"Sənədsiz evlərə və torpaqlara mülkiyyət hüququ verilməlidir" — ŞƏRH

00:10
09.08.2018
9344
Analitika
A
İnsan hüquqları, eləcə də, iqtisadi münasibətlər sistemində mülkiyyət hüququ əsas yer tutur. Roma hüquq sistemindən indiyədək mülkiyyət hüququ fundamental hüquq kimi tanınır. Mülkiyyət hüququnun məzmununu mülkiyyətçinin əmlaka sahiblik, ondan istifadə və üzərində sərəncam hüququnun məcmusu təşkil edir. Müvafiq beynəlxalq sənədlərə görə, bütün insanların mülkiyyəti toxunulmazdır və əgər bu toxunulmazlıq pozularsa, o zaman dövlət bu hüququn bərpa edilməsini təmin etməlidir. Azərbaycanda mülkiyyət münasibətləri Azərbaycanın Konstitusiyası, müvafiq qanunları ilə, digər normativ aktlarla, eləcə də, dövlətlərarası müqavilələrlə tənzimlənir.

"Ölkə.Az" xəbər verir ki, bunu Oxu.Az-a açıqlamasında iqtisadçı millət vəkili Əli Məsimli dilə gətirib.

Onun sözlərinə görə, “ASAN Xidmət” fəaliyyətə başladıqdan sonra daşınmaz əmlakın qeydiyyatı sahəsində mövcud olan bürokratik əngəllər və digər xoşagəlməz hallar aradan qaldırılıb. 

O qeyd edib ki, bu əsasda daşınmaz əmlakın qeydiyyatı sahəsində əldə edilən nəticələr, nailiyyətlər beynəlxalq aləmdə yüksək qiymətləndirilir. 

Millət vəkilinin dediyinə görə, daşınmaz əmlakın qeydiyyatı sahəsində bir sıra hallarda mülkiyyət hüququnun pozulması hallarına rast gəlinir.

Ə.Məsimli bildirib ki, belə halların olması qanunlardan daha çox həmin qanunların reallaşdırma mexanizminin təkmil olmaması, qəbul edilən müvafiq normativ-hüquqi aktlardakı boşluq və ziddiyyətlər, eləcə də, bir sıra hallarda qanunun tələblərinə tam riayət edilməməsi və məhkəmələrdə ədalətsiz qərarların çıxarılması bu kimi amillərlə bağlıdır.

“Konstitusiyamızda və Azərbaycan qanunvericiliyində mülkiyyət hüququnun qorunması ilə bağlı önəmli məqamlar təsbit olunub.

Belə ki, ölkə vətəndaşlarının hər birinin mülkiyyət hüququ dövlət səviyyəsində qorunur və yarana biləcək hər hansı bir problemin çözülməsi də qanunlarla həll olunur. Azərbaycan Konstitusiyasında göstərilib ki, hər kəsin mülkiyyət hüququ var. Heç kəs məhkəmənin qərarı olmadan mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz.

Dövlət ehtiyacları üçün mülkiyyətin özgəninkiləşdirilməsinə yalnız qabaqcadan onun dəyərini ədalətli ödəmək şərti ilə yol verilə bilər. Bununla belə, təkcə bizə daxil olan müraciətlər əsasında deyə bilərik ki, mülkiyyət hüququnun pozulması halları hələ kifayət qədərdir.

Məsələn, Konstitusiyamızda yazılıb ki, dövlət ehtiyacları üçün mülkiyyətin özgəninkiləşdirilməsinə yalnız qabaqcadan onun dəyərini ədalətli ödəmək şərti ilə yol verilə bilər. Amma bir çox hallarda Konstitusiya tələbi olan ədalətli ödəmə prinsipi pozulur.

Dövlət ehtiyacları üçün, məsələn, müxtəlif obyektlərin tikintisi yol çəkilişi və başqa məqsədlə vətəndaşın ikiotaqlı mənzili söküləndə, köhnə evlərin sahəsi, adətən, az olduğundan, ona 30-35 min manat pul və ya yeni binada sahəsi köhnə binadan xeyli çox mənzil təlkif olunur.

Nəticədə elə vəziyyət alınır ki, vətəndaşın yeni binalardan ikiotaqlı mənzil alması üçün 30-35 min manat yox, 65-70 min manat lazım olur. Köhnə mənzilə görə yeni mənzil variantını seçdikdə isə vətəndaş ya təhvil verdiyi iki otağın müqabilində birotaqlı mənzil götürməli, ya da əlavə sahə üçün 20-25 min manat və daha çox əlavə pul ödəməlidir.

Ona görə qanunlarda və digər müvafiq normativ hüquqi aktlarda bu qəbildən olan problemləri həll etməkdən ötrü müvafiq dəyişikliklərin edilməsinə ehtiyac var. Başqa bir misal: Vətəndaş bələdiyyədən torpaq alır, bankdan kredit götürüb, onun üzərində təsərrüfat yaradır.

Bir müddətdən sonra hansısa təşkilatlar gəlib, həmin obyekti vətəndaşın əlindən alırlar. Nəticədə, vətəndaş həm sənədləşdirilmiş mülkiyyətdən məhrum olur, həm də banka borclu qaldığından girov kimi qoyduğu öz ev-eşiyindən məhrum olur.

Deməli, dövlət və bələdiyyə mülkiyyətinin sərhədləri dəqiqləşdirilməlidir ki, insanlar bu problemdən əziyyət çəkməsinlər.

Yaxud vətəndaş tikdiyi evdə uzun müddət yaşamasına baxmayaraq, bir gün gəlib həmin evi söküb-dağıdırlar ki, sənədsiz evdir. Sənədsiz evlər problemi ilə bağlı xeyli müddətdir ki, iş aparılır. Bununla belə, sənədsiz evlər probleminin həlli sürətləndirilməlidir. Sənədsiz evlərə və torpaqlara mülkiyyət hüququ verilməlidir.

Geniş yayılmış pozuntulardan biri də odur ki, vətəndaş pulla aldığı mənzilə köçmək istəyəndə məlum olur ki, həmin mənzil ondan başqa bir neçə adama da həmin üsulla satılıb.

Bu qəbildən olan problemlərin həllini sürətləndirməkdən ötrü müəyyən işlər görülür. Tikintisinə icazə alınmış, lakin istismarına icazə verilməmiş binalardakı mənzillərə və qeyri-yaşayış sahələrinə mülkiyyət hüququna dair Mülki Məcəlləyə dəyişiklik edilib. Bu dəyişiklik vətəndaşları dələduzlardan qorumaqda mühüm rola malik olacaq. 

Çoxmənzilli binaların tikintisində müşahidə olunan digər problemlərdən biri də mənzil-tikinti təşkilatları tərəfindən pulun tam məbləğdə qabaqcadan alınması, lakin binanın müqavilə ilə nəzərdə tutulmuş müddətdə tikilib başa çatdırılmamasıdır.

Bu problemin həlli üçün Məcəlləyə edilmiş əlavədə tikintisi başa çatmamış binalarda mənzilin qiymətinin tikinti mərhələləri üzrə müəyyən faizlərlə ödənilməsinin şərtləri göstərilib. Məsələn, torpaq-qazma işlərinin başlanmasından sonra müqavilə məbləğinin, yəni mənzilin qiymətinin 30 faizindən çox tələb edilə bilməz.

Qanunvericiliyin inkişafı kontekstində mülkiyyət hüququ ilə bağlı islahatlar prosesi Azərbaycan Konstitusiyasına və ölkəmizin qoşulduğu beynəlxalq Konvensiyalara uyğun olaraq aparılır. Eyni zamanda, qanunların tətbiqi sahəsində meydana gələn problemlər beynəlxalq təcrübə öyrənilərək, qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi istiqamətindəki fəaliyyətə əlavə olunur.

Bu baxımdan, vacib məsələlərdən biri kimi, monitorinqlər aparılmalı və beynəlxalq praktikadan məlum olan üsullarla mülkiyyət hüquqlarının müdafiəsi sahəsində inkişaf etdirilə biləcək istiqamətlər müəyyən edilməli, lazım gələrsə, qanunvericilikdə müvafiq dəyişikliklər olunmalıdır”, - deyə deputat əlavə edib.

Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Ermənistanda baş verən proseslərə bir müddət sonra hərbçilər də qatılacaq” — Politoloq

“Ermənistanda baş verən proseslərə bir müddət sonra hərbçilər də qatılacaq”
17:30
20.05.2019
1511
Analitika
A
Azərbaycanın hərbi-siyasi rəhbərliyi bu gün Ermənistanda yaranan proseslərdən yararlanıb, işğal altında olan torpaqlarımızın azad olması istiqamətində müəyyən addımlar atmalıdır.

 Bunu “Ölkə.Az”a açıqlamasında politoloq Mübariz Əhmədoğlu İrəvan məhkəməsinin həbsdə olan sabiq prezident Robert Köçəryanın azad olunması barədə verdiyi qərardan sonra Ermənsitanda yaranmış prosesləri şərh edərkən deyib.

Onun sözlərinə görə, hələ ötən il Ermənistanda inqilab dalğası zamanı  Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin bir tezisi oldu ki,   bu  Azərbaycanın gördüyü  işlərin nəticəsidir.

 “Yəni nə qədər ki, “Qarabağ problemi həll olunmayıb, Ermənistanda   vəziyyət sabitləşməyəcək və bu birmənalıdır. Ona görə də hal-hazırda Ermənistanda baş verənlərə növbəti bir məhələ kimi yanaşmaq lazımdır”, -politoloq bildirib.

 O, əlavə edib ki, Paşinyan  hakimiyyətə Qarabağ dalğası üzərində gəldi: “Belə ki, Ermənistan rəhbərliyi Qarabağ münaqişəsini həll edə bilməməsi Paşinyanın hakimiyyətinə yol açdı. Paşinyan Qarabağ münaqişəsinin həllini söz versə də, atdığı addımlar bunun əksini göstərdi. Ona görə də Ermənistanda inqilabın gözləntiləri özünü doğrultmadığından əks proses başlandı. Əgər məhkəmənin Robert Köçəryanı azad etmək barədə  məsələsi olmasa idi belə, yaxın vaxtlarda buna bənzər xaos olacaqdı. Proseslər buna doğru gedirdi. Sadəcə Köçəryan məsələsi prosesləri sürətləndirdi”.

Onun fikrincə, proseslər mayın 9-da Paşinyanın Şuşaya səfəri zamanı başlanıb:

“Hətta Şuşada Paşinyanı ələ saldılar. Sepratçı Dağlı Qarabağ rejiminin təhlükəsizlik şurasının katibi Vitaliy Balasyan Paşinyana   Köçəryanı niyə azad etməməsini sordu. O isə İrəvana döndükdən həmən sonra bəyan etdi ki, bəs ək-inqilab planı hazırlanır. Elə bu əks-inqilabı mən inqilabın növbəti bir mərhələsinə çevirəcəyəm. Ona görə də insanları məhkəmlərin binası qarşısına çıxmaq barədə çağırış edir. Erməni ekspetlər isə onun bu hərəkətini növbəti konstitusiya çevrilişi hesab edirlər. Digər tərəfdən prezident, İkinci Qarigen vəziyyətlə bağlı ictimaiyyətə müraciət edib və hansı ki, bu müraciətlər Paşinyanın  əleyhinə olan bəyantlardır. Bu gün Ermənistan rəhbərliyində  də Paşinyana  müqavimət edən qüvvələr var. Odur ki, hadisələr  ciddi istiqamət almaqda davam edir.  “Çiçəklənən Ermənistan” Partiyasından olan deputat Naira Zöhrabyan baş verən prosesləri dövlətin parçalanma təhlükəsi kimi dəyərləndirib. Onun fikrində xaosun davam etməsi Ermənistan dövlətçiliyini təhlükə altına alır”.

Politoloq bir neçə ay bundan öncə Ermənistanın Mehri şəhərində hərbi hissədə baş verən qiyama diqqəti çəkərək bildirib ki, həmin hadisələri şərh edən erməni hərbi ekspert Azərbaycan ordusunun bir güllə atmadan Mehrini götürəcəyi barədə mövqe sərgiləyib. 

“Erməni hərbi ekspert bildirib ki, həmin qiyam zamanı Azərbaycan ordusu bir güllə atmadan  belə Mehrini ələ keçirə bilərdi. Bunu deməkdə məqsədim odur ki,  Ermənistanda baş verən proseslərə bir müddət sonra hərbçilər də qatılacaq. Ona görə də Azərbaycanın hərbi-siyasi rəhbərliyi  vəziyyəti ciddi təhlil etməli və buna müvafiq addımlar atmalıdır. Çünki Ermənistan  hərbi birləşmələri bir azdan  ölkədə gedən proseslərə qoşula bilər və bu vəziyyət Azərbaycana işğal altında olan torpaqları geri qaytarmaq  istiqamətində addımlar atmaq üçün şanslar yarada bilər. Ona görə də, bu istiqamətdə müəyyən işlər görülməlidir”,- M.Əhmədoğlu bildirib.

Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0

“Azərbaycan Ordusunun Günnüt zəfəri hələ də İrəvanı ciddi narahat edir” — Deputat

“Azərbaycan Ordusunun Günnüt zəfəri hələ də İrəvanı ciddi narahat edir”
14:02
20.05.2019
1405
Analitika
A
Naxçıvandakı Günnüt əməliyyatından bir il keçir. 2018-cı il mayın 20-dən 27-nə qədər Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Naxşıvandakı Əlahiddə Ümumqoşun Ordusunun əks-həmlə əməliyyatı nəticəsində Şərur rayonunun Günnüt kəndi, “Ağbulaq” yüksəkliyi, Qızılqaya və Qaraqaya dağı azad olunub. Bu uğurlu hərbi əməliyyat zamanı 11.000 hektarlıq ərazi işğaldan azad olunub və Ermənistanın Dərələyəz mahalının Arpa kəndi isə Azərbaycan ordusunun nəzarəti altına keçib.

Azərbaycan ordusunun uğurlu Günnüt əməliyyatı barədə “Ölkə.Az”a mövqeyini açqılayan deputat Mirkazım Kazımov bildirib ki, Azərbaycan müharibə şəraitində yaşayır və torpaqlarının 20 faizi işğal altındadır:

 “Bu gün Azərbaycanın ən aktual problemi bu işğal faktını aradan qaldırmaqdır. Azərbaycan işğal  faktının aradan qaldırılmaq məqsədi  ilə  25 ildən artıqdır ki, danışıqlar aparır. Ancaq bununla parallel olaraq  ordusunu da gücləndirir. Azərbaycan sülhsevər ölkə olaraq  işğal faktının sülh  yolu ilə  həllinə sadiqliyini hər zaman bəyan edib  və bu gün də həmin prinsipinə sadiqliyini nümayiş etdirir. Ancaq   işğalçı Ermənistan öz havadarlarına arxalanaraq  BMT TŞ-nin və digər beynəlxalq qurumların münaqişənin həlli ilə bağlı  qəbul etdikləri  qətnamələri icra etməkdən boyun qaçıraraq, destruktiv mövqe  sərgiləməklə  işğal siyasətini davam etdirir. Ancaq dünya birliyi də onu bilməlidir ki, Azərbaycan işğal faktı ilə razılaşmayacaq və  hansı yolla olur-olsunərazilərini geri qaytaracaq. Ona görə də ordusunu gücləndirir. Artıq Azərbaycan ordusu dünyanın seçilib-sayılan ordularından hesab olunur. Bunu 2016-ci il Aprel döyüşləri və 2018-ci ilin mayın 20-də Günnüt əməliyyatı bunun bariz nümunəsidir”.

Deputat əlavə edib ki,   Azərbaycan ordusu bir il öncə düşmən nəzarətində olan Günnüt istiqamətində uğrulu hərbi əməliyyat həyata keçirməklə, itki vermədən Günnüt kəndini, bir neçə strateji əhəmiyyətə malik yüksəklikləri nəzarətinə keçirdi: 

“Bu döyüşlərin ən mühüm uğuru ondan ibarət oldu ki,  döyüşlər nəticəsində Azərbaycan ordusu Ermənistanın yaşayış məntəqələrinə, o cümlədən İrəvan-Yeğeqnadzor-Gorus-Laçın-Xankəndi avtomobil yoluna nəzarət etməyə və müşahidə altında saxlamaq imkanını qazandırdı.   Bax bu cür strateji mövqelərin Azərbaycan ordusnun  nəzarətinə keçməsinin digər əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, həmin mövqelərdən İrəvana çox qısa hava məsafəsi var. Bu isə təbii olaraq İrəvanı ciddi narahat edir”.

 Deputat bildirib ki, bütün bunlar Azərbaycan Ordusunun döyüş qabiliyyətini göstərir: 

“Qarşı tərəf artıq Azərbaycan ordusunun gücünü bilir. Bilir ki, Azərbaycan ordusu işğal altında olan torpaqları hər an işğaldan azad etmək iqtidarındadır. Bunu ermənilərə havadarlıq edən qüvvələr də yaxşı anlayır. Çünki Naxçıvan əməliyyatı bunu göstərdi. Azərbaycan Ordusu  qarşıya qoyulan istənilən vəzifəni icra etməyə hazırdır. İstər 2016-ci ild Lələtəpə, istərsə də 2018-ci il Günnüt əməliyyatı erməni və onun ordusu haqqındakı mifi darmadağın etdi. Odur ki, Ermənistan bunlardan nəticə çıxarmalı və danışıqlar yolu ilə münaqişənin həllinə nail olmalıdır. Bir daha bildirirəm ki, Azərbaycan Prezidenti də dəfələrlə mötəbər tribunalardan çıxış edərək  ölkəmizin sülhsevər ölkə olduğunu və ölkələrin, xalqların  mehriban, qarşılıqlı maraqlar əsasənda rifah halında yaşmasını bəyan edib. Azərbaycan bu prinsiöi əsas tuturaq  problemin hələ də sülh yolu ilə həllinə inanaraq danışıqları davam etdirir. Ancaq bu işğal faktı da uzun çəkə bilməz. Hər bir məsələnin bir həddi var. Əgər danışıqlar nəticə verməzsə, Azərbaycan beynəlxalq hüququn ona verdiyi prinsiplərdən yararlanaraq alternativ variantlardan istifadə etməklə problemi həll etməyə çalışacaq. Biz işğal faktı ilə barışmayacağıq”.

 Mürtəza
Ölkə.Az

ŞƏRH YAZ
0
BAĞLA