundan başqa, hələlik İranın hadisəyə hansı münasibət bildirəcəyi bəlli deyil”, - deyə Sülhəddin Əkbər bildirib.

Politoloq deyir ki, əgər bəzi mütəxəssislərin iddia etdiyi kimi həqiqətən də İsrail ilə İran arasında münasibətlər müharibə həddinə çatarsa, bunun Azərbaycana böyük mənfi təsiri olacaq.

“Onsuzda regionda vəziyyət gərgindir. Əgər İsrail ilə İran arasında hərbi qarşıdurma yaranarsa, təbii ki, bu Tehranın qonşularına, o cümlədən də Azərbaycana təsiri olacaq. Həm də, nəzərə almaq laızmdır ki, İsrail ilə Azərbaycan arasında xüsusi münasibətlər var. İran da bəzən bu münasibətləri çox ağrılı qarşılayır”.

Politoloq Eldar Namazov da “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, baş verənlər bizim üçün yaxşı əlamət deyil. Onun sözlərinə görə, baş verənlər Azərbaycana çox ciddi təsir edə bilər.

“Təbii ki, bizim sərhədlərimizdə müharibə baş verərsə, bu Azərbaycana da çox ciddi təsir edə bilər. Lakin mən güman etmirəm ki, belə bir müharibə baş versin. Düzdür iki ölkə arasında münasibətlər çox gərgindir. İran çox yaxşı başa düşür ki, İsrail nüvə silahına malikdir. Nüvə silahına malik ölkə ilə müharibəyə başlamaq heç bir ölkəyə uğur gətirməz. Mən inanmıram ki, iki ölkə arasındakkı münasibətlər müharibə həddinə çatmayacaq. Əgər İsrail və İran arasında müharibə başlasa, bu təkcə Azərbaycan üçün yox, bütün regiona böyük təhlükə törədə bilər”, - deyə Eldar Namazov qeyd edib.

Həmkarlarından fərqli olaraq politoloq Araz Əlizadə isə “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, İsrail və İran arasında yaşanan gərginliyin Azərbaycana ciddi təsiri olmayacaq.

“İsrailin Suriyadakı İrana məxsus hərbi bazanı bombalaması böyük xuliqanlıq sayıla bilər. Lakin İsrail İran ərazisindəki hərbi bazaya həmlə etsəydi, bu ciddi münaqişəyə səbəb olardı. Düşünmürəm ki, İsrail ilə İran arasında genişmiqyaslı müharibə baş versin. Əgər bu hadisə baş versə belə, bunun Azərbaycana heç bir dəxli yoxdur. İsrail o qədər ağılsızlıq edərək İran ərazisini bombalamaz. Çünki onlar yaxşı bilirlər ki, İranla birbaşa toqquşmaya getmək İsrailə baha başa gələr. İran döyüşkən millətdir. Onlar bir dəfə Livana girdilər. Ona qədər İsrailə cavab verən olmamışdı. Hizbullah bir neçə il bundan əvvəl İsraili məğlubiyyətə uğratdı”, - deyə A.Əlizadə bildirib.

Ziya Səccad
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1

Moskvadan Paşinyana sərt sillə və ya Ermənistanda inqilabi terrorun ilk cücərtiləri — Siyasi şərh

Moskvadan Paşinyana sərt sillə və ya Ermənistanda inqilabi terrorun ilk cücərtiləri
18:58
15.04.2019
9785
Analitika
A
Müttəfiqləri də Ermənistandan üz döndərməyə başlayıb.

“Qazprom”un  “Qazprom Ermənistan”da kütləvi ixtisarlara başlaması və Rusiyanın Ermənistana satdığı qazın hər min kubmetrinə olan qiymətinin minimum 15 dollar qaldıracağı ilə bağlı açıqlamaları erməni cəmiyyətində ciddi ajiotaja səbəb olub.

Artıq erməni ekspertlər Moskvanın bu hərəkətini Ermənistanın müttəfiqdən üz döndərməsi və “iki stul” siyasətinin fiaskosu kimi dəyərləndirirlər. “İki stul” siyasətinin Serj Sərkisyan hakimiyyətinə necə baha başa gəldisə, həmin siyasətin Paşinyan tərəfindən də davam etdirilməsi yeni hakimiyyətə baha başa gəlməyə başlayıb. Moskva artıq Paşinyan hakimiyyətini dolayısı vasitələrlərlə cəzalandrımağa başlayıb. Mokva ənənəvi birbaşa təzyiq taktikasından əl çəkərək erməni cəmiyyətini yeni hakimiyyətdən narazı salaraq Paşinyan  hakimiyyətini  cəzalandırmaq  istəyir. Bunun üçün də “Qazprom Ermənistan”da kütləvi ixtisarlara başlamaq, o cümlədən qazın qiymətinin artırırlması barədə niyyətini açıqlayıb.  Rusiyanın bu hərəkəti Ermənistanda  ciddi narahatçılıq və məyusluğa səbəb olub. Artıq erməni  cəmiyyəti nə edəcəyini bilmir. 2018-ci ilin mayında baş verən inqilabda  erməni cəmiyyətinin ölkədə sosial-iqtisadi böhranın normallaşmasına və sabitliyin bərqərar olacağına azacıq ümid var idisə, indi artıq olub-qalan ümidlər də puça çıxmaq üzərədir. Çünki ötən bir il ərzində yeni hakimiyət  sosial-iqtisadi vəziyyətin yaxşılaşdırılması istiqamətində  verdiyi vədlərin heç birini yerinə yetirə bilmədi. Əksinə mövcud böhran daha da  dərinləşdi. Yeni hakimiyyətin bir əli ilə Qərbdən, digər əli ilə Rusiyadan yapışmaq siyasəti öz effektini vermədi. Nə Qərb, nə Rusiya İrəvanın səmimiyyətinə inanmadı. Nəticədə  Ermənistan bir Azərbaycan zərb məsələsində  deyildiyi kimi “Əli aşından, Vəli aşından da oldu”.

“Qazprom”un  son addımlarını isə  baş nazir Nikol Paşinyan   aprelin 15-də jurnalistlərə açıqlamasında Moskvanın bu addımını Ermənistana təzyiq vasitəsi kimi istifadə  dəyərləndirib.  Erməni iqtisadşı ekspert Vardan Bostancyan isə “Qazprom Ermənistan”da baş verən olaylarla bağlı  “1 in.am”- a müsahibəsində   təəssüflə baş verən  hadisələrin artıq siyasi faktora çevrildiyini qeyd edib:

 “ Rusiya kimi güclü bir dövlət Ermənistanı etirbarlı tərəfdaş kimi görmək istəyirdi... Bu gün Ermənistanın özünü qazla təmin etmək üçün Rusiyadan başqa alternativi yoxdur. Baxmayaraq  ki, alternativ variant kimi İrandan qaz almaq üçün  cəhdlər edirik, ancaq hələlik bu istədiyimiz nəticəni vermir. Əgər belə bir imkan olsaydı, Ermənistan çoxdan  bu alternativdən yararlanardı. Iranın yürütdüyü siyasəti nəzərə alsaq, o zaman əminliklə deyə bilərik ki, Ermənistanın bu ölkədən qaz almaq perspektivi uğurla nəticələnməyəcək. Alternativin  olmaması isə Rusiyanı öz qazını bahalaşdırmaq baxımından tam hüquqa malikdir və bunu edə bilər.  Nə qədər ki, Rusiya ilə siyasi münasibətlər normallaşmayıb və təzyiq prosesini dayandırmayıb qazın qiyməti istənilən vaxt qalxa bilər”.

Bostancyan eyni zamanda Paşinyan hakimiyyətinin yürütdüyü siyasəti tənqid edərək bildirib ki, onun yürütdyü siyasət nəticəsində cəmiyyətdə qeyri-müəyyənlik və məyusluq yaranıb.

 “Artıq erməni cəmiyyətinin sabaha ümidi yoxdur. Buna da səbəb  hakimiyyətə gəlişi zamanı verdiy vədlərə əməl etməməsi, əksinə vəziyyətin daha da pisləşməsidir. O baxımdan mən ölkədə yaranmış durumdan çox narahatam”, - erməni ekspert  qeyd edib.

Ümumiyətlə erməni politoloq və ekspertlər  hesab edirlər ki, Paşinyanın  məğlubiyyəti ilk növbədə bölgələrdən və kəndlərdən başlayacaq. Səbəbi də indiyə kimi effektli idarəetmə sisteminin yaradılmaması ilə bağlıdır. Yəni, verdiyi vədlərin fiaskoya uğrmasıdır. Effektiv idarəetmə sistemin yaradılmaması nəticəsində əsasən kəndlərdə və əyalətdə yaşayan insanların həyat şəraitinin pisləşməsinə səbəb olub. Ona görə də son aylarda bölgələrdə mütəmadi olaraq etriaz aksiyaları keçirilir. Bu etiraz dalağası isə vüsət almaqdadır və bütün bölgələri əhatə etməkdədir. Odur ki, Ermənistanda verilən vədlərin yerinə yetirilməməsi,  əksinə baş nazir Paşinyanın populist  bəyanatları sanki  asta işləyən minanı xatırladır və günün birində  çox pis formada partlayacaq.
Burada digər bir məqam isə Paşinyan komandasının yekcins  və təcrübəsiz olmasıdır. Komanda təcrübəsiz olduğundan  fikir ayrılıqları yaranmaqda və bu proses dərinləşməkdədir.  Paşinyan bunu artıq görür və “yumşaq əl” taktikasından “dəmir əl” taktikasını seçməyi planlayır. Ancaq bunun hansı effekt verəcəyi  də bəlli deyil. Bu, Paşinyan hakimiyyətinin daha sürətlə dağılmasına rəvac verə bilər.  Paşinyan ilk olaraq sosial şəbəkələrdə barəsində  sərt  yazılara reaksiya verməkdədir.

 Aprelin 4-də sosial şəbəkə iştirakçısının  Paşinyan hakimiyyətini dövləti məhv etməkdə ittiham edən bir status yazıb.  Sosial şəbəkə iştirakçısı  öz statusunda bunları qeyd edib: “Bu hökumət Ermənistanı məhv edərək, Böyük Turana yol açmaq üçün  hakimiyyətə gəlib”.

 Bundan sonra Paşinyan Təhlükəsizlik xidmətinin rəhbərinə  həmin şəxs barəsində  ciddi tədbir görmək barədə göstəriş verib. Onu bu göstərişi qısa zamanda həyata keçirilib. 

Müxalifət Respublikaçılar partiyasının  sədr müavini  Armen Aşotyan son günlərdə  Paşinyan hakimiyyətinin tənqidi fikirlərə dözməyərək,  kəskin reaksiya  verməsini ciddi problemlərə yol açacağını bildirib. O, qeyd edib ki, erməni cəmiyyəti qısa zamanda  inqilabi terrorun şahidi olacaq. Onun fikrincə, Paşinyan verdiyi vədlərə əməl edə bilmədiyindən reytinqi cəmiyyətdə sürətlə aşağı düşür və ölkədə idarəetməni həyata keçirə bilmir: “O, öz hakimiyyətini qoruyub-saxlamaq üçün  inqilabı terrora əl atacaq” .

Baş verənlər bir daha onu sübut edir ki, Ermənistan nə qədər işğalçı siyasətinə son verib Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlər qurmayıb, bu ölkənin xilası mümkün deyil.

Mürtəza Bünyadlı
Ölkə.az

ŞƏRH YAZ
0

Ermənistanın ağır böhrandan çıxmaq üçün yeganə yolu işğal etdiyi torpaqları azad etməsidir — Siyasi ŞƏRH

Ermənistanın ağır böhrandan çıxmaq üçün yeganə yolu işğal etdiyi torpaqları azad etməsidir
18:43
10.04.2019
5605
Analitika
A
Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli istiqamətində sonuncu Vyana görüşü danışıqlar prosesində münaqişənin sülh yolu ilə həlli istiqamətində konkret addımların atılmaması bir daha sübut etdi ki, danışıqlar prosesi hər an pozula və bölgəni genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar cənginə ala bilər. Danışıqlar prosesinin pozulmasının əsas səbəbkarı isə işğalçı Ermənistanın hər vəchlə prosesi pozmağa yönəlik təxribatçı hərəkətləridir.

Bununla da işğlaçı  Ermənistan mövcud status-kvonu saxlayıb, vaxt udmaq istəyir. Uzağa getmədən Vyana görüşünün keçirildiyi bir zamanda Ermənistanın müdafiə naziri David Tonoyan  ABŞ-da erməni lobbisi ilə görüşü zamanı işğal etdikləri torpaqlardan geri çəkilməyəcəyi, əksinə yeni əraziləri işğal edəcəyi ilə bəyanat verməsi bu qəbildən olan misaldır. Ermənistanın baş naziri də Tonoyanın mövqeyini dəstəkləyərək, Tonoyandan başqa cür  mövqe gözləmədiyini dilə gətirərək “əgər o, başqa  cür fikir səsləndirsəydi vəzifəsindən azad edərdim” bəyanatını verir. Bu, İrəvanın Qarabağ münaqişəsinin həllində maraqlı olmadığını və işğal siyasətini bundan sonra da davam etdimək niyyətində olduğunu ortaya qoyur. Düzdür, Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun “mənimlə razılaşmayanlar Zakir Həsənozvla hesablaşmalı olacaq”, müdafiə naziri Zakir Həsənovun “istərdim ki, ilkiin addımı qarşı tərəf atsın və  Tonoyanla İrəvanda görüşərdim” bəyanatını verməsindən sonra işğalçı tərəf mövqeyində dəyişiklik edərək sülh istədiklərini bəyan etdilər.

Ancaq insanda  təəssüf və ikrah hissi oyadan digər bir məqam var. Bu da ondan ibarətdir ki, Ermənistan tərəfinin beynəlxalq hüquqa zidd, terrorçu hərəkətlərinə beynəlxalq təşkilatların, xüsusən də münaqişənin həllində vasitəçilik missiyasını həyata keçirən ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədr ölkələrinin heç bir reaksiya verməməsidir. Çünki işğalçı Ermənistan rəhbərlərinin bu bəyanatlarından sonra münaqişə tərəfləri arasında vəziyyət yenidən gərginləşib və  hərbi ritorik söz döyüşü eskalasiyanı daha da dərinləşdirir.

 Ermənistanın niyyəti bəllidir. Hər vəchlə Azərbaycanı təxribata sövq etmək. Ancaq bu alınacaq iş deyil və Azərbaycan nə baş verdiyinin fərqindədir. Baxmayaraq ki, Azərbaycan ordusu işğal altında olan torpaqları qısa zaman kəsiyində işğaldan azad etməyə hazırdır  və buna qadirdir.  Ermənistan tərəfi də bunu yaxşı dərk edir ki, hərbi əməliyyatlar başlasa, erməni ordusu Azərbaycanın müzəffər ordusu qarşısında tab gətirə bilməyəcək. Necə ki, bunu Azərbaycan ordusu 2016-ci ildə Aprel döyüşləri və 2018-ci ilin mayında isə Naxçıvan da Günnüt  əməliyyatı zamanı sübut etdi.

Azərbaycan ordusunun döyüş psixoloji hazırlıq səviyyəsi və əhval-ruhiyyəsi  yüksək səviyyədədir. Ordu Ali Baş Komandanın əmrinə hazır durumdadır.
Buna baxmayaraq,  Azərbaycan tərəfi günbə gün ordunu daha da inkişaf etdirmək, ordunu müasir hərbi texnika ilə təmin etmək, həmin silahlardan  hərbi əməliyyatlrda istifadə etmək üçün mütəmadi təlimlərin keçirilməsi və döyüş əməliyyatlarında  dünya praktikalarını öyrənmək istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir.

 Elə bu günlərda Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Müdafiə Naziriliyinin Xüsusi Təyinatlılarının hərbi hissəsində keçirdiyi görüşdə çıxışı zamanı səsələndirdiyi bir fikrə diqqət yetirmək lazımdır.

 “Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə gəldikdə, bizim mövqeyimiz dəyişməz olaraq qalır. Bu məsələ yalnız ölkəmizin ərazi bütövlüyü çərçivəsində öz həllini tapmalıdır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri icra edilməlidir, Ermənistan silahlı qüvvələri işğal edilmiş torpaqlardan qeyd-şərtsiz çıxarılmalıdır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrində məhz bu ifadələr öz əksini tapıbdır. Danışıqların davam etdirilməsi prosesi başlanıb”- deyən Ali Baş Komandan əlavə edib ki, müharibə hələ bitməyib və biz torpaqlarımızı işğaldan azad etməyə hazır olmalıyıq.
Çünki Azərbaycan tərəfi yaxşı bilir ki, Ermənistanın destruktiv fəaliyyəti nəticəsində danışıqlar prosesi dalan dirənib  və münaqişənin həlli ilə məşğul olan ATƏT MQ həmsədr ölkələr bu istiqamətdə ciddi addımlar atmırlar. Vasitəçilər işğlaçı tərəfə işğalçı siyasətinə son verməsi üçün təzyiq etmək əvəzinə, ikili standart tətbiq edərək bölgədə maraqlarının təmin olunması istiqamətində fəaliyyət göstərirlər. Qarabağ münaqişəsinin həllində vasitəçilik missiyasının tutduğu bu qeyri-müəyyən mövqe danışıqlar prosesini daha da kövrək edir və bölgədə genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların hər an başlamasına zəmin yaradır. Əgər Minsk Qrupu həmsədrləri  bölgədə yeni müharibənin alovlanmasını istəmirlərsə, o zaman işğalçı Ermənistana təzyiq edib,  danışıqlar prosesində Azərbaycanın irəli sürdüyü şərtləri qəbul etdirməyə nail olmalıdırlar.  Minsk qrupu həmsədr ölkələri  onu da anlamalıdır ki, münaqişənin uzanması təkcə Ermənistana deyil, eyni zamanda onların da maraqlarına ziyandır. 

Azərbaycan prezidentinin bu günlərdə  hərbçilərlə görüşündə səsləndirdiyi kimi, Ermənistan işğalçı siyasətdən əl çəkməzsə onu daha ağır günlər gözləyir: 

“Mən dəfələrlə bunu bildirmişəm, bir daha demək istəyirəm ki, Ermənistanı bu ağır böhranlı vəziyyətdən çıxarmaq üçün bir yol var, o da Azərbaycan ilə münasibətləri normallaşdırmaqdır. Biz buna hazırıq. Ancaq əlbəttə ki, buna nail olmaq üçün bir şərt var - Ermənistanın silahlı qüvvələri işğal edilmiş torpaqlardan çıxarılmalıdır”.

Bu gün Ermənistanın üzləşdiyi ağır siyasi, iqtisadi, sosial böhrandan  yeganı çıxış yolu var. Bu da işğalçı siyasətinə son verib, Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlər qurmasıdır. Nə qədər ki, Ermənistan bu siyasətinə son verməyib, bu ölkənin daha ağır günlər gözləyir və hakimiyyətə hansı qüvvənin, yaxud da şəxsin gəlməsindən asılı olmayaraq, üzləşdiyi bu böhrandan xilas edə bilməyəcək. Çünki Ermənistanın işğalçı siyasətinə qarşı Azərbaycan daha  təsirli - dünyadan təcrid siyasətini həyata keçirir və bu da öz bəhrəsini verməkdədir. Ermənistan ağır iqtisadi-sosial böhran içində inləyir, ölkədə demoqrafik vəziyyət günü-gündən pisləşir. Əhali sürətlə ölkəni tərk edir.   

Bura onu da əlavə etmək olar ki, mövcud status-kvonun davam etməsi bölgədə marağı olan Minsk qrupu həmsədrlərininin də marağına uyğun deyil.  Azərbaycan tərəfininin də bir səbr kasası var və o artıq dolmaq üzrədir. Azərbaycan o günə hazırlığını davam etdirir və ordusunu gücləndirir.
Azərbaycan ordusu məqam yetişdikcə  kiçikhəcmli uğurlu əməliyyatları ilə torpaqlarımızı işğaldan azad edir və düşmən mövqeləri üzərində nəzarəti gücləndirir. 2016-ci il Aprel döyüşlərindəın sonra Naxçıvan istiqamətindəki əməliyyat bunun bariz nümunəsidir. Bu əməliyyatlar zamanı ordumuz 11 min hektar əraziyə nəzarəti götürməklə yanaşı  strateji yüksəkliklərə ələ keçirməklə Ermənistanı Dağlıq Qarabağla birləşdirən yola tam nəzarət etməyə imkan yaradıb. 

Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Ermənistanın işğal siyasətinə son verməsindən ilk qazanan elə bu ölkə özü olacaq. Bu proses nə qədər tez olarsa, bir o qədər yaxşı olar. Ermənistanın işğala son verməsi nəinki bölgədə, ümumiyyətlə qonşu bölgələrdə də sabitliyin, təhlükəsizliyin  bərqərar olmasına və sürətli inkişafına təkan vermiş olacaq. Bunu Ermənistana rəhbərlik edən və onu himayə edən qüvvələr nə qədər tez anlasa yaxşıdır. Onsuz da  Azərbaycan torpaqlarından vaz keçən deyil. Sülhlə olmasa da, güc yolu ilə torpaqlarını azad edəcək. Azərbaycan ordusu da buna hazırdır.

Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA