Rusiyanın Qafqaz siyasəti və "ermənisayağı sədaqət" — TƏHLİL

Rusiyanın Qafqaz siyasəti və
17:33
05.09.2016
6118
Analitika
A

Ermənistanda müxalifət Rusiya əleyhinə kütləvi aksiyalar hazırlayır.

Ermənistanda getdikcə ağırlaşan daxili iqtisadi-siyasi vəziyyət ölkəni xaosa sürükləyir.

Başda Ermənistanın "İrs" partiyası olmaqla onlarla siyasi təşkilat yeni antirusiya hərəkatı yaratmağı planlaşdırır. Yeni hərəkatın əsas devizi "Rus koloniyasıından azadlıq!" olacaq. Yayılan məlumatlarda bu hərəkata əvvələr rusiyayönümlü mövqeyi ilə tanınan partiyaların və siyasətçilərin də qatıldığı bildirilir.

Aprel məğlubiyyətindən sonra hələ də özünə gələ bilməyən erməni cəmiyyəti hələ də işğalçılıq və aqressiv siyasətinə görə Azərbaycandan aldığı zərbəyə görə Rusiyanı lənətləyir. Ermənilərin dar və dayaz düşüncələrinə görə, Rusiya aprel hadisələri zamanı Azərbaycana hücum etməli və öz "müttəfiqi" Ermənistanı qorumalı idi. Azərbaycanla hərbi sahədəki əməkdaşlığına görə də ermənilərin qəzəbinə tuş gələn Rusiya artıq bu həyasız və qədirbilməz toplum tərəfindən düşmən kimi qələmə verilir.

Tarixə nəzər salsaq, Ermənistanın bir dövlət kimi bu gün dünya xəritəsində mövcud olmasının Rusiyanın sayəsində mümkün olduğunu aydın görərik. 1827-ci ildə sonuncu Azərbaycan xanlığı İrəvanı 20 illik mühasirədən sonra işğal edən Rusiya bu regionun nə qədər strateji əhəmiyyət kəsb etdiyini dərk edərək burada qeyri-müsəlman, qeyri-türk bir anklav yaratmaq qərarına gəldi. 1827-ci ildən başlayaraq ambisiyaları boylarından hündür olan, həm Türkiyə, həm İran Qacarilər dövlətinə qarşı Avropanın xristian dövlətlərinin marağına uyğun dağıdıcı fəaliyyət göstərən ermənilər ruslar tərəfindən İrəvan xanlığının ərazisinə köçürülməyə başlandı.

Yerli azərbaycanlı əhaliyə divan tutmaq üçün çar ordusunun zabitləri tərəfindən erməni cəza dəstələri yaradılmağa başlandı. Bu daşnak quldurları gecələr kazakların nəzarəti altında azərbaycanlıların yaşadığı məhəllələrə basqın edir, dinc insanları öldürür və onların evlərini qarət edirdilər. Beləliklə, bir neçə onillik ərzində İrəvan şəhərinin əhalisi süni şəkildə, İran və Türkiyədən gətirilmiş erməni qaraçılarının hesabına erməniləşdirildi. Yerli azərbaycanlı əhalinin böyük bir hissəsi soyqırıma məruz qalaraq məhv edildi, bir hissəsi isə öz yurdlarını tərk etmək məcburiyyətində qaldılar.

Xalqımıza qarşı öz torpaqlarında başlamış soyqırım siyasəti Rusiya imperiyası dağılana və Sovet imperiyası qurulana qədər davam etdi. 1905, 1918-ci illər baş vermiş azərbaycanlı-erməni qarşıdurmalarında rusların erməniləri müdafiə etməsi, silahlandırması və onların tərəfində döyüşməsi nəticəsində on minlərlə müsəlman azərbaycanlı vəhşicəsinə qətlə yetirildi.

1992-ci ildə SSRİ-nin rəsmən dağılmasından sonra isə emınilər Moskvanın növbəti planı ilə hərəkətə keçdilər. Sovetlərin Ermənistandakı bütün hərbi əmlakı, silah-sursatı və cəbbəxanası erməni terrorçu dəstələrinin ixtiyarına verildi. İrəvan, Zəngibasar, Ağbaba, Vedibasar, Zəngəzur, Loru, Pəmbək və Gözçə mahallarından sonra Dağlıq Qarabağın erməniləşdirilməsi prosesinə başlandı.

Son illər ərzində isə Azərbaycan hökumətinin həyata keçirdiyi düzgün xarici siyasət nəticəsində ölkəmiz bütün dünya və region dövlətləri ilə sıx siyasi və iqtisadi əlaqələr quraraq bölgənin vacib ölkələrindən birinə çevrildi. Artıq 1990-cı illərdəki kimi zəif bir ölkə yox, indi dünya siyasətində öz müstəqil və qətiyyətli mövqeyi ilə çıxış edən bir Azərbaycan var. Qarabağ münaqişəsinin başlandığı illərdəkindən fərqli olaraq bu dəfə artıq bütün dünya, Rusiya da daxil olmaqla Azərbaycanın haqlı mövqeyinin əleyhinə çıxmırlar. Bütün regional iqtisadi layihələrin əsas iştirakçısı olan Azərbaycan geosiyasi müstəvidə qlobal güclərin öz tərəfinə çəkmək istədiyi vacib bir dövlətə çevrilib.

Ermənilər dünya siyasətindəki oyunların gedişindən artıq vassallığın acı nəticəsi olaraq dövlətlərinin həqiqətən də kağız üzərində mövcudluğunu və müstəqilliklərinin formal xarakter daşıdığını gözəl dərk edirlər. Azərbaycan və Türkiyə kimi region ölkələri ilə düşmənçilik erməniləri öz ambisiyalarının qurbanına və bitməyən heyvani iştahalarının girovuna çevirib. Artıq uduzduqlarını dərk edən ermənilər quduz köpək kimi onlara hər şeyi vermiş, Azərbaycan torpaqları üzərində dövlət qurmuş, onlara saxta tarix yazmış, qonşu xalqların mədəni irsini oğurlamağa kömək etmiş Rusiyanı qapmağa başlayıblar. Hazırkı vəziyyətdə ruslar ermənilərin xislətini və iç üzlərini görmək imkanı qazanıblar. Ruslar bir şeyi unutmamalıdırlar ki, ermənilər onların fətvası ilə qonşu xalqlara qarşı şərəfsizlik etdikləri kimi, başqalarının fətvası və daha sərfəli təklifindən sonra eyni şərəfsizliyi gec-tez Rusiyaya qarşı da edəcəklər.

P.S. Ermənilər ruslara bir xalq olaraq hər şeylərini, mövcudluqlarını, dövlətlərini, tarixlərini, bir sözlə öz canlarını borcludurlar. Ermənilərin ruslara qarşı çıxması isə, insan nankorluğunun son həddidir. İnsanlıq tarixində bu həddi keçə bilən yeganə toplum emənilərdir. Bu həddi keçmək üçün hər bir canlıdan sadəcə insanlığı itirmək və heyvani instinktlə yaşamaq tələb olunur. Ermənilər bunu həmişə bacarıblar. Son söz isə bu nankor və şərəfsiz topluma hər şeyi vermiş Rusiyanındır...

Qafqaz Ömərov, Ölkə.Az-ın məsul redaktoru

ŞƏRH YAZ
0

Zahid Oruc: "Paşinyan hökumətinə cəmi 3 gün sonra adekvat cavab verildi"

Zahid Oruc:
00:54
Bu gün
246
Analitika
A
20 mayda Naxçıvanla təmas xəttində açılan erməni atəşi Ermənistan-Azərbaycan arasında davam edən tarixi müharibənin lokal bir ərazi vahidinə-Dağlıq Qarabağ bölgəsinə aid olmadığını bir daha nümayiş etdirdi.1000 km-dən artıq sərhəddin hamısını təhlükə zolağı kimi qəbul etmək olar, lakin yaxın keçmişin acı təcrübəsi sübut edir ki, hərbi əməliyyatlar zamanı düşmən tərəfi çox ustalıqla bizi güclü olduğu meydanlara çəkərək həm insani, həm də hərbi resurslarını maksimal effektivliklə istifadə edə bildi.

""Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu milli məclisin deputatı Zahid Oruc öz "Facebook" səhifəsində yazıb.

Deputatın sözlərinə görə, hər halda 90-cı illərdə Gədəbəy, Qazax, Tovuz istiqamətlərində gedən döyüşlər öz miqyasına və qarşıya qoyulan məqsədlərin tutumuna görə heç bir taktiki-strateji üstünlük yarada bilmədi. Halbuki sovetlər birliyinin dağıldığı ilk illərdə hər hansı beynəlxalq qüvvə və ya hüquqi aktlar toplusu milli ordumuzun Göyçə gölündə, yaxud Ağrı dağının ətəyində savaş aparmasına mane olası deyildi.

"SSRİ-nin axırına çıxan Qərb dövlətləri yeni müstəqilliyini qazanan dövlətləri tanısa da bizim məkanımız üçün hələ regional və beynəlxalq təhlükəsizlik sistemi formalaşmamışdı. Əgər silahlı qüvvələrimizin gücü çatsaydı, Şuşa və Xankəndi ətrafına can atınca daha ağıllı hərbi siyasət yürüdüb özünün resurslarını bütün cəbhə boyu səpələyər və rəqibin “zəif bəndləri”ni tez bir şəkildə aşkarlayıb onun Baş Qərərgahına zərbə vurardı. Heç kəsə sirr deyildi ki, Sarkisyan-Koçaryan-Ohanyan və Babayan kimi simalar nə qədər cəllad hərbi fiqurlar olsalar da Kəlbəcərdən Ağdama qədər geniş bir radiusda silahlı əməliyyatları aparmağa nə texnika, nə səriştə, nə də iradələri çatardı. Doğrudur, rus generalları Xankəndində əyləşib onların əzbər bildikləri coğrafiya üçün istənilən planı hazırladılar, lakin demokratik hərəkatın ilk dalğasındaca hakimiyyətə gələn şərqşünas alim Levon ter Petrosyanın dayaqları sarsılsaydı, avtomatik olaraq onun əks-sədası Şuşaya hücuma hazırlaşan dağınıq hərbi dəstələrin durumunda hiss olunacaqdı. Başqa cür də ola bilməzdi. Tarixdə hələ heç vaxt paytaxt məğlub olanda periferiyanın gücü ilə iflasın qabağını almaq mümkün olmur.

Yalnız Naxçıvanda, kiçik bir sovet əyalətində Kremlin zirvəsindən xəyanətlə endirilən patriarx Heydər Əliyevin məhdud daxili resursları səfərbər etməsi hesabına, eləcə də Muxtar Resbublikanın statusunu mühüm bir səviyyəyə qaldırması ilə, İttifaq miqyasındakı əlaqələri və Türkiyə-İran dövlətləri ilə birbaşa təmasları erməni hücumlarının qarşısını almaqda misilsiz rol oynadı. Rəsmi Bakının didişmələr içərisində olan siyasi rəhbərləri bundan qətiyyən şad deyildilər, hətta əksinə, istəyirdilər ki, ən ağır çəkili rəqiblərindən yaxa qurtarmaq üçün istənilən təxribata və seperatizmə getsinlər ki, Əliyev məhz hərbi meydanda uduzsun və onun bir daha siyasi olimpə iddiası olmasın. Həqiqətdə muxtar ərazi vahidinin səngərində ağır məğlubiyyət Azərbaycanın bütövlükdə varlığını sarsıdar və dövlətçiliyinə son qoyardı, eləcə də hər bir elita təmsilçisinin tərcümeyi halını birdəfəlik ləkələyər və onu tarixin arxivinə yola salardı.Bir də ki, Bakıda yadelli işğalçılar hökmranlıq edəndə sən hansı taxt-taca və millətə başçılıq edə bilərdin ki? 
Lakin böyük Əliyevi Qorbaçovun zərbələri yox edə bilmədisə, məhəlli siyasətçilərin, özü də bir çoxu Naxçıvan əsilli baron mülhauzenlərin hücumları saray intriqalarından, hakimiyyət qovğalarından hər zaman qalib çıxan nəhəng sistem adamının möhkəmlik sınağına heç bir təsir göstərə bilməzdi.Gerçəkəkdən də tarixin ironiyasına baxın ki, hələ heç bir dayanıqlı sistem formalaşdıra bilməyən frontoviklərin nəinki siyasi, eləcə də hərbi meydanda uduzması qaçılmaz idi və az qala Yevlaxa hücum təhlükəsi qarşısında ölkənin qərbi ilə şərqinin bir –birindən ayrılması perspektivini bir kənara qoyub 200 ildir Türkiyə və Azərbaycan arasında qalaya çevrilən istehkamı, onu qoruyan sərkərdəni zərərsizləşdirmək əməliyyatına girişmələri acı təəssüf doğururdu.O zamanın fədakar bir ziyalısı, Naxçıvanın rəhbərlərindən biri və Əliyevin yaxın silahdaşı olan adamın mənə şəxsi söhbətlərində o zamanın xaosundan necə çıxıldığına heyrətini indi də gizlədə bilmir, yaşının müdrik çağında o vaxtkı ustadının dərslərini bir gün də unutmadığını dönə-dönə söyləyirdi. Gerçəkdən də zərrə özündə ümumini əks etdirdiyi kimi, tariximizin Naxçıvan epopeyası da hər zaman dövlətləşmə, millətləşmə və hərb səlnaməsinin bir hissəsi olaraq qalacaqdır. Çünki böyük və əbədiyaşar mirasdır.

O diyarın qorunması 100 il əvvəl türk əskərinə borcluydusa, Qars müqaviləsi ilə təhlükəsizlik çətiri qazanmışdısa, üstündən 70 il keçəndən sonra Azərbaycan Atatürkünün hesabına ayaqda qala bildi.Doğma vətəninin qorumaq nümunəsi belə olar.Xatırlayın, Heydər Əliyevin qarşısında dayanıb şəkil çəkdirdiyi o kasıb koma mühasirəni yarmaq sənətinin parlaq nümunəsidir və Stalininqradın 1942-ci ildəki hünərinə, müharibədəki dönüş hadisəsi olmasına on minlərlə roman-povest həsr edənlər qoy azərbaycanlı sərkərdənin kiçik resurslarla göstərdiyi qəhrəmanlığa da layiq olan bircə bədii əsər yaratsınlar. Heydər Əliyev “kiçik torpaq” anlayışını dəyişdirərək, bir ada respublisıkanın toxunulmazlığının simvoluna çevrildi. Başqa heç bir siyasət və hərbi səhra komandirinin qarlı-şaxtalı və təlatümlü bir siyasi zamanda öz ocağını belə, vuruşaraq, əldə saxlaması nümunəsini görən olmayıb.

İndi isə 20 mayda Azərbaycan əskəri Adil Tatarovun qətlə yetirilməsi ilə cəbhə xəttində İrəvan inqilabından aldığı eyforik gücü nümayiş etdirməyə çalışan Paşinyan hökumətinə cəmi 3 gün sonra adekvat, hərbi dillə desək, simmetrik cavab verildi. Ölkəmizin informasiya fəzasına demokratiya qaranquşu kimi təqdim edilən birisinin mübarizə apardığı ideyaları guya Şuşaya daşıdığını göstərməsi və ilk səfərini Qarabağa etməsi təmas xəttində gərginliyin artacağından xəbər verirdi. Özü də Gümrü hərbi bazası tərəfindən neytrallığa nail olan yeni erməni hakimiyyəti meydanlarda xalqdan aldığı mandatı mütləq hərbi-vətənpərvərlik müstəvisinə və səngərə keçirməyə cəhd edəcəkdi. Ayrı cür olsaydı, ordu içərisində özünə rəğbət qazana bilməzdi. Lakin zərbənin Naxçıvandan vurulması və özü də bunun məhz prezident İlham Əliyevin bölgəyə səfəri zamanı verdiyi ultimativ bəyanatlara cavab reaksiyası kimi qələmə alınmasını istəməsi fonunda provokasiyanın həqiqi məqsədlərini anlamaq çətin deyildi.

Bununla yanaşı, iki klan arasında davam edən müharibənin cəbhə xəttinə doğru inkişaf etməyəcəyini düşünmək də sədalövhlük olardı. Prezident İlham Əliyevin bəyənatından sonra erməni hərbi ekspertləri dərhal Naxçıvanda hansı növ raketlərin olmasına diqqət çəkməyə başladılar. Təhlillərdə əsasən “Smerç”, İqla-s zenit raket kompleksləri və TOS-1A kimi alovsaçan sistemlərinin adı keçir və müxtəlif ranqlı dövlət adamları həmin silahlar vasitəsilə Ermənistanın strateji hədəflərinin vurula biləcəyi bəyan edilirdilər .Üstəlik, Əlahiddə Ümumqoşun ordu statusuna daxil hərbi-texniki və texnolji parametrlər yenidən gündəmə qayıtdı. Azərbaycanlı əskərin öldürülməsinə qarşı Naxçıvandan verilən reaksiyadan görünürdü ki, kontur zərbə assimetrik ola bilər. Yəni, cəmi 3 gün sonra guya naməlum şəraitdə erməni əskəri 20 yaşlı Martin Xaçatryanın meyiti tapılır. Əlbəttə, döyüş bölgəsi şəraitdə bütün müşahidə qurğularının nəzarəti altında qaranlıq heç nə qala bilməz. Sadəcə erməni inqilabi liderləri cəmiyyədəki qalxınmanı belə xəbərlə boğmaq istəmədilər və ona görə də hadisə yerinə iki yüksəkçinli nazir-Tonoyan və Mnatsakanyanı göndərdilər. Fövqəladə vəziyyət rayonuna gələn xarici işlər və müdafiə nazirlərinin rəhbərlərinə hansı raportu verdiyi bəlli deyil,lakin erməni ordusunun mətbuat katibi məlumat yaydı ki,sən demə azərbaycanlılar yeni istehkam qazaraq mühəndislərin əliylə irəliləməyə və mövqelərini möhkəmlətməyə cəhd edirlər. Doğrudur, insindentin Rusiyanın təxribatı olduğunu iddia edən media mənsubları da tapıldı və sən demə Kreml TANAPın qarşısına yeni hərbi eskalasiya ilə çıxır. Lakin görünür, Paşinyanın hələ kövrək olan komandası belə uydurmaların rus kəşfiyyatı tərəfindən tez bir anda ifşa ediləcəyini görüb onu çeynəməkdən vaz keçdilər.

Lakin Naxçıvan strateji mənada Türkiyə və Azərbaycanın forpostu olduğundan ermənilər yaxşı dərk edir ki, 1-ci Qarabağ savaşından fərqli olaraq, Azərbaycan indi bütün sərhəd boyu müharibə modelini seçə bilər. Sözsüz ki, Rusiyanın əsəblərinin tab gətirməcəyi həddə Putinin daşları Qafqazda yeni erməni hökumətinin başına enəcək. Əsas zərbənin kimin əliylə vurulacağı o qədər də önəmli deyil. Lakin Moskvadan son hadisələrə soyuqqanlı baxış tamam başqa bir versiyanı ortaya qoyur. O da orduda Sarkisyanın dayaqlarının yeni iqtidarı sabotaj etməsidir. Diqqətli təhlilçilər yaxşı başa düşür ki,keçmiş rejimin siyasi səhnənin qan tökmədən getməsinin gizli səbəbləri var. Hərbi sistem keçmişdə qurulub və indi Paşinyan “Qarabağ döyüşlərinin növbəti əfsanəsi”ni, aprel döyüşlərində sinəsi ilə sipər olmağa çalışan Qərərgah rəisi Movses Akopyanı dəyişməyə qərar verir. Barıt qoxulu komandirlərin yerinə kimlər gələcək və onların səngərdə davranışı necə olacaq, bunu yaxın zamanlarda görəcəyik. İki böyük klan arasında davam edən çəkişmə hərbi qüvvələrin monolitliyinə necə təsir göstərəcək və ön cəbhədən silahını geriyə çevirəcək əskərlərin qabağına kimlər çıxacaq?
Gerçəkdən də Naxçıvana doğru atılan güllələr Sarkisyanın ordudakı əlalatılarının İrəvana qarşı ssenarisidirsə, onda gözlənilən seçki kampaniyası mütləq silah sədalarının altında keçəcək.

Azərbaycan seçki burulğanında çəkişən tərəflərinin arasında didişmələrin dərinləşməsi üçün müxtəlif ssenarilər həyata keçirə bilər. Hər halda Yaxın Şərqin dərin bilicisi və özündən sonrakı rəhbərləri güzəştə səsləyən Levon ter Petrosyanın son açıqlaması göstərir ki, 90-cı illər Azərbycanına bənzəyən bir ölkəni hakimiyyət böhranında boğmaq o qədər də çətin deyil.İki dövlət qurmaq istəyirdilər, hər birindən məhrum oldular!"

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

"Sözün varsa, gəl üzümə de" — Araz Əlizadə Orduxan Teymurxanı debata çağırdı

12:35
17.02.2018
8898
Analitika
A
Aprelin 11-də keçiriləcək prezident seçkilərinə namizəd, Azərbaycan Sosial-Demokrat Partiyasının (ASDP) sədri, Milli Məclisin deputatı Araz Əlizadə Avropa ölkələrində fəaliyyət göstərən azərbaycanlı videobloger Orduxan Teymurxan və digərlərini canlı debata çağırıb.

A.Əlizadə “Ölkə.Az”a açıqlamasında Orduxan Teymurxan və digər videoblogerlərlə birbaşa və yaxud canlı debata çıxmağa hazır olduğunu bildirib. 

“Amma bir şərtim var ki, debat canlı olmalıdır. Daha sonradan mənim fikirlərim kəsiləcək və yaxud ixtisar olunacaqsa, buna razı olmaram. Mən birbaşa yayım olan debatda istənilən şəxslə görüşməyə hazıram. Yetər ki, bu canlı olsun!”,-deyə Araz Əlizadə bildirib.

Deputat qeyd edib ki, son günlər internet vasitəsilə özlərini “qəhrəman” hesab edən videoblogerlərin Azərbaycan əleyhinə qarayaxma kampaniyası aparması insanlarda ikrah hissi yaradır:

“Mən nə Orduxanı, nə də digərlərini tanımıram. Amma eşidirəm ki, onlar prezidentliyə namizəd olan şəxsləri təhqir etməyə çalışırlar. Bilirsiniz, mən köhnə Bakılıyam. Biz Bakılıların da bir adəti vardı. Cavan vaxtı küçədə futbol oynaya bilməyən uşaqları qapıya qoyurdular. Qapıda dayanan həmin uşaqlar topu buraxan zaman deyirdik ki, yerə yıxıl, adın çıxsın. Digər tərəfdən isə məhəllədə döyülən qorxaq uşaqlar küçənin o biri başına qaçıb söyüş söyürdülər. Hamı da onlara qorxaq kimi baxaraq, fikir vermirdi. İndi Avropada gizlənən bu uşaqlar da mənim haqqımda nə deyirsə, hər bir söyüşlərini onların ailə üzvlərinin ünvanına göndərirəm. Sosial şəbəkələrdə mənim haqqımda nə mənfi fikirlər yazılırsa, onlara bir cavabım var: Əgər kişisənsə, gəl, üzümə de! Çünki gedib xaricdən nə isə yazanda, ona cavab verilə bilmir. Ümumiyyətlə, bu adamlar mücərrəd və qorxaq insanlardır. Mən onlara necə cavab verim? Bir daha deyirəm ki, mən köhnə Bakılyam. Bizdə adət budur ki, kişi sözünü kişinin üzünə deyər. Əgər onlar türklər demişdən, erkək olsaydılar, sözü gəlib üzümə deyib layiqli cavablarını alardılar. İş yerim və yaşadığım ünvan hamıya məlumdur. Əgər sözləri varsa, buyurub gəlsinlər, üzümə desinlər. Yoxsa ki, qaçıb xarici ölkədən söyüş söymək kişilikdən uzaq hərəkətdir”. 

Zaur Əziz
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1
BAĞLA