"Sənədsiz evlərə və torpaqlara mülkiyyət hüququ verilməlidir" — ŞƏRH

00:10
09.08.2018
7509
Analitika
A
İnsan hüquqları, eləcə də, iqtisadi münasibətlər sistemində mülkiyyət hüququ əsas yer tutur. Roma hüquq sistemindən indiyədək mülkiyyət hüququ fundamental hüquq kimi tanınır. Mülkiyyət hüququnun məzmununu mülkiyyətçinin əmlaka sahiblik, ondan istifadə və üzərində sərəncam hüququnun məcmusu təşkil edir. Müvafiq beynəlxalq sənədlərə görə, bütün insanların mülkiyyəti toxunulmazdır və əgər bu toxunulmazlıq pozularsa, o zaman dövlət bu hüququn bərpa edilməsini təmin etməlidir. Azərbaycanda mülkiyyət münasibətləri Azərbaycanın Konstitusiyası, müvafiq qanunları ilə, digər normativ aktlarla, eləcə də, dövlətlərarası müqavilələrlə tənzimlənir.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu Oxu.Az-a açıqlamasında iqtisadçı millət vəkili Əli Məsimli dilə gətirib.

Onun sözlərinə görə, “ASAN Xidmət” fəaliyyətə başladıqdan sonra daşınmaz əmlakın qeydiyyatı sahəsində mövcud olan bürokratik əngəllər və digər xoşagəlməz hallar aradan qaldırılıb. 

O qeyd edib ki, bu əsasda daşınmaz əmlakın qeydiyyatı sahəsində əldə edilən nəticələr, nailiyyətlər beynəlxalq aləmdə yüksək qiymətləndirilir. 

Millət vəkilinin dediyinə görə, daşınmaz əmlakın qeydiyyatı sahəsində bir sıra hallarda mülkiyyət hüququnun pozulması hallarına rast gəlinir.

Ə.Məsimli bildirib ki, belə halların olması qanunlardan daha çox həmin qanunların reallaşdırma mexanizminin təkmil olmaması, qəbul edilən müvafiq normativ-hüquqi aktlardakı boşluq və ziddiyyətlər, eləcə də, bir sıra hallarda qanunun tələblərinə tam riayət edilməməsi və məhkəmələrdə ədalətsiz qərarların çıxarılması bu kimi amillərlə bağlıdır.

“Konstitusiyamızda və Azərbaycan qanunvericiliyində mülkiyyət hüququnun qorunması ilə bağlı önəmli məqamlar təsbit olunub.

Belə ki, ölkə vətəndaşlarının hər birinin mülkiyyət hüququ dövlət səviyyəsində qorunur və yarana biləcək hər hansı bir problemin çözülməsi də qanunlarla həll olunur. Azərbaycan Konstitusiyasında göstərilib ki, hər kəsin mülkiyyət hüququ var. Heç kəs məhkəmənin qərarı olmadan mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz.

Dövlət ehtiyacları üçün mülkiyyətin özgəninkiləşdirilməsinə yalnız qabaqcadan onun dəyərini ədalətli ödəmək şərti ilə yol verilə bilər. Bununla belə, təkcə bizə daxil olan müraciətlər əsasında deyə bilərik ki, mülkiyyət hüququnun pozulması halları hələ kifayət qədərdir.

Məsələn, Konstitusiyamızda yazılıb ki, dövlət ehtiyacları üçün mülkiyyətin özgəninkiləşdirilməsinə yalnız qabaqcadan onun dəyərini ədalətli ödəmək şərti ilə yol verilə bilər. Amma bir çox hallarda Konstitusiya tələbi olan ədalətli ödəmə prinsipi pozulur.

Dövlət ehtiyacları üçün, məsələn, müxtəlif obyektlərin tikintisi yol çəkilişi və başqa məqsədlə vətəndaşın ikiotaqlı mənzili söküləndə, köhnə evlərin sahəsi, adətən, az olduğundan, ona 30-35 min manat pul və ya yeni binada sahəsi köhnə binadan xeyli çox mənzil təlkif olunur.

Nəticədə elə vəziyyət alınır ki, vətəndaşın yeni binalardan ikiotaqlı mənzil alması üçün 30-35 min manat yox, 65-70 min manat lazım olur. Köhnə mənzilə görə yeni mənzil variantını seçdikdə isə vətəndaş ya təhvil verdiyi iki otağın müqabilində birotaqlı mənzil götürməli, ya da əlavə sahə üçün 20-25 min manat və daha çox əlavə pul ödəməlidir.

Ona görə qanunlarda və digər müvafiq normativ hüquqi aktlarda bu qəbildən olan problemləri həll etməkdən ötrü müvafiq dəyişikliklərin edilməsinə ehtiyac var. Başqa bir misal: Vətəndaş bələdiyyədən torpaq alır, bankdan kredit götürüb, onun üzərində təsərrüfat yaradır.

Bir müddətdən sonra hansısa təşkilatlar gəlib, həmin obyekti vətəndaşın əlindən alırlar. Nəticədə, vətəndaş həm sənədləşdirilmiş mülkiyyətdən məhrum olur, həm də banka borclu qaldığından girov kimi qoyduğu öz ev-eşiyindən məhrum olur.

Deməli, dövlət və bələdiyyə mülkiyyətinin sərhədləri dəqiqləşdirilməlidir ki, insanlar bu problemdən əziyyət çəkməsinlər.

Yaxud vətəndaş tikdiyi evdə uzun müddət yaşamasına baxmayaraq, bir gün gəlib həmin evi söküb-dağıdırlar ki, sənədsiz evdir. Sənədsiz evlər problemi ilə bağlı xeyli müddətdir ki, iş aparılır. Bununla belə, sənədsiz evlər probleminin həlli sürətləndirilməlidir. Sənədsiz evlərə və torpaqlara mülkiyyət hüququ verilməlidir.

Geniş yayılmış pozuntulardan biri də odur ki, vətəndaş pulla aldığı mənzilə köçmək istəyəndə məlum olur ki, həmin mənzil ondan başqa bir neçə adama da həmin üsulla satılıb.

Bu qəbildən olan problemlərin həllini sürətləndirməkdən ötrü müəyyən işlər görülür. Tikintisinə icazə alınmış, lakin istismarına icazə verilməmiş binalardakı mənzillərə və qeyri-yaşayış sahələrinə mülkiyyət hüququna dair Mülki Məcəlləyə dəyişiklik edilib. Bu dəyişiklik vətəndaşları dələduzlardan qorumaqda mühüm rola malik olacaq. 

Çoxmənzilli binaların tikintisində müşahidə olunan digər problemlərdən biri də mənzil-tikinti təşkilatları tərəfindən pulun tam məbləğdə qabaqcadan alınması, lakin binanın müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş müddətdə tikilib başa çatdırılmamasıdır.

Bu problemin həlli üçün Məcəlləyə edilmiş əlavədə tikintisi başa çatmamış binalarda mənzilin qiymətinin tikinti mərhələləri üzrə müəyyən faizlərlə ödənilməsinin şərtləri göstərilib. Məsələn, torpaq-qazma işlərinin başlanmasından sonra müqavilə məbləğinin, yəni mənzilin qiymətinin 30 faizindən çox tələb edilə bilməz.

Qanunvericiliyin inkişafı kontekstində mülkiyyət hüququ ilə bağlı islahatlar prosesi Azərbaycan Konstitusiyasına və ölkəmizin qoşulduğu beynəlxalq Konvensiyalara uyğun olaraq aparılır. Eyni zamanda, qanunların tətbiqi sahəsində meydana gələn problemlər beynəlxalq təcrübə öyrənilərək, qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi istiqamətindəki fəaliyyətə əlavə olunur.

Bu baxımdan, vacib məsələlərdən biri kimi, monitorinqlər aparılmalı və beynəlxalq praktikadan məlum olan üsullarla mülkiyyət hüquqlarının müdafiəsi sahəsində inkişaf etdirilə biləcək istiqamətlər müəyyən edilməli, lazım gələrsə, qanunvericilikdə müvafiq dəyişikliklər olunmalıdır”, - deyə deputat əlavə edib.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

"Ermənistanın siyasi, iqtisadi və digər müstəvilərdə məğlubiyyəti Azərbaycanın qələbəsi kimi dəyərləndirilə bilər" — Politoloq

17:55
09.12.2018
325
Analitika
A
Ermənistanın siyasi, iqtisadi və digər müstəvilərdə məğlubiyyəti Azərbaycanın qələbəsi kimi dəyərləndirilə bilər.

"Ölkə.Az" bildirir ki, bunu Trend-ə politoloq, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elşad Mirbəşiroğlu deyib.

Onun sözlərinə görə, Prezident İlham Əliyevin Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin dəvəti əsasında iştirak etdiyi 6 dekabr tarixində Sankt-Peterburqda keçirilən MDB dövlət başçılarının qeyri-rəsmi zirvə toplantısı kimi görüşlərdə Birlik çərçivəsində il ərzində görülən işlər barədə geniş fikir mübadiləsi aparılır və gələcək fəaliyyət istiqamətləri ətraflı müzakirə olunur: "Tədbir çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin Ermənistanın baş naziri vəzifəsini icra edən Nikol Paşinyanla da söhbəti olub. Söhbət əsnasında Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üzrə fəal danışıqların davam etdirilməsi və atəşkəs rejiminin möhkəmləndirilməsi ətrafında müzakirələrin aparılması isə əsla münaqişənin dondurulması və ya qəbuledilməz olan status-kvonun saxlanması anlamına gəlməməlidir. Azərbaycanın qəti mövqeyi ondan ibarətdir ki, işğala əsaslanan status-kvo tezliklə dəyişdirilməlidir".

E.Mirbəşiroğlu qeyd edib ki, söhbət çərçivəsində Ermənistan və Azərbaycan arasında saxlanılan şəxslərin qarşılıqlı şəkildə dəyişdirilməsi məsələsi də müzakirə olunub: "Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın bu məsələdə mövqeyini vurğulayaraq bildirib ki, "hamının-hamıya" prinsipi əsasında dəyişdirmə tam olmalı və o cümlədən, Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyev onların arasında yer almalıdır. Humanist xarakter daşıyan bu kimi addımlar danışıqlar prosesinə müsbət təsir göstərə bilər. ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri də bu mövqeyi dəstəkləyir və ona görə də Ermənistan tərəfi bunu nəzərə almalıdır".

Dövlətimizin başçısının Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevin azad edilməsi üçün böyük səylər göstərdiyini və bu məsələni daim diqqətdə saxladığını nəzərə çatdıran politoloq onu da əlavə edib ki, Avrasiya İqtisadi İttifaqının Sankt-Peterburqda keçirilmiş iclasında da Ermənistan təcrid durumuna düşüb.

Növbəti baş katibin Belarusdan olacağını vurğulayan E.Mirbəşiroğlu bildirib ki, Ermənistanın baş naziri vəzifəsini icra edən N.Paşinyanın rəyi nəzərə alınmadan üzv dövlətlər tərəfindən bu barədə qərar qəbul olunacaq: "Ermənistanın baş katib vəzifəsini özlərində saxlamaqla bağlı bütün səyləri iflasa uğrayıb. Bu, ümumilikdə Ermənistanın siyasəti və diplomatiyasının növbəti məğlubiyyətidir. Heç kimə sirr deyil ki, yeni baş katibin təyinatı məsələsini Prezident İlham Əliyev Ermənistan istisna olmaqla, KTMT-yə üzv olan bütün ölkələrin dövlət başçıları ilə bu və ya digər formada müzakirə edib. Sözsüz ki, işğalçı dövlət olaraq, Ermənistanın çoxsaylı xarakter daşıyan hər bir siyasi, diplomatik, iqtisadi və digər müstəvilərdə olan məğlubiyyəti Azərbaycanın qələbəsi kimi dəyərləndirilə bilər. Çünki bu məğlubiyyətlərin şərtləndirilməsində Azərbaycanın rolu kifayət qədər böyükdür. Nəticə etibarilə Ermənistanın tamhüquqlu üzv olduğu KTMT-də növbəti dəfə alçaldıcı məğlubiyyəti bu sıradan olan nümunələrdən biridir".

O deyib ki, Prezident İlham Əliyev bəziləri kimi deklarativ deyil, dərin strateji düşüncə və praqmatik baxışlar əsasında yüksək məharətlə və müdrikliklə strateji diplomatiya adlandırılan siyasət yürütmək iqtidarında olan şəxsiyyətdir: "Bu strateji diplomatiya ölkəmizin qələbəsini təmin edir, milli maraqlarımızın qorunmasına, ölkəmizin beynəlxalq münasibətlərdə mövqeyinin və rolunun gücləndirilməsinə xidmət edir".

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

İlham Əliyev KTMT-2019 sammitinə dəvət oluna bilər — RƏY

İlham Əliyev KTMT-2019 sammitinə dəvət oluna bilər
21:46
05.12.2018
667
Analitika
A
Bəzi ekspertlərin gözləntilərinə rəğmən, dekabrın 5-də ATƏT Xarici işlər nazirləri Şurası sammiti zamanı təşkil edilən Azərbaycan və Ermənistan xarici siyasət idarələri rəhbərlərinin görüşü çətin ki, nəticə versin.

"Ölkə.Az" bildirir ki, bunu oxu.az-ın müxbiri ilə söhbətdə rusiyalı siyasi şərhçi Denis Korkodinov deyib.

O bildirib ki, ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrləri görüşə böyük maraq göstərsələr və görüşün nəticələrinə dair Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə birgə qətnamənin qəbul ediləcəyi gözlənilsə də, Bakı və Yerevanın bu cür ağrılı ərazi mübahisəsi üzrə kompromisə gələ bilməyəcəyi şübhə doğurmur.

“Güman ki, “məxməri inqilab”dan miras qalan daxili siyasi problemlərin həllindən narahat olan Ermənistan Azərbaycanı qoşunların təmas xətti zonasında onsuz da uzanan münaqişəni dondurmağa çağırmağa çalışacaq. Lakin bu cür təşəbbüs Bakı üçün heç bir hüquqi və siyasi əhəmiyyət kəsb etməyəcək, çünki münaqişənin dondurulması onun tam həlli anlamına gəlmir”, - deyə ekspert vurğulayıb.

Korkodinov qeyd edib ki, bu, yalnız təmas xəttində “status-kvo”nun möhkəmləndirilməsi deməkdir və çətin ki, Azərbaycan tərəfindən müsbət qəbul olunsun:

“Bakı işğal olunmuş bütün torpaqların qeyd-şərtsiz qaytarılmasına ümid edir, Yerevan üçün isə mövcud vəziyyətin qorunub saxlanılması milli nüfuz məsələsidir. Beləliklə, Elmar Məmmədyarovla Zöhrab Mnatsakanyan arasında bu gün keçirilən görüş Bakı və Yerevan arasında Dağlıq Qarabağın kimə məxsus olması məsələsi üzrə prinsipial fikir ayrılıqlarının daha aydın olduğunu göstərir”.

Korkodinov əmindir ki, görüş iştirakçısı olan dövlətlərin xarici siyasət idarələri rəhbərlərinin birgə bəyanatı tövsiyə xarakterli olsa da, Azərbaycan və Ermənistan arasındakı münasibətləri konstruktiv adlandırmaq olmaz.

“Azərbaycanın ərazi hüquqlarının gerçəkləşməsinin mümkünsüzlüyü barədə Ermənistanda gedən debatlar danışıqlar prosesinin süni şəkildə uzadılması üçün şübhə doğurmayan səbəbdir. Azərbaycan siyasətçilərinin fikrincə, bu, Yerevanın anlaşmaq niyyətində olmadığını göstərir”, - deyə o əlavə edib.

Yüksək səviyyədə görüşə gəldikdə isə Korkodinov bildirib ki, Azərbaycan və Ermənistan dövlət başçılarının təkbətək danışıqları 2019-cu ildə keçirilməsi nəzərdə tutulan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının sammiti zamanı mümkündür. Ekspert sammitə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin dəvət edilə biləcəyinin mümkün olduğunu da vurğulayıb.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
1
BAĞLA