"Sənədsiz evlərə və torpaqlara mülkiyyət hüququ verilməlidir" — ŞƏRH

00:10
09.08.2018
8804
Analitika
A
İnsan hüquqları, eləcə də, iqtisadi münasibətlər sistemində mülkiyyət hüququ əsas yer tutur. Roma hüquq sistemindən indiyədək mülkiyyət hüququ fundamental hüquq kimi tanınır. Mülkiyyət hüququnun məzmununu mülkiyyətçinin əmlaka sahiblik, ondan istifadə və üzərində sərəncam hüququnun məcmusu təşkil edir. Müvafiq beynəlxalq sənədlərə görə, bütün insanların mülkiyyəti toxunulmazdır və əgər bu toxunulmazlıq pozularsa, o zaman dövlət bu hüququn bərpa edilməsini təmin etməlidir. Azərbaycanda mülkiyyət münasibətləri Azərbaycanın Konstitusiyası, müvafiq qanunları ilə, digər normativ aktlarla, eləcə də, dövlətlərarası müqavilələrlə tənzimlənir.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu Oxu.Az-a açıqlamasında iqtisadçı millət vəkili Əli Məsimli dilə gətirib.

Onun sözlərinə görə, “ASAN Xidmət” fəaliyyətə başladıqdan sonra daşınmaz əmlakın qeydiyyatı sahəsində mövcud olan bürokratik əngəllər və digər xoşagəlməz hallar aradan qaldırılıb. 

O qeyd edib ki, bu əsasda daşınmaz əmlakın qeydiyyatı sahəsində əldə edilən nəticələr, nailiyyətlər beynəlxalq aləmdə yüksək qiymətləndirilir. 

Millət vəkilinin dediyinə görə, daşınmaz əmlakın qeydiyyatı sahəsində bir sıra hallarda mülkiyyət hüququnun pozulması hallarına rast gəlinir.

Ə.Məsimli bildirib ki, belə halların olması qanunlardan daha çox həmin qanunların reallaşdırma mexanizminin təkmil olmaması, qəbul edilən müvafiq normativ-hüquqi aktlardakı boşluq və ziddiyyətlər, eləcə də, bir sıra hallarda qanunun tələblərinə tam riayət edilməməsi və məhkəmələrdə ədalətsiz qərarların çıxarılması bu kimi amillərlə bağlıdır.

“Konstitusiyamızda və Azərbaycan qanunvericiliyində mülkiyyət hüququnun qorunması ilə bağlı önəmli məqamlar təsbit olunub.

Belə ki, ölkə vətəndaşlarının hər birinin mülkiyyət hüququ dövlət səviyyəsində qorunur və yarana biləcək hər hansı bir problemin çözülməsi də qanunlarla həll olunur. Azərbaycan Konstitusiyasında göstərilib ki, hər kəsin mülkiyyət hüququ var. Heç kəs məhkəmənin qərarı olmadan mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz.

Dövlət ehtiyacları üçün mülkiyyətin özgəninkiləşdirilməsinə yalnız qabaqcadan onun dəyərini ədalətli ödəmək şərti ilə yol verilə bilər. Bununla belə, təkcə bizə daxil olan müraciətlər əsasında deyə bilərik ki, mülkiyyət hüququnun pozulması halları hələ kifayət qədərdir.

Məsələn, Konstitusiyamızda yazılıb ki, dövlət ehtiyacları üçün mülkiyyətin özgəninkiləşdirilməsinə yalnız qabaqcadan onun dəyərini ədalətli ödəmək şərti ilə yol verilə bilər. Amma bir çox hallarda Konstitusiya tələbi olan ədalətli ödəmə prinsipi pozulur.

Dövlət ehtiyacları üçün, məsələn, müxtəlif obyektlərin tikintisi yol çəkilişi və başqa məqsədlə vətəndaşın ikiotaqlı mənzili söküləndə, köhnə evlərin sahəsi, adətən, az olduğundan, ona 30-35 min manat pul və ya yeni binada sahəsi köhnə binadan xeyli çox mənzil təlkif olunur.

Nəticədə elə vəziyyət alınır ki, vətəndaşın yeni binalardan ikiotaqlı mənzil alması üçün 30-35 min manat yox, 65-70 min manat lazım olur. Köhnə mənzilə görə yeni mənzil variantını seçdikdə isə vətəndaş ya təhvil verdiyi iki otağın müqabilində birotaqlı mənzil götürməli, ya da əlavə sahə üçün 20-25 min manat və daha çox əlavə pul ödəməlidir.

Ona görə qanunlarda və digər müvafiq normativ hüquqi aktlarda bu qəbildən olan problemləri həll etməkdən ötrü müvafiq dəyişikliklərin edilməsinə ehtiyac var. Başqa bir misal: Vətəndaş bələdiyyədən torpaq alır, bankdan kredit götürüb, onun üzərində təsərrüfat yaradır.

Bir müddətdən sonra hansısa təşkilatlar gəlib, həmin obyekti vətəndaşın əlindən alırlar. Nəticədə, vətəndaş həm sənədləşdirilmiş mülkiyyətdən məhrum olur, həm də banka borclu qaldığından girov kimi qoyduğu öz ev-eşiyindən məhrum olur.

Deməli, dövlət və bələdiyyə mülkiyyətinin sərhədləri dəqiqləşdirilməlidir ki, insanlar bu problemdən əziyyət çəkməsinlər.

Yaxud vətəndaş tikdiyi evdə uzun müddət yaşamasına baxmayaraq, bir gün gəlib həmin evi söküb-dağıdırlar ki, sənədsiz evdir. Sənədsiz evlər problemi ilə bağlı xeyli müddətdir ki, iş aparılır. Bununla belə, sənədsiz evlər probleminin həlli sürətləndirilməlidir. Sənədsiz evlərə və torpaqlara mülkiyyət hüququ verilməlidir.

Geniş yayılmış pozuntulardan biri də odur ki, vətəndaş pulla aldığı mənzilə köçmək istəyəndə məlum olur ki, həmin mənzil ondan başqa bir neçə adama da həmin üsulla satılıb.

Bu qəbildən olan problemlərin həllini sürətləndirməkdən ötrü müəyyən işlər görülür. Tikintisinə icazə alınmış, lakin istismarına icazə verilməmiş binalardakı mənzillərə və qeyri-yaşayış sahələrinə mülkiyyət hüququna dair Mülki Məcəlləyə dəyişiklik edilib. Bu dəyişiklik vətəndaşları dələduzlardan qorumaqda mühüm rola malik olacaq. 

Çoxmənzilli binaların tikintisində müşahidə olunan digər problemlərdən biri də mənzil-tikinti təşkilatları tərəfindən pulun tam məbləğdə qabaqcadan alınması, lakin binanın müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş müddətdə tikilib başa çatdırılmamasıdır.

Bu problemin həlli üçün Məcəlləyə edilmiş əlavədə tikintisi başa çatmamış binalarda mənzilin qiymətinin tikinti mərhələləri üzrə müəyyən faizlərlə ödənilməsinin şərtləri göstərilib. Məsələn, torpaq-qazma işlərinin başlanmasından sonra müqavilə məbləğinin, yəni mənzilin qiymətinin 30 faizindən çox tələb edilə bilməz.

Qanunvericiliyin inkişafı kontekstində mülkiyyət hüququ ilə bağlı islahatlar prosesi Azərbaycan Konstitusiyasına və ölkəmizin qoşulduğu beynəlxalq Konvensiyalara uyğun olaraq aparılır. Eyni zamanda, qanunların tətbiqi sahəsində meydana gələn problemlər beynəlxalq təcrübə öyrənilərək, qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi istiqamətindəki fəaliyyətə əlavə olunur.

Bu baxımdan, vacib məsələlərdən biri kimi, monitorinqlər aparılmalı və beynəlxalq praktikadan məlum olan üsullarla mülkiyyət hüquqlarının müdafiəsi sahəsində inkişaf etdirilə biləcək istiqamətlər müəyyən edilməli, lazım gələrsə, qanunvericilikdə müvafiq dəyişikliklər olunmalıdır”, - deyə deputat əlavə edib.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Xalq Əli İnsanov kimi insanlara çoxdan yox deyib və onları tarixin arxivinə atıb” — Millət vəkili

“Xalq Əli İnsanov kimi insanlara  çoxdan yox deyib və onları tarixin arxivinə atıb”
14:12
23.03.2019
19102
Analitika
A
“Əli İnsanovun səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanda sabitliyi pozmağa doğru yönəlik, məkrli planlara xidmət edən bəyanatdır. Ancaq bu insanlar hələ də anlamaq istəmirlər ki, artıq xalq belə pafoslu bəyanatları qəbul etmir. Xalq bu şəxslərin artıq kim olduğunu və hansı məqsədlərə xidmət etdiyini yaxşı bildiyindən, onlara əhəmiyyət vermir”.

Bunu “Ölkə.Az”a açıqlamasında  deputat Cavid Osmanov deyib.

 Onun sözlərinə görə, xalq əslində Əli İnsanovun bu ahıl yaşında ölkə başçısının göstərdiyi humanist addıma görə ona təşəkkür edəcəyini gözləyirdi.
 “Ancaq Əli İnsanov xalqı bir xəyal qırıqlığına uğratdı. Xalq bir daha bu insanın cəmiyyət üçün deyil, bir daha öz şəxsi maraqlarını əsas götürərək  xalqın adından  sui-istifadə halının şahidi oldu”,- C.Osmanov qeyd edib.

Deputat əlavə edib ki,  ölkə başçısı İlham Əliyev əfv  sərəncamı imzalayaraq siyasi düşüncə və əqidəsindən asılı olmayaraq  cinayət əməlinə görə həbs edilmiş insanalır əfv etməklə Azərbaycanın dünyada   demokratik  dəyərlərə  sadiqliyini sübut etdi:

 “Ölkə başçısı  bununla yürütdüyü siyasətlə  demokratik dəyərlərə, insan və hüquq azadlıqlarına sadiqliyini, həmçinin bu siyasəti yürüdərkən insanlıq  və humanizmi meyar kimi götürdüyünü  nümayiş etdirmış oldu.  Azərbaycan müstəqil və demokratik ölkə olduğundan siyasətini də müstəqil yürüdür. Ona görə də  nə hər hansı ölkə, nə də beynəlxalq təşkilat Azərbaycana təzyiq edib, kimlərinsə azad olunmasına nail ola bilməz. Əgər beləydisə, o zaman Əli İnsanov niyə bu gün əfv olunurdu? Niyə 13 il həbsdə qalırdı? Azərbaycan belə təzyiqlərdən çəkinsəydi, o zaman  onu həbs etməzdi. Əgər bu baş verməyibsə deməli, deyilənlər Azərbaycan dövlətinə qarşı atılan iftiradır. Yəni bu insanlar öz ənənlərinə sadiq qalaraq cəmiyyəti çaşdırmaq, görülən  və atılan nəcib əməllərə kölgə salmağa çalışırlar.
Bu insanlar  atılan nəcib addımlardan, Azərbaycandakı mövcud demokratik dəyərlərdən öz məkrli planlarını həyata keçirmək üçün istifadə etməyə cəhd edirlər . Əli İnsanov da bu qəbildən olan insanlardan biridir. Lakin o, unudur ki, Azərbaycan xalqı 15 il bundan öncəki xalq deyil. Xalq belə insanlara  çoxdan yox deyib və onları tarixin arxivinə atıb”.

Deputat bildirib ki, belə bəyantlarla uzun illər ərzində hakimiyyətlə xalq arasında yaranmış birliyi poza bilməz: 

“Artıq xalq kimin kim olduğunu yaxşı bilir. Əli İnsanov kimilər isə belə bəyantlar səsləndirməklə ancaq müəyyən müddət özlərini gündəmdə saxlamağa çalışır. Əslində Əli İnsanov bu fikirləri ilə öz mahiyyəti ortaya qoymuş oldu.
İnsanov onu əfv edən şəxsə deyil, Amerikaya və Azərbaycanı  sevməyən  qüvvələrə mesaj ünvanladı ki, mən sizin  burada sabitliyi pozmaq niyyətlərini həyata keçirməyə hazıram. Xalqın isə belə insanlara layiqli cavabı olacaq və yox deyəcək. Zəhmətlər hesabına qurulan sabitliyi kimsənin pozmaq cəhdlərinə, niyyətlərinə imkan  verməyəcək. Onların bu cəhdlərini gözündə qoyacaq”. 

Ölkə.az

 

ŞƏRH YAZ
0

İslah olunmayan Əli İnsanov və ya həbsxana qarşısındakı AÇIQLAMANIN TƏHLİLİ

İslah olunmayan Əli İnsanov və ya həbsxana qarşısındakı AÇIQLAMANIN TƏHLİLİ
10:15
23.03.2019
43051
Analitika
A

Yəqin ki, sabiq səhiyyə naziri Əli İnsanovun 14 illik məhbəs həyatından sonra azadlıqda verdiyi ilk açıqlamalar xatirinizdədir. Əslində, ilk baxışdan adi görünən bu açıqlamanın hər cümləsini təhlil edəndə görürsən ki, baş nazirin müavini Əli Əhmədov demiş, İnsanov hələ tam islah olunmayıb. 

Əli İnsanov ilk müsahibəsində  deyir ki, iqtidarın konslagerlərindən birini tərk edib. Sual olunur ki, əgər Azərbaycan həbsxanaları konslager idisə, niyə bu barədə 2005-ci ilədək bir kəlmə də olsun danışmırdı? Yoldaş professor 1993-cü ildən 2005-ci ilə kimi Azərbaycanın səhiyyə naziri olub. Gerçəkdən də belə bir hal var idisə, etirazını bildirə, etirazına məhəl qoyulmadığı təqdirdə, nazir postundan istefa verə bilərdi. 


İnsanov iddia edir ki, onun əfv olunması öz təbirincə desək, demokratik qərbin və Böyük Amerikanın, Avropa Birliyinin və Avropa Şurasının səylərinin nəticəsidir. İnsanova görə Prezident İlham Əliyevin onu azad etmək fikri olmayıb. Maraqlıdır, sabiq nazir 14 il həbsxanada ola-ola Qərb dediyi qüvvələrlə necə və hansı formada əlaqələrini davam etdirib? Əgər onun dediyi qüvvələr doğrudan da bu qədər demokratikdirlərsə, insan haqlarını tanıyırlarsa, niyə hələ də bir milyon insan məcburi köçkün vəziyyətində yaşayır? Ermənistan kimi iqtisadi gücü, regional layihələrdə iştirakı olmayan dövlətə gücü çatmayan Qərb, Azərbaycana təsir edə bilirsə, məntiqlə ortaya başqa məqamlar çıxır. Məsələn, bu, o məqamlardır ki, İnsanovun demokratiya beşiyi saydığı Qərb Ermənistanı dəstəkləyir, rəsmi şəkildə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımasına rəğmən, işğala göz yumur. Belə olan təqdirdə 12 il nazir kürsüsündə oturmuş birinin verdiyi açıqlamadan başqa qoxular gəlmirmi? Əgər İnsanovun dediyi kimi İlham Əliyevi məcbur etmək bu qədər asandırsa, Ermənistana göstəriş vermək su içmək kimi asan olmalıdır. Deməli... hər şey ortada deyilmi?


Əli İnsanov növbəti cümləsində buyurur ki, özünü azadlıqda hiss edə bilmir. Zarafat kimi çıxmasın, amma görünür sabiq naziri özünü azadlıqda hiss etməyə qoymayan əynindəki 5000 avroluq palto, yüzlərlə avro qiyməti olan papaq və şərfdir. Bu arada bir detal diqqətdən yayınmaya bilməz. Əgər 14 il məhbus həyatı yaşayan biri həbsxanadan çıxanda 7 minlik geyinib kecinə bilirsə... 

Sabiq nazir iddia edir ki, Azərbaycan özü böyük həbsxanadır. Əgər belədirsə, İnsanovun dostları niyə onun həbsxanadan çıxması üçün dəridən qabıqdan çıxırdılar? Təbii ki, bunu da deyən sabiq nazirin özüdür. Doğrudanmı Amerikanın, Avropanın işi gücü qurtarıb, İnsanovu həbsxanadan həbsxanaya köçürtməklə məşğul idilər? 

İnsanov deyir ki, onun ayağındakı qandalları Amerika və Avropadakı dostları açıb. Amma bu arada xalqa minnət qoymağı da unutmur:

"Çox istərdim ki,  Azərbaycan xalqı qolumdakı qandalları açsın". 

Görünür, İnsanov yaşlanıb və 14-15 il öncə jurnalistlərə, öz işçilərinə qarşı sərgilədiyi davranış yadından çıxıb.  Unudanlar üçün İnsanovun ANS-in xanım əməkdaşının sualına verdiyi reaksiyanı təqdim edək:: "Rədd olun burdan. Konkret rədd olun e, elə-belə yox. Ay qız, çıx get". 

İndi isə İnsanovun həbsxana həyatından sonra ilk açıqlamasından başqa bir cümləyə diqqət:

"Həbsxananın qaydaları var da. Burada "oğruların" qanunlarına hörmət etməlisən. Burada elə şeyə yol verilmir. Nə nəvələrimlə,nə də ailə yoldaşlarımla görüşməmişəm. Yanıma ancaq bir neçə nəfər kişi xeylağı gəlib gedib". 

Cəmi 15 il öncə bir qadına "rədd ol" deyən bir şəxsin indi "oğru aləmi" qanunlarından danışması başqa mətləblərdən xəbər vermirmi? Ümumiyyətlə, həmin aləmdə qadına qarşı belə rəftara münasibətin elə də yaxşı olmadığını da İnsanov bilməmiş deyil. Və ən maraqlısı budur ki, İnsanov bu cümləsiylə kimlərə hansı mesajı verir?

 İnsanovdan daha bir sitat: "Azərbaycan bu gün uçurumun dibindədir və onu uçurumdan xilas edəcək istənilən qüvvəyə dəstək verməyə hazıram".

Ölkədə problemlərin də olduğu danılmazdır və kimsə Azərbaycanda hər şeyin əla olduğunu deyirsə, bu, ən böyük riyakarlıqdır. intəhası bu fikri 12 il səhiyyəni talayan, 14 illik həbsxana həyatından sonra 7 minlik əyin-başla həbsxanadan çıxan biri deyəndə, adamı ən yaxşı halda gülmək tutur. Məsələn, vaxtilə Səhiyyə Nazirliyinin "ambulance"larının Əli İnsanov üçün hansı xidmətləri göstərdiyini xatırlasa, söhbətin nədən getdiyini bilər. Həmin maşınlarda kimlərin yoxlamadan keçirilib nazirin qəbuluna gətirildiyinini də unutmuş olmaz yolda professor.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA