"Sara xanım mənə vəsiyyət eləmişdi ki..." — Hacı Zeynalabdinin qızına 6 il baxmış şəxsdən HEÇ YERDƏ OXUMADIĞINIZ AÇIQLAMALAR (FOTO)

17:25
29.01.2019
93691
Mədəniyyət
A

Yəqin ki, Hacı Zeynalabdin Tağıyev barədə çox əfsanələr, əhvalatlar, olan və olmayan şeylər eşitmisiniz. Elə mən də sizin kimi. Bakı milyonçusunun ailəsi, övladları, milyonları, gördüyü işlər...Bütün bunlar elə indi də maraqlıdır. Təsəvvür edirsinizmi, Tağıyev kimi şəxsiyyətin sonuncu yadigarına illərlə (altı il) qulluq etmək, onun qayğısını çəkmək, danışdıqlarını dinləmək. Bütün bunlar sizinçün əlçatmaz görünür, deyilmi? Amma həmsöhbətimiz Şəmsəddin Əliyev məhz həmin şəxsdir. Tağıyevin sonuncu yadigarı Sara xanıma altı ill qulluq etmiş, qayğısına qalmış şəxs. Söhbətə keçməzdən öncə bu müsahibənin yaranmasına səbəbkar olduğu üçün xalq artisti Nurəddin Mehdixanlıya xüsusi minnətdarlıq etməsək, olmaz. Onun Şəmsəddin bəylə Sara xanımın fotosunu paylaşması və yazdığı sözlər məhz indiki müsahibənin təməli sayıla bilər.

- Şəmsəddin müəllim, istərdim ki, əvvəlcə Sara xanımı tanımağınızın tarixçəsi barədə bir neçə kəlmə danışasınız. 

- Professor Paşa Rüstəmzadə adına Bakı Baza Energetika Texmikumunda praktika müəllimi işləyirdim. Texnikumun böyük həyəti vardı, böyük tənəffüsdə orada söhbət edirdik. Sara xanımın evi Şahbazi küçəsində-indiki Uşaq Nevroloji Xəstəxanasının yerləşdiyi küçədə yerləşirdi. Sara xanımın kim olduğunu bilmirdim. JEK-in bir işçisi dedi ki, yaxınlıqda yaşlı qadın yaşayır, kimsəsizdir, gözləri görmür, çətin şəraitdə yaşayır. Dedim ki, bir dərsim var, onu da keçim, gəl, gedək birlikdə baxaq. Sözün açığı, həmin işçinin danışıqlarından bir az kövrəldim.

- Sizi kövrəldən hansı məqam idi?

- Demişdi ki, yaşlı qadındır, gözləri görmür, yeməyə heç nəyi yoxdur, dükana da gedə bilmir. Xülasə həmin şəxslə Sara xanımın evinə getdik. Qapı içəridən həm də zəncirlə bağlanmışdı. Bizi içəri buraxmadı, JEK işçisi ona izah etdi ki, bu adam texnikumda müəllim işləyir. Deyim ki, Sara xanım Azərbaycan dilində çox çətinliklə danışırdı, rusdilli idi. Mən də o vaxt rus dilində yaxşı bilmədiyim üçün çətinliklə ünsiyyət qururduq. Nəhayət, qapını açdı. Oturan kimi əllərimdən tutdu və dedi ki, yadımda qalar. Çünki Sara xanımın gözləri görmürdü, insanları o cür yadında saxlayırdı. 

- Hələ də onun kimin qızı olduğunu bilmirsiniz...

- Yox, hələ o barədə danışmamışıq. Soruşdum ki, nə əcəb övladlarınızdan, qohumlarınızdan kimsə sizə baş çəkmir. Dedi ki, siz mənim həyat tarixçəmi bilmirsiniz? Ondan sonra Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızı olduğunu dedi. Çox pis oldum. Uzun-uzadı söhbətimiz oldu. Dedi, qapını heç kimə açmıram, həmin işçini tanıdığım üçün açdım. İçəridən qapıya 15-20 santimetrlik zəncir vurulmuşdu. Qapının arasından adamın əlini "yoxlamadan keçirməmiş" içəri buraxmırdı. İnsanın əlindən bilirdi ki, onu tanıyır, ya yox.  Çox fikirləşdim ki, bu qadına necə kömək edə bilərəm. Səhəri gün yeməkxanadan yarım litrlik bankada sup hazırlatdım, gəldim evinə. Qapının arxasından soruşdu ki, "Şamsuddin, eto, tı? Dedim, bəli. Rəhmətlik mənim adımı Şamsuddin deyirdi. Qapının arasından əlimi yoxladı və içəri buraxdı. Dedim ki, icazə verin, yeməyi mən yedirdim, razı olmadı. Ümumiyyətlə, gözləri görməsə də, yeməyini özü yeyə bilirdi, yəni, buna vərdiş etmişdi. Yenə bir az söhbətləşdik. Dedim ki, sizin atanızın bu xalq üçün, millət üçün etdikləri müqabilində, indiki vəziyyətiniz xoşagələn hal deyil. İcazə istədim ki, sizin barənizdə texnikumumuzun direktoru Arif Ağayevə məlumat verim. Soruşdu ki, direktorunuz necə insandı? Dedim, çox yaxşı insandır, mənə də yaxşılıqları keçib. Razılıq verdi ki, danış. Direktorla danışdım, dedi ki, kömək elə, amma ehtiyatlı ol. Çünki sovet dövründə hacı Zeynalabdin Tağıyevə münasibət birmənalı deyildi. Direktorun razılığından sonra hər gün yeməkxanadan ona yemək göndərilirdi. Tələbələrdən könüllü şəkildə kim istəyirdisə, həmin yeməyi Sara xanıma çatdırırdı. 

- O vaxt Sara xanımın neçə yaşı var idi?

- Dəqiq deyə bilmərəm, amma ən azı səksən yaşı var idi. 

- Yeməyin pulunu kim ödəyirdi?

- Xeyli müddət mən ödədim. 

- Yəqin ki, evinin təmiziliyinə də kömək edirdiniz.

- Sara xanımdan icazə aldım ki, tələbə qızlar gələcəklər, sənin evini yığışdıracaqlar. O da dedi ki, əgər sən burda olacaqsansa, icazə verirəm. Tələbələr də ora könüllü surətdə və növbəli qaydada gedirdilər. İcazə verdi, amma bəzi əlyazmalarını öz oturduğu divanın altına qoydu. Bir dəfə direktor dedi ki, vəziyyət necədir? Dedim ki, bacardığımız qədər kömək edirik. Yeməyin pulunu mən ödədiyimi biləndə, dedi ki, bundan sonra həmkarlar təşkilatının hesabından ödənəcək. 

- Bəs qadının şəxsi təmizliyi ilə kim məşğul olurdu?

- Günlərin birində hiss etdim ki, Sara xanımdan tər iyi gəlir. Dedim ki, Sara xanım, icazə versəniz, qızlar gəlib sizi çimizdirərdilər. Qızlar hər həftənin şənbə günün növbə ilə Sara xanımı çimizdirir, evini yığışdırır, paltarını yuyurdular. Tələbələrə də maraqlı idi. Bazar günləri isə ona yemək aparılmırdı. Daha doğrusu, özü qadağan etmişdi. Dedi, bir az artıq yemək götürün, bazar günü yeyərəm. 

- İstərdim ki, sosial şəbəkələrdə Tağıyevlə bağlı paylaşılan bu əhvalatı, əfsanəni sizinlə dəqiqləşdirim. Deyilənə görə, Tağıyev Almaniyada bir restoranda azərbaycanlıların yüz il ərzində yeyəcəkləri yeməyin hesabını ödəyib.

- O barədə Sara xanımla söhbətimiz olmayıb. Sara xanım adətən Sankt-Peterburqda yaşadıqları illərdən, Bakıdakı günlərindən danışırdı. Özünün xeyli əlyazmaları vardı. Sara xanım deyirdi ki, atası təkcə Bakıda yox, xarici ölkələrdə də xeyriyyə işləri görüb. 

- Konkret hansı ölkədə?

- Dediyinə görə, atası bu barədə danışırmış, amma hansı ölkədə hansı işlər gördüyünü demirmiş. Sara xanım ona sual veriləndə əsəbləşirdi.

- Maraqlıdır, Sara xanımı o mənzilə kim yerləşdirmişdi?

- Ora ev də demək doğru olmazdı. Çünki yarımzirzəmi kimi bir yer idi, heç gün də düşmürdü. Həmin yeri dövlət Sara xanıma vermişdi. 

- Söhbətimizin əvvəlində bildirdiniz ki, Sara xanımın əlyazmaları vardı. Həmin əlyazmalar sizdədirmi?

- Əlyazmaları mənə vermişdilər, amma sonrada it-bata düşdü, bəlkə də oğurladılar. Özündən soruşdum ki, bəlkə bu əlyazmaları kitab halına salaq, razılıq vermədi. 

- Hacı Zeynalabdin Tağıyevin məşhur axundun ayaq tərəfində dəfn edilməsinin maraqlı tarixçəsi var. Bu barədə söhbətiniz olmuşdumu?

- Bir ağır seyid hacıya deyib ki, vaxt olar hər şeyini əlindən alarlar. Hacı isə bu sözə gülüb və inanmayıb. Sonradan iş elə gətirib ki, Tağıyevin bütün var-dövləti əlindən çıxır və həmin seyidin sözləri yadına düşür. Ona görə də vəsiyyət edir ki, məni həmin şəxsin ayaq tərəfindən dəfn edərsiniz. Sara xanım Mərdəkanda yaşadığı illəri daha çox xatırlayırdı, o barədə danışırdı.

- Nəriman Nərimanovun təhsil almağı birbağa Tağıyevin adı ilə bağlıdır. O barədə danışırdımı?

- O qadına sual verə bilmirdik, nəsə soruşanda əsəbləşirdi. Ən çox ümumi yaşadıqlarından danışırdı. Deyirdi ki, atam xalq üçün bu qədər işlər gördü, axırda bizi bu günə saldılar. Yaşadığı mənzili də Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsi ona vermişdi. Sara xanım bilirdi ki, kirayədə yaşayıram. Dedi, vəsiyyət edim, mən vəfat edəndən sonra bu ev sənə qalsın. Dedim ki, Sara xanım, onda belə çıxır ki, mən sizə təmənnalı baxıram. Hətta çox israr elədi, razılaşmadım. 

- Tağıyevin var-dövləti əlindən alınandan sonrakı ilk günləri xatırlayırdımı?

- Bəli, deyirdi ki, çətin günlərimizdə hamı kənara çəkildi, tək qaldıq. Hətta ailənin yemək almağa pulu yox imiş. 

- Bəzi fikirlər var ki, Tağıyevin bilinməyən digər övladları da varmış.

- Sara xanım deyirdi ki, Sankt-Peterburqda doğmalarım var. Amma o doğmaların kimdən ibarət olduğunu demirdi. 

- İstirahətə ən çox hara gedirmişlər?

- Daha çox Azərbaycandan kənarda, Rusiyanın ayrı-ayrı şəhərlərində istirahətə gedirmişlər. 

- Sara xanım təhsilli, savadlı qadın idimi?

- Sara xanım savadlı deyildi, canlı ensiklopediya idi. Deyirdi ki, təhsilimi Sankt-Peterburqda almışam. O qədər maraqlı danışırdı ki... Deyirdi, bilirsən səni niyə çox istəyirəm? Soruşurdum, niyə? Deyirdi ki, sən oturub mənə qulaq asırsan. 

- Söhbətimizin müsahibədən əvvəlki hissəsində demişdiniz ki, Tağıyevin portretinə görə sizi incidiblər.

- 1989-cu ildə texnikumda komsomol katibiydim. Komsomol otağında Leninə, komsomola aid xeyli əyani vəsaitlər, materiallar var idi. Oturanda gördüm ki, arxadan külək gəlir, həmin hissəni də bağlatdırdım. Sonra gördüm ki, həmin hissə boş qalıb. Gətirib həmin yerə hacı Zeynalabdin Tağıyevin portretini asdım. Günlərin birində məni Komsomol Mərkəzi Komitəsindən məni çağırıb dedilər ki, sən kimsən, Leninin portretini çıxarıb, yerinə Tağıyevin protretini asmısan. Əslində, mən Leninin portretini çıxartmamışdım. Sadəcə pəncərə bağlanandan sonra divar boş qaldı deyə, Tağıyevin portretini asdım. Özləri də əglib gördülər ki, portreti asdığım yer pəncərə yeri olub. Allah üzümə baxdı, yoxsa bütün karyeram və həyatım məhv olacaqdı. Həmin portret indi də mənim evimdədir və bütün iş yerlərimdə otağımda olub.

- İndiki iş otağınızda da həmin portreti asmısınız?

- Təzə keçdiyim üçün aparmamışam, amma aparacağam. 

- Sara xanıma qayıdaq. Bakıda yaşayan qohum-əqrəbası, nəsil şəcərəsindən kimsə var idimi?

- Bir dəfə soruşdum, dedi ki, heç kimim yoxdur. Bəlkə də qorxusundan demirdi ki, onlara ziyan olar. 

- Yəqin ki, davranışlarında əsilzadəlik, zadəganlıq özünü büruzə verirdi.

- Dəhşət... Həyatımda ondan yüksək mədəniyyətə sahib insan görməmişəm. Fotolarda hiss edilməsə də, üzündən nur tökülürdü. Həddindən artıq maraqlı insan idi. Amma heç vaxt gülməzdi. Onu bir dəfə də olsun gülən görmədim. 

- Olurdumu ki, desin filan yeməyi ürəyim istəyir...

- Heç vaxt bizə yemək sifariş vermədi. Hətta bu sualı ona vermişdim. Dedi ki, nə olsa, yeyəcəm. Dişləri də olmadığı üçün sulu xörəklər gətirirdik. Mənə vəsiyyət eləmişdi ki...

- Vəsiyyət barədə sonda sizə sualım olacaq. Sara xanımı atasının məzarının ziyarətinə aparırdınız?

- Mən Sara xanımı tanıyana qədər Tağıyevin məzarını görməmişdim. Amma o vaxtdan bəri ayda iki dəfə ailəmlə hacı Zeynalabdinin məzarını ziyarət edirəm. Bu gün hardasa bir iş görən kimi  reklam edirik. Sözün açığı, ona görə bu barədə danışmaq istəmirdim. Sara xanımın vəfat etdiyi 28 ildir və dəfələrlə bu barədə müsahibə almaq istəyiblər, razılaşmamışam.  Bu gün hansı iş adamında o ürək var ki, Tağıyev etdiyini etsin? Heç kimdə o ürək yoxdur. 

- Tağıyevin qızının yaşantılarını görmüş bir adam kimi sizdən soruşuram. Sizcə biz Tağıyevin qədrini lazımınca bildikmi?

- Xeyr. 

- Sara xanımın atasının məzarının ziyarət etməsindən danışırdıq...

- Bir dəfə taksiylə Mərdəkana getdik, ziyarət etdi. Görməsə də, əli ilə atasının məzarına toxunurdu. 

- Qəhərlənmişdi?

- Onun gözünün yaşı qurtarmışdı. Hətta danışanda da ağlaya-ağlaya danışırdı. Gözləri ağlamaqdan kor olmuşdu. Amma o qədər səlis, sərbəst danışırdı ki... Hər adam o cür danışa bilməzdi.

- Evlərinə kimlər gəlib gedirmiş?

- Deyirdi, atamın yanına gələn qonaqları görməzdik və qarışa da bilməzdik. 

- Sara xanımın son günləri barədə danışaq...

- Tədricən iştahı azalmağa başlamışdı, yeyə bilmirdi...

- Vəsiyyət etdiyini dediniz...

- Vəsiyyət etmişdi ki, cənazəsinə ön tərəfdən mən girim. Dediyi kimi də oldu. Hətta 91-ci ildə çıxan qəzetlərdə o fotolar var. Cənazə atasının evindən-Tarix Muzeyindən dövlət səviyyəsində götürüldü. Tarix Muzeyindən Hökumət Evinin qarşısına qədər çiynimizdə apardıq. Deyirdi ki, həmişə xeyirxahlıqla məşğul ol, amma mütləq özünü də düşün. Bildirirdi ki, heç vaxt özümüzü düşünmədik, indi də gəlib yarımzirzəmidə yaşayıram. 

 - Hacı Zeynalabdin Tağıyevin heç yerdə olmayan fotolarını görmüşdünüzmü?

- Bəli, görmüşdüm və o fotoların, əlyazmaların bir hissəsi də məndə idi. Amma indi tapa bilmirəm. Heç bir fotoda Tağıyevi papaqsız görməmişəm. 

- Sizə vəsiyyət etdiyi mənzil kimə qaldı?

- Mən imtina etdiyim üçün həmin mənzil dövlətə qaldı. Doğma anam qədər çox istəyirdim onu. Bütün günü üzündən, əlindən öpürdüm. 

- Ailəli olmuşdumu?

- Olmuşdu, amma o barədə daınşmağı xoşlamırdı. İndi nağıl danışanlar çoxdur. Əgər kimsə onun qohumu idisə, niyə vaxtında sahib çıxmırdı, yanında olmurdu. Amma mən həyatıma, karyerama risk etdim. Heç o vaxt bu şeylər gözümə görünmürdü də. 

- Olubmu ki, sizin Sara xanıma etdiklərinizi kimsə öz adına çıxsın...

- Olub, amma məndən öncə yanımdakı insanlar həmin şəxsin cavabını veriblər. 

- Bu qədər rəğbətiniz olan bir xanımın adını övladınıza verdinizmi?

- Təəssüf ki, qız övladım olmadı. Amma olsaydı, o haqda düşünərdim. 

Söhbətləşdi: İntiqam VALEHOĞLU
Foto: Vüsalə Balayeva

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“DANIŞIR XOCALI” sənədli filmi təqdim olunub — Fotolar + Video

“DANIŞIR XOCALI” sənədli filmi təqdim olunub
05:13
26.06.2019
822
Mədəniyyət
A
Bu gün “Qızılbaş” Gəncləri Maarifləndirmə İctimai Birliyinin hazırladığı “DANIŞIR XOCALI” sənədli filminə ictimai baxış keçirilib.

"Ölkə.Az Yenicag.az-a istinadən xəbər verir ki, “Qızılbaş” Gəncləri Maarifləndirmə İctimai Birliyi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə 2 ay ərzində həyata keçirilən “DANIŞIR XOCALI” – sənədli film” layihəsini yekunlaşdırıb.

Layihə çərçivəsində erməni faşistlərinin törətdiyi, bəşəriyyətin ən qanlı faciələrindən biri olan Xocalı Soyqırımının canlı şahidlərinin, o cümlədən yerli və xarici ekspertlərin iştirakı ilə irihəcmli “DANIŞIR XOCALI” sənədli filmi çəkilib. “DANIŞIR XOCALI” sənədli filminin Azərbaycan publikası üçün ictimai baxışı bu gün World Businness Center-də təşkil olunub.

Filmin nümayişindən əvvəl çıxış edən “Yeni Çağ” Media Qrupunun direktoru Aqil Ələsgərlayihə haqqında ətraflı danışaraq, belə bir filmin çəkilməsi ideyasının Xocalı Soyqırımının beynəlxalq miqyasda tanıdılmasına töhfə vermək niyyətindən qaynaqlandığını vurğulayıb.

“DANIŞIR XOCALI” sənədli filminin ictimai baxışında millət vəkilləri, QHT və media rəhbərləri, yazarlar, ictimaiyyət nümayəndələri iştirak ediblər.

Çıxışında film haqqında təəssüratlarını bölüşən millət vəkili Fəzail Ağamalı bildirib ki, xalqımız Xocalı Soyqırımından əvvəl də çox müxtəlif faciələrlə üzləşib:

“Gülüstan və Türkmənçay müqaviləsindən sonra ermənilər torpaqlarımıza yerləşdirildi. Bununla da xalqımızın faciələri başladı. Mənim nəslim dörd dəfə erməni vandaliziminin qurbanı olub, qohum-əqrəbamızdan 90-a yaxın şəxs öldürülüb. Xocalı Soyqırımı unudula bilməz. Biz nə qədər ki, Xocalının intiqamını almamışıq, başımızı yuxarı qaldırmağa haqqımız yoxdur. Çox vacib bir işi həyata keçirdiyi üçün Aqil Ələsgərə də təşəkkür edirəm”.

Azərbaycan-Türkiyə Evinin ( ATEV) rəhbəri Tənzilə Rüstəmxanlı çıxışında belə mühüm layihələrin davamlı olaraq, həyata keçirilməsinin vacibliyini deyib:

“Qoynumuzda bəslədiyimiz bəzi millətlər sonradan qanımıza susayıblar. Həqiqətən də, çox aktual və Xocalı Soyqırımını dürüst əks etdirən əla film alınıb. Dünyanın böyük gücləri Xocalıda nə baş verdiyini bilirlər, lakin dünya bu gün haqdan deyil, güclüdən yanadır. Belə layihələrin davamlı olması lazımdır”.

“DANIŞIR XOCALI” sənədli filminin məsləhətçisi, “Türkiyə və Azərbaycan İş Adamları və Sənayeçilər” İctimai Birliyinin (TÜİB) sədri Hüseyin Büyükfırat hər bir məsələdə Azərbaycanın yanında olacaqlarını bildirib:

“Xocalıdakı qətliamı lənətləyirik. Xocalı insanları mənim gözümdə qəhrəmandır. Çünki onlar silahsız olaraq, dörd il ermənilərlə mübarizə aparıblar. Filmin çəkilişi zamanı əlimizdən gələn bütün dəstəyi verdik. Hər zaman bu işlərə dəstək verməyə davam edəcəyik”.

Soyqırım zamanı ermənilərin əsir götürdükləri Xocalı sakini Dürdanə Ağayeva isə filmlə bağlı kövrək notlarda danışıb:

“Xocalıda əsirlikdə olduğum günlər haqqında kitab yazmışam. Bu filmə baxanda, çox təsirləndim. Özümə sual verirəm ki, axı mənim günahım nə idi? Kaş ki, əsirliyim haqqında yox, Xocalının gözəlliyindən yazardım. Filmi hazırlayıb ərsəyə gətirənlərə təşəkkürümü bildirirəm”.

Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin üzvü Azər Həsrət bu filmin Xocalı haqqında həqiqətlərin dünyaya daha uca səslə tanıdılmasına töhfə olduğunu deyib:

“Bu gün Azərbaycan Ordusuna, Ramil Səfərova, Mübariz İbrahimova çamur atanlar, ermənilərin halına acıyanlar indi çıxıb Dürdanə Ağayevaya cavab versinlər. Bu gün Azərbaycanda fərqli düşünmək olmaz. Kimsə gəlib torpağımızı işğal edəcək, ana-bacılarımızın namusuna dil uzadacaq və mən də ona qarşı tolerant olacam? Elə şey yoxdur. Bu filmin hazırlanmasında əməyi keçən hər kəsə minnətdaram”.

Xocalı Soyqırımı haqqında kitabın müəllifi olduğunu vurğulayan şairə İradə Əlili çıxışında xalqımızın üzləşdiyi bu faciənin hər zaman diqqət mərkəzində olması üçün gərəkən bütün işlərin görülməsinə çağırıb.

Yekunda çıxış edən “DANIŞIR XOCALI” – sənədli film layihəsinin rəhbəri Aqil Ələsgərtədbirə qatılanlara təşəkkür edərək, Xocalı Soyqırımının dünyada tanıdılması istiqamətində hər kəsin əlindən gələni etməli olduğunu bildirib:

“İdeal bir film hazırladığımızı iddia etməsək də, Xocalı Soyqırımı ilə bağlı bir iş görməyə çalışdıq. Biz dövlətimizin isimsiz əsgərləriyik və bununla qürur duyuruq”.

Qeyd edək ki, “DANIŞIR XOCALI” sənədli filminin ingilis dilində ilk nümayişi bu il iyunun 21-də “Qızılbaş” Gəncləri Maarifləndirmə İctimai Birliyi, “Yeni Çağ” Media Qrupu və Azərbaycan Diaspor İnformasiya Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə Tiflisdə təşkil olunan “101 illik dostluqdan strateji ortaqlığa: Gürcüstan-Azərbaycan” adlı beynəlxalq konfrans çərçivəsində baş tutub.

Tiflis Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Mədəniyyət Muzeyində gerçəkləşən film nümayişində Azərbaycanın Gürcüstandakı Səfirliyinin birinci katibi Vüqar Mustafayev, “Yeni Çağ” Media Qrupunun direktoru Aqil Ələsgər, Yaxın Şərq və Qafqaz İnstitutunun (IMECS) təsisçisi və baş icraçı direktoru Vasili Papava, Mədəniyyət və Əlaqələr Təşkilatının rəhbəri Natella Grigalaşvili, politoloq, Qafqaz Strateji Araşdırmalar İnstitutunun siyasi məsləhətçisi Gela Vasadze, Tadzreli Fondunun prezidenti Teymuraz Toumanişvili, Beynəlxalq Qara dəniz Universitetinin professoru Nika Çitadze, jurnalist Irma Mesxi, tanınmış gürcü yazıçı Quram Marxuliya, yazıçı Beka Korşiya, jurnalist Sofo Mtivlişvili, Azərbaycan Diaspor İnformasiya Mərkəzinin direktoru Toğrul Allahverdili və çox sayda başqa qonaqlar iştirak ediblər.

<iframe width="640" height="480" src="https://yenicag.az/videos/danisir-xocali-senedli-filmi-teqdim-olunub-fotolar/embed" frameborder="0" webkitAllowFullScreen mozallowfullscreen allowFullScreen></iframe>

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

Məşhur azərbaycanlı alim vəfat etdi — FOTO

Məşhur azərbaycanlı alim vəfat etdi
11:59
25.06.2019
2289
Mədəniyyət
A
Görkəmli tarixçi İsrafil Məmmədov dünyasını dəyişib.

”Ölkə.Az” xəbər verir ki, İsrafil Məmmədovun 92 yaşı var idi.

İsrafil Məmmədov 1927-ci ildə Zəngəzur mahalının Meğrı rayonunun Əmrəkar kəndində anadan olub. Orta məktəbi qızıl medalla bitirərək öz kəndində - bitirdiyi məktəbdə müəllimlik edib. 1990-cı il yanvarın 19-da ailəsi ilə birgə Bakıya pənah gətirərək 4 qaçqın ailəsi ilə bir mənzildə yaşayıb, dəfələrlə infarkt keçirib, görmə qabiliyyətinin 80%-ni itirib.

İsrafil Məmmədov bir sıra sahələrdə çalışıb. O, rayon qəzeti və paralel olaraq rayon radiosunun aparıcısı olub, həmçinin Meğrı rayon komsomol komitəsinin birinci katibi vəzifəsində işləyib. İrəvan Ali Partiya məktəbini bitərərək 1955-90-cı illərdə "Sovet Ermənistanı" adlı respublika qəzetinin son baş redaktoru olub. Təhsil nazirinin müavini, Respublika "Bilik" Cəmiyyəti İdarə Heyəti sədrinin müavini, Jurnalistlər İttifaqı sədrinin müavini, EA Tarix İnstitutunda "Ermənistanda Azərbaycan mətbuatı tarixi" üzrə baş məsləhətçi vəzifəsində çalışıb.

1972-ci ildə "Ermənistanda Azərbaycan mətbuatı" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsinə layiq görülüb. Azərbaycan və Ermənistanda 1991-ci ildən sonra 5 dissertasiyanın rəsmi opponenti, 17 elmi əsərin redaktoru, 4 dissertasiyanın elmi rəhbəri olub. Azərbaycanlıların yaşam fəlsəfi, ictimai fikir tarixinə dair İrəvanda erməni və rus dillərində ensiklopediyada 8, jurnallarda 32, qəzetlərdə 185, Azərbaycan dilində 200-dən çox elmi-publisistik məqalənin müəllifidir.

"Üç göyərçinim", "Eldarın uşaqları", "Bizim Əfəndiyev", "Hicran, Körpüdən", "Ömür yarpağı" hekayələri həm də erməni mətbuatında işıq üzü görüb. A.Gelmanın "Aləmlə üz-üzə", Y.Onelin "Qarağaclar altında məhəbbət", P.Pançevin "Əkizlər", Ə.Əbubəkrin "Şuburumda dava-dalaş", Q.Sundukyanın "Daha bir qurban" və başqa səhnə əsrlərini ana dilimizə çevirib. Erməni millətçiləri buna cavab olaraq, 1968-ci ildə onun yaşadığı mənzili partladıblar.
Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında ulu öndər Heydər Əliyevin 1998-ci il 26 mart tarixli fərmanından sonra Azərbaycan və Türkiyədə lentə alınan, indi də nümayiş etdirilməkdə olan 12 sənədli filmin baş məsləhətçisi, aparıcı çıxışçısı olub. Respublika radiosunda indiyə qədər erməni dilində 2680, Azərbaycan dilində 1145 elmi-analitik məqaləsi səsləndirilib. 1991-ci ildən Azərbaycan Dövlət Teleradio Verilişləri Şirkətində “Erməni redaksiyası”nın müdiri olub. 1964-cü ildən İrəvan Pedoqoji Universitetində dərs deyib.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 may 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə İsrafil Məmmədova 2012-ci il üçün Azərbaycan Respublikasının elm sahəsində 'Dövlət Mükafatı'laureatı verilib. Azərbaycan Respublikasının elm, mədəniyyət və ədəbiyyat üzrə Dövlət Mükafatları komissiyasının qərarı ilə İsrafil Məmmədova Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mükafatı laureatının diplomu və fəxri döş nişanı təqdim edilib.

Allah rəhmət etsin!

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA